Các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền tây nam bộ tình hình, nguyên nhân và phòng ngừa

Do vậy, thực tiễnđòi hỏi phải có các công trình nghiên cứu tổng thể tình hình các tội xâm phạm tình dụctrẻ em trên địa bàn Tây Nam Bộ để đánh giá tình hình tội phạm, nguyên nhân, điềukiệ

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

DIỆP HUYỀN THẢO

CÁC TỘI XÂM PHẠM TÌNH DỤC TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN TÂY NAM BỘ: TÌNH HÌNH,

NGUYÊN NHÂN VÀ PHÒNG NGỪA

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội – 2020

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

DIỆP HUYỀN THẢO

CÁC TỘI XÂM PHẠM TÌNH DỤC TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN TÂY NAM BỘ: TÌNH HÌNH,

NGUYÊN NHÂN VÀ PHÒNG NGỪA

Ngành: Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm

Mã số: 9.38.01.05

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học:1 TS NGUYỄN TRUNG THÀNH

2 TS NGUYỄN VĂN ĐIỆP

Hà Nội – 2020

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 9

1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước 9

1.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 24

1.3 Đánh giá về tình hình nghiên cứu: 30

Chương 2: TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM TÌNH DỤC TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN TÂY NAM BỘ 33

2.1 Khái quát lý luận về tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em 33

2.2 Phần hiện của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ 44

2.3 Phần ẩn của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ trên địa bàn miền Tây Nam Bộ 61

Chương 3: NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN CỦA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM TÌNH DỤC TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN TÂY NAM BỘ 69

3.1 Khái quát lý luận về nguyên nhân, điều kiện của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em 69

3.2 Nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em .71

Chương 4: DỰ BÁO VÀ CÁC GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA CÁC TỘI XÂM PHẠM TÌNH DỤC TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN TÂY NAM BỘ 113

4.1 Dự báo tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ 113

4.2 Giải pháp về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa miền Tây Nam Bộ 118

KẾT LUẬN 147

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU 149

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 150

PHỤ LỤC

Tệ nạn xã hội Viện kiểm sát nhân dân Xâm hại tình dục

Xâm hại tình dục trẻ em

Bộ luật hình sự 1999 Sửa đổi bổ sung 2009

Bộ luật hình sự 2015 Sửa đổi bổ sung 2017

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây các vụ án về xâm phạm tình dục trẻ em đã xảy rakhá nhiều và ở mức độ đáng báo động trong phạm vi cả nước Chỉ tính từ ngày01/01/2008 đến ngày 31/12/2013: Tòa án các cấp đã thụ lý theo thủ tục sơ thẩm9.683 vụ với 11.444 bị cáo Trong đó, đưa ra xét xử theo thủ tục sơ thẩm 8.772 vụvới 10.265 bị cáo Trong số các vụ án xâm phạm tình dục phụ nữ và trẻ em mà Tòa

án các cấp đưa ra xét xử, có 1.812 vụ với 2.641 bị cáo bị xét xử về tội “Hiếp dâm”,3.276 vụ với 3.759 bị cáo bị xét xử về tội “Hiếp dâm trẻ em”, 31 vụ với 61 bị cáo bịxét xử về tội “Cưỡng dâm”; 25 vụ với 30 bị cáo bị xét xử về tội “Cưỡng dâm trẻem”; 2.749 vụ với 2.878 bị cáo bị xét xử về tội “Giao cấu với trẻ em” và 879 vụ với

896 bị cáo bị xét xử về tội “Dâm ô với trẻ em” Số liệu này cho thấy nạn nhân củacác vụ án xâm phạm tình dục là trẻ em chiếm tỷ lệ lớn (6.929 vụ với 7.563 bị cáo,chiếm tỷ lệ 78,99% số vụ và chiếm 73,68% số bị cáo bị xét xử) Qua theo dõi sốliệu các vụ án xâm phạm tình dục phụ nữ và trẻ em Tòa án các cấp đã thụ lý, giảiquyết, thấy rằng tình trạng xâm phạm tình dục đối với phụ nữ và trẻ em có xuhướng tăng lên trong những năm gần đây, cụ thể: Năm 2008: 1.494 vụ với 1.789 bịcáo; năm 2012: 1.736 vụ với 2.039 bị cáo và năm 2013: 2.050 vụ với 2.330 bịcáo.Các địa phương xảy ra nhiều vụ án hình sự xâm phạm tình dục phụ nữ và trẻ emgồm có: Thành phố Hồ Chí Minh (815 vụ/935 bị cáo); Đồng Nai (615 vụ/681 bịcáo), Cà Mau (384 vụ/406 bị cáo), Bình Dương (370 vụ/414 bị cáo), Đắk Lắk (287vụ/332 bị cáo), Trà Vinh (194 vụ), Bình Thuận (166 vụ/224 bị cáo), Hòa Bình (121vụ/142 bị cáo), Lâm Đồng (162 vụ/190 bị cáo), thành phố Cần Thơ (158 vụ/182 bịcáo), Hậu Giang (136 vụ), Vĩnh Long (109 vụ/111 bị cáo), Tuyên Quang (111vụ/130 bị cáo), Bình Định (102 vụ/123 bị cáo), Đắk Nông (108 vụ/110 bị cáo), PhúYên (98 vụ/139 bị cáo), Hải Phòng (91 vụ/97 bị cáo) [102, tr.5] Theo báo cáo số16/BC-TANDTC ngày 24 tháng 3 năm 2017 của Tòa án nhân dân tối cao; năm

2014 xét xử 1.825 vụ/1.976 bị cáo; năm 2015 xét xử 1.692 vụ/1798 bị cáo; năm

2016 xét xử 1.454 vụ/1528 bị cáo và theo báo cáo của Tòa án nhân dân tối cao vềcác tội xâm phạm tình dục trẻ em tính từ ngày 1.10.2017 đến 28.2.2019 Tòa án

nhân dân các cấp đã thụ lý sơ thẩm và phúc thẩm 2.719 vụ với 2.894 bị cáo Với sốliệu được thống kê nêu trên phản ánh tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em ởnước ta hiện nay điều này đã cho thấy Việt Nam đang đứng trước thực trạng về xâmphạm tình dục, trong đó xâm phạm tình dục trẻ em ở nước ta đang diễn biến phứctạp và có chiều hướng gia tăng Vì vậy, việc bảo vệ trẻ em không còn là trách nhiệmriêng của từng gia đình mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội Tại khoản 1 Điều

37 Hiến pháp 2013 đã ghi nhận“ Trẻ e ư c Nh nước gia nh v xã hội b o v chă s c v gi

o dục; ư c tha gia v o c c vấn ề về trẻ e Nghi cấ x hại h nh hạ ngư c ãi bỏ ặc ạ dụng

b c ột s c ao ộng v những h nh vi kh c vi phạ quyền trẻ e ” Tiếp nối việc hoàn thiện

rộng khái niệm về “bạo c trẻ e ” “x hại trẻ e “X hại t nh dục trẻ e ” và quy định cụ

thể hơn về việc tổ chức phối hợp liên ngành trong việc thực hiện, bảo vệ trẻ em đápứng nhu cầu phát triển của xã hội trong công cuộc bảo vệ thế hệ tương lai của đấtnước Bộ Luật Hình sự 2015 được sửa đổi bổ sung 2017 có hiệu lực thi hành01/01/2018 được coi là một trong những công cụ hữu hiệu nhất để đấu tranh, phòngngừa tội phạm Có thể thấy các hành vi xâm phạm tình dục trẻ em đều được thể hiện

và quy định trong BLHS với mức hình phạt cực kỳ nghiêm khắc có thể đến mức tửhình, tuy nhiên công cuộc đấu tranh trong phòng chống loại tội phạm này cũng cónhiều khó khăn xuất phát bởi nhiều nguyên nhân khác nhau

Miền Tây Nam Bộ cũng không nằm ngoài thực trạng chung của cả nước, vớimức độ nghiêm trọng của các vụ án xâm phạm tình dục và có xu hướng ngày càngtăng lên Nhiều vụ án xâm phạm tình dục trẻ em xảy ra có tính chất đặc biệt nghiêmtrọng, thể hiện sự suy đồi đạo đức, coi thường tính mạng, sức khỏe và nhân phẩmcủa con người gây bức xúc trong dư luận, điển hình như vụ án cha cùng ông ngoạixâm hại tình dục con/cháu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long hoặc vụ án bố hiếp dâm congái trên địa bàn tỉnh Trà Vinh, hay vụ án hiếp dâm trẻ em và giết người ở Bạc Liêu

gây bức xúc trong dư luận thời gian vừa qua, ngoài ra còn khá nhiều vụ án xâm phạmtình dục trẻ em xảy ra trên địa bàn miền Tây Nam Bộ mà giữa người phạm tội và nạnnhân có mối quan hệ gần gũi thân thích như anh trai hiếp dâm em gái, người chồnghiếp dâm con riêng của vợ, ông ngoại hiếp dâm cháu, xâm hại tình dục làm người bịxâm hại mang thai và sinh con, hiếp dâm rồi giết người nhằm trốn tránh sự tố giác củangười bị hại, trốn tránh sự phát hiện, trừng trị của pháp luật Mặc dù công tác phòngchống loại tội phạm này trên địa bàn miền Tây Nam Bộ được triển khai thực hiện tuynhiên tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em vẫn đang gia tăng do nhiều nguyênnhân khác nhau như: vị trí địa lý, dân cư miền Tây Nam Bộ; chính sách bảo vệ trẻ emkhu vực nông thôn, đồng bào dân tộc chưa được quan tâm; kỹ năng chăm sóc con cáicủa cha mẹ còn chưa đầy đủ; tư tưởng dễ thỏa hiệp và sự hiểu biết vể pháp luật chưacao Những nguyên nhân này đang tác động đến tình hình các tội xâm phạm tình dụctrẻ em nhưng lại chưa có công trình nghiên cứu tổng thể tình hình các tội xâm phạmtình dục trẻ em trên cơ sở kết hợp nghiên cứu tổng thể 13 địa bàn của miền Tây Nam

Bộ mà chỉ có các công trình nghiên cứu giới hạn ở từng Tỉnh cụ thể Do vậy, thực tiễnđòi hỏi phải có các công trình nghiên cứu tổng thể tình hình các tội xâm phạm tình dụctrẻ em trên địa bàn Tây Nam Bộ để đánh giá tình hình tội phạm, nguyên nhân, điềukiện của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em từ đó đề xuất những giải phápphòng ngừa để từ đó các cấp, các ngành, đặc biệt là lực lượng công an, tòa án, việnkiểm sát từng bước khắc phục những nguyên nhân khách quan, chủ quan bởi tính đặcthù của vùng và có những đánh giá cụ thể trong công tác đấu tranh phòng ngừa các tộixâm phạm tình dục trẻ em đang được thực thi tại địa phương Công trình nghiên cứunày cũng là một công cụ hết sức quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụđấu tranh phòng ngừa tội phạm, đảm bảo sự ổn định về trật tự an toàn xã hội, phục vụđắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của miền Tây Nam Bộ Vì thế đề tài

“Các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ: tình

hình, nguyên nhân và phòng ngừa” đã được được tác giả nghiên cứu và thực hiện

đáp ứng nhu cầu của địa bàn miền Tây Nam Bộ trong công cuộc đấu tranh phòng

ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em

2 Mục đích và nhiệm vụ của Luận

án 2.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án là đưa ra được các giải pháp phòng ngừacác tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ, để kiềm soát sựgia tăng của tội phạm và làm giảm dần các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địabàn miền Tây Nam Bộ trong những năm tiếp theo

