cơ bản của bậc học, góp phần bồi dưỡng phẩm chất, nhân cách toàn diện của conngười.Hòa cùng với công cuộc đổi mới mạnh mẽ về phương pháp, hình thức tổchức dạy học trên toàn ngành, môn Tự
Trang 1MỤC LỤC
A PHẦN MỞ ĐẦU 2
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: 2
II- MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
V GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI: 3
VI KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 3
B - PHẦN NỘI DUNG 4
I CƠ SỞ LÝ LUẬN 4
1 CƠ SỞ LÍ LUẬN : 4
II- THỰC TRẠNG BAN ĐẦU: 4
1 THUẬN LỢI: 4
2 KHÓ KHĂN: 5
III- BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH 5
1 TÁC DỤNG CỦA PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM : 5
2 NHIỆM VỤ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH TRONG GIỜ THẢO LUẬN NHÓM 6
3 CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH THẢO LUẬN NHÓM 7
IV BIỆN PHÁP THỰC HIỆN 9
1 TẠI SAO TỔ CHỨC CHO HỌC SINH HỌC THEO NHÓM LẠI QUAN TRỌNG ? 9
2 TỔ CHỨC HỌC SINH HỌC THEO NHÓM NHƯ THẾ NÀO TRONG GIỜ HỌC MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI ? 9
3 DẠY-HỌC HỢP TÁC THEO NHÓM NHỎ BAO GỒM NHỮNG BƯỚC NÀO? 10
IV KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC 13
C- PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 19
PHỤ LỤC ……… 20
Trang 2cơ bản của bậc học, góp phần bồi dưỡng phẩm chất, nhân cách toàn diện của conngười.
Hòa cùng với công cuộc đổi mới mạnh mẽ về phương pháp, hình thức tổchức dạy học trên toàn ngành, môn Tự nhiên và Xã hội cũng có những bước chuyểnmình, từng bước vận dụng thay đổi linh hoạt các phương pháp dạy học nhằm tíchcực hóa các hoạt động của học sinh, phát huy tính chủ động sáng tạo của học sinhtrong quá trình lĩnh hội tri thức
Thảo luận nhóm là một trong những phương pháp dạy học tích cực được
sử dụng thường xuyên trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học hiện nay Đểkhắc phục lối truyền thụ tri thức một chiều, lối học thụ động, máy móc, cần phải sửdụng phối hợp nhiều phương pháp, phương pháp dạy học truyền thống và phươngpháp dạy học hiện đại, trong đó có phương pháp thảo luận nhóm Phương pháp nàygiúp người học tự giác, tích cực, chủ động tiếp thu kiến thức Với cách dạy học này,học sinh có nhiều điều kiện bộc lộ những suy nghĩ của mình, tạo không khí học tậpsôi nổi, kích thích tất cả học sinh tham gia vào quá trình học tập; đồng thời đáp ứng
mục tiêu giáo dục đề ra: “lấy học sinh làm trung tâm” Vận dụng phương pháp thảo
luận nhóm vào dạy học cũng là tìm đến một phương pháp dạy học mới để giờ họcmôn Tự nhiên và Xã hội, phát huy tính chủ động của học sinh, góp phần nâng caochất lượng dạy – học Trên đây là những lý do khiến tôi quyết định nghiên cứu đềtài :
“ Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 ”
Tôi mong được chia sẻ và nhận được những đóng góp chân tình từ các thầygiáo, cô giáo
II- MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này với mong muốn:
- Ghi lại những biện pháp mình đã làm để suy ngẫm, để chọn lọc và đúc kếtthành kinh nghiệm của bản thân
- Được chia sẻ với đồng nghiệp những việc đã làm và đã thành công tronggiảng dạy phân môn Tự nhiên và Xã hội
Trang 3- Nhận được những lời góp ý, nhận xét từ cán bộ quản lí nhà trường, củaPhòng Giáo dục và từ các bạn đồng nghiệp để tôi phát huy những mặt mạnh, điềuchỉnh, khắc phục những thiếu sót cho hoàn thiện hơn.
- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục về mọi mặt, không chỉ mang lại chocác em học sinh tri thức mà giúp các em đam mê khám phá thế giới xung quanhmình
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Chương trình môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2
- Phương pháp thảo luận nhóm trong quá trình dạy học môn Tự nhiên và Xãhội
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Về việc nghiên cứu thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp thống kê, phân loại, so sánh – đối chứng
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
- Phương pháp thực nghiệm
V GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI:
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi chỉ hướng vào việc giảng dạy phân môn
Tự nhiên và Xã hội bằng phương pháp thảo luận nhóm qua 6 bước tiến hành :
1 Lựa chọn vấn đề thảo luận
2 Chia nhóm bố trí chỗ ngồi
3 Giao nhiệm vụ và giới hạn thời gian thảo luận
4 Giám sát hoạt động thảo luận của từng nhóm
5 Trình bày kết quả thảo luận
6 Tổng kết dánh giá
Đây là 6 công việc quan trọng mà tất cả các giáo viên chủ nhiệm lớp cầnphải làm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong tiết học Tự nhiên và Xãhội
VI KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU.
- 63 học sinh lớp 2A5 và 63 học sinh lớp 2A1
* Lớp thực nghiệm là lớp 2A5
* Lớp đối chứng là lớp 2A1.
* Hai lớp có sĩ số bằng nhau và trình độ tương đương nhau.
Trang 4B - PHẦN NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
1 Cơ sở lí luận :
Môn Tự nhiên và Xã hội là môn học mang tính tích hợp cao Tính tích hợp
ấy thể hiện ở 3 điểm sau :
- Chương trình môn Tự nhiên và Xã hội xem xét Tự nhiên – con người – xãhội trong thể thống nhất, có mối quan hệ qua lại và tác động lẫn nhau
- Các kiến thức trong chương trình môn học Tự nhiên và Xã hội là kết quảcủa việc tích hợp kiến thức của nhiều ngành khoa học : Sinh học, Vật lí, Hóa học,Dân số
- Chương trình môn Tự nhiên và Xã hội có cấu trúc phù hợp với nhận thứccủa học sinh
- Chương trình môn Tự nhiên và Xã hội có cấu trúc đồng tâm phát triển quacác lớp, cùng là một chủ đề dạy học nhưng ở lớp 1 kiến thức trang bị đơn giản hơnlớp 2 Và cứ như vậy mức độ kiến thức nâng dần lên các lớp
Tự nhiên và Xã hội là môn học có thể cung cấp, trang bị cho học sinh nhữngkiến thức về Tự nhiên và Xã hội trong cuộc sống hàng ngày xảy ra xung quanh các
em Các em là chủ thể nhận thức, vậy nên khi giảng dạy giáo viên phải tích cực đổimới phương pháp, phải lấy học sinh làm trung tâm, phải cho học sinh được thảoluận để học sinh chủ động tìm ra kiến thức mới của bài học Người giáo viên phảithường xuyên giám sát hoạt động của các em, kích thích học sinh học tập như khenngợi, tuyên dương… tạo hứng thú cho học sinh ghi nhớ bài học, khái niệm kiếnthức đến từ cả 5 giác quan nghe, nhìn, sờ, nếm, ngửi Vì vậy giáo viên phải nângcao hiệu quả sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên và
Xã hội lớp 2
Tóm lại nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 phù hợp với nội dung chương trình và đáp ứng được yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học lấy học làm trung tâm
II- THỰC TRẠNG BAN ĐẦU:
Đầu năm học 2018 – 2019 tôi được Ban Giám Hiệu phân công chủ nhiệm lớp2A5 với sĩ số lớp 63 học sinh Các em là những học sinh ngoan, ham học hỏi
1 Thuận lợi:
- Hầu hết các con đi học đúng độ tuổi quy định
- Giáo viên dược hướng dẫn cách xây dựng thiết kế bài học theo hướng mới
có phân chia theo từng hoạt động cụ thể, rõ ràng, có chỉ dẫn các phương pháp theotừng chủ đề
- Giáo viên được học tập, tham dự các chuyên đề học tập kinh nghiệm củatrường bạn
Trang 5- Lớp học được trang bị đầy đủ máy tính, máy chiếu và nối mạng Internet.
- Giáo viên nhiệt tình, quan tâm đến lớp, có tinh thần học hỏi cao
- Học sinh luôn say mê học hỏi, tìm tòi, tìm hiểu thế giới tự nhiên và thế giớicon người xung quanh các em với những câu hỏi : Tại sao ? Như thế nào ? Vì sao ?
Để làm gì ?
