Công nghệ blockchain và ứng dụng trong hệ thống thông tin quản lý vào mô hình cho vay ngang hàng

Từ những rủi ro từ an ninh mạng nên các tổ chức tài chính cần những công nghệ mới, ví dụ như nền tảng của đồng tiền số Bitcoin, chính là Blockchain, được kì vọng không chỉ nhằm cắt giảm

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: Tiến sĩ Nguyễn Hoài Giang

Hà Nội - 2018

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn và lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo TS Nguyễn Hoài Giang, người đã giúp tôi chọn đề tài, định hình hướng nghiên cứu, tận tình hướng dẫn và chỉ bảo tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy, cô giáo trong TRƯỜNG Đại Học

Mở Hà Nội Các thầy, cô giáo đã dạy bảo và truyền đạt cho tôi rất nhiều kiến thức, giúp tôi có được một nền tảng kiến thức vững chắc sau những năm học tập tại TRƯỜNG Đại Học Mở Hà Nội Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các bạn khóa K3 đã ủng hộ khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập tại trường

Cuối cùng, tôi muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến gia đình và bạn bè, đặc biệt là

bố, mẹ, vợ và các con - những người thân yêu luôn kịp thời động viên và giúp đỡ tôi vượt qua những khó khăn trong học tập cũng như trong cuộc sống

Hà Nội, ngày 15 tháng 12 năm 2018

Học viên

Ngô Quang Hòa

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu và thực hiện luận văn thực sự của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Hoài Giang

Mọi tham khảo từ các tài liệu, công trình nghiên cứu liên quan trong nước và quốc

tế đều được trích dẫn rõ ràng trong luận văn Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế hay gian trá tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và chịu mọi kỷ luật của TRƯỜNG Đại Học Mở Hà Nội

Hà Nội, ngày15 tháng 12 năm 2018

Học viên

Ngô Quang Hòa

Mục lục

LỜI MỞ ĐẦU 5

I CHƯƠNG I: CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN 8

I.1 Khái quát về công nghệ blockchain 8

I.2 Nền tảng lý thuyết 11

I.2.1 Hàm băm 11

I.2.2 Chữ ký số 13

I.3 Các kỹ thuật chính 13

I.3.1 Cơ chế đồng thuận phi tập chung 13

I.3.2 Tính toán tin cậy 14

I.3.3 Bằng chứng công việc 15

I.4 Một số ứng dụng công nghệ blockchain 15

I.5 Thách thức của Blockchain 20

I.6 Hiện trạng triển khai công nghệ blockchain trên thực tế 21

I.7 Kết luận chương I 27

II CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH MÔ HÌNH ỨNG DỤNG BLOCKCHAIN TRONG NGHIỆP VỤ CHO VAY TẠI VIỆT NAM 29

II.1 Thực trạng mô hình cho vay ở Việt Nam 29

1 Các sản phẩm cho vay: 29

1.1 Dành cho khách hàng cá nhân : 29

1.2 Dành cho khách hàng Doanh nghiệp 31

2 Thực trang: 34

2.1 Kết quả mà các ngân hàng đã đạt được: 34

2.2 Những thách thức của các ngân hàng thương mai: 36

II.2 Phân tích các quy trình nghiệp vụ 39

II.3 Các vấn đề kỹ thuật khác 43

II.4 Các đặc trưng kỹ thuật của công nghệ Blockchain 47

II.4.1 Hàm Băm (Hash Function) và Ứng dụng 47

II.4.2 Tính bảo mật 49

II.5 Kết luận chương II 51

III CHƯƠNG III: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN VÀO MÔ HÌNH CHO VAY NGANG HÀNG 53

III.1 Khảo sát thực tế cho vay ngang hàng ở Việt nam 53

III.2 Thiết kế quy trình hệ thống 58

III.3 Kiến trúc hệ thống 66

III.4 Giải pháp án toàn thông tin 70

III.4.1 Giới thiệu về Smart Contract (Hợp Đồng Thông Minh) 70

III.4.2 Ưu và nhược điểm của Smart Contract 71

III.4.3 Cách thức vận dụng Smart Contract khi thực hiện giao dịch trong mô hình cho vay ngang hàng 72

III.5 Kết luận chương III 75

IV KẾT LUẬN 77

LỜI MỞ ĐẦU

Internet xuất hiện không chỉ phục vụ cho việc gửi email hay tải phần mềm mà nó còn là động lực để phát triển nền kinh tế toàn cầu Trong thực tế, Internet đã trở thành trình điều khiển của nền kinh tế Sự xuất hiện của Internet và các mạng cục

bộ đã giúp cho việc trao đổi thông tin trở nên nhanh chóng, dễ dàng hơn Email cho phép chúng ta nhận hay gửi thư ngay trên máy tính của mình, E-business cho phép thực hiện giao dịch, buôn bán trên mạng, Cũng giống như Internet, blockchain xuất phát như một trào lưu với đồng tiền ảo Bitcoin

Từ những rủi ro từ an ninh mạng nên các tổ chức tài chính cần những công nghệ mới, ví dụ như nền tảng của đồng tiền số Bitcoin, chính là Blockchain, được kì vọng không chỉ nhằm cắt giảm chi phí ngân hàng mà còn đảm bảo tính an toàn và

xa hơn nữa thậm chí cách mạng hóa các giải pháp bảo mật

Luận văn tốt nghiệp “Công nghệ blockchain và ứng dụng trong hệ thống thông tin quản lý vào mô hình cho vay ngang hàng” cung cấp một cách nhìn tổng quan về công nghệ Blockchain, thực trạng cho vay ở Việt nam nói chung và hình thức cho vay ngang hàng trên nền tảng blockchain nói riêng Đồng thời luận văn cũng thiết

kế mô hình ứng dụng của công nghệ Blockchain trong cho vay ngang hàng Luận văn cũng nêu ra các lý thuyết cơ bản, các kỹ thuật chính liên quan tới công nghệ Blockchain và đã giúp công nghệ này có được thành công như thời điểm hiện tại Nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Giới thiệu công nghệ blockchain, các ứng dụng và hiện trạng

Chương 2: Thực trạng cho vay ở Việt nam và mô hình cho vay ngang hàng trên nền tảng blockchain

Chương 3: Thiết kế hệ thống thông tin cho mô hình vay ngang hàng trên nền tảng blockchain

Phần kết luận: Nêu lên xu hướng phát triển của công nghệ blockchain, tóm tắt kết quả đạt được của luận văn, đồng thời đưa ra những định hướng nghiên cứu tiếp theo

P2P(peer to peer lending): cho vay ngang hàng

CVNH: cho vay ngang hàng

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1: Đồ thị tỷ lệ nợ xấu các NHTM Việt nam năm 2017

Bảng 2: Biểu đồ so sánh dư nợ tín dụng và vốn tự có các NHTM Việt nam Hình I.1: mô hình blockchain

Hình I.2: Chuỗi các khối

Hình I.3: mô hình chuỗi phân tán

Hình I.4: cách thức ghi nhận giao dịch

Hình II.1: quy trình cho vay

Hình III.1: thiết kế quy trình làm việc

Hình III.2: Quy trình tính toán

Hình III.3: liên kết các thông tin vay và cho vay

Hình III.4: hợp đồng cho vay

Hình III.5: hợp đồng thành công

Hình III.6: hợp đồng thất bại

Hình III.7: Kiến trúc hệ thống

I CHƯƠNG I: CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN

I.1 Khái quát về công nghệ blockchain

Định nghĩa Blockchain

Theo định nghĩa cơ bản nhất, một blockchain là một cơ sở dữ liệu phân tán (hoặc sổ

kế toán) Nói một cách đơn giản, nó có nghĩa là có một mạng lưới những người có một bản sao đầy đủ của cơ sở dữ liệu blockchain, và mọi người quyết định cái gì đi vào nó, và trạng thái chính xác của cơ sở dữ liệu là gì Điều này làm cho việc xâm nhập hoặc thay đổi nó rất khó khăn, bởi vì nó ở rất nhiều nơi, và có một bộ phận kiểm soát và đảm bảo tất cả mọi người tham gia phải tuân thủ nguyên tắc Nó không chỉ là một người hoặc công ty kiểm soát tất cả

Hình I.1: mô hình blockchain Giao thức tin cậy

Điều làm cho công nghệ blockchain trở nên tuyệt vời là thực tế là nó loại bỏ rất nhiều nhu cầu tin tưởng