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, đề tài luận án cần giải quyết một số nhiệm vụ cụ thể sau đây:

- Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước về nhữngcông trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án, đánh giá khái quát những vấn

đề đã được thống nhất, những vấn đề nghiên cứu, xác định những vấn đề cần tiếptục nghiên cứu trong luận án

- Khái quát lý luận về các tội xâm phạm tình dục trẻ em, tình hình tội phạm,nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm, phòng ngừa và dự báo tình hình tộiphạm, từ đó khái quát những vấn đề lý luận về tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ

em như: khái niệm tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em, nguyên nhân và điềukiện của tình hình các tội XPTDTE, dự báo và phòng ngừa các tội XPTDTE

- Phân tích, đánh giá tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn miền Tây Nam

Bộ trong thời gian từ năm 2007 đến năm 2018 Cụ thể luận án sẽ nghiên cứu đánhgiá phần hiện của tình hình các tội XPTDTE thông qua các chỉ số phản ánh mức độ,động thái, cơ cấu, tính chất của tình hình các tội XPTDTE Song song đó nghiêncứu, đánh giá phần ẩn của tình hình các tội này trên thực tiễn hiện nay

- Phân tích nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội XPTDTE trên địabàn miền Tây Nam Bộ trong thời gian từ năm 2007 - 2018

- Dự báo tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn miền Tây Nam Bộ

- Đề xuất các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình các tội XPTDTE gắn kết với địa bàn miền Tây Nam Bộ

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận án tập trung nghiên cứu tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trênđịa bàn miền Tây Nam Bộ, nghiên cứu nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh,

phát triển loại tội phạm này, từ đó đề xuất các giải pháp phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ

- Về thời gian nghiên cứu: Thông qua số liệu thống kê của tòa án nhân dân các tỉnh miền Tây Nam Bộ từ năm 2007 đến năm 2018

- Về địa bàn nghiên cứu, gồm 12 tỉnh và 01 thành phố trực thuộc trung ươngbao gồm: Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long, Sóc Trăng, HậuGiang, Bạc Liêu, Cà Mau, An Giang, Đồng Tháp, Kiên Giang, Tp.Cần Thơ

- Để công trình nghiên cứu được hoàn thiện, luận án tổng hợp số liệu thống

kê của Tòa án về các tội XPTDTE trên 13 địa bàn miền Tây Nam Bộ giai đoạn 2007– 2018 Số liệu thống kê của tòa án nhân dân tối cao về số liệu tội phạm của cả nước

và số liệu các tội XPTDTE của cả nước

Nghiên cứu điển hình 485 bản án ở 13 địa bàn miền Tây Nam Bộ từ năm

2007 – 2018 để thực hiện công trình nghiên cứu

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp luận

Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - LêNin, Tư tưởng Hồ Chí Minh Quan điểm của Đảng, Nhà nước, qui định của phápluật hình sự, chính sách pháp luật về bảo vệ trẻ em

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, luận án dự kiến sẽ sử dụng các phương phápnghiên cứu cụ thể sau đây:

- Trong chương 1, Luận án sử dụng phương pháp tổng hợp và phương phápphân tích để hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, từ đó đánh giánhững vấn đề đã thống nhất, những vấn đề còn tranh luận, những vấn đề đặt ra vàluận án cần tiếp tục nghiên cứu làm sáng tỏ

- Trong chương 2, Luận án sử dụng phương pháp phân tích, phương pháptổng hợp để trình bày những vấn đề lý luận về tình hình các tội XPTDTE, đánh giá

về tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ; Luận

án sử dụng phương pháp thống kê số vụ phạm tội, số người phạm tội trong từng thờigian, ở từng địa bàn; phương pháp so sánh để so sánh tình hình các tội XPTDTEtrên địa bàn miền Tây Nam Bộ với địa bàn giáp ranh như Đông Nam Bộ, TâyNguyên và so sánh tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn cả nước, so sánh tỷ lệ cáctội cụ thể trong nhóm các tội này để đánh giá tính chất, mức độ của tình hình các tộixâm phạm tình dục trẻ em

- Trong chương 3, Luận án sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp đểtrình bày những vấn đề lý luận về nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tộiXPTDTE; phương pháp phân tích được sử dụng để làm rõ sự tác động của các yếu

tố thuộc môi trường sống, các yếu tố thuộc về người phạm tội, các yếu tố tình huốngphạm tội Phương pháp nghiên cứu điển hình được sử dụng trong việc phân tích một

số đặc điểm nhân thân người phạm tội và nạn nhân của tội phạm dẫn chứng nghiêncứu từ các bản án XPTDTE

-Trong chương 4, Luận án sử dụng phương pháp dự báo khoa học nhằm dự báotình hình các tội XPTDTE trong thời gian tới, ngoài ra luận án còn sử dụng phươngpháp phân tích, tổng hợp, so sánh để làm cơ sở xây dựng hệ thống các giải pháp nhầntăng cường phòng ngừa tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn miền Tây Nam Bộ

5 Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu

5.1 Giả thuyết nghiên cứu

Với đề tài như trên, tác giả đưa ra giả thuyết nghiên cứu như sau: Tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ trong thời gian từ

2007 – 2018 đang gia tăng và có diễn biến phức tạp Với những nguyên nhân vàđiều kiện tác động đến tình hình các tội XPTDTE thì công tác phòng ngừa đối vớiloại tội phạm này thời gian qua chưa đạt được những hiệu quả vẫn còn thiếu sựđồng bộ ở các khu vực trên địa bàn Do đó cần phải có những giải pháp thiết thựcnhằm kiểm soát và phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miềnTây Nam Bộ trong thời gian tới.

5.2 Câu hỏi nghiên cứu:

a Tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ đangdiễn ra như thế nào trong khoảng thời gian từ năm 2007 - 2018 ?

b Nguyên nhân và điều kiện trên địa bàn miền Tây Nam Bộ đang tác động đến tìnhhình các tội xâm phạm tình dục trẻ em như thế nào?

c Để thực hiện tốt công tác phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bànmiền Tây Nam Bộ thì cần xây dựng hệ thống phòng ngừa tội phạm như thế nào?

6 Những đóng góp mới về khoa học của Luận án

- Là công trình nghiên cứu các tội xâm phạm tình dục trẻ em ở cấp độ luận

án tiến sĩ tập trung nghiên cứu đầy đủ các vấn đề về tình hình các tội xâm phạm tìnhdục trẻ em, nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội XPTDTE cũng như cácbiện pháp phòng ngừa loại tội phạm này trên địa bàn miền Tây Nam Bộ

- Là công trình nghiên cứu về tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em,kết hợp nghiên cứu nguyên nhân điều kiện đặc thù của miền Tây Nam Bộ như: đờisống văn hóa, tín ngưỡng, yếu tố dân tộc; tính cách người dân miền Tây Nam Bộ,tình trạng phụ nữ lấy chồng nước ngoài, tỉ lệ ly hôn ở địa bàn miền Tây Nam Bộ

Để từ đó nêu ra được đặc điểm riêng biệt trong nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em khác với các địa bàn nghiên cứu khác

- Là công trình nghiên cứu đề xuất các giải pháp phòng ngừa các tội xâmphạm tình dục trẻ em gắn liền với các địa bàn miền Tây Nam Bộ đáp ứng công cuộcđấu tranh phòng ngừa loại tội phạm này

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

7.1 Về mặt lý luận

- Luận án là công trình nghiên cứu đóng góp cho nền tảng lý luận về tìnhhình tội phạm trong đó có các tội XPTDTE, lý luận về nguyên nhân và điều kiện

của tình hình các tội XPTDTE và phòng ngừa các tội XPTDTE Luận án còn cungcấp luận cứ góp phần xây dựng chính sách pháp luật và biện pháp phòng ngừa cáctội XPTDTE.

7.2 Về mặt thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của luận án sẽ là đóng góp cho công cuộc phòng ngừacác tội xâm phạm tình dục trẻ em không chỉ ở khu vực miền Tây Nam Bộ mà cònđóng góp cho việc phòng ngừa tội phạm này ở phạm vi cả nước Luận án là tài liệuhữu ích tiếp nối cho cho việc nghiên cứu tình hình các tội XPTDTE và là một côngtrình có tính nối kết với các công trình nghiên cứu các tội XPTDTE ở khu vực ĐôngNam Bộ, Tây Nguyên tạo thành một bức tranh tổng thể của tình hình các tộiXPTDTE Từ những giải pháp của luận án sẽ là công trình tham khảo hữu ích chocông cuộc đấu tranh phòng ngừa các tội XPTDTE

Luận án sẽ là nguồn tham khảo hữu ích cho các cơ quan có thẩm quyềnnghiên cứu và vận dụng vào thực tiễn phòng ngừa tội phạm tại địa phương, nguồntham khảo hữu ích cho các cơ quan lập pháp xem xét, đánh giá thực tiễn pháp luậtHình sự Việt Nam về các tội xâm phạm tình dục trẻ em để từ đó nghiên cứu bổ sungnhững quy định pháp luật về các tội XPTDTE phù hợp với bối cảnh xã hội hiện nay

8 Cơ cấu của luận án

- Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án

- Chương 2: Tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ

- Chương 3: Nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ

- Chương 4: Dự báo và các giải pháp phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

Để nghiên cứu đề tài “Các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền

Tây Nam Bộ: tình hình, nguyên nhân và phòng ngừa” thì việc nghiên cứu, phân

tích và đánh giá kết quả của các công trình có liên quan đến đề tài luận án là việclàm có ý nghĩa quan trọng và rất cần thiết Thông qua việc tìm hiểu các công trìnhnghiên cứu về các tội xâm phạm tình dục trẻ em trong và ngoài nước, nhận diện cáchtiếp cận, hướng nghiên cứu, nội dung và kết quả đạt được của các công trình nghiêncứu Từ đó những nghiên cứu của luận án được dựa nền tảng kiến thức từ tổng thể từ

lý luận về tội phạm học, lý luận về các tội xâm phạm tình dục trẻ em cho đến nhữngphương thức và công cụ để phòng ngừa các tội phạm này Kế thừa tri thức khoa họcpháp lý của các công trình nghiên cứu trước đó để định hướng nghiên cứu cho côngtrình nghiên cứu của đề tài Tác giả khái quát những công trình nghiên cứu có liênquan đến các tội xâm phạm tình dục trẻ em cụ thể như sau:

1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước

1.1.1 Những công trình nghiên cứu về những vấn đề lý luận của tội phạm học tạo nền tảng lý luận cho đề tài luận án

“Tội phạ ở Vi t Na th c trạng nguy n nh n v gi i ph p”, đây là đề tài cấp Nhà

nước mã số KX – 04 - 14 do Bộ Nội vụ nay là Bộ Công an làm chủ đề tài, Nxb Công

an nhân dân, năm 1994 [16, tr19 - tr.24] công trình nghiên cứu về tình hình tội phạm

ở Việt Nam, nêu ra một số đặc điểm về tội phạm, chủ thể của tội phạm, nguyên nhân

và giải pháp phòng ngừa tội phạm nói chung Đề tài chưa nghiên cứu nguyên nhâncũng như các biện pháp phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em

