skkn THIẾT kế bài GIẢNG“PHONG TRÀO tây sơn và sự NGHIỆP THỐNG NHẤT đất nước CUỐI THẾ kỉ XVIII” THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG lực học SINH

ĐẶT VẤN ĐỀ I-LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Cùng với tất cả các môn học, các hoạt động khác ở trường phổ thông, lịch sử không chỉ cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản của khoa học lịch sử mà

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HÀ NỘI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

THIẾT KẾ BÀI GIẢNG: “PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC CUỐI THẾ KỈ XVIII” THEO ĐỊNH

HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

Lĩnh vực / Môn: Lịch sử Cấp học: THPT

Tên tác giả: Nguyễn Thị Thanh Hoa Đơn vị công tác: Trường THPT Lưu Hoàng Chức vụ: Thư kí Hội đồng

NĂM HỌC 2019 -2020

A ĐẶT VẤN ĐỀ I-LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Cùng với tất cả các môn học, các hoạt động khác ở trường phổ thông, lịch

sử không chỉ cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản của khoa học lịch

sử mà còn góp phần vào giáo dục thế hệ trẻ, phát triển tư duy và năng lực hành động cho các em

Việc đánh giá vai trò, chức năng nhiệm vụ của lịch sử như vậy không quá mức, vì toàn bộ sự phát triển của xã hội loài người gắn liền với tiến trình lịch

sử Quá khứ và hiện tại là một quá trình không thể chia cắt được, chúng ta làm

rõ quá khứ để nhận thức một cách đúng đắn hiện tại và định hướng cho tương lai Như vậy với tư cách vừa là một khoa học, một môn học cơ bản ở trường phổ thông, lịch sử được đặt ở một vị trí quan trọng trong nhà trường

Lịch sử là những gì đã trải qua, đã diễn ra nó không xảy ra lần thứ hai và không tái hiện như trước được.Vậy làm thế nào và bằng phương pháp gì để giúp học sinh có thể hiểu đúng lịch sử, biết cách nhận xét, tổng hợp, đánh giá, so sánh các sự kiện hiện tượng lịch sử một cách khoa học và khách quan, tránh xuyên tạc lịch sử, không cảm thấy giờ học lịch sử khô khan và nhàm chán Đó là một trong những lí do tôi chọn vấn đề này

Để nhận thức lịch sử, bao giờ cũng xuất phát từ những sự kiện, do đó giáo viên phải cung cấp cho các em những sự kiện chuẩn xác trên cơ sở sử dụng các tài liệu, đồ dùng trực quan và phương pháp dạy học khác khác nhau để tiếp cận

và làm phong phú cho kiến thức Mỗi một phương pháp sử dụng có đặc điểm, tác dụng riêng vì thế đòi hỏi người giáo viên khi sử dụng phải có sự chọn lọc, lựa chọn phương pháp sử dụng cho phù hợp nhằm phát huy hiệu quả bài học Trong đó việc dạy học theo hướng phát triển năng lực người học ngày càng được chú trọng Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực không chỉ chú ý tích cực hoá học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ giáo viên – học sinh theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội

Đặc biệt với học sinh lớp 10 mới bước vào môi trường THPT có rất nhiều các

sự kiện lịch sử trong từng giai đoạn và ở nhiều thời kì khác nhau khiến cho các

em gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp nhận kiến thức mới Với một khối lượng kiến thức lớn như vậy rất nhiều em thấy hoang mang, lo lắng Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trong của việc dạy học theo hướng phát triển năng lực như trên

và rèn luyện để học sinh yêu thích môn lịch sử, không quay lưng với môn học nên tôi lựa chọn đề tài này với mong muốn giúp cho học sinh, đặc biệt là học sinh lớp 10 học lịch sử tốt hơn và ngày càng có hứng thú với môn học hơn

II-CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1-Cơ sở phương pháp luận

Đề tài được nghiên cứu trên quan điểm tư tưởng của chủ nghĩa Mác –Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về vấn đề giáo dục

2-Phương pháp nghiên cứu

Kết hợp phuơng pháp lịch sử và phương pháp logic khi nghiên cứu, sưu tầm ,chọn lọc tài liệu có liên quan đến đề tài, tiến hành thực nghiệm sư phạm

III-ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU -PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1-Đối tượng nghiên cứu

Đó là quá trình thực hiện việc dạy học theo hướng phát triển năng lực người học thông qua Bài 23- Lớp 10: “Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước bảo vệ Tổ quốc cuối thế kỉ XVIII”