Trong kinh doanh và giao dịch nói chung, luôn luôn có nhu cầu tin tưởng những gì tương tác, để biết rằng không ai bị lừa dối Đây là lý do tại sao hiện nay có rất nhiều bên thứ ba liên quan đến mọi thứ ngày hôm nay: PayPal, Uber, Airbnb, v.v Hầu hết

Điều thú vị là blockchain loại bỏ rất nhiều nhu cầu đó bởi vì sự tin tưởng là ngầm định trong nền tảng này Không gì có thể lừa được nền tảng, không thể lừa một hợp đồng thông minh

Hình I.2: Chuỗi các khối Một chuỗi các khối

Như tên của nó, một blockchain là một chuỗi các khối Mỗi khối chứa một số giao dịch hoặc phần dữ liệu Mỗi khối cũng bao gồm một tham chiếu đến khối trước đó của nó, làm cho nó một loại một danh sách liên kết ngược lại Điều này giữ trật tự của các khối trong kiểm tra, điều quan trọng là giữ cho dữ liệu chính xác

Mỗi khối được mã hóa với một thuật toán cụ thể, cho nó một băm duy nhất Hàm băm cũng phải tuân theo một số quy tắc, điều này làm cho nó mất nhiều thời gian để tìm ra một quy tắc chính xác Băm này là một phần của bảo mật Nếu cố gắng thay đổi một khối, hàm băm thay đổi Và nếu băm thay đổi, thì bất kỳ ai liên kết với khối

đó sẽ cần phải thay đổi - và sau đó phải thay đổi mọi khối sau đó Vì vậy, thay đổi

dữ liệu ở giữa một blockchain là một rắc rối lớn vì nó đòi hỏi phải áp dụng lại ma

trận mã hóa của bạn trên mỗi khối thay đổi (mỗi khối đến sau khối thay đổi đầu tiên)

Tất cả điều này cũng làm cho nó hầu như không thể thay đổi lịch sử của blockchain Không ai chấp nhận những thay đổi đó Chúng sẽ không hợp lệ và chúng sẽ cũ và lỗi thời trước khi tìm thấy giá trị băm đầu tiên Chúng sẽ không được mạng chấp nhận

Hình I.3: mô hình chuỗi phân tán Một sổ cái phân tán

Điều làm cho blockchain phổ biến là nó được phân tán Nếu không có điều đó, nó chỉ là một kỹ thuật ưa thích để lưu trữ các công cụ và theo dõi các giao dịch

Trong hệ thống này, có một vài thành phần quan trọng mà bạn cần biết:

Thợ mỏ

Các nút cơ bản

Thợ mỏ là những người sử dụng hệ thống máy tính của mình để cố gắng tìm ra giá trị băm chính xác cho một khối mới nhất định Khi một người trong số họ tìm thấy giá trị băm chính xác, chúng sẽ cung cấp khối cho các nút Khi khối được chấp nhận vào blockchain, người khai thác có băm chính xác được cung cấp một lượng bitcoin được thiết lập cho công việc của họ (điều này xảy ra tự động, và là động cơ được tạo ra để làm cho bất kỳ ai muốn khai thác)

Các nút cơ bản chỉ là những người duy trì mạng Họ giữ một bản sao đầy đủ của blockchain, chấp nhận các khối và xác minh chúng, và chuyển thông tin vào các nút khác trong mạng

Một blockchain được cho là được phân phối bởi vì nó không được lưu trữ ở một nơi duy nhất Nó được lưu nhiều nơi! Rất nhiều người có bản sao đầy đủ các blockchains Và rất nhiều cá nhân đang chạy các nút blockchain đầy đủ để xác minh

và bảo mật mạng Tất cả dữ liệu nằm trong mạng, không phải một số trung tâm dữ liệu được kiểm soát bởi một công ty duy nhất Blockchains được sở hữu bởi tất cả mọi người

Không một ai có thể đơn giản lấy xuống một blockchain, khi mà nó đang được sử dụng Không một ai có thể tắt nó, cũng không kiểm soát được nó Cách duy nhất để kiểm soát một phần blockchain là thực hiện những gì được gọi là “tấn công 51%” (bằng cách kiểm soát hơn 51% mạng) và loại bỏ các giao dịch đã xử lý, điều đó là xấu, nhưng không phải là thảm họa Ngoài ra, nó cũng không khả thi để thay đổi mọi thứ quá xa trong tương lai Nó thực sự khá an toàn

Hình I.4: cách thức ghi nhận giao dịch

I.2 Nền tảng lý thuyết

I.2.1 Hàm băm

Hàm băm dùng để chuyển đổi từ một thông tin sang một đoạn mã Bất kỳ nỗ lực gian lận nào để thay đổi bất kỳ phần nào của blockchain sẽ bị phát hiện ngay lập tức

vì giá trị băm mới sẽ không phù hợp với thông tin cũ trên blockchain Bằng cách này, ngành khoa học bảo mật thông tin (cần thiết cho việc mã hóa thông tin và mua sắm trực tuyến, ngân hàng) đã trở thành một công cụ hiệu quả để giao dịch mở

I.2.1.1 Khái niệm hàm băm

Hàm băm (hash function) là thuật toán dùng để ánh xạ dữ liệu có kích thước bất

kỳ sang một giá trị “băm” có kích thước cố định, giá trị băm còn được gọi là “đại diện thông điệp” hay “đại diện bản tin”

Hàm băm là hàm một chiều, theo nghĩa giá trị của hàm băm là duy nhất, và từ giá trị băm này, khó có thể suy ngược lại được nội dung hay độ dài ban đầu của thông điệp gốc

Các hàm băm dòng MD: MD2, MD4, MD5 được Rivest đưa ra thu được kết quả đầu ra với độ dài là 128 bit Hàm băm MD4 đưa ra vào năm 1990 Một năm sau phiên bản mạnh MD5 cũng được đưa ra Chuẩn hàm băm an toàn: SHA, phức tạp hơn nhiều cũng dựa trên các phương pháp tương tự, được công bố trong Hồ sơ Liên bang năm 1992 và được chấp nhận làm tiêu chuẩn vào năm 1993 do TRƯỜNG Tiêu Chuẩn và Công Nghệ Quốc Gia (NIST), kết quả đầu ra có độ dài 160 bit

I.2.1.2 Đặc tính của hàm băm

Hàm băm h là hàm một chiều (One-way Hash) với các đặc tính sau:

Với thông điệp đầu vào (bản tin gốc) x, chỉ thu được giá trị duy nhất z = h(x) Nếu dữ liệu trong bản tin x bị thay đổi hay bị xóa để thành bản tin x’, thì giá trị băm

h(x’)#h(x)

Cho dù chỉ là một sự thay đổi nhỏ, ví dụ chỉ thay đổi 1 bit dữ liệu của bản tin

gốc x, thì giá trị băm h(x) của nó cũng vẫn thay đổi Điều này có nghĩa là: hai

thông điệp khác nhau, thì giá trị băm của chúng cũng khác nhau

Nội dung của bản tin gốc “khó” thể suy ra từ giá trị hàm băm của nó Nghĩa là: với

thông điệp x thì “dễ” tính được z = h(x), nhưng lại “khó” tính ngược lại được x nếu chỉ biết giá trị băm h(x) (Kể cả khi biết hàm băm h)

để giải mã chữ ký số thành bản tóm tắt thông điệp Người nhận cũng dùng hàm băm giống hệt như người gửi đã làm đối với thông điệp nhận được để biến đổi thông điệp nhận được thành một bản tóm tắt thông điệp Người nhận so sánh hai bản tóm tắt thông điệp này, nếu chúng giống nhau tức là chữ ký đó là xác thực và thông điệp

đã không bị thay đổi trên đường truyền đi

Ngoài ra, chữ ký số có thể được gắn thêm một “nhãn” thời gian: sau một thời gian nhất định quy định bởi nhãn đó, chữ ký số gốc sẽ không còn hiệu lực, đồng thời nhãn thời gian cũng là công cụ để xác định thời điểm ký

I.3 Các kỹ thuật chính

Công nghệ blockchain tương đồng với cơ sở dữ liệu, chỉ khác ở việc tương tác với cơ sở dữ liệu Để hiểu blockchain, cần nắm được năm định nghĩa sau: chuỗi khối (blockchain), cơ chế đồng thuận phi tập chung (decentralized consensus), tính toán tin cậy (trusted computing), hợp đồng thông minh (smart contracts) và bằng chứng công việc (proof of work) Mô hình tính toán này là nền tảng của việc tạo ra các ứng dụng phân tán

I.3.1 Cơ chế đồng thuận phi tập chung

Cơ chế này ngược lại với mô hình truyền thống – cơ sở dữ liệu được tập chung được dùng để quản lý và xác thực giao dịch Mô hình phi tập chung đặt sự tin tưởng

một khối (block) Các block được ghép nối với nhau tạo nên một chuỗi khối

(blockchain)