“Giáo trình Tội phạm học” của Giáo Sư, Tiến sĩ Đỗ Ngọc Quang, Nxb Đại học

quốc gia Hà Nội, năm 1995 Cho rằng “Tội phạ học ng nh khoa học nghi n

c u những vấn ề i n quan n t nh trạng phạ tội v tội phạ ; nghi n c u về

nh n th n người phạ tội nguy n nh n iều ki n phạ tội v những bi n ph p phòng ngừa tội phạ nhằ từng bước ngăn chặn hạn ch tội phạ trong cuộc

s ng xã hội” [106 tr8] Công trình nghiên cứu các vấn đề lý luận của tình hình tội

phạm, đã chia các biện pháp phòng ngừa tội phạm ra thành các nhóm sau: Nhómcác biện pháp phòng ngừa chung; nhóm các biện pháp quản lý hành chính nhà nước

về an ninh trật tự; nhóm các biện pháp phòng ngừa xã hội; nhóm những biện phápphòng ngừa theo chức năng; nhóm những biện pháp phòng ngừa riêng Mặc dùcông trình nghiên cứu này không đề cập đến biện pháp phòng ngừa các tội phạm cụthể, nhưng đây cũng là cơ sở để luận án tiếp cận và khai thác nghiên cứu trong nộidung về phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em

“Gi o tr nh tội phạ học” Võ Khánh Vinh, Nxb Giáo dục, 1999, tái bản

2009 Hay “Gi o tr nh tội phạ học” Võ Khánh Vinh, Nxb Công an nhân dân,

2003 và tái bản năm 2008, 2013 Đây là công trình nhiên cứu lý luận về tội phạm

học và xem “tội phạ học ng nh khoa học ph p ý – xã hội học nghi n c u ngu n g c b n chất c c h nh th c biểu hi n v thay ổi c a t nh h nh tội phạ ” [148 tr5].

Công trình nghiên cứu các nhóm hiện tượng xã hội như: Tình hình tội phạm, tínhquyết định luận, nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm, nhân thân ngườiphạm tội, phòng ngừa tội phạm, hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng chống tìnhhình tội phạm Công trình nghiên cứu tuy không phân tích chuyên sâu về tội phạm

cụ thể nhưng công trình đã cung cấp nền tảng lý luận mang tính định hướng lý luậncho luận án tiếp cận nghiên cứu chuyên sâu về các tội xâm phạm tình dục trẻ em.Công trình đã đưa ra những kết luận nghiên cứu có liên quan đến đề tài

luận án “Trong cơ cấu t nh h nh tội phạ ở thời gian c c tội x phạ sở hữu

c a c ng d n chi tỷ cao nhất kho ng 47% ti p n c c tội x phạ t nh ạng s c khỏe nh n phẩ danh d c a con người chi 19% c c tội x phạ

an to n c ng cộng x phạ tr t t qu n ý h nh ch nh chi 10% ” [148, tr71]

“Giáo trình Tội phạm học” của Trường Đại Học Luật Hà Nội, Nxb Công an

nhân dân, 2015 đã đưa ra định nghĩa “tội phạm học là khoa học liên ngành, th c nghi m nghiên c u về tội phạm (hi n th c), nguyên nhân c a tội phạm và kiểm soát tội phạm nhằm mục ch phòng ngừa tội phạ ” [139b tr17] Trong giáo trình này nhóm

tác giả đã phân tích các nội dung về tình hình tội phạm, lý luận chung về nguyênnhân và điều kiện của tình hình tội phạm, lý luận về nhân thân và phòng ngừa tộiphạm Đây là cơ sở lý luận góp phần củng cố lý luận cho các nghiên cứu của luậnán

Sách chuyên khảo “Tội phạm học và cấu thành tội phạm” tác giả GS.TS

Nguyễn Ngọc Hòa, xuất bản 2015, nhà xuất bản Tư Pháp Đây là công trình nghiêncứu về tội phạm dưới góc độ luật hình sự và tội phạm học, công trình đã trình bàynhững quan điểm khoa học về khái niệm tội phạm, về phân loại tội phạm, nội dungchủ yếu của bốn yếu tố cấu thành tội phạm, về tình hình tội phạm, nguyên nhân vàđiều kiện của tình hình tội phạm và phòng ngừa tội phạm

Sách chuyên khảo “Bình lu n khoa học Bộ Lu t hình s nă 2015 – sửa ổi bổ sung nă 2017” (phần chung và phần các tội phạm) chủ biên GS.TS Nguyễn Ngọc

Hòa, xuất bản 2017, nhà xuất bản Tư Pháp Công trình nghiên cứu có giá trị hữu íchcho luận án nghiên cứu các tội xâm phạm tình dục trẻ em thông qua nội dung bìnhluận tại điều 142, 144,145,146, 147 của Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm2017)

Sách chuyên khảo “Tội phạ học Vi t Na : Một s vấn ề ý u n v th c tiễn” xuất bản năm 2000 của tập thể tác giả Viện nghiên cứu Nhà nước và Pháp Luật Đây có

thể xem là một công trình nghiên cứu điển hình về tội phạm học, nội dung nghiêncứu từ quá trình hình thành và phát triển của tội phạm học, đối tượng và phươngpháp nghiên cứu của tội phạm học đến các vấn đề về phòng ngừa tội phạm Nhữngkiến thức của công trình nghiên cứu này góp phần ảnh hưởng đến tư duy và hướngnghiên cứu của luận án

Sách chuyên khảo “Một s vấn ề ý u n về t nh h nh tội phạ ở Vi t Na ” Tác giả

PGS Tiến sĩ Phạm Văn Tỉnh, Nxb Tư Pháp, 2007 Tác phẩm này nghiên cứu cơ cấu

về số lượng bị cáo và sự biến động của nó trong tình hình tội phạm so sánh với giaiđoạn 1986 – 1988 theo số chương của Bộ Luật Hình sự cho thấy: nhóm tội phạm về

ma túy có cấp độ nguy hiểm cao nhất, nhóm tội xâm phạm an toàn, trật tự công công

và nhóm tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế có cùng cấp độ nguy hiểm thứ hai;nhóm xâm phạm tình mạng, sức khỏe, nhân phẩm của con người có cấp độ nguyhiểm thứ ba Trong công trình nghiên cứu này tác giả không nghiên cứu nguyênnhân và các biện pháp phòng ngừa tội phạm

Sách chuyên khảo “Một số vấn đề tội phạm học Việt Nam” tác giả GS.TS

Nguyễn Văn Cảnh, PGS.TS Phạm Văn Tỉnh Công trình nghiên cứu cho rằng “Tội phạ học khoa học ph p ý h nh s phi quy phạ th c hi n vi c nghi n c u i

với kh ch thể cơ b n t nh h nh tội phạ v nghi n c u c c kh ch thể ph i sinh bao g nh n th n người phạ tội; t nh h nh nạn nh n (người b hại) C a tội ph

ạ

; t c dụng c a h nh phạt i với t nh h nh tội phạ t c dụng c a những bi n

ph p phòng ngừa tội phạ v n ang ư c p dụng trong th c t v b n th n ch sử

ph t triển c a khoa học n y nhằ t ra quy u t c a hi n tư ng phạ tội trong xã hội c i ư c thể hi n th ng qua c c phạ trù như b n chất c a t nh h nh tội phạ ; nguy n nh n v iều ki n c a t nh h nh tội phạ hay

Sách chuyên khảo “Nạn nh n c a Tội phạ ” tác giả PGS.TS Trần Hữu Tráng,

Nxb Giáo dục Việt Nam, 2011 Tác giả đưa ra khái niệm về nạn nhân của tội phạm,các yếu tố và hoàn cảnh cụ thể trở thành nạn nhân của tội phạm, nguyên nhân củatình hình tội phạm trong đó có nguyên nhân từ phía nạn nhân Vận dụng những lýluận nêu trên, luận án cũng nghiên cứu về nạn nhân và vai trò của nạn nhân dưới

góc độ “nạn nh n ư c hiểu những c nh n tổ ch c b thi t hại về thể chất tinh

th n hoặc t i s n Nạn nh n bao g rất nhiều oại như nạn nh n c a chi n tranh nạn nh n c a thi n tai nạn nh n b tai nạn ao ộng tai nạn giao th ng nạn nh n

t tử nạn nh n c a tội phạ … Trong c c oại nạn nh n kể tr n th nạn nh n c a tội phạ dạng nạn nh n ặc bi t” [135 tr12]

Sách chuyên khảo “Tội phạ học hi n ại v phòng ngừa tội phạ ” của GS.TS

Nguyễn Xuân Yêm, Nxb Công an nhân dân, 2001 Ở phần I công trình nghiên cứu lýluận cơ bản về tội phạm học, ở phần II công trình nghiên cứu chuyên sâu về chuyênngành và phòng ngừa các tội phạm cụ thể Tuy không có nội dung phân tích riêng vềnhóm tội xâm phạm tình dục nhưng công trình đã có những phân tích có đề cập đến cáctội xâm phạm tình dục Ở trang 99 của giáo trình phân tích độ ẩn, tác giả có đề cập đếncác tội có độ ẩn lớn trong đó có một số tội phạm sinh lý (cưỡng dâm, giao cấu với trẻ

em dưới 16 tuổi) Ở trang 102 của giáo trình có phân tích “C c k t qu nghi n c u tội phạ học c c vụ n cưỡng d cho thấy hơn 50% ch nh người phụ nữ ã tạo n n t nh

hu ng tạo iều ki n cho tội phạ x y ra” [151, tr102].

“Kh i ni phòng ngừa tội phạ dưới g c ộ tội phạ học” Trịnh Tiến Việt, Tạp chí

Khoa học xã hội Đại học quốc gia Hà Nội, Kinh tế - Luật 24 (2008) trong bài viếttác giả phân tích khái niệm tội phạm, các quan điểm về tội phạm, khái niệm về tộiphạm học, các quan điểm về tội phạm học, khái niệm phòng ngừa tội phạm Trong

bài viết tác giả đưa ra khái niệm “tội phạ học ng nh khoa học xã hội – ph p ý h nh s nghi n c u về tội phạ với tư c ch ột hi n tư ng xã hội nghi n c u về t nh h nh tội phạ v c c oại tội phạ cụ thể về nguy n nh n v iều ki n phạ tội v tất c

c c i i n h c a tội phạ với những hi n tư ng xã hội v với qu tr nh diễn ra trong

xã hội ” [150, tr185-199]

“B n về kh i ni nạn nh n c a tội phạ ” Trần Hữu Tráng, tạp chí Luật học số

01/2002 Trong bài viết tác giả đã đi sâu vào phân tích định nghĩa nạn nhân của tộiphạm, đặc điểm nạn nhân của tội phạm và phân biệt nạn nhân của tội phạm với một

số khái niệm khác trong luật hình sự và tố tụng hình sự như “Kh i ni nạn nh n

c a tội phạ còn ư c ph n bi t với kh i ni người b hại nguy n ơn d n s trong

t tụng h nh s Người b hại người b thi t hại về thể chất về tinh th n hay t i s n

do tội phạ g y ra Nguy n ơn d n s c nh n cơ quan hoặc tổ ch c b thi t hại về

v t chất do tội phạ g y ra v c ơn y u c u b i thường thi t hại” [136 tr13] Đây

cũng là một trong những lý luận cơ bản về nạn nhân góp phần vào việc nghiên cứucủa luận án về nạn nhân của các tội xâm phạm tình dục trẻ em