2 Khó khăn:
- Giáo viên còn thiếu kinh nghiệm với cách tổ chức hoạt động tích cực chotrò lĩnh hội kiến thức Hoặc có tổ chức thì còn lung túng, mất thời gian Học sinhcòn bỡ ngỡ, rụt rè chưa quen với các hoạt động mới hoặc phấn khích gây mất trật tựtrong lớp học
- Sự cập nhật của giáo viên còn hạn chế, ít cập nhật thông tin về sự phát triểncủa khoa học kỹ thuật
- Học sinh lớp 2 còn nhỏ, các con vừa chuyển từ lớp 1 nên ý thức tự giác họctập và khả năng hoạt động nhóm của các con chưa tốt
- Học sinh còn rụt rè, thiếu tự tin khi trình bày các ý kiến trước lớp
- Sĩ số lớp đông, 63 HS/ lớp
III- BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH
1 Tác dụng của phương pháp thảo luận nhóm :
Thảo luận nhóm là một phương pháp dạy học hiện đại, lấy người học làmtrung tâm Với phương pháp này, người học được làm việc cùng nhau theo cácnhóm nhỏ và mỗi một thành viên trong nhóm đều có cơ hội tham gia vào giải quyếtcác nhiệm vụ học tập trong một khoảng thời gian nhất định dưới sự hướng dẫn, lãnhđạo của giáo viên
Mục đích chính của thảo luận nhóm là thông qua công tác học tập, nhằm: Phát huy tính tích cực, chủ động, tự lực của học sinh : trong thảo luân nhóm,học sinh phải tự giải quyết nhiệm vụ học tập, đòi hỏi sự tham gia tích cực của cácthành viên; đồng thời, các thành viên cũng có trách nhiệm về kết quả làm việc củamình
Phát triển năng lực cộng tác làm việc của học sinh: học sinh được luyện tập kỹnăng cộng tác, làm việc với tinh thần đồng đội, các thành viên có sự quan tâm vàkhoan dung trong cách sống, cách ứng xử…
Giúp cho học sinh có điều kiện trao đồi, rèn luyện khả năng ngôn ngữ thôngqua cộng tác làm việc trong nhóm, phát triển năng lực giao tiếp, biết lắng nghe,chấp nhận và phê phán ý kiến người khác Đồng thời, các em biết đưa ra những ýkiến và bảo vệ những ý kiến của mình
Giúp cho học sinh có sự tự tin trong học tập, vì học sinh học tập theo hình thứchợp tác và qua giao tiếp xã hội - lớp học, cho nên các em sẽ mạnh dạn và không sợmắc phải những sai lầm
Trang 6Hình thành phương pháp nghiên khoa học cho học sinh: thông qua thảo luậnnhóm, nhất là quá trình tự lực giải quyết các vấn đề bài học, giúp các em hình thànhdần phương pháp nghiên cứu khoa học, rèn luyện và phát triển năng lực khoa họctrong mọi vấn đề cuộc sống
Tăng cường tri thức, hiệu quả trong học tập: qua học nhóm, học sinh có thểnắm bài ngay trên lớp, hình thành những tri thức sáng tạo thông qua sự tự tư duycủa mỗi thành viên Áp dụng phương pháp này sẽ khích thích học sinh tìm kiếmnhững nguồn tri thức có liên quan đến vấn đề thảo luận Trên cơ sở đó, các em sẽthu lượm những kiến thức cho bản thân thông qua quá trình tìm kiếm tri thức
2 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong giờ thảo luận nhóm
a.Nhiệm vụ của giáo viên:
Trước khi tiến hành thảo luận nhóm, giáo viên trước hết cần chuẩn bị vấn đềthảo luận Vấn đề phù hợp với phương pháp thảo luận nhóm là vấn đề có tính chấttranh luận Một vấn đề có tính tranh luận là vấn đề có nhiều cách lí giải, suy tưởng,đôi khi có mâu thuẫn Sự thành công của thảo luận nhóm là giáo viên đưa ra đượccác vấn đề thú vị, thách thức học sinh trả lời, buộc học sinh cùng nhau hợp tác đểtìm ra câu trả lời Tài liệu bao gồm sách giáo khoa và các tài liệu khác sách thamkhảo, phim ảnh… Sau cùng, giáo viên tiến hành phân nhóm Việc thành lập nhóm(số lượng nhóm và thành viên trong nhóm) dựa trên số lượng học sinh trong lớp vànội dung bài học Số lượng thành viên trong nhóm tối ưu là từ 2 đến 8 người Cáchchia nhóm có thể hoàn toàn ngẫu nhiên, hoặc tùy theo tiêu chuẩn của giáo viên.Khi học sinh thảo luận nhóm, giáo viên