2-Phạm vi nghiên cứu đề tài:

Đề tài này tôi thực hiện ở Bài 23- Lớp 10: “Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước bảo vệ Tổ quốc cuối thế kỉ XVIII” (chương trình chuẩn)

IV KHẢO SÁT THỰC TẾ TRƯỚC KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1- Về kiến thức cơ bản của học sinh

Trong năm học 2019-2020 tôi được phân công giảng dạy ở 9 lớp: 12A2, 12A3, 12A7, 12A9,11A1,11A3, 11A4, 10A3, 10A4 Qua khảo sát thực tế chất lượng đầu năm học thì thấy rằng đa số các em quên nhiều kiến thức cơ bản, biểu hiện cụ thể bằng việc các em quên cả những sự việc quan trọng, lẫn lộn giữa các

sự kiện Điều này khiến cho tôi và các giáo viên dạy lịch sử trong trường vô cùng trăn trở

2- Về năng lực tư duy theo đặc trưng bộ môn

Cũng từ khảo sát thực tế các lớp tôi dạy thì nhận thấy có một bộ phận học sinh đã biết tiếp nhận kiến thức một cách khoa học theo đặc trưng bộ môn.Tuy nhiên vẫn còn một bộ phận học sinh chỉ tiếp thu một cách thụ động, không có những hoạt động tư duy tích cực lịch sử để tiếp nhận kiến thức

-Số liệu khảo sát về khả năng khai thác SGK và khai thác các tư liệu tham khảo phục vụ cho bài học ở hai lớp 10A3 và 10A4 thông qua bài kiểm tra 15 như sau:

Đề bài: So sánh sự khác nhau trong chính sách thực hiện giữa Vương triều Hồi giáo Đêli và Vương triều Ấn Độ Môgôn ?

Kết quả bài kiểm tra như sau:

Lớp Sĩ số Điểm 9-10 Điểm 7-8 Điểm 5-6 Điểm dưới 5

Số liệu cho thấy việc khai thác kiến thức SGK và các kiến thức tham khảo của lớp 10A3 tốt hơn so với 10A4, tuy nhiên kết quả trên còn tương đối hạn chế do năng lực tự học của học sinh chưa cao

B – GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

TÊN ĐỀ TÀI: THIẾT KẾ BÀI GIẢNG: “PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ

NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC CUỐI THẾ KỈ XVIII” THEO ĐỊNH

HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

I-TÁC DỤNG, Ý NGHĨA CỦA VIỆC DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ

- Dạy học định hướng năng lực lựa chọn những nội dung lịch sử nhằm đạt được kết

quả đầu ra đã quy định, gắn với các tình huống thực tiễn Mỗi đơn vị kiến thức trong giờ học ,

học sinh được tiếp cận ở nhiều mức độ khác nhau đó là: Trong tình huống có vấn đề mà giáo viên đặt ra đầu giờ học, trong hoạt động hình thành kiến thức, trong hoạt động luyện tập và trong hoạt động vận dụng những kiến thức đó để giải quyết các vấn đề có liên quan

-Dạy học định hướng năng lực phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng đối tượng học sinh, khắc phục được tình trạng học một cách “thụ động

-Bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh

-Nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội

-Hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời

II XÁC ĐỊNH CÁC NĂNG LỰC HỌC SINH CẦN ĐẠT CỦA MÔN LỊCH SỬ CẤP THPT

1 Xác định các năng lực học sinh chung trong môn lịch sử

a)Năng lực tự học: Kĩ năng khai thác lược đồ, bản đồ, tranh ảnh lịch sử, phim tư liệu để tự tìm kiếm nội dung lịch sử thông qua kênh hình

Đọc và phát hiện kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa lịch sử, khả năng tự tìm kiếm kiến thức lịch sử thông qua tài liệu tham khảo,kĩ năng kết hợp đọc sách giáo khoa với nghe giảng với tự ghi chép

b) Năng lực giải quyết vấn đề:

- Khả năng vận dụng kiến thức lịch sử để làm bài tập lịch sử

- Kĩ năng lựa chọn được cách thức giải quyết vấn đề lịch sử, vấn đề, tình huống thực tiễn một cách tối ưu

- Kĩ năng trình bày diễn biến cuộc kháng chiến, trận đánh, chiến dịch, cuộc chiến tranh trên lược đồ, sơ đồ, bản đồ lịch sử