“Nạn nh n c a tội phạ ” Nguyễn Khắc Hải, tạp chí khoa học ĐHQGHN: Luật

học, số 2/2018 Bài viết của tác giả đã phân tích và giải thích sâu về khái niệm nạn

nhân dựa theo tiến trình lịch sử Tác giả cho rằng “Dù ti p c n ở g c ộ n o th nạn nh n học cũng vẫn c c ch hiểu chung khoa học nghi n c u về những tổn thương thể

chất tinh th n thi t hại t i ch nh c c c nh n – nạn nh n ph i g nh ch u do h nh

vi tr i ph p u t g y n n”[Tr86 87] Bài viết còn phân tích về nguyên nhân của nạn

nhân hóa, quyền của nạn nhân, vai trò của nạn nhân trong hệ thống tư pháp hình sự.Nghiên cứu này đã củng cố thêm những lý luận cơ bản về nạn nhân, nạn nhân họccủa tội phạm học góp phần vào nền tảng lý luận phục vụ cho nghiên cứu của luận án

“Vấn ề ph n oại nh n th n người phạ tội trong tội phạ học”, Nguyễn Thị

Thanh Thủy, tạp chí luật học số 3/2003 Trong bài viết tác giả phân tích chuyên sâu

về phân loại người phạm tội như phân loại người phạm tội theo dấu hiệu nhân khẩuhọc – xã hội, phân loại người phạm tội theo dấu hiệu pháp lý như: tính chất củakhuynh hướng chống lại xã hội và các định hướng giá trị của nhân thân (tính chất vànội dung của mục đích và động cơ của hành vi phạm tội); mức độ nguy hiểm và bềnvững của tính chống đối xã hội đó (vị trí của các mục đích và động cơ trong cơ cấunhân thân, mức độ phát triển, độ sâu của các định hướng giá trị và các phẩm chấtđạo đức – tâm lý tương ứng) Bài viết cung cấp kiến thức lý luận chuyên sâu về phânloại người phạm tội đưa ra những phân tích về người phạm tội “ngẫu nhiên” và “tìnhhuống” từ những kiến thức trên luận án đã tiếp cận và nghiên cứu phân loại nhânthân người phạm tội XPTDTE dưới khía cạnh nhân khẩu học – xã hội

“Đặc iể nh t nh c a t nh h nh tội phạ ở nước ta hi n nay” Phạm Văn

Tỉnh, tạp chí Nhà nước và pháp luật số 10/2005 Tác giả phân tích cơ cấu của tìnhhình tội phạm bao gồm cơ cấu cơ bản, cơ cấu chuyên biệt, cơ cấu dữ liệu, bài viếtlàm sáng tỏ cơ cấu trên hai bình diện dự liệu và thực tế, tác giả so sánh tổng hợp cơcấu dữ liệu và cơ cấu thực tế của tình hình tội phạm trên cơ sở của hình phạt trongcác thời kỳ của BLHS

“Nguy n nh n v iều ki n c a t nh h nh tội phạ ở nước ta hi n nay – mô h nh ý u n”, Phạm Văn Tỉnh, tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 06/2008 Tác giả phân tích

khái niệm nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm, ảnh hưởng của xu thếhội nhập đến nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm

“Tổng quan về c ộ c a t nh h nh tội phạ ở Vi t Na qua s i u th ng k từ nă 1986 – 2008”, Phạm Văn Tỉnh, 2011, Nhà nước và Pháp luật, Viện Nhà nước và Pháp

luật, số 4 (276), Tr 73- 80 Bài báo nghiên cứu về xu hướng của tình hình tội phạm,các chỉ số khái quát, mức độ của tình hình tội phạm xét theo tội danh, mức độ củatình hình tội phạm xét theo đơn vị hành vi phạm tội Trong nhiều kết quả nghiên cứuthì có kết quả nghiên cứu liên quan đến tội danh hiếp dâm và hiếp dâm trẻ em (năm

2001 có 1.376 bị cáo; năm 2002 có 1.383 bị cáo; năm 2003 có 1.282 bị cáo) tổngcộng trong giai đoạn ba năm có 4.041 bị cáo (chiếm 2.16%)

Trong nghiên cứu này có giá trị tham khảo quan trọng trong công trình nghiên cứu luận án của tác giả.

“Tội phạ học Vi t Na v phòng ngừa tội phạ ”, Phạm Văn Tỉnh, tạp chí Nhà

nước và pháp luật, 4/2009 Trong bài viết tác giả đã đi sâu vào phân tích về tình

hình tội phạm trên cơ sở lý giải nhiều luận điểm vả phòng ngừa tội phạm “Phòng ngừa tội phạ ư c hiểu tổng thể c c bi n ph p do cơ quan tổ ch c v

ọi c ng d n ti n h nh dưới s ãnh ạo c a Đ ng c quyền nhằ t c ộng v o

c c y u t ph t sinh tội phạ cũng như oại trừ c c y u t n y v ục ch

ngăn chặn v ti n tới ẩy ùi tội phạ ra khỏi ời s ng xã hội” [120 tr59] - các hệ thống

của phòng ngừa tội phạm bao gồm các biện pháp loại trừ tội phạm vả các biện phápngăn chặn tội phạm Lý luận này được nghiên cứu sinh vận dụng vào quá trìnhnghiên cứu của Luận án về phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em có

thể hiểu “ h th ng nhiều c ộ c c bi n ph p ang t nh ch ộng do cơ quan

tổ ch c v ọi c ng d n ti n h nh dưới s ãnh ạo c a Đ ng nhằ kh ng cho c c tội x phạ t nh dục trẻ e diễn ra bằng c ch t c ộng hạn ch v bằng c ch

gi v d n d n oại bỏ t nh h nh tội phạ x phạ t nh dục trẻ e ‟

Trong các công trình nghiên cứu tội phạm học ở Việt Nam, có nhiều côngtrình đưa ra định nghĩa về tình hình tội phạm có thể chia thành hai cách tiếp cận.Một loại định nghĩa được xây dựng trên cách tiếp cận tình hình tội phạm là trạngthái, xu hướng diễn biến của tội phạm nói chung và một loại định nghĩa được xâydựng trên cách tiếp cận tình hình tội phạm như là một hiện tượng xã hội theoGS.TS Nguyễn Xuân Yêm trong cuốn “Tội phạm học hiện đại và phòng ngừa tộiphạm” thì “Tình hình tội phạm là toàn bộ tình hình, cơ cấu, động thái, diễn biến củacác loại tội phạm hay từng loại tội phạm trong một giai đoạn nhất định xảy ra trongmột lĩnh vực, một địa phương, trong phạm vi quốc gia, khu vực hoặc toàn thế giớitrong một khoảng thời gian nhất định” [151 tr88] Cùng với quan điềm này thì theo

TS Nguyễn Ngọc Thế thì “Tình hình tội phạm chính là sự khắc họa tổng thể củanhững hiện tượng tội phạm đã xảy ra Nghiên cứu tình hình tội phạm và nghiên cứutrạng thái của tội phạm và nghiên cứu xu hướng vận động của tội phạm” [130.tr9]

PGS.TS Phạm Văn Tỉnh thì cho rằng “T nh h nh tội phạ ột hi n tư ng

xã hội ti u c c ang t nh ch sử v t nh ph p ý h nh s c t nh giai cấp v ư c biểu hi n bằng tổng thể c c tội phạ cùng c c ch thể th c hi n c c tội phạ trong ột ơn v h nh ch nh ãnh thổ nhất nh v trong ột thời gian cụ thể nhất

nh” [117 tr10] với những ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường sống, văn hóa, kinh tế

xã hội đã ảnh hưởng đến tình hình tội phạm phát sinh và tồn tại trong xã hội

Với những quan điểm trên đã cho thấy các công trình nghiên cứu tội phạm họctrong nước đã xây dựng nên một hệ thống lý luận về tội phạm học, lý luận về tình hìnhtội phạm, nguyên nhân điều kiện của tình hình tội phạm, lý luận về nạn nhân của tộiphạm và phòng ngừa tội phạm là nền tảng kiến thức cho các công trình nghiên cứu tiếpnối Ngoài ra, các nghiên cứu về tội phạm học còn phân tích sâu về: các thông số, chỉ sốcủa tình hình tội phạm như là mức độ của tình hình tội phạm, động thái của tình hình tộiphạm, cơ cấu của tình hình tội phạm, tính chất của tình hình tội phạm và khái niệm tộiphạm ẩn Những thông số, chỉ số này được phân tích đánh giá dưới khía cạnh định tính

và định lượng thông qua các số liệu thống kê tư pháp Các nghiên cứu lý luận về Tộiphạm học đã cho thấy rằng tội phạm và tình hình tội phạm là mối quan hệ giữa cái riêng

và cái chung, vì thế khi tiếp cận nghiên cứu tội phạm học là sự tiếp cận về bản chất củatình hình tội phạm với tư cách là cái được phản ánh thông qua các thông số định tính,định lượng của tình hình tội phạm và cần phải xuất phát từ hành vi cụ thể của con ngườitrong xã hội Từ đó lý giải nguyên nhân của tình hình tội và những biện pháp phòngngừa tội phạm đạt hiệu quả

Quan điểm của nghiên cứu sinh sẽ đi theo cách tiếp cận xem tình hình tộiphạm là một khách thể nghiên cứu cơ bản của tội phạm học, xem tình hình tội phạm

như là “ ột hi n tư ng xã hội ph p ý - h nh s ư c thay ổi về ặt ch sử ang

t nh chất giai cấp bao g tổng thể th ng nhất (h th ng) c c tội phạ th c hi n trong ột xã hội (qu c gia) nhất nh v trong ột kho ng thời gian nhất nh”

[148 tr160] Có thể thấy rằng, các công trình trên đã cung cấp kiến thức mang tínhtương đối toàn diện về tội phạm học và phòng ngừa tội phạm, đồng thời cũng chỉ raphương pháp nghiên cứu, trang bị hệ thống các khái niệm và phương hướng nghiêncứu khoa học về tình hình tội phạm cho luận án và cho các công trình nghiên cứutiếp nối

1.1.2 Những công trình nghiên cứu có liên quan về các tội xâm phạm tình dục và các công trình nghiên cứu tội phạm học về tình hình, nguyên nhân và phòng ngừa tội phạm.