di chuyển chung quanh các nhóm, imlặng quan sát các nhóm làm việc Khi học sinh gặp khó khăn, bế tắc hay tranh luậnngoài đề, giáo viên kịp thời can thiệp, hướng dẫn nhóm ra khỏi bế tắc hoặc quay lạivấn đề đang thảo luận Hướng dẫn ở đây là đưa ra vài chi tiết liên quan đến giảipháp, đặt lại câu hỏi cho sáng rõ hơn chứ không đưa ra giải pháp Nếu nhóm imlặng quá lâu do hết ý hay không ai có ý kiến, giáo viên tìm hiểu lí do và đặt câu hỏicho học sinh trả lời Trường hợp trong nhóm có thành viên “ngôi sao” hoặc cóthành viên quá nhút nhát, giáo viên khéo léo giải quyết vấn đề bằng cách cho rằng ýkiến của thành viên nổi trội là đáng ghi nhận nhưng giáo viên muốn nghe ý kiến củahọc sinh nhút nhát
Cuối buổi thảo luận, nhiệm vụ của giáo viên là nhận xét, bổ sung, định hướngđúng vấn đề, ghi nhận đóng góp của nhóm, cho điểm
b Nhiệm vụ của học sinh
Học sinh phải chuẩn bị ý kiến cho vấn đề thảo luận, tham gia thảo luận Nếu ýkiến trùng với ý kiến của bạn đã đề cập trước thì học sinh cần phải bổ túc thêm hayđưa ra một ý khác Học sinh bảo vệ ý kiến của mình bằng những dẫn chứng thuyếtphục nếu ý kiến của bản thân khác với ý kiến của cả nhóm và phải chấp nhận ý kiến
Trang 7đúng đắn Trong khi thảo luận, học sinh cần ghi chép những ý kiến thảo luận trên
vở nháp Cuối buổi thảo luận, học sinh nhóm trưởng có trách nhiệm trình bày ý kiếncủa nhóm trước lớp
3 Các bước tiến hành thảo luận nhóm
* Có 6 bước tiến hành thảo luận nhóm:
Bước 1 : Lựa chọn vấn đề thảo luận.
- Đây là bước đầu tiên trong tổ chức thảo luận nhóm Tốt nhất nên lựa chọn đượcvấn đề thảo luận hấp dẫn, dễ chia sẻ, dễ huy động được nhiều ý kiến khác nhau, có tính chất kích thích tính tích cực chủ động làm việc của học sinh Lưu ý, câu hỏi thảo luận nên là câu hỏi mở, không bao giờ là một câu hỏi đóng.
Bước 2 : Chia nhóm, bố trí chỗ ngồi.
Chia nhóm ngẫu nhiên, chia theo vị trí ngồi, chia theo danh sách, chia theođặc điểm chung, chia theo năng lực, chia theo kinh nghiệm, chia theo giới tính, chiatheo cùng sở thích, chia qua tình huống, qua trò chơi
Khi chia nhóm cần chú ý đến số lượng và trình độ, năng lực của các học sinh.Không chia nhóm này quá đông, nhóm kia quá ít …
Mỗi nhóm cần phải có cơ cấu tổ chức chặt chẽ để phân công trách nhiệm chotừng thành viên Ngoài các thành viên, cơ cấu của nhóm gồm 2 vị trí quan trọngnhất là nhóm trưởng và thư ký Nếu nhóm trưởng có năng lực, nhiệt tình, có uy tín,
kỹ năng điều hành nhóm, được các thành viên tin tưởng, yêu mến, chắc chắn nhóm
đó sẽ hoạt động hiệu quả
Việc bố trí chỗ ngồi cũng ảnh hưởng tới chất lượng cuộc thảo luận Nên bố trícác thành viên trong nhóm ngồi quay mặt vào nhau, vị trí ngồi đủ gần để có thể traođổi, chia sẻ với nhau một cách thuận lợi Nên có khoảng cách giữa các nhóm để sựtrao đổi của các nhóm không bị ảnh hưởng tới nhau
Bước 3 : Giao nhiệm vụ và giới hạn thời gian thảo luận
Trước khi tiến hành thảo luận, Giáo viên phải giao nhiệm vụ cụ thể, rõ ràngcho từng nhóm, phải có hướng dẫn cụ thể và định hướng cách thức thảo luận vàtrình bày
Thời gian thảo luận cần được giới hạn và phải tương ứng với nội dung, yêucầu của vấn đề đặt ra Thời gian giới hạn phải đủ để học sinh suy nghĩ, trao đổi Nếuthời gian quá ít, thảo luận nhóm sẽ sơ sài, không đi vào cốt lõi vấn đề, có thể mangtính đối phó Nếu thời gian quá dài sẽ tạo sự lơ đãng, phân tán và làm loãng khôngkhí thảo luận
Bước 4 : Giám sát hoạt động thảo luận của từng nhóm
Trang 8Thời gian các nhóm thảo luận không phải là thời gian nghỉ ngơi hoặc làmviệc riêng của giảng viên Khi học sinh tiến hành thảo luận, giáo viên chuyển từ vịtrí người hướng dẫn sang người giám sát.