Mỗi block trong Blockchain bao gồm các thành phần sau:

Index (Block #): Thứ tự của block (block gốc có thứ tự 0)

Hash: Giá trị băm của block

Previous Hash: Giá trị băm của block trước

Timestamp: Thời gian tạo của block

Data: Thông tin lưu trữ trong block

Nonce: Giá trị biến thiên để tìm ra giá trị băm thỏa mãn yêu cầu của mỗi

Blockchain

Giá trị băm (Hash) sẽ băm toàn bộ các thông tin cần thiết như timestamp, previous hash, index, data, nonce Khi có một block mới được thêm vào, block mới sẽ có giá trị “Previous Hash” là giá trị băm của block được thêm trước nó Blockchain tìm kiếm block được thêm vào gần nhất để lấy giá trị index và previous hash Block tiếp theo sẽ được tính như sau:

Index: 0+1 = 1

Previous Hash: 0000018035a828da0…

Timestamp: When the block is added 7

kỳ nút nào trong mạng khi dừnghoạt động sẽ không ảnh hưởng đến sự vận hành của

hệ thống

I.3.2 Tính toán tin cậy

dữ liệu phụ thuộc vào sự đồng bộ liên tục theo thời gian giữa các nút Các nút trong mạng đều có độ tin cậy như nhau, không có nút nào đáng tin cậy hơn nút nào

I.3.3 Bằng chứng công việc

Bằng chứng công việc (proof of work) trong một mạng blockchain được hiểu là một thử thách cho các nút trong mạng Cụ thể là các nút cần tìm ra các block mới của blockchain bằng cách tìm ra giá trị băm thỏa mãn điều kiện cho trước Trong mục 1.3.1, điều kiện này có thể là giá trị “difficulty” – số lượng số 0 đứng phía trước giá trị băm

I.4 Một số ứng dụng công nghệ blockchain

Blockchain có thể giúp loại bỏ sự không chắc chắn trong tất cả các loại giao dịch Bạn có thể đưa ra một hình thức minh bạch mới và truy xuất nguồn gốc mà nếu không thì sẽ không thể Blockchain có thể đảm bảo những điều này

Nó đắt tiền Có rất nhiều khoản phí

Chuyển tiền quốc tế có thể tốn kém và chậm

Lòng tin

Bạn không có lựa chọn nào khác ngoài việc tin tưởng ngân hàng của bạn Họ có thể,

về mặt lý thuyết, đã đặt sai tất cả tiền của bạn Bạn không có bất kỳ sự kiểm soát nào

Bạn phải tin tưởng một người trung gian khi gửi tiền của bạn đi, thay vì gửi nó trực tiếp cho người nhận

Không phải ai cũng có thể / muốn làm việc với ngân hàng

Một số người không có khả năng sử dụng ngân hàng vì họ kiếm được quá ít tiền và ngân hàng quá đắt (khá phổ biến ở các nước đang phát triển)

Một số người không có quyền truy cập vào các ngân hàng

Một số người không được các ngân hàng tin tưởng (ví dụ như những người tị nạn không có ID có thể có vấn đề)

Mật mã học giải quyết những vấn đề này thực sự tốt Ví dụ như Bitcoin, bất kỳ ai cũng có thể tạo ví trên điện thoại thông minh của họ miễn phí và bắt đầu nhận tiền

và chi tiêu tiền, với chi phí giao dịch thấp (vài xu hôm nay) Không ai cần phải tin tưởng bạn, không ai vượt quá bạn, và không ai quan tâm bạn có bao nhiêu tiền Mọi người đều có thể tham gia

Ngoài ra còn có khả năng minh bạch thực sự để xem xét Nếu số tiền (bitcoin) quyên góp cho một số tổ chức để giúp đỡ một nơi nào đó trên thế giới có thể truy nguyên được, thì sẽ khó khăn hơn nhiều để lừa gạt những người có nhu cầu Nếu bất kỳ khoản tiền nào bị mất, mọi người đều biết, và tổ chức có thể chịu trách nhiệm Một ví dụ khác có thể là ai đó là một phần của một tổ chức tài chính vi

mô Nó sẽ là tốt để họ biết rằng số tiền cho vay là đi đến những người mà họ thật sự

có nhu cầu Rất nhiều tham nhũng và gian lận có thể được phát hiện nhờ vào blockchain

Điện toán đám mây phân tán

Đám mây hiện nay chỉ có một vài nhà cung cấp lớn như Amazon, Google, Microsoft và một vài công ty khác có nghĩa là một vài công ty có tất cả dữ liệu của chúng tôi và tất cả sức mạnh xử lý của chúng tôi Có rất nhiều sức mạnh tính toán ở

đó mà không được sử dụng, vậy tại sao không sử dụng một số thay vào đó? Làm thế nào về việc thuê một số quyền lực hiện đang không được sử dụng trong PC chơi game của bạn?

Có thể tưởng tượng rằng ai đó cần chạy một số tính toán nặng như:

Hiển thị đồ họa

Phân tích dữ liệu lớn

Thuật toán học máy

Chạy các mô phỏng (ví dụ các nhiệm vụ khoa học như các protein gấp)

Hôm nay có thể làm tất cả những điều trên trong đám mây của Amazon Nhưng nó tương đối đắt tiền, đặc biệt là nếu cần chạy một loạt các nhiệm vụ song song Một tấn các nhiệm vụ nhỏ là lý tưởng cho một mạng lưới như thế này Nó cũng có thể

giúp với sự chậm trễ từ các nhà cung cấp dịch vụ bởi vì có thể nhận được sức mạnh

xử lý gần hơn (thay vì một số trung tâm dữ liệu cố định)

Golem và iEx.ec là hai dự án đang bắt đầu với loại công nghệ này

là chính xác và không bị giả mạo? Và nếu thiết bị IoT cần giao tiếp với nhau, hoặc mua dịch vụ hoặc dữ liệu từ nhau thì sao?

Có rất nhiều vấn đề tiềm năng với IoT và blockchain có thể giúp ích Sử dụng một blockchain, các thiết bị IoT có thể lưu trữ dữ liệu của nó trên một blockchain và bán

dữ liệu đó (sử dụng một số tiền điện tử?) Tự động (sử dụng các hợp đồng thông minh) Và hơn hết, nó không chạy trên bất kỳ máy chủ tập trung nào

Một vấn đề lớn với các thiết bị IoT ngày nay là nó có xu hướng thực hiện tất cả công việc trên một số dịch vụ đám mây, điều này là miễn có thể truy cập dịch vụ mà cần Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi công ty sở hữu các dịch vụ đám mây đó sụp đổ? Điều đó đã xảy ra rồi, và nó sẽ xảy ra lần nữa

Chỉ cần đi xa hơn một chút, hãy tưởng tượng một kịch bản mà tất cả các thiết bị IoT đang chạy trên một blockchain nhanh, rẻ và an toàn Hãy tưởng tượng rằng các thiết

bị có thể trao đổi các dịch vụ như xử lý năng lượng, lưu trữ và dữ liệu bằng cách sử dụng tiền điện tử của chính nó một cách tự động bằng cách sử dụng các hợp đồng thông minh Hoặc có lẽ ngôi nhà có thêm một số điện từ các tấm pin mặt trời mà có thể bán trực tiếp cho hàng xóm (một lần nữa, tự động sử dụng hợp đồng thông minh) trong khi đang đi nghỉ và không cần nó

Một khả năng khác là có rất nhiều thiết bị IoT chạy ở nhà (trong và ngoài) thu thập

dữ liệu từ môi trường Có lẽ một số công ty hiện đang cần dữ liệu từ một số lượng lớn người để cấp nguồn cho thuật toán học máy mới của họ Vì tất cả dữ liệu nằm

trên blockchain, có thể bán bất kỳ dữ liệu nào muốn cho công ty đó Điều này là tốt hơn so với một công ty bán dữ liệu không nhận được bất cứ điều gì cho nó Và trong trường hợp đó, không thể chọn dữ liệu để bán

Chuỗi cung ứng và lịch sử hàng hóa

Chúng ta trở lại tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc, nhưng lần này nó là một khía cạnh thực tế hơn Blockchain có thể giúp theo dõi lịch sử một cách đáng tin cậy, có thể đóng góp để biết chắc chắn nơi mà tất cả mọi thứ đến từ Nếu muốn biết rằng một miếng thịt được sản xuất theo cách mà nó không ảnh hưởng đến môi trường, có thể có một lịch sử gắn liền với động vật đến từ đó