Các công trình nghiên cứu được thể hiện dưới dạng luận án, luận văn hay bài báonghiên cứu, tài liệu chuyên ngành sẽ là cơ sở dữ liệu hỗ trợ cho việc nghiên cứu luận ánđược chuẩn xác phù hợp với thực tế hơn Những công trình nghiên cứu về các tội xâmphạm tình dục, hay các công trình nghiên cứu về tình hình, nguyên nhân và phòng ngừatội phạm hiện nay rất đa dạng, nghiên cứu từng tội phạm cụ thể hoặc một nhóm tộiphạm Luận án chỉ khai thác những công trình nghiên cứu điển hình có giá trị tham khảohoặc liên quan đến đề tài của luận án bao gồm các công trình như sau:

Tài liệu chuyên ngành “Gi i p vướng ắc trong hoạt ộng th c h nh quyền c ng t kiể s t vi c khởi t iều tra truy t xét xử c c vụ n vụ vi c x hại phụ nữ trẻ e ” Viện kiểm

sát nhân dân tối cao, 2019, Nhà xuất bản Tư pháp

Tài liệu có nội dung liên quan đến luận án như: hướng dẫn và giải đáp thắc mắc củaNghị quyết số 06/2019/NQ – HĐTPTANDTC hướng dẫn áp dụng một số quy địnhtại điều 141,142,143,144,145,146,147 của Bộ luật hình sự và việc xét xử vụ án xâmhại tình dục người dưới 18 tuổi và hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật vềphòng, chống xâm hại phụ nữ và trẻ em [154, Phụ lục 1]

Luận án tiến sĩ luật học “C c tội x phạ t nh dục trong u t h nh s Vi t

Na ” của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Linh năm 2019, Trường Đại học quốc gia Hà

Nội Luận án nghiên cứu một cách hệ thống, đồng bộ những vấn đề lý luận và thựctiễn về các tội xâm phạm tình dục trong luật hình sự Việt Nam Xây dựng cơ sở lýluận về các tội xâm phạm tình dục, phân tích nội dung quy định pháp luật về các tộixâm phạm tình dục, đánh giá những điểm mới và đề xuất mô hình lập pháp về cáctội xâm phạm tình dục, kiến nghị những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụngquy định của các tội xâm phạm tình dục trong luật hình sự

Luận án tiến sĩ luật học “Đấu tranh phòng ch ng tội ua b n phụ nữ ở Vi t Na

” của tác giả Nguyễn Văn Hương, năm 2008, Trường Đại học Luật Hà Nội Luận án

nghiên cứu về tội mua bán phụ nữ trong giai đoạn từ năm 1998 – 2007, có 1904 bịcáo phạm tội trong có có 697 bị cáo là nữ giới Đối với tội mua bán phụ nữ thì việclợi dụng mối quan hệ quen biết, dụ dỗ về vật chất chiếm tỷ lệ cao trong cơ

cấu tình huống phạm tội Đây cũng là tội phạm trực tiếp xâm hại đến quyền conngười và nạn nhân là nữ giới Luận án cũng phân tích nguyên nhân và giải phòngngừa tội phạm này Công trình nghiên cứu này cũng góp phần định hướng mở rộngnghiên cứu các tội phạm mà chủ thể của tội phạm là nữ giới.

Luận án tiến sĩ luật học “Đấu tranh phòng ch ng tội phạ c sử dụng bạo c ở Vi t

Na hi n nay”, Nguyễn Ngọc Bình, năm 2010 Luận án phân tích lý luận về phòng ngừa

tội phạm và công tác đấu tranh phòng chống tội phạm có sử dụng bạo lực Luận án phântích thực trạng của tình hình tội phạm có sử dụng bạo lực ở Việt Nam giai đoạn từ năm

1999 – 2008 thông qua số liệu thống kê, phân tích diễn biến, cơ cấu, tính chất của tìnhhình tội phạm và đề xuất các giải pháp nhằm ngăn chặn và phòng, chống tội phạm có sửdụng bạo lực Tiếp cận nghiên cứu của luận án này trong việc phòng ngừa tội phạm cóhành vi dùng bạo lực để đạt mục đích, vận dụng các nghiên cứu này vào trong việcphòng ngừa hành vi xâm hại tình dục trẻ em có xu hướng sử dụng bạo lực

Luận án tiến sĩ luật học “Phòng ch ng tội phạ ua b n người tại Vi t Na ”Nguyễn Mai Trâm, năm 2017, Học viện Khoa học Xã hội Công trình nghiên cứu vềtình hình tội phạm mua bán người từ năm 2004 đến năm 2015, luận án phân tích tínhhình tội phạm mua bán người trên phạm vi toàn quốc, đánh giá nguyên nhân và điềukiện của tình hình tội phạm, luận án tiếp cận dưới góc độ quyền con người đối vớitội phạm mua bán người, đưa ra các giải pháp căn bản nhằm nâng cao hiệu quả côngtác đấu tranh phòng, chống tội phạm này trong thực tiễn Công trình nghiên cứu nàycũng là tài liệu tham khảo hữu ích để nghiên cứu tội phạm dưới góc độ tội phạm họctheo hướng đấu tranh phòng ngừa tội phạm

Luận án tiến sĩ luật học “Tội gi t người trong Lu t h nh s Vi t na v ấu tranh phòng ch ng tội phạ n y” Đỗ Đức Hồng Hà, 2007 Luận án nghiên cứu về tội giết

người theo quy định của Luật hình sự, thực tiễn tình hình tội giết người ở Việt Nam

từ giai đoạn 1996 – 2005, lý giải nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội giếtngười, luận án đề xuất các giải pháp phòng ngừa và nâng cao hiệu quả của công tácphòng, chống tội phạm này trên thực tế Kế thừa thành quả nghiên cứu mà luận án

đề cập trong đó có hành vi giết người nhằm che dấu hành vi phạm tội, trong đó cóhành vi xâm phạm tình dục trẻ em [75]

Luận văn thạc sĩ “C c tội phạ t nh dục v ấu tranh ch ng c c tội phạ

nghiên cứu về các tội xâm phạm tình dục trên địa bàn cả nước Nạn nhân của tộiphạm phần lớn là nữ Luận văn phân tích quy định của pháp luật hình sự về các tộixâm phạm tình dục trẻ em và thực trạng của tình hình tội phạm Tác giả đề xuất cácbiện pháp đấu tranh và phòng ngừa loại tội phạm này trên thực tiễn Với tính chất làtài liệu tham khảo luận án sẽ tiếp cận các quan điểm của tác phẩm này như phân tíchpháp luật thực định và vận dụng kiến nghị đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Luận văn thạc sĩ “B o v quyền c a nạn nh n c c tội x phạ t nh dục trẻ

e dưới g c ộ quyền con người” Nguyễn Huỳnh Bảo Khánh, 2011 Luận văn phân

tích quy định của pháp luật hình sự về các tội xâm phạm tình dục trẻ em, phân tíchnạn nhân của tội phạm và các quyền liên quan đến nạn nhân của tội phạm Luận vănphân tích quy định của pháp luật về bảo vệ quyền của nạn nhân trong đó có nạn nhâncủa các tội xâm phạm tình dục và Quyền con người trong quy định của pháp luật Từcác kết quả của những nghiên cứu trên, luận án đã tiếp thu và nghiên cứu đề xuấtbảo vệ quyền nạn nhân các tội xâm phạm tình dục trẻ em dưới gốc độ quyền conngười

“Một s kh khăn v gi i ph p n ng cao hi u qu phòng ch ng tội phạ x hại t nh dục trẻ e ”, Nguyễn Văn Điền, 8/2019, tạp chí Tòa án nhân dân Tác giả

phân tích lý luận về các tội xâm phạm tình dục trẻ em, những khó khăn vướng mắckhi giải quyết các vụ án xâm hại tình dục trẻ em trên thực tiễn Từ đó tác giả đề xuấtnhững giải pháp nhầm nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ án xâm hại tình dục trẻ

em và nâng cao công tác đấu tranh phòng ngừa

“Những kh khăn vướng ắc c a cơ quan ti n h nh t tụng trong qu tr nh

iều tra c c vụ n x hại t nh dục trẻ e ” Trần Xuân Thiên An, 2018, tạp chí Kiểm sát.

Bài viết tập trung phân tích những vướng mắc trong công tác giải quyết vụ án của cơquan tiến hành tố tụng, đặc biệt công tác của Viện kiểm sát trong quá trình giải quyếtcác vụ án về xâm hại tình dục trẻ em, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể cho việcphòng ngừa đối với các tội này trên thực tiễn trong thời gian tới

“Th c trạng v gi i ph p ấu tranh phòng ch ng tội phạ x hại t nh dục trẻ e ở nước ta hi n nay’ Đỗ Đức Hồng Hà, 19/2017, tạp chí Tòa án nhân dân Bài viết

thống kê tình hình các tội XPTDTE diễn ra hiện nay ở các địa bàn như Thành phố

Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, An Giang, Long An, Tiền Giang, Kiên Giang, Cà Mau,

Đồng Nai, Tây Ninh Từ đó tác giả cũng đề xuất các giải pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm hại tình dục trẻ em ở nước ta hiện nay.

1.1.3 Những công trình nghiên cứu về tình hình, nguyên nhân và phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn cả nước hoặc từng địa phương

Sách chuyên khảo “Phòng ch ng tội phạ x hại t nh dục trẻ e tr n a

b n tỉnh Đ ng Nai” Đồng Xuân Thọ, Nxb Công an nhân dân, 2011 Công trình

nghiên cứu chuyên sâu về các tội xâm phạm tình dục trẻ em, giai đoạn từ năm 1998– 2007 trên địa bàn tỉnh Đồng Nai Công trình phân tích khái niệm về trẻ em và quyđịnh của pháp luật về trẻ em, phân tích quy định pháp luật về các tội xâm phạm tìnhdục trẻ em Quan điềm của Đảng và Nhà nước về công cuộc đấu tranh phòng, chốngcác tội xâm phạm tình dục trẻ em Bằng phương pháp thống kê công trình cho thấythực trạng, diễn biến, cơ cấu và tính chất của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ

em trên địa bàn tỉnh Đồng Nai Các đặc điểm về địa lý, kinh tế, xã hội và dân cư ảnhhưởng đến tình hình tội phạm Công trình đưa ra dự báo và giải pháp phòng ngừa cụthể trên đại bàn tỉnh Đồng Nai Kết quả nghiên cứu của công trình có giá trị thamkhảo cho các nghiên cứu tiếp theo và là tài liệu tham khảo hữu ích đối với việcnghiên cứu về tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em gắn với địa bàn cụ thể

Luật án Tiến sĩ “Đấu tranh phòng ch ng tội hi p d trẻ e ở Vi t Na trong giai oạn hi n nay” Lê Hữu Du, 2015, Học Viện Khoa học Xã hội Luận án nghiên cứu

tình hình tội hiếp dâm trẻ em giai đoạn từ năm 2007 – 2013 trên địa bàn cả nước Luận

án phân tích nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm dưới tác động của môitrường sống, môi trường con người và tình huống phạm tội, từ đó đề xuất các giải phápphòng ngừa tội hiếp dâm trẻ em Những kết quả của luận án là cơ sớ quý giá cho việcnghiên cứu về các tội xâm phạm tình dục trong đó có tội hiếp dâm trẻ em Luận án cũng

kế thừa kết quả của nghiên cứu này để tiếp nối nghiên cứu với giai đoạn tiếp theo

Luận án Tiến sĩ luật học “C c tội x phạ t nh dục trẻ e tr n a b n iền

Đ ng Na Bộ: t nh h nh nguy n nh n v gi i ph p phòng ngừa” Trần Văn Thưởng, Năm

2018, công trình nghiên cứu tình hình các tội XPTDTE từ năm 2008 – 2017 trên địa bànmiền Đông Nam Bộ với 2064 vụ/2122 bị cáo Kết quả nghiên cứu đã cho thấy các tỉnhBình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh có tỉ lệ phạm tội caonhất Đa số đối tượng phạm tội trong độ tuổi từ 18 đến 30 tuổi chiếm 54.8%,