Giám sát của giáo viên sẽ tránh được tình trạng một số học sinh mất tậptrung, đứng ngoài cuộc thảo luận
Trong quá trình thảo luận, có nhóm lúng túng không hiểu rõ yêu cầu của vấn
đề cần thảo luận, dẫn đến lạc đề, có nhóm trao đổi sôi nổi nhưng tranh cãi căngthẳng và không đưa ra được quyết định cuối cùng giáo viên cần quan tâm và kịpthời điều chỉnh
Bước 5 : Trình bày kết quả thảo luận
Khi kết thúc thời gian thảo luận, giáo viên cần yêu cầu các nhóm trình bày kếtquả thảo luận với nhiều hình thức phong phú Nhóm có thể tự cử đại diện hoặc giáoviên yêu cầu ngẫu nhiên bất cứ một học nào trong nhóm lên thuyết trình
Tùy từng vấn đề, giáo viên có thể cho các nhóm tham gia phản biện, tươngtác lẫn nhau Giáo viên giữ vai trò là trọng tài làm nhiệm vụ dẫn dắt, định hướng.giáo viên cần điều khiển khéo léo, tránh sự tranh luận của học sinh dẫn đến lớp họcmất trật tự
Đặc biệt, giáo viên cần sắp xếp thời gian để tất cả các nhóm được trình bàykết quả thảo luận một cách công bằng
Bước 6 : Tổng kết, đánh giá
Đây là khâu cuối cùng nhưng khá quan trọng của hoạt động thảo luận Giáoviên phải là người nắm vững tri thức lý luận và thực tế, công tâm, linh hoạt thìviệc đánh giá mới đảm bảo khách quan, công bằng, chính xác
Giáo viên là người chịu trách nhiệm đánh giá, nhưng trước khi kết luận, cóthể yêu cầu các học sinh tự đánh giá kết quả làm việc của nhóm và các nhóm đánhgiá kết quả làm việc của nhau
Giáo viên tổng kết lại các vấn đề đã thảo luận, đánh giá những ý kiến giảiquyết mọi câu hỏi của học sinh xung quanh vấn đề đó Qua việc kết luận, chốt lạivấn đề sẽ giúp học sinh nắm bắt, ghi nhớ được nội dung cơ bản, cần thiết
Ví dụ Bài 27 : Loài vật sống ở đâu ?
+ GV yêu cầu HS quan sát tranh SGK và nói về những gì em nhìn thấy trong hình
vẽ theo gợi ý sau :
- Kể tên những loài vật có trong hình vẽ ?
- Loài vật nào sống trên mặt đất ?
- Loài vật nào sống dưới nước ?
- Loài vật nào bay lượn được trên không ?
+ Gọi đại diện các nhóm trình bày
- Loài vật có thể sống được ở những đâu ?
Trang 9* Hoạt động 1 : Thảo luận nhóm nêu tên các con vật.
Bước 1 : Lựa chọn vấn đề thảo luận.
- Quan sát tranh và nêu tên các con vật có trong hình, con nào là con vậtnuôi ? Con nào sống hoang dã ?
Bước 2 : Chia nhóm, bố trí chỗ ngồi.
- Chia nhóm theo nhóm bàn, mỗi nhóm 2 học sinh
Bước 3 : Giao nhiệm vụ và giới hạn thời gian thảo luận.
- Giáo viên giao nhiện vụ : Trong vòng thời gian 3 phút các con - Quan sáttranh và nêu tên các con vật có trong hình, con nào là con vật nuôi ? Con nào sốnghoang dã ?