- Kĩ năng vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết những vấn đề thực tiễn của cuộc sống, hay các vấn đề thời sự đang diễn ra ở trong nước và thế giới

c) Năng lực sáng tạo (Năng lực tư duy):

- Kĩ năng trả lời câu hỏi, bài tập lịch sử một sáng tạo

- Kĩ năng nhận xét, rút ra bài học kinh nghiệm từ những sự kiện, hiện tượng, nhân vật, vấn đề lịch sử

d) Năng lực giao tiếp:

- Khả năng sử dụng được ngôn ngữ lịch sử để trình bày một nội dung kiến thức

- Diễn đạt được ngôn ngữ lịch sử qua các thời kì, tránh hiện đại hóa lịch sử

- Sử dụng ngôn ngữ để để biểu cảm và tái hiện cảm xúc lịch sử

e) Năng lực hợp tác, hội nhập:

- Kĩ năng làm việc theo nhóm, tập thể để giải quyết một nhiệm vụ học tập

- Kĩ năng chia sẻ thông tin lịch sử

f) Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT):

- Kĩ năng khai thác Internet (thông tin tư liệu, tranh ảnh, bản đồ, phim tư liệu )

để tìm kiếm nội dung kiến thức lịch sử

- Kĩ năng sử dụng phần mềm dạy học như sơ đồ tư duy, Powerpoint trình để trình bày nội dung lịch sử

a) Tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử:

Tái hiện lại các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử quá khứ tiêu biểu có ảnh hưởng đến lịch sử thế giới và dân tộc Ví dụ như Chiến tranh thế giới II, cách mạng tháng Mười Nga 1917

b) Năng lực thực hành bộ môn lịch sử:

Quan sát, đọc và trình bày diễn biến trên bản đồ, lược đồ

Lập bảng niên biểu các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, các chiến dịch, các cuộc chiến tranh, các thành tựu về kinh tế, văn hóa

Khai thác nội dung lịch sử cần thiết thông qua lược đồ, bản đồ, tranh ảnh, phim tư liệu, hiện vật, mẫu vật, bảo tàng, di tích

c) Xác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử với nhau.:

d) So sánh, phân tích, phản biện, khái quát hóa

So sánh nhân vật, sự kiện, giai đoạn, thời kì Lịch sử; phân tích một nhân vật hay một sự kiện lịch sử; phản biện các nhận định, luận điểm lịch sử; khái quát một giai đoạn hay một thời kỳ lịch sử Từ đó thấy được tác động, ảnh hưởng của của nó đối với sự phát triển của lịch sử

e) Nhận xét, đánh giá rút ra bài học lịch sử từ những sự kiện, hiện tượng, vấn đề lịch sử, nhân vật

g) Vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử đã học để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra

Biết vận dụng kiến thức lịch sử và liên hệ với thực tiễn để giải quyết những vấn đề trong cuộc sống hiện nay: ô nhiễm môi trường, xung đột trên thế giới, tranh chấp biên giới, biển đảo, xu thế toàn cầu hóa

h) Thông qua sử dụng ngôn ngữ lịch sử thể hiện chính kiến của mình về các vấn đề lịch sử

Biết sử dụng ngôn ngữ lịch sử qua các thời kì để trình bày, lập luận các vấn đề lịch sử qua đó thế hiện được chính kiến của mình về các vấn đề

đó, như lập luận khẳng định hoặc phủ định của các nhận định, nhận xét

về một sự kiện, hiện tượng, vấn đề hay nhân vật lịch sử

III MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

1.Một số phương pháp dạy học

a Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học lịch sử

Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan là hệ thống cách thức, biện pháp giáo viên sử dụng đồ dùng hoặc phương tiện trực quan nhằm huy động các giác quan của học sinh tham gia vào quá trình nhận thức, làm cho việc tiếp thu kiến thức trở nên dễ dàng và rèn luyện các kĩ năng cho học sinh

b Dạy học nêu vấn đề

Dạy học nêu vấn đề bao gồm các thành tố, trình bày nêu vấn đề, tình huống có vấn đề và bài tập nêu vấn đề (bài tập nhận thức) Ưu điểm nổi bật của dạy học nêu vấn đề là tạo nên các tình huống có vấn đề và điều khiển người học giải quyết những vấn đề học tập đó Nhờ vậy, nó đảm bảo cho người học lĩnh hội vững chắc kiến thức mới, kỹ năng mới hoặc thái độ tích cực

bộ môn lịch sử được phát triển toàn diện

d Phương pháp tự học của học sinh

Một phương pháp tổ chức dạy học có hiệu quả trong việc hình thành năng lực của học sinh là chú ý đến rèn luyện năng lực tự học Việc tổ chức phương pháp tự học yêu cầu giáo viên lịch sử cần phải hướng dẫn học sinh tìm tòi, khám phá, phát hiện, luyện tập, khái quát và xử lý thông tin lịch sử, đặc biệt chú ý đến rèn luyện năng lực tự học

việc sử dung các di sản văn hóa ở như là nguồn tri thức, là phương tiện để dạy học bộ môn