đối tượng phạm tội có nghề nghiệp không ổn định chiếm 58,8% Công trình đã phântích nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội XPTDTE gắn với địa bàn miềnĐông Nam Bộ Từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực phòng ngừa tội phạm Côngtrình này là bước tiếp nối cho nghiên cứu tình hình các tội XPTDTE trên địa bànmiền Tây Nam Bộ của tác giả, so sánh đối chiếu đã cho thấy nguyên nhân điều kiệncủa tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em ở cả hai địa bàn Đông Nam Bộ vàTây Nam Bộ có nhiều nét tương đồng như điều kiện về phát triển kinh tế, Tuy nhiêngiữa hai địa bàn cũng có sự khác biệt đáng kể: như yếu tố về dân cư, thành phần dântộc Dân cư ở khu vực cụm công nghiệp, tình trạng di cư ở địa bàn Đông Nam Bộ thìyếu tố này Tây Nam Bộ không có sự tác động nhiều trong nguyên nhân và điều kiệncủa tình hình tội phạm Ngược lại đối với miền Tây Nam Bộ thì đời sống như hônnhân với thực trạng ly hôn cao ở các địa bàn cũng là nguyên nhân và điều kiện củatình hình các tội XPTDTE, ngoài ra các yếu tố như: phụ nữ kết hôn nước ngoài, khuvực dân cư sông nước sống thưa thớt, trẻ em người dân tộc Khơme chưa được cha

mẹ quan tâm đầy đủ đây là các nguyên nhân của tình hình các tội xâm phạm tình dụctrên địa bàn miền Tây Nam Bộ trong khi đó Đông Nam Bộ ít bị ảnh hưởng bởinhững yếu tố này Do vậy luận án sẽ kế thừa và tiếp nối các công trình nghiên cứutrước đó để phát triển từ đó nêu ra những giải pháp riêng cho địa bàn và các khu vựclân cận để làm rõ hơn tình hình các tội XPTDTE của các khu vực và tình hình cáctội XPTDTE của cả nước

Đề tài nghiên cứu cấp Bộ “Tội phạ x phạ t nh dục trẻ e ở c c tỉnh th nh ph ph

a Na th c trạng v gi i ph p phòng ngừa ấu tranh” Vũ Đức Trung, 2005, Trường Đại

học Cảnh sát nhân dân Đề tài đã nghiên cứu thực tiễn công tác phòng ngừa, đấutranh các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn các tỉnh, thành phố phía Nam, từ

đó đề xuất một số giải pháp phòng ngừa, đấu tranh của lực lượng cảnh sát nhân dân.Trong đề tài có một số nội dung liên quan đến luận án như tình hình các tội xâmphạm tình dục trẻ em trên địa bàn tỉnh, thành phố phía Nam, phân tích các yếu tố tácđộng đến tình hình tội phạm từ đó phân tích nguyên nhân và điều kiện trực tiếp liênquan đến người phạm tội Kết quả nghiên cứu này là một trong những tài liệu thamkhảo rất cần thiết cho nghiên cứu của luận án Đặc biệt là phần giải pháp phòng ngừamang tính nghiệp vụ

Đề tài nghiên cứu cấp Trường “Đấu tranh phòng ch ng c c tội x phạ

t nh dục người chưa th nh ni n tại c c Tỉnh Ph a Na ” Võ Thị Kim Oanh, Lê Nguyên

Thanh, Phạm Thái, 2008, Đại học Luật TP.HCM Đề tài phân tích lý luận về các tộixâm phạm tình dục người chưa thành niên, lý luận về phòng, chống các tội xâmphạm tình dục và xâm phạm tình dục người chưa thành niên Phân tích thực trạngtình hình tội các tội xâm phạm tình dục người chưa thành niên tại các tỉnh phía Nam.nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm tình dục người chưa thànhniên Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm tại các tỉnh phía Nam, kiến nghị cácgiải pháp cụ thể Với tính chất là tài liệu tham khảo cho nghiên cứu của Luận án, đềtài cung cấp kiến thức lý luận làm nền tảng cho việc so sánh đối chiếu và kế thừa vớicác công trình có cùng đối tượng nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ “Hoạt ộng phòng ngừa tội phạ hi p d trẻ e c a c

ư ng C nh s t iều tra tội phạ về tr t t xã hội C ng an th nh ph H Nội”

Nguyễn Thị Hương, 2012, Học viện CSND Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu hoạtđộng phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em do lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm

về trật tự xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội, luận văn phân tích khái niệm, vaitrò, trách nhiệm, nội dung, biện pháp phòng ngừa và công tác phối hợp của các chủthể có thẩm quyền Qua công trình nghiên cứu này luận án tiếp cận tham khảo vềcông tác nghiệp vụ trong điều tra và phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em

và nghiên cứu giải pháp phòng ngừa cụ thể

Luận văn thạc sĩ “Đấu tranh phòng ch ng c c tội x phạ t nh dục trẻ e tr n a b n

Th nh ph H Nội” Hà Xuân Tùng (2010) Luận văn đã phân tích tình hình các tội xâm

phạm tình dục trẻ em trên địa bàn Thành phố Hà Nội, giai đoạn 2004

– 2009 Tòa án đã xét xử 270 vụ/438 bị cáo, luận án còn phân tích nguyên nhân vàđiều kiện cùa tình hình tội phạm này, đề xuất giải pháp phòng ngừa các tội xâmphạm tình dục trẻ em trên địa bàn Thành phố Hà Nội

Luận văn thạc sĩ “C c tội x phạ t nh dục i với trẻ e tr n a b n tỉnh Trà Vinh – T

nh h nh nguy n nh n v gi i ph p phòng ngừa” Diệp Huyền Thảo (2014) - Luận văn

thạc sĩ - Học viện Khoa học Đây là công trình nghiên cứu về tình hình các tội xâmphạm tình dục trẻ em trên địa bàn tình Trà Vinh giai đoạn 2004 – 2013 Công trìnhnghiên cứu về thực trạng, diễn biến, cơ cấu, tính chất của

tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn tỉnh Trà Vinh, nguyên nhân

và điều kiện của tình hình tội phạm, dự báo tình hình tội phạm diễn ra trong thờigian tới và giải pháp phòng ngừa loại tội phạm này trên địa bàn Công trình này có ýnghĩa nền tảng cho việc nghiên cứu tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trênđịa bàn miền Tây Nam Bộ với tính chất là luận án tiến sĩ

Luận văn thạc sĩ “Hoạt ộng c a c ư ng CSND trong phòng ngừa v iều

tra tội phạ hi p d trẻ e x y ra tr n a b n tỉnh Đ ng Th p” Võ Thành Tốt

(2002) - Học viện CSND; Công trình nghiên cứu về thực trạng, diễn biến, cơ cấu,tính chất của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn tỉnh ĐồngTháp, nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội phạm tình dục trẻ em trên địabàn tỉnh Đồng Tháp trong đó yếu tố địa lý mang tính đặc thù của địa bàn, dự báotình hình tội phạm diễn ra trong thời gian tới và giải pháp phòng ngừa Thành quảnghiên cứu của luận văn là cơ sở tham khảo cho công trình nghiên cứu của Luận án.Đồng Tháp là một trong các địa bàn của miền Tây Nam Bộ nên việc tiếp cận với cáccông trình nghiên cứu chuyên sâu, phân tích vị trí địa lý, ảnh hưởng của vùng đếnnguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm có ý nghĩa hữu ích trong nghiêncứu của Luận án

Luận văn thạc sĩ “Đấu tranh phòng ch ng tội hi p d tr n a b n Tỉnh

S c Trăng” Phan Thị Ngoan (2013) - Luận văn thạc sĩ, Học viện Khoa học Xã hội.

Luận văn nghiên cứu về phần hiện và phần ẩn của tình hình các tội xâm phạm tình dụctrẻ em Công trình đã thống kê các tội xâm phạm tình dục trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng từnăm 2007 – 2012 như sau: hiếp dâm (33 vụ/44 bị cáo); Hiếp dâm trẻ em (91 vụ/93 bịcáo); giao cấu với trẻ em (27 vụ/27 bị cáo); Dâm ô trẻ em (12 vụ/13 bị cáo); cưỡng dâm

và cưỡng dâm trẻ em (0 vụ/0 bị cáo) Công trình còn phân tích nguyên nhân và điềukiện của tình hình tội phạm trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng Yếu tố về văn hóa, dân tộc,trình độ dân trí được tác giả phân tích chuyên sâu Luận văn nêu ra dự báo tình hình tộiphạm và phòng ngừa tội hiếp dâm trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng

Lê Thị Linh Sương “Kh a cạnh nạn nh n trong nguy n nh n v iều ki n c a

c c tội x phạ t nh dục trẻ e tr n a b n Th nh ph H Ch Minh” luận văn thạc sỹ (2015).

Luận văn đã phân tích nạn nhân của các tội xâm phạm tình dục trẻ em và có nhữngkết luận đáng chú ý như sau: trẻ em cơ nhỡ, lang thang trên các địa bàn

quận 2, 10, 12 và quận Thủ Đức có nguy cơ cao trở thành nạn nhân của tội phạm này.Trẻ em ở những khu trọ, có cha mẹ làm công nhân cũng dễ trở thành nạn nhân của cáctội xâm phạm tình dục trẻ em Nguyên nhân về kinh tế, đời sống cũng có ảnh hưởng đếnviệc chăm sóc và giáo dục trẻ em, sự ít quan tâm của cha mẹ, sự dễ dãi của trẻ em gáicũng là dễ dàng tạo điều kiện cho người phạm tội thực hiện hành vi xâm hại tình dục.

Bùi Bé Năm “N ng cao hi u qu hoạt ộng phòng ngừa iều tra xử ý tội phạ x phạ t nh dục trẻ e tr n a b n tỉnh An Giang” (2007) Luận văn đã

phân tích về phòng ngừa tội phạm nói chung và phòng ngừa các tội xâm phạm tìnhdục trẻ em, phân tích tình hình tội phạm trên địa bàn tỉnh An Giang cụ thể như địabàn: Tri Tôn, Tịnh Biên, Tân Châu nơi giáp ranh khu vực biên giới, từ đó đề xuấtcác giải pháp phòng ngừa, điều tra và xử lý các tội xâm phạm tình dục trẻ em

Các công trình nghiên cứu về các tội xâm phạm tình dục trẻ em đã cho thấy

xu hướng ngày càng gia tăng của loại tội phạm này Sự tăng giảm không điều củatình hình tội phạm xâm hại tình dục trẻ em qua các năm cũng cho thấy những diễnbiến phức tạp của tình hình các tội xâm phạm tình dục trong thời gian tới Trongnhóm các tội xâm phạm tình dục thì tội hiếp dâm trẻ em chiếm tỉ lệ cao nhất Cáccông trình nghiên cứu có nhiều quan điểm về nguyên nhân của tình hình các tội xâmphạm tình dục Tuy nhiên đa số đều thống nhất các yếu tố phát sinh loại tội phạmnày là do các nguyên nhân về kinh tế, xã hội và nguyên nhân trong quản lý nhà nướchoặc những nghiên cứu thiên về các như: yếu tố tiêu cực thuộc môi trường sống, môitrường quản lý, giáo dục của gia đình, nhà trường, môi trường xã hội do Nhà nướcquản lý, hay các hiện tượng tiêu cực thuộc về chủ thể của tội phạm và tình huốngphạm tội, các hiện tượng về sự biến đổi tâm sinh lý,bệnh lý, các hiện tượng tiêu cực

do việc gia tăng tệ nạn xã hội Các nghiên cứu cũng kiến nghị và đề xuất các giảipháp phòng ngừa tội phạm gắn kết với từng nhóm nguyên nhân cụ thể như giải pháp

về kinh tế, xã hội, giáo dục, môi trường sống, về gốc độ nạn nhân Những giải phápgắn liền với từng địa bàn cụ thể nhằm tăng cường biện pháp phòng ngừa cho từngvùng trên địa bàn miền Tây Nam Bộ