Ngay bây giờ chuỗi cung ứng là vô cùng phức tạp, và thật khó để theo dõi bất cứ điều gì liên quan đến nó Lao động cưỡng bức, hàng giả và tác động môi trường chỉ

là một vài điều mà cả người tiêu dùng và nhà quản lý cần phải có khả năng theo dõi

Bỏ phiếu

Blockchain tự vay mượn các kịch bản bầu cử rất dễ dàng, bởi vì có thể xác minh rằng không có gì gian lận đã được thực hiện Thực sự có thể đếm mọi phiếu bầu, và

nó sẽ được đảm bảo là chính xác Thực sự có thể chứng minh điều đó

Có thể tạo phiếu bầu an toàn và bảo mật cho bất kỳ thứ gì yêu cầu nó

Một hệ thống như vậy có thể làm cho bất kỳ quá trình bầu cử nào cảm thấy an toàn hơn rất nhiều so với hệ thống hiện tại

Chính phủ

Minh bạch và trung thực của chính trị gia như một cách sử dụng rất quan trọng đối với blockchain Chúng ta có thể tưởng tượng rằng bạn có thể theo dõi và đảm bảo các chính trị gia hành động với tính toàn vẹn và giữ lời hứa của họ Chúng ta có thể

ép buộc rất nhiều thông qua các hợp đồng thông minh

Nếu tất cả các quyết định được đưa ra trên blockchain, thì sẽ dễ dàng hơn để đảm bảo không có giao dịch “tắt sách” và giao dịch mờ ám đã đi xuống

Tổ chức phi tập trung và tự chủ

Các tổ chức tự chủ phân cấp là khái niệm tương đối mới và chưa được khám phá, nhưng ý tưởng là sử dụng các hợp đồng thông minh để điều hành và tổ chức một doanh nghiệp Nó có thể là một tổ chức không có quản lý hoặc nhân viên thông

thường Mọi thứ đều tự động Các bên liên quan dưới dạng mã thông báo kỹ thuật

số trên blockchain và họ có thể bỏ phiếu và kiếm tiền từ tổ chức của họ

Một khía cạnh thú vị của một tổ chức như vậy là nó có thể được chạy hoàn toàn bởi những người vô danh Miễn là có thể mua mã số kỹ thuật số, có thể là một phần của doanh nghiệp

Có một dự án được gọi là DAO, được đưa ra trên blockchain Etherum với một tấn thành công Mọi người đổ tiền vào đó DAO được cho là để cho các cổ đông bỏ phiếu cho các cơ hội đầu tư, và lợi nhuận từ các khoản đầu tư nói trên sẽ được trả lại cho các nhà đầu tư - tự động

Quyền sở hữu

Ở nhiều nước nghèo, quá trình đăng ký quyền sở hữu đất đai là một quá trình dài và

tẻ nhạt, thường bị ướt đẫm trong tham nhũng và tính toàn vẹn ít hơn lý tưởng Sau trận động đất Haiti năm 2010, Hội Chữ thập đỏ đã có những vấn đề nghiêm trọng khi tìm ra quyền sở hữu đất đai để xây dựng lại mọi thứ

Có quyền sở hữu được ghi lại trên blockchain sẽ cho phép mọi người chứng minh

họ sở hữu một cái gì đó và việc chuyển quyền sở hữu sẽ rõ ràng, nhanh chóng và an toàn

Lưu trữ đám mây

Một số dự án đang cố gắng sử dụng blockchain để cho phép lưu trữ đám mây phi tập trung Triển vọng có tất cả các tệp trên máy tính của người khác có vẻ hơi lạ, nhưng nó tốt hơn là có tất cả các tệp của bạn tại ví dụ Dropbox hoặc Google Drive Sự khác biệt lớn là với việc lưu trữ đám mây phi tập trung, không ai có toàn

bộ tệp (chúng bị phân chia) và quan trọng nhất là chúng được mã hóa trên máy tính,

vì vậy chỉ chủ nhân mới có thể mở khóa chúng

Việc bỏ qua các khái niệm lưu trữ đám mây hiện tại không quá khó để bán Sau khi tất cả, đã có nhiều vi phạm an ninh cho các nhà cung cấp lưu trữ đám mây lớn trong những năm qua

Thu thập dữ liệu lớn

Việc nắm giữ Dữ liệu lớn thuộc bất kỳ loại nào cũng có thể là một thách thức đối với bất kỳ ai muốn học máy

Blockchain có thể giúp khuyến khích mọi người với dữ liệu để cung cấp cho nó (bán cho thẻ) và làm cho nó có sẵn cho những người cần nó (mua với thẻ)

Một ví dụ tuyệt vời về điều này là dự án PIX của thẻ PIXIX Họ cần một bộ dữ liệu

tỷ phú {image, description} để huấn luyện thuật toán học máy của họ Họ đã tạo ra một hệ thống blockchain cho phép mọi người bán các bộ như vậy cho chuỗi (được bán cho thẻ PIX) và cho phép bất kỳ ai mua bộ dữ liệu có kích thước bất kỳ mà họ cần (được mua bằng thẻ PIX)

Điều này có thể được sử dụng cho bất kỳ loại bộ dữ liệu nào mà ai đó có thể cần Trong tương lai, có thể có các thị trường nơi bạn có thể mua dữ liệu thực sự trên blockchain!

I.5 Thách thức của Blockchain

Trong khi có rất nhiều điều tuyệt vời mà công nghệ blockchain có thể được sử dụng cho, cũng có rất nhiều thách thức cần phải vượt qua trong tương lai

Chia tỷ lệ

Chuỗi khối bitcoin hiện bị giới hạn về số lượng giao dịch có thể khớp trong một khối Và một khối mới được khai thác sau mỗi 10 phút Vì vậy, nếu số lượng giao dịch tăng lên rất nhiều, thì giao dịch sẽ bắt đầu xếp hàng, làm chậm mạng xuống

Lý do chính là không thể chỉ tăng kích thước của một khối mà còn phải tăng quy

mô theo thời gian Không có đủ số lượng kích thước khối nếu mọi người bắt đầu sử dụng Bitcoin Ngoài ra còn có một số lý do kỹ thuật và xã hội khác

Các blockchains khác đã giải quyết vấn đề này theo nhiều cách khác nhau, nhưng mỗi vấn đề đều có khó khăn để giải quyết khi nói đến việc mở rộng quy mô lớn

Thân thiện với Người dùng

Sử dụng Bitcoin và hầu hết các công nghệ blockchain khác ngày nay không thân thiện với người dùng Mọi người không hiểu tại sao họ phải làm tất cả những thứ phức tạp này với các khóa công khai và riêng tư và các ứng dụng giao diện người dùng kém

Ngay bây giờ, hầu hết những người sử dụng Bitcoin đều là chuyên viên máy tính Họ muốn học cách làm điều này Nhưng đối với người khác thì để có thể sử

dụng công nghệ blockchain trên một cơ sở hàng ngày (không chỉ Bitcoin), nó cần phải nhận được rất nhiều đơn giản

Tốc độ

Bitcoin sử dụng trung bình 10 phút để tạo một khối mới Điều này là quan trọng bởi

vì một giao dịch không được thực hiện trước khi nó được sinh ra trong một khối Điều này nhanh hơn rất nhiều so với giao dịch ngân hàng hiện nay

Giao dịch tức thì là cần thiết cho nhiều trường hợp sử dụng bởi blockchain Dash đã

có Nhiều blockchains khác cũng nhanh hơn rất nhiều so với giới hạn 10 phút cho Bitcoin

Có rất nhiều cuộc thảo luận kỹ thuật đang diễn ra ngay bây giờ về cách giải quyết tốt nhất những thứ này, và sẽ rất thú vị khi xem nó diễn ra như thế nào Nhưng nó cần phải chơi nhanh hơn ngày hôm nay, đó là chắc chắn!