2 Một số kĩ thuật được sử dụng trong dạy học định hướng phát triển năng lực

Trong quá trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực, những phương pháp dạy học hiện đại được kết hợp đan xen với phương pháp truyền thống.Bên cạnh đó những kĩ thuật dạy học cũng phải được sử dụng linh hoạt tùy theo nội dung từng bài học và tùy từng đối tượng học sinh Một số kĩ thuật thường được

-Chuyên gia, kĩ thuật trao đổi- đàm thoại…

Mỗi một kĩ thuật dạy học có những ưu điểm riêng vì vậy đòi hỏi giáo viên cần

có sự cân nhắc trong quá trình dạy học để đạt hiệu quả tốt nhất

IV VẬN DỤNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THÔNG QUA BÀI 23-LỚP 10:“PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO VỆ TỔ QUỐC THẾ KỈ XVIII”

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức : Giúp học sinh nhận thức :

- Thế kỷ XVI – XVIII, nước ta bị chia làm hai miền có hai chính quyền riêng biệt mà hầu như các tập đoàn phong kiến đang thống trị không còn khả năng thống nhất lại

- Trước tình trạng khủng hoảng của chế độ phong kiến ở cả hai miền, nguy cơ chia cắt đất nước ngày càng gia tăng và chính phong trào Tây Sơn, trong quá trình đánh đổ các tập đoàn phong kiến đang thống trị đã làm nên thành tựu xoá

bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu thống nhất lại đất nước

- Trong quá trình đấu tranh của mình, phong trào nông dân còn hoàn thành hai cuộc kháng chiến (chống Xiêm và Thanh), bảo vệ độc lập dân tộc, góp thêm những chiến công huy hoàng vào sự nghiệp giữ nước anh hùng của dân tộc

2 Kỹ năng : Rèn cho học sinh :

- Tiếp tục bồi dưỡng kỹ năng sử dụng bản đồ lịch sử

- Bồi dưỡng khả năng phân tích, nhận định sự kiện lịch sử

3 Tư tưởng :

- Giáo dục lòng yêu nước, đấu tranh cho sự nghiệp bảo vệ đất nước

- Tự hào về người nông dân Việt Nam

4 Định hướng phát triển năng lực:

Phát huy tính tự học và sáng tạo của học sinh

II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY VÀ HỌC

1 Giáo viên :

-Máy tính, máy chiếu

-Lược đồ các trận đánh mang tính quyết chiến

Một số câu nói của vua Quang Trung, thơ ca của người đương thời nói về Quang Trung

2 Học sinh : đọc trước SGK, tìm hiểu về Quang Trung và những trận đánh lớn

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

A HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP

GV giao nhiệm vụ cho học sinh chuẩn bị một số vấn đề dưới đây:

2.1 : Phong trào Tây Sơn có vai trò như thế nào trong sự nghiệp thống nhất đất nước ?

2.2 : Cuộc kháng chiến chống quân Xiêm và quân Thanh ở thế kỉ XVIII gợi cho

em có suy nghĩ gì về công cuộc bảo vệ Tổ quốc trong tình hình hiện nay ?

2.3 : Đánh giá công lao của Nguyễn Huệ và vương triều Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc

3 Gợi ý sản phẩm:Mỗi nhóm học sinh có thể trình bày sản phẩm với các mức

độ khác nhau, giáo viên lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của nhóm học sinh để làm

tình huống kết nối vào bài mới

-GV chia lớp thành các nhóm và sử dụng kĩ thuật Kipling (5W1H), đồng

thời kết hợp theo dõi lược đồ và SGK để yêu cầu học sinh các nhóm thảo luận một số nội dung sau:

+Vấn đề thảo luận chính là gì? (WHAT)

+Vấn đề xảy ra ở đâu? (WHERE)

+Tại sao vấn đề lại xảy ra? (WHY)