1.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Tình hình tội phạm nói chung, tội phạm xâm hại tình dục trẻ em nói riêngkhông chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới cũng luôn có nhiều diễn biến phức tạp và có

xu hướng gia tăng Chính vì vậy, nó đã thu hút nhiều sự quan tâm của cộng đồngquốc tế và rất nhiều tổ chức, nhà nghiên cứu tội phạm học ở hầu hết các quốc gia vớinhiều cấp độ và khía cạnh nghiên cứu khác nhau

1.2.1 Những công trình nghiên cứu lý luận về tội phạm học

Trong cuốn sách “Criminology Today”, nhà xuất bản Prentice Hall năm

2002, Trường Đại học Bắc Cariolina ở Perbroke (Mỹ) của Tiến sĩ triết học Giáo sưdanh dự Frank – Schmalleger chủ biên Trong quyển Sách Criminology Today khái

niệm về tội phạm học “Tội phạ học khoa học bao quanh chuy nn i n

ng nh nghi n c u về tội phạ v h nh vi phạ tội bao gc những biểu hi n c a

n nguy n nh n c c kh a cạnh ph p ý v s kiể so t” [164 tr10] tức là tội phạm

học là khoa học có tính liên ngành vì nghiên cứu về tội phạm phải hiểu biết các vấn

đề của các khoa học khác, nhằm để tổng hợp các vấn đề liên quan đến tội phạm tồntại trong xã hội và tìm ra các quy luật để có các giải pháp xử lý các vấn đề do tộiphạm gây ra.Ngoài ra, quan niệm về tội phạm học hiện đại thì tội phạm học là ngànhkhoa học thực nghiệm độc lập nghiên cứu các sự việc thuộc các lĩnh vực của conngười, xã hội mà chúng liên quan đến sự hình thành tội phạm, việc phạm tội, hậuquả của tội phạm và việc ngăn chặn tội phạm cũng như việc xử lý những ngườiphạm tội

Trong cuốn sách “On crime and punishment”, tác giả Cesare Beccaria Đây là

sách chuyên khảo thuộc trường phái tội phạm học cổ điển xuất hiện từ giữa thế kỷXVIII Công trình nghiên cứu của Cesare Beccaria đã cung cấp kế hoạch và giới hạntrong hệ thống pháp luật, phân tích hệ thống tư pháp hình sự hiện đại, thừa nhận kẻphạm tội khi thực hiện tội phạm có cân nhắc đến yếu tố hậu quả Theo công trìnhnghiên cứu thì các cá nhân có tự nguyên lựa chọn những cách thức thực hiện hợppháp hoặc hoặc không hợp pháp để đạt mục đích và tâm lý lo ngại về hình phạt cóthể ngăn chặn hành vi phạm tội của con người

Trong cuốn sách “Crime and Society” Fance Heidensohn Tác giả cho rằng

“tội phạm học là khoa học nghiên cứu tội phạm, các dạng tội phạm, các nguyênnhân của tội phạm và các mối quan hệ với các hiện tượng và quá trình khác; nghiêncứu hiệu quả áp dụng các biện pháp đấu tranh phòng chống tội phạm” Tội phạm và

xã hội là tổng quan nghiên cứu toàn diện xã hội học về tội phạm, mối quan hệ giữa

tội phạm và xã hội kết hợp phân tích lý thuyết với các khảo sát thực nghiệm Baogồm các vấn đề: khái niệm tội phạm, tội phạm vị thành niên, nạn nhân của tội phạm

và chính sách kiểm soát tội phạm

Trong cuốn sách “Crime and Criminology” Rob White Haines, Trường đại

học Oxford, xuất bản năm 2000 Tác giả viết “Tội phạm là một lĩnh vực nghiên cứuđộc lập, có phạm vi nghiên cứu của tội phạm học rất rộng liên quan đến khía cạnh xãhội học pháp luật, nguyên nhân của tội phạm và sự phản ứng của xã hội đối với tộiphạm” tác già cho rằng tội phạm học với tư cách là một hiện tượng xã hội, mục tiêucủa tội phạm học là phát triển một hệ thống chung các nguyên tắc đã thực thi trênthực tế thông qua thực trạng tội phạm và quá trình giải quyết tội phạm

Trong cuốn sách “Cri ino ogy – The Core”, của tác giả Larry Siegel, Nhà

xuất bản Cengage Learning, năm 2014 Tác giả đã đưa ra những nghiên cứu mộtcách tổng thể về lý thuyết cơ cấu xã hội, xung đột xã hội nghiêm trọng giữa tội phạm

và công lý, các lý thuyết phát triển về thiên hướng và quy luật tội phạm đây là mộtcông trình nghiên cứu tương đối toàn diện về tội phạm, đặc biệt là kết quả của nhữngnghiên cứu về mối quan hệ giữa nạn nhân và tội phạm, nạn nhân với nạn nhân, dựbáo về các nguy cơ tái phạm đối với một số loại tội phạm

Trong tác phẩm “Cri e prevension theory and practice” của Stephen R Schneider

giáo sư về lĩnh vực khoa học xã hội học và tội phạm, thuộc Đại học Saint mary, Halifax,Nova Scotia, Canada Tác giả nhấn mạnh các vấn đề lý luận về phòng ngừa tội phạm,biện pháp phòng chống tội phạm thông qua thiết kế môi trường Tác phẩm đã đề cậpđến việc phòng ngừa tội phạm với đối tượng thanh thiếu niên, những người trưởngthành bằng việc thực hiện các hoạt động cộng đồng, hoạt động hữu ích Từ đó tác giả đã

có những giải pháp phòng ngừa tội phạm bằng cách thức thay đổi hành vi từ chính nạnnhân, giảm nguy cơ trở thành nạn nhân tiềm tàng, hay giải pháp về việc giảm sát sự tiếpcận giữa nạn nhân với người phạm tội, hạn chế sự tác động của nguyên nhân và điềukiện của việc hình thành động cơ phạm tội Tác giả cũng chỉ ra được những hạn chế vàcách giải quyết những hạn chế của việc áp dụng các giải pháp giải quyết vấn đề xã hộicho người phạm tội, tập trung vào công tác phòng ngừa tái phạm, nâng cao trách nhiệmcủa cộng đồng trong phòng ngừa tội phạm

Trong cuốn sách “Crimes and Justie in Contemporary Japa” 1989, Trường Đại

học Tổng hợp Ritsumeikan, tác phẩm do GS.TS Nguyễn Xuân Yêm và GS.TS HồTrọng Ngũ dịch từ bản tiếng Nga của Nxb Tiến Bộ, Maxcova năm 1989 Công trìnhnghiên cứu chỉ ra chủ thể của hoạt động phòng ngừa tội phạm bao gồm các cơ quan nhànước, các tổ chức xã hội, và các nhà khoa học Nghiên cứu đề cập đến các quan điểm vềtội phạm, các biện pháp đấu tranh chống tội phạm, trong đó các chính sách về kinh tế,văn hóa, xã hội là các biện pháp đấu tranh phòng chống tội phạm Với công trình khoahọc này, nhà tội phạm học người Nhật cho rằng tội phạm học không phải là khoa họcduy nhất nghiên cứu tội phạm, mà là đối tượng của một số ngành khoa học khác như:Luật hình sự, Luật tố tụng hình sự, Xã hội học, Tâm lý học, Thần kinh học

Trong t c phẩ “Teoretichskiye osnovy preduprezhdeniya prestupnosti” d ch

“Cơ sở ý u n c a vi c phòng ngừa tội phạ ” Mikovskij G.M, Nxb.Max-xcơ-va, Jurid,

Literature, năm 1977, (bản dịch của Viện thông tin Khoa học xã hội, năm 1982).Đây là công trình nghiên cứu chuyên sâu về cơ sở lý luận của phòng ngừa tội phạm.Công trình chỉ rõ tội phạm là một hiện tượng xã hội và phương hướng đấu tranhchống tội phạm cơ bản nhất là phòng ngừa tội phạm

1.2.2 Những nghiên cứu chuyên sâu về các tội xâm phạm tình dục trẻ em

Công trình “ Child Sexual Abuse: Crimes, Victims, Offender Characteristics, and Recidivis ”, Anita Carlsteadt, 2012 Trung tâm Đạo đức, Pháp luật và Sức khỏe

Tâm thần Viện Khoa học thần kinh và Sinh lý học Học viện Sahlgrenska tại Đại họcGothenburg Công trình nghiên cứu đã phân tích hành vi lạm dụng tình dục đượchiểu là hành động tình dục giữa trẻ em và có mối tiếp xúc cơ thể với bộ phận sinhdục của trẻ em hoặc có ý định ép buộc họ hoạt động tình dục Theo nghiên cứu nàythì sử dụng trẻ em khiêu dâm được hiểu khác hơn và được định nghĩa trong Bộ luậtHình sự Thụy Điển (Brottsbalken) là hành vi quấy rối tình dục Nghiên cứu cũng nóiđến việc rối loạn tình dục đặc trưng DSM-IV cũng là nguyên nhân đến hành vi xâmphạm tình dục trẻ em

Công trình nghiên cứu “The Legal Process In Child Sexual Difficulties in confirming evidence and providing support” Master Thesis Christina

Abuse-Back , Linköping University, Sweden, 2012 Công trình nghiên cứu về tình hình nạnnhân của tội phạm (trẻ em bị xâm phạm tình dục) với độ tuổi từ 8 - 18 tuổi

Nghiên cứu những nguyên nhân trẻ em bị lạm dụng tình dục thông qua nhiều kênhthông tin như các nhà làm luật, công tố viên, cha mẹ của những trẻ em bị lạm dụngtình dục, công trình nghiên cứu thông qua khảo sát, phỏng vấn để nghiên cứu về nạnnhân của tội phạm xâm phạm tình dục trẻ em.