Năng lượng tiêu thụ

Thuật toán chủ yếu được sử dụng ngày nay (một trong số đó là Bitcoin) sử dụng rất nhiều năng lượng

Trên thực tế, nó sử dụng hàng trăm megawatt Đủ để cung cấp năng lượng cho hàng trăm nghìn ngôi nhà Nó có vẻ vô cùng lãng phí, đặc biệt là khi chúng ta nghĩ về thời gian chúng ta đang sống Bitcoin không tốt cho hành tinh ngay bây giờ - đó là chắc chắn

Chính phủ cố gắng kiểm soát mọi thứ

Điều này chủ yếu chỉ áp dụng cho Bitcoin và các loại tiền điện tử khác (ít nhất là bây giờ) bởi vì họ tìm cách phá vỡ những gì các chính phủ hiện nay đang quản

lý Tiền bạc Các ngân hàng lớn có thể không hài lòng với hệ thống của họ bị lật đổ

I.6 Hiện trạng triển khai công nghệ blockchain trên thực tế

Công nghệ Blockchain dường như ở khắp mọi nơi, nhưng một số dự án thú vị, sáng tạo nhất dưới đây hiện đang diễn ra :

Bitcoin

Hầu hết mọi người đã nghe nói về Bitcoin bởi vì tất cả những tranh cãi xung quanh

nó Điều đó nói rằng, nó vẫn là tiền kỹ thuật số lớn nhất có ứng dụng blockchain, và

nó hiện đang phát triển rất nhanh chóng Bitcoin có thể là tương lai của tiền bạc Thực tế, ở nhiều nơi trên thế giới, mọi người đang chuyển sang Bitcoin để thoát khỏi nhiều vấn đề mà họ phải đối mặt với đồng nội tệ của họ

https://bitcoin.org

Dash

Có rất nhiều thứ gọi là tiền xu, nhưng Dash là thứ xứng đáng nhất Nó đang cố gắng

để được tất cả những điều Bitcoin đã không thể được nêu ra Dash hỗ trợ các giao dịch tức thì (trong khi các giao dịch Bitcoin mất khoảng 10 phút) và các giao dịch

riêng tư làm cho nó trở nên duy nhất trong không gian tiền kỹ thuật số Họ cũng có rất nhiều chức năng tuyệt vời khác được lên kế hoạch cho tương lai

Tuy nhiên, điều mà làm cho Dash có thứ gì đó để tìm kiếm, đó là mục tiêu dễ dàng

để bất kỳ ai có thể sử dụng nó Nó muốn mọi người có thể sử dụng nó Họ có một

số cách để đi, nhưng họ là chính xác trong khả năng sử dụng đó là rất quan trọng cho việc áp dụng rộng rãi Hãy hy vọng họ thực sự thành công

nó cho phép các giao dịch mà không có bất kỳ khoản phí nào (cho phép thanh toán thực tế giữa các máy) và bạn có thể lưu trữ tất cả dữ liệu cảm biến của bạn trên sổ

kế toán

https://iotatoken.com/

Ethereum

Ethereum là một dự án lớn trên nền tảng blockchain và có rất nhiều động lực, mặc

dù nó có một số vấn đề trong khi trở lại có thể làm chậm chúng xuống

zip) trên blockchain, mà bạn tải xuống và chạy cục bộ trong khi tương tác với blockchain

Lisk cũng có vẻ hơi hướng đến các nhà phát triển web và giảm rào cản truy cập hơn Ethereum Có vẻ dễ dàng hơn khi tạo một ứng dụng web “bình thường” với Lisk hơn là với Ethereum Nó cũng giúp bạn có thể xây dựng toàn bộ ứng dụng của mình như bình thường, chứ không phải trên các hợp đồng riêng biệt

https://liskýio/

Blockstack

Blockstack tìm cách tạo ứng dụng không có máy chủ nơi người dùng các ứng dụng

đã nói kiểm soát dữ liệu của họ

Blockstack không phải là blockchain riêng của nó; nó chỉ xây dựng trên đầu trang của blockchains hiện có Nó có thể chạy trên Bitcoin, Ethereum, v.v

Một phần lớn của Blockstack là hệ thống tên miền phân cấp (DNS) Blockstack có DNS riêng của nó chạy trên một blockchain (ví dụ blockchain Bitcoin) Bạn có thể đăng ký một tên miền trên blockstack và trỏ ứng dụng của bạn vào nó, làm cho nó rất khó để không đạt được ứng dụng của bạn

Tuy nhiên, có một điều quan trọng cần lưu ý Bạn vẫn phải lưu trữ ứng dụng của mình ở đâu đó và blockchain không phải ở đâu Ví dụ, bạn sẽ lưu trữ ứng dụng của mình trên bộ nhớ đám mây của Amazon và trỏ đến liên kết Amazon của bạn bằng cách sử dụng DNS chặn

Nhưng blockstack có nhiều thứ khác khiến nó trở nên thú vị Bất kỳ ứng dụng nào đang chạy trên blockstack (sử dụng trình duyệt blockstack) đều có quyền truy cập

vào thư TRƯỜNG blockstack với các chức năng tích hợp như nhận dạng, xác thực

và lưu trữ

https://blockstackýorg/

Chiêm tinh gia

Một nền tảng dự đoán sẽ kiếm tiền cho bạn nếu bạn đang dự đoán chính xác mọi thứ, nếu sai thì bạn sẽ mất chúng Augur được xây dựng trên nguyên tắc được gọi là

sự khôn ngoan của đám đông, cho chúng ta biết rằng nếu bạn hỏi đủ mọi người, câu trả lời trung bình thường khá chính xác

Tôi nghĩ rằng điều này có thể được sử dụng cho rất nhiều thứ thú vị Bạn có thể đặt câu hỏi bạn cần câu trả lời trên Augur và nhận được sự khôn ngoan của đám đông

để giúp bạn tìm ra câu trả lời Bạn cũng có thể kiếm được nhiều tiền nếu bạn giỏi dự đoán các sự kiện trong tương lai

https://augur.net/

Steem

Phương tiện truyền thông xã hội trên blockchain! Nó hoạt động giống như một trang blog / Reddit, nơi mọi người viết nội dung trên trang web và bạn thấy tất cả nội dung đó theo cách giống như trên Reddit Phần thú vị của Steem là nó trả tiền cho người sáng tạo nội dung khi họ được bình chọn Người dùng cũng có thể được thưởng cho bình chọn của mình và bình luận về những điều phổ biến

https://steemit.com

I.7 Kết luận chương I

Sử dụng công nghệ blockchain có những lợi ích đáng kể:

Mọi người có toàn quyền kiểm soát giá trị mà mình sở hữu; không có bên thứ ba nào giữ giá trị của bạn hoặc có thể giới hạn quyền truy cập của bạn đối với nó Chi phí để thực hiện một giao dịch đến bất cứ đâu trên hành tinh này là rất thấp Giá trị có thể được chuyển trong vài phút và giao dịch có thể được coi là an toàn sau vài giờ, thay vì ngày hoặc tuần

Bất kỳ ai cũng có thể xác minh mọi giao dịch được thực hiện trên blockchain, dẫn đến sự minh bạch hoàn toàn

Có thể tận dụng công nghệ blockchain để xây dựng các ứng dụng phi tập trung, có thể quản lý thông tin và truyền tải giá trị nhanh chóng và an toàn

Tuy nhiên, có một vài thách thức cần được giải quyết:

Giao dịch có thể được gửi và nhận nặc danh Điều này bảo vệ sự riêng tư của người dùng, nhưng nó cũng cho phép hoạt động bất hợp pháp trên mạng

Mặc dù nhiều nền tảng trao đổi đang nổi lên và các loại tiền kỹ thuật số đang trở nên phổ biến, vẫn không dễ dàng để giao dịch bitcoin cho hàng hóa và dịch vụ Bitcoin, giống như nhiều tiền kỹ thuật số khác, rất dễ bay hơi: Không có nhiều bitcoin có sẵn trên thị trường và nhu cầu đang thay đổi nhanh chóng Giá Bitcoin là thất thường, thay đổi dựa trên các sự kiện lớn hoặc các thông báo trong ngành công nghiệp tiền ký thuật số

Nhìn chung, công nghệ blockchain có tiềm năng cách mạng hóa một số ngành công nghiệp, từ quảng cáo đến phân phối năng lượng Sức mạnh chính của nó nằm trong bản chất phi tập trung và khả năng loại bỏ sự cần thiết của sự tin tưởng

Các trường hợp sử dụng mới luôn luôn phát sinh - giống như khả năng tạo ra một nền tảng phân cấp hoàn toàn chạy các hợp đồng thông minh như Ethereum Nhưng điều quan trọng cần nhớ là công nghệ vẫn còn trong giai đoạn trứng nước Các công

cụ mới đang được phát triển mỗi ngày để cải thiện bảo mật blockchain trong khi cung cấp một phạm vi rộng hơn các tính năng, công cụ và dịch vụ

II CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH MÔ HÌNH ỨNG DỤNG

BLOCKCHAIN TRONG NGHIỆP VỤ CHO VAY

TẠI VIỆT NAM

Như chúng ta đã biết, hoạt động cho vay là một hoạt động cơ bản của các ngân hàng thương mại Đây là một hoạt động thể hiện khá đầy đủ vai trò dẫn vốn của các ngân hàng thương mại Ngày nay để cạnh tranh với nhau các ngân hàng thương mại ngày càng cung cấp đa dạng sản phẩm cho vay của mình đồng thời các đối tượng cho vay cũng được mở rộng một cách tối đa với thủ tục được rút gọn nhất giúp cho người đi vay đễ dàng tiếp cận được nguồn vốn với một chi phí thấp nhất có thể Đối với ngân hàng, hoạt động cho vay mang lại lợi nhuận từ việc tính lãi trên giá trị khoản vay đồng thời thực hiện vai trò trung gian của mình trong nền kinh tế

1 Các sản phẩm cho vay:

Đối tượng của sản phẩm cho vay là rất đa dạng nhưng tập trung chủ yếu vào hai loại đối tượng chính là khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp với rất nhiều hình thức khác nhau

1.1 Dành cho khách hàng cá nhân :

Các sản phẩm cho vay dành cho khách hàng cá nhân tập trung chủ yếu vào việc giải quyết nhu cầu vay vốn tiêu dùng của các cá nhân như mua nhà, mua xe Tuỳ nhu cầu của khách hàng mà các ngân hàng cung cấp các sản phẩm cho vay khác nhau nhưng nhìn chung sản phẩm cho vay mà các ngân hàng cung cấp có thể giải quyết tới 70% nhu cầu vay vốn của các cá nhân Các khoản vay của cá nhân thường có thời hạn ngắn, với lượng tiền ít nên có thể dễ dàng được đáp ứng Sau đây là các sản phẩm cho vay chính mà các ngân hàng thường cung cấp cho loại đối tượng này :

Cho vay mua nhà là sản phẩm thường được cung cấp nhất Đặc điểm của sản phẩm này là thời gian cho vay kéo dài ( lên đến 180 tháng ) đáp ứng được tới 70% giá trị của ngôi nhà mà khách hàng có ý định mua và khoản vay được thế chấp bằng

chính ngôi nhà được mua Lãi suất của khoản vay này do khách hàng thoả thuận với ngân hàng và thường được cố định một mức trong suốt thời gian thanh toán

Cho vay kinh doanh bất động sản : Sản phẩm này chỉ được cung cấp cho các đối tượng cá nhân có chứng nhận KT3 và có phương án trả nợ cụ thể đồng thời toàn

bộ thông tin về bất động sản đầu tư phải được thông báo cho ngân hàng biết Ngoài

ra để có thể tiếp cận được với loại sản phẩm này khách hàng thường phải chứng minh được khả năng tài chính của mình cũng như phải có tài sản thể chấp ( có thể là bất động sản nhưng phải khác với bất động sản được đầu tư hoặc một tài sản khác họp pháp)

Cho vay mua ô tô là sản phẩm mới xuất hiện ở việt nam khi mà nhu cầu sở hữu ô

tô đối với các cá nhân tăng cao trong khi số tiền nếu được các cá nhân đem đầu tư vào lĩnh vực khác sẽ sinh lời nhiều hơn lãi suất phải chịu khi vay tiền để mua ô tô Các cá nhân có thể mua ô tô vì mục đích tiêu dùng thuần tuý hoặc có thể mua để sử dụng vào hoạt động kinh doanh của mình

Vay tín chấp là sản phẩm cho vay không cần có thế chấp, ngân hàng cũng không cần có sự bảo lãnh của công ty nơi khách hàng cá nhân làm việc Đây là sản phẩm

áp dụng các phương thức tính lãi và trở nợ linh hoạt để phù họp với điều kiện khả năng của khách hàng đồng thời thủ tục vay cũng thuộc loại đơn giản nhất

Vay cầm cổ chứng khoán là sản phẩm mới được phát triển trong những năm gần đây khi mà thị trường chứng khoán ở Việt nam đang phát triển mạnh mẽ Dựa vào chứng khoán đem cầm cố, các cá nhân có thể thế chấp để vay tới 50% giá trị chứng khoán cầm cố theo giá trị thị trường của chứng khoán tại thời điểm vay Các chứng khoán được nhận cầm cố rất đa dạng như chứng khoán niêm yết trên thị trường chứng khoán hoặc chứng khoán OTC trong các ngành bảo hiểm, tài chính, xăng dầu

Hỗ trợ giáo dục quốc tế : Đây là sản phẩm giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các cá nhân khi tham gia các khoá học trong nước cũng như du học nước ngoài Thời hạn của khoản vay này kéo dài tới 5 năm và lên đến 80% giá trị của nhu cầu chi phí học tập

Hỗ trợ phát triển kỉnh doanh là hình thức cho vay nhằm mở rộng quy mô kinh doanh, hoặc nhằm đáp ứng các nhu cầu về tài chính trong thời điểm vay vốn của cá nhân Thời hạn vay có thể lên tới 60 tháng căn cứ vào nhu cầu của khách hàng và phương án trả nợ mà khách hàng có thể đưa ra

Cho vay cầm cố các giấy tờ cỏ giả. Các gấy tờ có giá ở đây có thể là thẻ tiết kiệm, sổ tiết kiệm, trái phiếu chính phủ, tín phiếu kho bạc Thời gian cho vay lên tới 12 tháng và giá trị cho vay tối đa 100% giấy tờ có giá đem cầm cố Ngoài ra người vay có thể vay bằng đồng VNĐ hoặc có thể vay bằng USD tuỳ thuộc vào nhu cầu của khách hàng Giấy tờ có giá phải đảm bảo thuộc quyền sở hữu họp pháp và không bị tranh chấp hay đã bị cầm cố trước đó

1.2 Dành cho khách hàng Doanh nghiệp

Các sản phẩm cho vay dành cho khách hàng Doanh nghiệp đa dạng không kém gì sản phẩm cho vay dành cho khách hàng cá nhân Do đặc thù của doanh nghiệp có nhiều điểm khác với cá nhân nên sản phẩm cho vay dành cho doanh nghiệp cũng có nhiều sự khác biệt nhằm đáp ứng được nhu cầu của khách hàng doanh nghiệp

Dịch vụ bảo lãnh : Đây là sản phẩm đặc quyền của ngân hàng Rất nhiều các doanh nghiệp hiện nay có nhu cầu sử dụng dịch vụ bảo lãnh từ một tổ chức có uy tín và có khả năng tài chính tốt Các ngân hàng đã không bỏ qua cơ hội đó để cung cấp sản phẩm này cho các doanh nghiệp thông qua nhiều dịch vụ bảo lãnh khác nhau tuỳ vào nhu cầu của các doanh nghiệp khác nhau như bảo lãnh vay vốn, bảo lãnh phát hành chứng từ có giá, bảo lãnh thanh toán trong nước, bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện họp đồng Song song với rất nhiều dịch vụ đó là việc cung cấp các hình thức bảo lãnh đa dạng thuận tiện cho việc lựa chọn cho phù họp với doanh nghiệp như phát hành thư bảo lãnh, xác nhận bảo lãnh, ký xác nhận bảo lãnh Việc cung cấp sản phẩm bảo lãnh phải được bảo đảm bằng các tài sản có giá trị nhưng tuỳ thuộc vào bản thân mỗi doanh nghiệp, mối quan hệ làm ăn với ngân hàng mà ngân hàng có thể yêu cầu tài sản đảm bảo hoặc không yêu cầu tài sản đảm bảo, yêu cầu nhiều hay ít Mỗi dịch vụ bảo lãnh mang một đặc trung riêng đáp ứng một nhu cầu riêng của khách hàng doanh nghiệp và thường được ngân hàng phân chia thành

nước tập trung bảo lãnh các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong phạm vi trong nước có nhu cầu bảo lãnh Bảo lãnh trong nước cũng rất đa dạng với nhiều dịch vụ khác nhau như bảo lãnh thực hiện hợp đồng nhằm bảo đảm nghĩa vụ của người bán với người mua, bảo lãnh dự thầu giúp cho các doanh nghiệp có đủ điều kiện để đấu thầu, bảo lãnh hoàn thanh toán đảm bảo lợi ích các khoản ứng trước của người mua với các doanh nghiệp Ngoài ra, Ngân hàng còn cung cấp dịch vụ bảo lãnh thanh toán giúp doanh nghiệp mua hàng thực hiện được việc mua hàng trả chậm hoặc nộp thuế chậm trong thời hạn cho phép và dịch vụ bảo lãnh vay vốn giúp các doanh nghiệp vay được nguồn vốn lớn với thời hạn kéo dài từ các nguồn ở nước ngoài Phạm vi của bảo lãnh quốc tế hẹp hơn nhiều so với bảo lãnh trong nước thường tập trung vào bảo lãnh cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực có liên quan thường xuyên đến thanh toán quốc tế như các công ty XNKÝ Hình thức chủ yếu mà ngân hàng có thể cung cấp là bảo lãnh bằng thư tín dụng hoặc thư bảo lãnh Việc sủ dụng dịch vụ này giúp các doanh nghiệp yên tâm là có ngân hàng đứng ra bảo lãnh về việc thực hiện các họp đồng, việc giao hàng hay thanh toán của doanh nghiệp với đối tác nước ngoài khiến cho công việc làm ăn diễn ra suôn sẻ hơn