+Làm thế nào để giải quyết vấn đề? (HOW)

+Ai sẽ tham gia giải quyết vấn đề? (WHO)

- Học sinh suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu

- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các đối tượng học sinh để có thể gợi ý hoặc trợ giúp học sinh khi các em gặp khó khăn

* Gợi ý sản phẩm:

-Vấn đề thảo luận xoay quanh nội dung: Phong trào Tây Sơn

- Năm 1771 khởi nghĩa bùng lên ở ấp Tây Sơn (Bình Định) sau đó phát triển ra

cả Đàng Trong và Đàng Ngoài

- Nguyên nhân: +Chế độ phong kiến Đàng Ngoài khủng hoảng sâu sắc: ruộng đất bị địa chủ chiếm đoạt, thuế khóa nặng nề, quan lại tham nhũng, đời sống nhân dân sa sút nghiêm trọng

+ Đàng Trong chúa Nguyễn xưng vương thành lập triều đình riêng, đời sống nhân dân cực khổ bế tắc do thuế khóa nặng nề, quan lại tham nhũng, ruộng đất thì bị địa chủ cướp đoạt

+ Phong trào đấu tranh của nông dân bùng lên rầm rộ như của Nguyễn Danh Phương, Nguyễn Hữu Cầu, Hoàng Công Chất Tiêu biểu là phong trào Tây Sơn

->Giữa thế kỉ XVIII, chế độ phong kiến khủng hoảng sâu sắc

- Quá trình thống nhất đất nước: +Lãnh đạo:ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ, tổ tiên vốn thuộc dòng dõi của Hồ Quý Ly,quê gốc ở Nghệ An, theo chân chúa Nguyễn vào Nam lập nghiệp từ thời Lê, từ đó dùng họ Nguyễn

Ba anh em được sinh ra ở Bình Định, được cha theo học ông Trương Văn Hiến –

là một người văn võ song toàn Sinh ra trong vùng đất nghèo nàn, thường xuyên chứng kiến cảnh bần cùng của người dân nên từ nhỏ ba anh em đã nuôi chí, luyện tập võ nghệ, dẹp phiến loạn, ổn định đời sống cho nhân dân với lá cờ ‘ Lấy của người giàu, chia cho người nghèo” dựng cờ khởi nghĩa được đông đảo nhân dân tham gia)

+ Năm 1771 khởi nghĩa bùng lên ở ấp Tây Sơn (Bình Định)

+ 1771 – 1786: đánh đổ chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong

+ 1786 – 1788: lật đổ chính quyền Lê – Trịnh Đàng Ngoài >Sự nghiệp thống nhất đất nước bước đầu hoàn thành

Hoạt động 2 II Các cuộc kháng chiến ở cuối thế kỷ XVIII

* Mục tiêu:

-Học sinh hiểu được: Trong quá trình đấu tranh của mình, phong trào còn hoàn thành thắng lợi 2 cuộc kháng chiến chống ngoại xâm: chống Xiêm (1785) và chống Thanh (1789), bảo vệ nền độc lập dân tộc, góp thêm những chiến công huy hoàng vào sự nghiệp giữ nước anh hùng của dân tộc

-Giáo dục học sinh lòng yêu nước, tự hào về truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, tinh thần đấu tranh của người nông dân Việt Nam, sự tôn kính đối với các anh hùng lịch sử dân tộc

-Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ lược đồ lịch sử, khả năng phân tích, nhận định sự kiện, vấn đề lịch sử

* Phương thức:

-Giáo viên tổ chức hoạt động nhóm với kĩ thuật KWL:

+Nhóm 1: Chủ đề cuộc kháng chiến chống Xiêm (1875), hoàn thành bảng KWL sau:

Ghi những nội dung thảo luận mà các em tâm đắc về cuộc kháng chiến chống Xiêm vào cột L

+Nhóm 2: Chủ đề cuộc kháng chiến chống quân Thanh (1789)

Ghi những nội dung thảo luận mà các em tâm đắc về cuộc kháng chiến chống Thanh vào cột L

-5 vạn quân Xiêm kéo

vào nước ta tiến đánh

Gia Định

-chiến thắng Rạch Gầm –

Xoài Mút

-Trước những hành động của Nguyễn Ánh, nghĩa quân Tây Sơn đã làm gì?

-Vì sao Nguyễn Huệ chọn Rạch Gầm - Xoài Mút làm điểm quyết chiến với quân Xiêm?

-Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút ý nghĩa có ý nghĩa gì?