Bước 4 : Giám sát hoạt động thảo luận của từng nhóm
- Trong thời gian học sinh thảo luận, giáo viên đến các nhóm giúp đõ nhữnghọc sinh còn lúng túng
Bước 5 : Trình bày kết quả thảo luận
- Cho đại diện nhóm trình bày, hoặc từng cặp hỏi đáp về các con vật mànhóm mình vừa thảo luận
Bước 6 : Tổng kết, đánh giá
- Giáo viên nhận xét và đưa ra kết luận : Có rất nhiều loài vật sống trên mặtđất như : Voi, ngựa, chó, gà, hổ… có loài vật đào hang sống dưới đất như thỏ,giun… Chúng ta cần bảo vệ các loài vật có trong tự nhiên, đặc biệt là các loài vậtquý hiếm
IV BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1 Tại sao tổ chức cho học sinh học theo nhóm lại quan trọng ?
Việc tổ chức cho học sinh học tập theo nhóm là quan trọng kể cả đối với HSmới bắt đầu vào lớp 1 bởi nhiều lí do Trước hết, nó cho phép HS có nhiều cơ hộihơn để diễn đạt và khám phá ý tưởng của chúng, mở rộng suy nghĩ hiểu biết và rènluyện kỹ năng nói Nó cho phép học sinh có cơ hội để học hỏi từ các bạn, phát huyvai trò trách nhiệm, điều đó làm phát triển kỹ năng xã hội và hình thành tính cáchcủa trẻ
2 Tổ chức học sinh học theo nhóm như thế nào trong giờ học môn Tự nhiên và
xã hội ?
Một số bài của môn Tự nhiên và Xã hội thường chia thành 3 giai đoạn chính :
- Giới thiệu bài
- Phát triển bài ( có từ 2 đến 3 hoạt động)
Trang 10- Theo cặp ( cũng dùng cho một số ở phần phát triển bài)
- Theo nhóm nhỏ từ 3 đến nhiều nhất là 5 học sinh ( cũng dùng cho một số ở phầnphát triển bài)
- Cả lớp ( dùng trong phần giới thiệu bài, giới thiệu từng hoạt động và phần kết luậnmỗi hoạt động hay cả bài )
GV cần biết cách chia nhóm, thay đổi HS trong nhóm một cách ngẫu nhiên hoặcchia nhóm theo sở thích hoặc theo trình độ, bởi vì HS cần có cơ hội để tham gia vàocác nhóm khác nhau trong lớp để chia sẻ kinh nghiêm với các bạn Có như vậy cácnhóm mới hoạt động tốt
3 Dạy - học hợp tác theo nhóm nhỏ bao gồm những bước nào ?
Dạy - học hợp tác theo nhóm nhỏ bao gồm những bước sau :
- Chuẩn bị :
+ Tổ chức các nhóm
+ Giao nhiệm vụ cho từng nhóm ( có thể cụ thể cho từng học sinh )
+ Hướng dẫn cách làm việc của các nhóm ( có thể thông qua việc bồi dưỡng cácnhóm trưởng )
- Làm việc theo nhóm
+ Từng cá nhân làm việc độc lập, theo sự phân công của nhóm Ví dụ : các cá nhânphải quan sát kĩ một bức tranh, một mẫu vật hay thực hiện lên một thực đơn chomột bữa ăn trong bài Ăn uống đầy đủ
(Bước này có thẻ không xảy ra Các thành viên trong nhóm có thể cùng làm việcchung hoặc thảo luận nhóm luôn)
+ Tập hợp các kết quả làm việc của từng cá nhân để thành sản phẩm chung củanhóm hoặc thảo luận về những gì từng cá nhân đã quan sát được Việc thảo luậnnhóm phải thực sự có sự tham gia của các thành viên, thể hiện :
* Các em phải nói với nhau;
* Nghe lẫn nhau;
* Đáp lại điều bạn khác nói;
* Đưa ra ý kiến riên của mình;
+ Các nhóm có thể đi lại trong lớp để quan sát kết quả của nhóm bạn Các hoạtđộng này giúp học sinh học tập kinh nghiệm lẫn nhau giữa các nhóm ( Bước này cóthể không xảy ra khi GV chuyển sang làm việc chung cả lớp)
+ Trong quá trình các nhóm hoạt động Gv cần theo dõi và hướng dẫn, uốn nắn kịpthời
- Làm việc chung cả lớp
+ Đại diện các nhóm lần lượt báo cáo kết quả
+ Các nhóm khác bổ sung, góp ý …
+ GV kết luận