Cho vay chiết khấu bộ chứng từ thanh toán hàng xuất khẩu Đây là hình thức cho vay dành riêng cho các công ty hoạt động thường xuyên trong lĩnh vực xuất nhập khẩu Các công ty này có đặc điểm là việc thanh toán diễn ra rất chậm trong khi doanh nghiệp lại cần vốn ngay để tiếp tục kinh doanh Chỉ cần có chứng

từ xuất nhập khẩu doanh nghiệp có thể vay vốn để tiếp tục sản xuất kinh doanh Khoản vay thường được chiết khấu theo tỉ lệ thoả thuận giữa doanh nghiệp và khách hàng sẽ phải trả tiền gốc và lãi khi nhận được tiền từ đối tác, ngân hàng sẽ trừ

đi khoản tiền cho vay cùng với lãi suất, số tiền còn lại được ngân hàng ghi có vào tài khoản ngoại tệ của doanh nghiệp

Cho vay chiết khấu bộ chứng từ L/C xuất. Sản phẩm dành cho những doanh nghiệp lành mạnh có kinh nghiệm, uy tín trong lĩnh vực hoạt động kinh doanh XNK

và đã ký kết họp đồng với đối tác nước ngoài Những doanh nghiệp có các mặt hàng xuất khẩu được các ngân hàng tin cậy thường là các sản phẩm xuất khẩu truyền

thống, hàng hoá chất lượng tốt, có đóng gói bảo đảm tiêu chuẩn và đặc biệt là có quan hệ tín dụng tốt với ngân hàng sẽ được ưu tiên cho vay Đây là sản phẩm mà ngân hàng cho doanh nghiệp vay vốn bằng phương thức chiết khấu khi mà doanh nghiệp ký kết các họp đồng xuất khẩu hàng hoá dịch vụ với đối tác nước ngoài Khi

đó doanh nghiệp có bộ chứng từ xuất khẩu hàng hoá và được ngân hàng cho vay Ngân hàng nhận lại tiền từ đối tác của doanh nghiệp trực tiếp hoặc thông qua một ngân hàng trung gian đại diện cho doanh nghiệp nước ngoài Ngân hàng sẽ bắt các doanh nghiệp cam kết trả tiền nếu đối tác của doanh nghiệp ở nước ngoài không thanh toán Đây là sản phẩm thuận tiện cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu vì nó giúp các doanh nghiệp này thu được tiền trước thời hạn thanh toán của đối tác để tiếp tục đầu tư vào sản xuất kinh doanh với một mức chiết khấu tương đối thấp

Cho vay cầm cổ giấy tờ cỏ giả. Các doanh nghiệp cũng giống như các cá nhân đều có thể sở hữu các giấy tờ có giá như chứng khoán, quyền sở hữu đất, trái phiếu chính phủ, trái phiếu kho bạc Vì thế ngân hàng cũng có thể chấp nhận cầm cố các giấy tờ này để cho các doanh nghiệp vay một khoản tiền để đầu tư kinh doanh Việc cầm cố sẽ được hai bên ký kết theo họp đồng có thời hạn trả nợ gốc và lãi đồng thời giấy tờ có gía đem cầm cố phải có thời hạn thanh toán dưới 12 tháng nhằm giảm thiểu rủi ro cho các ngân hàng

Cho vay thấu chi là sản phẩm dành cho các doanh nghiệp khi cần một lượng tiền mặt tức thời để chi tiêu Điều này có nghĩa là doanh nghiệp sẽ được chi tiêu một số tiền vượt quá số tiền có trong tài khoản tại ngân hàng để tài trợ cho thiếu hụt về tài chính trong thanh toán các khoản tiền tại thời điểm hiện tại như tiền điện nước, lương cho công nhân viên Muốn sử dụng sản phẩm này, doanh nghiệp phải được cấp hạn mức tín dụng ngắn hạn và thời hạn của hạn mức tín dụng còn lại phải lớn hơn 6 tháng Ngân hàng cũng yêu cầu tài sản đảm bảo với các doanh nghiệp có đánh giá tín nhiệm tín dụng chưa cao, riêng đối với các doanh nghiệp đã có quan hệ làm ăn lâu năm với ngân hàng và có tình hình tài chính lành mạnh thì ngân hàng có thể không cần yêu cầu tài sản đảm bảo Chính điều này mang lại cho doanh nghiệp

sự thuận tiện nhất định khi sử dụng sản phẩm

Cho vay dự án là sản phẩm được các doanh nghiệp thường xuyên sử dụng nhất đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng hoặc đầu tư dự án Bất kỳ doanh nghiệp nào cũng muốn sử dụng một mức độ đòn bẩy họp lý để tài trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh đặc biệt là khi có thêm các dự án mới Các ngân hàng cũng rất thích cung cấp sản phẩm này vì chính họ thẩm định các dự án để cho vay và thường thì các dự án khả thi mang lại rất nhiều lợi nhuận Hơn nữa thông thường ngân hàng khi cho vay dự án thường được rút vốn một cách linh hoạt thuận tiện theo từng đợt, theo tiến độ của dự án Một dự án sẽ được thẩm định trong vòng một tháng, nếu khả thi hai bên sẽ ký kết họp đồng vay vốn và đồng thời thoả thuận lãi suất cho vay

Cho vay đầu tư tài sản cố định Đây là sản phẩm nhằm thoả mãn nhu cầu bổ sung

nguồn vốn để đầu tư mới hoặc sửa chữa, nâng cấp máy móc thiết bị, phưoug tiện vận tải, văn phòng thiết bị

2 Thực trang:

2.1 Kết quả mà các ngân hàng đã đạt được:

 Thứ nhất : một số NHTM đã thực hiện tách các chức năng quan hệ khách hàng, thẩm định rủi ro, quyết định tín dụng, quản lý nợ Chức năng cho vay tín dụng chính sách và cho vay tín dụng thương mại đã được tách bạch

 Thứ hai: Theo Quyết định (QĐ) 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về việc ban hành Quy định phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lí rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của Tổ chức tín dụng (TCTD) và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN ngày 25/04/2007 của Thống đốc NHNN về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định 493, nợ của các NHTM được chia thành 5 nhóm: với nợ từ loại 3 đến 5 là nợ xấu; còn nợ nhóm 1 - nợ thông thường - trích dự phòng 0%; nợ nhóm 2 - nợ cần chú ý - trích dự phòng 5% Đây là một bước tiến mới với cách phân nhóm nợ theo QĐ 493 đã tiến gần tới những chuẩn mực quốc tế, đó là các loại nợ với mức rủi ro khác nhau đã gắn liền với tỷ lệ trích dự phòng khác nhau, bước đầu tạo nên quĩ

dự phòng đủ lớn để xử lý tổn thất Cũng theo QĐ này, nợ xấu (nhóm 3,4,5) chiếm tỷ lệ khoảng từ 2 - 5%, một tỷ lệ chấp nhận được.Có thể thấy với

một cách chính xác từ đó nhận định về khách hàng tốt nhất nhằm hạn chế rủi ro cho ngân hàng

Bảng 1: Đồ thị tỷ lệ nợ xấu các NHTM Việt nam năm 2017

 Thứ ba: nếu như trước đây khách hàng phải tìm đến ngân hàng cầu cạnh vay tiền, thì nay ngân hàng quốc doanh lẫn ngân hàng TMCP không những len vào những khoảng trống mà hệ thống ngân hàng trước đây chưa phủ sóng đến mà còn chạy đua tìm khách hàng để tài trợ vốn Các ngân hàng nội địa đang tăng tốc chạy đua tìm kiếm khách hàng Các ngân hàng

đã cải tiến thủ tục, nhanh chóng thẩm định dự án một cách chính xác góp phần đẩy lùi tình trạng “cò” tín dụng.Các ngân hàng đã đầu tư hệ thống công nghệ, tập trung dữ liệu khách hàng của các chi nhánh, giúp cấp quản

lý có thể kiểm soát được quá trình thẩm định tìm ra những khách hàng tiềm năng Với những khách hàng vay vốn có uy tín các ngân hàng áp dụng chế