-Nguyễn Ánh cùng tàn quân trốn chạy sang Xiêm cầu cứu Vua Xiêm lợi dụng sự cầu cứu của Nguyễn Ánh sai tướng đem

5 vạn quân tiến sang xâm lược nước ta được tin đó Vua Tây Sơn là Thái Đức (Nguyễn Nhạc) đã sai em

là Nguyễn Huệ đem binh thuyền vào Nam chống giặc

-Vị trí chiến lược của Rạch Gầm – Xoài Mút là nơi vào được mà không ra được lại cách xa lực lượng của quân Xiêm

Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút đã đập tan âm mưu xâm lược của quâm Xiêm Đồng thời, cũng khẳng định quyền làm chủ xứng đáng của nghĩa quân Tây Sơn đối với đất Đàng Trong đương thời

 GV: Nhận xét, bổ sung và kết luận:

Rạch Gầm - Xoài Mút là hai con sông nhỏ nhưng giữ vị trí quan trọng trong trận thế của ta Thủy binh Tây Sơn có thể bố trí ở hai rạch này tạo thành hai mũi tiến công lợi hại chặn hai đầu và khóa đuôi toàn bộ đội hình địch khi chúng lọt vào trận địa chuẩn bị sẵn của ta

- Khoảng giữa sông Rạch Gầm và của sông Xoài Mút có các cù lao Thái Sơn

và cù laoHộ là nơi thuận lợi để bộ binh Tây Sơn bí mật triển khai binh, hỏa lực sẵn sàng đánh vào sườn đội hình quân địch và đón đánh những tên địch liều mình đổ bộ lên bờ Những nhánh sông nằm giữa các cù lao và bờ Nam

sẽ là những nơi mai phục và xuất phát của đội thuyền chiến Tây Sơn Mặt khác, nơi đây cách xa lực lượng của địch-> quân Xiêm không thể ứng cứu => Nguyễn Huệ chọn đây là điểm quyết chiến với địch

Đây là một thắng lợi lớn tiêu diệt gần 4 vạn quân Xiêm thể hiện tài tổ chức, cầm quân của Nguyễn Huệ Chiến thắng này đã khiến “ người Xiêm sau trận thua năm Giáp Thìn(1785) ngoài miệng thì nói khoác nhưng trong bụng thì sợ quân Tây Sơn hơn sợ cọp” Chiến thắng này còn đập tan mưu đồ xâm lược của quân Xiêm, giữ vững độc lập dân tộc, chính quyền chúa Nguyễn ở đàng Trong sụp đổ, Đàng Ngoài hoàn toàn giải phóng

+Nhóm 2: Chủ đề cuộc kháng chiến chống quân Thanh (1789)

-1786 Nguyễn Huệ kéo

quân ra Bắc tiêu diệt họ

Trịnh với danh nghĩa

“phù Lê diệt Trịnh” Họ

Trịnh đổ, ông tôn phù

vua Lê, vua Lê cho

Nguyễn Huệ kết duyên

với công chúa Lê Ngọc

Hân (con gái Lê Hiển

Tông)

- Vua Lê Chiêu Thống

cầu cứu vua Thanh

-29 vạn quân Thanh sang

-Quân Thanh đại bại, đất

nước được giải phóng

-Hành động của vua Lê Chiêu Thống?

- Ý nghĩa bài hiển dụ của vua Quang Trung

-Tại sao Quang Trung chọn dịp Tết để đánh giặc?

-Phương án đánh giặc của Quang Trung- Nguyễn Huệ có gì đặc biệt?

-Vai trò của Quang Trung- Nguyễn Huệ trong việc đại phá quân Thanh

-

-Việc làm của Lê Chiêu Thống chứng tỏ triều đình phong kiến nhà Lê không thể duy trì được nữa Mặc dù Nguyễn Huệ đã rất cố gắng phù

Lê

- Quang Trung chọn dịp Tết để đánh giặc là đánh vào tinh thần mất cảnh giác của quân Thanh

- Sau 5 ngày hành quân thần tốc (từ đêm 30 đến trưa mồng 5 tết), với chiến thuật bất ngờ, táo bạo quân Tây Sơn đã chiến đấu quyết liệt và với chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa quân dân

ta đã đánh bại hoàn toàn quân xâm lược Thanh tiến vào Thăng Long trong tiến reo hò, vui mừng của nhân dân nói

về cách hành quân thần tốc “xuất quỷ nhập thần”