độ ưu đãi hơn Ngoài ra, ngân hàng sẽ cấp hạn mức tín dụng phù hợp, đa dạng hóa các loại hình cho vay để đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp chứ không nhất thiết phải lệ thuộc vào tài sản đảm bảo Chính vì vậy mà các ngân hàng đã chạy đua trong việc tìm kiếm khách hàng tiềm năng.Trên thị trường tín dụng đã và đang nở rộ các chương trình khuyến mại rầm rộ, các cú bắt tay liên kết của các ngân hàng và doanh nghiệp, ngân hàng và các siêu thị lớn

 Thứ tư: các NHTM, nhất là các NHTMCP đã mở rộng phạm vi địa bàn hoạt động, thị phần hoạt động tín dụng của các ngân hàng đẫ thay đổi đáng

đồng, chiếm 70%; các NHTMCP đạt 180,4 ngàn tỷ đồng, chiếm 27,7%,như vậy cơ cấu cho vay của các NHTMCP đã tăng đáng kể so với trước Trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, thị phần tín dụng tăng khá mạnh từ 60-120% năm

Bảng 2: Biểu đồ so sánh dư nợ tín dụng và vốn tự có các NHTM Việt nam

Tuy ngân hàng đã cải tiến và có nhiều thành tựu nổi bật nhưng vẫn không tránh khỏi khuyết điểm

2.2 Những thách thức của các ngân hàng thương mai:

Thứ nhất, khi thẩm định các phương án, dự án vay vốn, một số ngân hàng thường

“áp đặt” ý kiến chủ quan của mình đối với khách hàng Ví dụ, một khách hàng vay vốn đề nghị vay một khoản tiền 5 tỷ đồng với thời hạn 12 tháng; nhưng sau khi thẩm định (vì mục tiêu hạn chế rủi ro cho mình), ngân hàng chỉ đồng ý cho vay 3 tỷ đồng, thời hạn 8 tháng Những điều kiện mới này, hầu như, được khách hàng chấp thuận, mặc dầu khách hàng chưa cân đối được nguồn vốn cho phần 2 tỷ đồng và 4 tháng bị ngân hàng rút ngắn; trong khi đó, ngân hàng cho vay cũng không phân tích thẩm định, liệu với số tiền cho vay và thời hạn cho vay bị rút ngắn có làm cho khách hàng bị rủi ro trong quá trình sử dụng vốn vay không? Chính yếu tố này là

mại, mà nguồn gốc là khách hàng, có thể, thiếu vốn đầu tư và phải cân đối vốn để trả trước hạn so với dự tính ban đầu

Thứ hai, từ tư tưởng “áp đặt” mà ngân hàng đã đưa ra nhiều điều khoản ràng buộc

đối với khách hàng trong các cam kết giữa hai bên, trong khi ngay chính bản thân ngân hàng cũng biết chắc chắn là những cam kết đó không thể khả thi theo luật định Phần lớn các quy định trong họp đồng tín dụng đều mang chế tài bảo vệ người cho vay như: ngân hàng có quyền thay đổi lãi suất cho vay, kiểm tra tình hình tài chính, tài sản đảm bảo cho vay; đình chỉ cho vay và thu hồi nợ trước hạn; thu hồi nợ bằng các nguồn khác nhau, bao gồm phát mại tài sản đảm bảo, kiểm tra tình hình tài chính, tài sản đảm bảo cho vay bất cứ lúc nào Chính tính “áp đặt này” mà trong một số trường họp, ngân hàng cho vay xử lý các tình huống phát sinh cũng theo cách “bề trên”, dẫn đến việc không sâu sát thực trạng, không nắm bắt được toàn bộ nội dung và bản chất của của sự việc

Trong hoạt động của các NHTM Việt Nam hiện nay, hoạt động tín dụng là một nghiệp vụ truyền thống, nền tảng, chiếm tỷ trọng lớn nhất từ 60%-70% trong danh mục tài sản có Hoạt động tín dụng của mỗi NHTM đều căn cứ, tuân thủ và xuất phát từ chính sách tín dụng của ngân hàng Chính sách tín dụng, có thể coi như một cương lĩnh tài trợ của một NHTM, bao gồm các quan điểm, chủ trương , định hướng, quy định chỉ đạo hoạt động tín dụng và đầu tư của NHTM Thông qua chính sách tín dụng các NHTM thực hiện phân tích tín dụng nhằm hạn chế rủi ro tín dụng cho các NHTM Hiện tại các NHTM đã bước đầu xây dựng chính sách tín dụng tuy nhiên chưa phù họp với thông lệ và chuẩn mực quốc tế, chưa thực sự phát huy hiệu quả quản lý ở Trụ sở chính và thực thi thông suốt ở các đơn vị trực thuộc và ở mỗi cán bộ tín dụng

Do đó mà thực trạng cho thấy hiện nay các NHTM đều chưa xây dựng được một chiến lược canh tranh dài hạn rõ ràng, đảm bảo tính khả thi cao dựa trên lợi thế riêng có, mà chủ yếu vẫn kinh doanh theo chiến lược ngắn hạn, thậm chí là ‘chụp giật, bóc ngắn-cắn dài”.Ví dụ như 5 NHTM với tổng số vốn thuộc sở hữu nhà nước cũng chỉ đạt khoản 19400tỷ đồng, hệ số an toàn bình quân hệ thống chỉ đạt dưới 5%, trong khi tỷ lệ tương ứng theo thông lệ quốc tế phải đạt tối thiểu 8% Hoạt động

hạn, nguồn vốn có kỳ hạn trên 5 năm chỉ chiếm khoảng 7%, nhưng các NH hiện nay đang phải sử dụng tới 30-35% vốn ngắn hạn để cho vay dài hạn

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tính đến hết tháng 12/2007, tổng dư nợ cho vay và đầu tư vào nền kinh tế của hệ thống ngân hàng tại Việt Nam tăng gần 37,8% so với cuối năm 2006, vượt xa so với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đề ra cả năm là 18-22% và thực tế năm 2005 chỉ tăng 19,2% và năm 2006 tăng 21,4% Dư

nợ cho vay theo các ngành kinh tế lên tới hơn 1 triệu tỷ đồng Nợ xấu năm 2007 chỉ chiếm 2% tổng dư nợ cho vay, giảm so với cùng kỳ năm trước là 2,65%,Tốc độ tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng thương mại cổ phần và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, ngân hàng liên doanh tăng từ 38% trở lên; các ngân hàng thương mại nhà nước có tốc độ tăng dưới 30%

Các ngân hàng trong việc xác định ngành hàng chiến lược, khách hàng chiến lược vẫn còn lúng túng; tăng trưởng tín dụng chưa đi kèm với quản lý rủi ro tín dụng; chính sách lãi suất cho vay còn cứng nhắc, mức lãi suất cho vay hầu như giống nhau đối với với tất cả các khoản vay

Việc tổ chức hạch toán, phân loại nợ, thống kê thông tin tín dụng chưa đảm bảo tính chính xác, minh bạch để làm cơ sở cho việc quản lý tín dụng có hiệu quả; việc tổ chức hệ thốngthông tin phục vụ hoạt động tín dụng còn thiếu và yếu, chưa đồng bộ

và độ tin cậy không cao, chất lượng cán bộ tín dụng còn hạn chế, kỹ năng giao tiếp, chăm sóc khách hàng làm chưa bài bản, chuyên nghiệp

Thứ ba:Về nguyên tắc cho vay, phải có tài sản đảm bảo có thể là tín chấp hoặc thế

chấp tài sản về tín chấp, ngân hàng phải xét uy tín, khả năng chi trả của ngân hàng, hoặc uy tín bảo lãnh cho khách hàng đó Nếu như xem xét khách hàng có đầy đủ uy tín thì có thể cho vay tín chấp Chúng ta không nên coi trọng quá vấn đề tín chấp hay tài sản thế chấp Trong luật cầm cố, người đi vay phải chuyển tài sản cho ngân hàng, điều này chưa triệt để vì trong lĩnh vực thương mại không thích hợp

Ví dụ: Trong thế chấp kho ngân hàng không thể quản lí được Bản chất của sự cầm

cố là người vay tín dụng phải đưa tài sản của mình cho ngân hàng cầm cố trong khi

về mặt pháp lí, họ vẫn là chủ sở hữu của tài sản đó ( ở đây có sự khác biệt giữa sở hữu về mặt pháp lí và sở hữu thực tế quyền sử dụng)