Công trình nghiên cứu “United States child abuse prevention” by Prevent

child Abuse America, công bố năm 2000, GS David Frikelhor Với công trìnhnghiên cứu của Liên hiệp quốc gia về phòng ngừa lạm dụng tình dục và bóc lột trẻ

em Hoa kỳ: Nghiên cứu đánh giá rằng hệ thống pháp luật hiện tại phản ứng khá thụđộng với tội phạm lạm dụng trẻ em, thường chỉ là những phản ứng mang tính tứcthời sau khi tội phạm xảy ra hơn là những chương trình chiến lược lâu dài để phòngngừa Công trình đề xuất sáu bước quan trọng để cải thiện tình hình gồm: nâng caokhả năng nghiên cứu về loại tội phạm này, nâng cao nhận thức cộng đồng, ngăn chặnnguyên nhân và điều kiện của tội phạm lạm dụng tình dục trẻ em, cải thiện chínhsách và năng lực hoạt động của các tổ chức, cuối cùng là sự hỗ trợ tài chính vào cácchương trình phát triển và phòng ngừa Ngoài ra, nghiên cứu cũng đưa ra rất nhiềukhuyến nghị để phòng ngừa và ngăn chặn ở cấp độ cá nhân, ở cộng đồng, và cấp độchính sách quốc gia đẩy mạnh các chương trình phòng ngừa, chuyển vai trò phòngngừa từ trẻ em qua người lớn, thăm dò và đẩy mạnh những cách tiếp cận mới trong

hệ thống tư pháp đó là tăng cường khả năng phòng ngừa lâu dài bằng cách tập trungnhiều hơn vào trách nhiệm, cải tạo giáo dục và bồi thường hơn là sự trừng phạtthông thường vốn chỉ giải quyết được vấn đề trước mắt chứ không có nhiều tác dụngmang tính lâu dài

Trong tác phẩm “National Plan to Prevent the Sexual Abuse and Exploitation of Children” của Liên hiệp quốc gia về phòng ngừa lạm dụng tình dục

và bóc lột trẻ em Hoa kỳ, xuất bản tháng 3/2012 Nghiên cứu được thực hiện bởimột cơ quan độc lập không thuộc chính phủ đã có những đánh giá về tình hình tộiphạm lạm dụng và bóc lột tình dục ở trẻ em Nam Phi Mục tiêu của nghiên cứu làlàm giảm tình hình tội lạm dụng tình dục trẻ em Nghiên cứu cũng chỉ ra những điểmchính cần lưu ý khi đấu tranh, phòng ngừa loại hình tội phạm này bao gồm: tâm tư

từ cả bé gái và bé trai đã bị lạm dụng, công lý cho trẻ em, vấn đề chia sẻ trách nhiệmtrong phòng ngừa lạm dụng tình dục ở trẻ em, nguyên nhân của tình trạng

lạm dụng và bóc lột tình dục ở trẻ em, sự tham gia của trẻ em trong một môi trườnggiáo dục thân thiện…Nghiên cứu cũng đưa ra 10 khuyến nghị cơ bản xuất phát từbài học thực tiễn đã rút ra như: xây dựng đạo luật về tội phạm tình dục, xây dựngchính sách quốc gia, xây dựng chiến lược quốc gia, tạo cho trẻ em nhiều cơ hội hơn

để bảo vệ mình, trẻ em nên được tham gia đóng góp những quy định liên quan đếnmình, những tác động về văn hóa, tín ngưỡng truyền thống cần được nghiên cứu sâuhơn, khôi phục niềm tin cộng đồng vào hệ thống công lý, cải thiện chất lượng củachứng cứ, phòng ngừa những tổn thương sau khi bị lạm dụng tình dục, tòa án nênđứng về phía trẻ em, các nguồn lực phải được đầu tư nhiều hơn để bảo vệ trẻ emtrước tội phạm lạm dụng và bóc lột tình dục

Trong tác phẩm “The Epidemic of Rape and Child Sexual Abuse in the United States” Diana E.H.Russell và Rebecca M.Bolen, Nxb Sage Publication Inc,

2000 Công trình nghiên cứu về trẻ em bị lạm dụng ở 1 số quốc gia (Hoa Kỳ, Nam

Phi, Anh) đều cho thấy thực trạng của việc hiếp dâm và và lạm dụng tình dục trẻ emvẫn tiếp tục diễn ra và có tình trạng gia tăng Cộng trình nghiên cứu cũng kiến nghịnhững giải pháp hữu hiệu để đấu tranh phòng, chống tình trạng lạm dụng tình dụctrẻ em và có những phương thức thực nghiệm cụ thể để phòng ngừa tội phạm

Công trình nghiên cứu: “The Issue of Sexual Violence against women in Contemporary India” – công bố ngày 7/2/2013 của tổ chức Human Rights Watch.

Công trình nghiên cứu về vấn đề lạm dụng tình dục trẻ em ở Ấn Độ của tổ chứcgiám sát nhân quyền quốc tế (Human Rights Watch) Nghiên cứu đưa ra nhiềukhuyến nghị đối với chính quyền địa phương cũng như chính quyền trung ương vềvấn đề bảo vệ trẻ em khỏi nguy cơ bị lạm dụng tình dục Các học giả cũng chỉ ranhững điểm không phù hợp khi giải quyết vấn đề lạm dụng tình dục ở trẻ em ở cấp

độ cộng đồng, nhà trường, sự thiếu hiệu quả của hệ thống tư pháp (Cảnh sát, tổ chứcgiám định, Tòa án) Ngoài ra nghiên cứu cũng đánh giá những nỗ lực trong đấu tranh

và phòng ngừa tội phạm lạm dụng tình dục trẻ em như các đạo luật bảo vệ trẻ em,của Ủy ban quốc gia và địa phương, hệ thống bảo vệ trẻ em, ủy ban phúc lợi dànhcho trẻ em, Luật vị thành niên và luật pháp quốc tế liên quan trong giải quyết tìnhtrạng lạm dụng tình dục trẻ em

Công trình nghiên cứu “Sex offending against children : understanding the risk

” của tổng cục nghiên cứu phát triển và thống kê (Anh), xuất bản năm 1998, do Giáo

sư Don Grubin chủ trì, công trình nghiên cứu còn đề cập đến những luận thuyết liênquan đến tội phạm hiếp dâm trẻ em, tập trung vào phản ứng của Cảnh sát đối vớingười phạm tội, và bao hàm ba lĩnh vực nghiên cứu: phạm vi và bản chất của lạmdụng tình dục trẻ em, đặc điểm người phạm tội và những nguy cơ từ những ngườinày và phương pháp khống chế những nguy cơ này Công trình có một số điểm đángchú ý khác nữa mà tác giả đã tập trung đánh giá, đó là phân tích mối quan hệ giữanạn nhân và tội phạm, dự báo về nguy cơ tái phạm, xử lý nó và các chương trìnhgiúp nạn nhân vượt qua những tổn thất về tinh thần và thể xác Nhìn chung đây làcông trình có ý nghĩa lớn trong phòng ngừa từ xa và ngăn chặn các nguy cơ tái phạm

mà các cơ quan chức năng có thể tham khảo

1.3 Đánh giá về tình hình nghiên cứu:

Tổng kết các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về các tội xâm phạmtình dục trẻ em, Nghiên cứu sinh có những kết luận như sau:

1.3.1 Những thành công của các công trình nghiên cứu đạt được:

Các công trình nghiên cứu khoa học đã nghiên cứu tội phạm dưới nhiều gốc

độ và cách tiếp cận khác nhau về thực trạng, diễn biến, cơ cấu, tính chất, của tìnhhình các tội xâm phạm tình dục trẻ em, nguyên nhân, điều kiện cũng như các giảipháp phòng ngừa tội xâm phạm tình dục Các công trình đã có những phân tích cụthể về tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em (diễn biến, tính chất, cơ cấu,mức

độ của tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em)

Các công trình đã có những phân tích nguyên nhân, điều kiện của các tội xâmphạm tình dục trẻ em trên các địa bàn cụ thể, bên cạnh những nguyên nhân chung vànguyên nhân đặc thù từng địa bàn và kiến nghị về các biện pháp phòng ngừa chotừng địa bàn cụ thể

Các công trình nghiên cứu về các tội xâm phạm tình dục trẻ em dưới gốc độ

là nạn nhân của tội phạm, phân tích những hậu quả do hành vi xâm phạm tình dụcgây ra và tác động của nó đối với trẻ em Từ đó có những giải pháp cũng như nhữngkinh nghiệm trong công tác bảo vệ trẻ em trước hành vi xâm hại

1.3.2 Những vấn đề chưa được giải quyết và cần tiếp tục nghiên cứu

Các luận án nghiên cứu các tội xâm phạm tình dục trẻ em trước đây đượcnghiên cứu trên cơ sở của Bộ Luật hình sự 1999 hoặc Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi

bổ sung 2009

Luận án của tác giả sẽ nghiên cứu trên cơ sở Luật Hình sự 1999 (SĐBS2009) và Bộ Luật Hình sự 2015 (SĐBS 2017): các vấn đề đặt ra trong nhiên cứu làchủ thể của tội phạm, độ tuổi và khung hình phạt dành cho các tội xâm phạm tìnhdục trẻ em, và tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em đang diễn ra trong giaiđoạn 2007 – 2018 tác giả chia 2 giai đoạn nghiên cứu: 2007 - 2017, số liệu thống kê

4 tội danh, năm 2018 số liệu thống kê 5 tội danh)

Luận án nghiên cứu chuyên ngành về tội phạm học trên cơ sở nghiên cứu đangành về xã hội học, tâm lý học và vấn đề về quyền con người để đáp ứng cho việcnghiên cứu về tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em diễn ra ở địa bàn Tây NamBộ

Các công trình nghiên cứu trước đây tuy có nhiều thành tựu thành nhất địnhtrong nghiên cứu về các tội xâm phạm tình dục trẻ em tuy nhiên chưa có các công trìnhnghiên cứu loại tội phạm này trên địa bàn miền Tây Nam Bộ để tìm ra điểm khác biệtcủa loại tội phạm này so với địa bàn khác Trong nghiên cứu của Luận án sẽ phân tíchtình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên cơ sở 13 địa bàn của vùng Tây Nam Bộvới thời gian từ 2007 – 2017, 2018 Nghiên cứu và làm rõ phần ẩn và phần hiện của tìnhhình tội phạm, so sánh tình hình tội phạm trong phạm vi các địa bàn

Các công trình nghiên cứu trước đây đều nêu rõ nguyên nhân và điều kiệncủa tình hình tội phạm xâm hại tình dục trẻ em nhưng với khía cạnh từng vùng, địabàn, các công trình đã phân tích nguyên nhân của từng vùng, từng địa bàn có đặcđiểm tương đồng nhau vì thế việc dự báo cũng trên từng địa bàn cụ thể Ngoài ra cácnghiên cứu cũng chưa đi sâu về tâm lý người phạm tội và khía cạnh nạn nhân của tộiphạm, và chưa khai thác sâu mối quan hệ giữa nhóm tội xâm phạm tình dục trẻ emvới yếu tố xã hội học pháp luật, nhân học pháp luật cũng như yếu tố tác động củayếu tố dân tộc đến sự thiên giảm loại tội phạm này Luận án sẽ tiếp nối nghiên cứunhững vấn đề mà các công trình đi trước chưa hoàn thiện được

Các giải pháp thiết thực trong các công trình nghiên cứu có giá trị tham khảocho luận án trong việc đề xuất các giải pháp phòng ngừa tội phạm Tuy nhiên Luận

án sẽ có những giải phải pháp chung cho khu vực Tây Nam Bộ nói chung và từngđịa bàn nói riêng, những giải pháp ngắn hạn và lâu dài trong công cuộc đấu tranhphòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em

Kết luận chương 1

Trong chương 1, tác giả nghiên cứu lý luận nền tảng về tội phạm học, từ đónghiên cứu các công trình chuyên sâu về tội phạm học nói chung và các công trìnhnghiên cứu tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em Từ đó tác giả có nền tảng lýluận vững chắc hơn trong quá trình nghiên cứu Thông qua các công trình nghiên cứu

đã cho thấy các tội xâm phạm về tình dục là các tội có tính chất nguy hiểm cho xã hộicao không những xâm hại nghiêm trọng đến danh dự nhân phẩm của con người mà nóbiểu hiện ở sự suy đồi đạo đức một cách nghiêm trọng của một số người trong giaiđoạn hiện nay, còn gây ra những dư luận xã hội không tốt Vì vậy nhiều công trìnhkhoa học trên phạm vi cả nước và trên thế giới đã viết rất nhiều về các vấn đề này vớinhiều phương diện, nhiều lĩnh vực nghiên cứu khác nhau Ở Việt Nam, lịch sử pháttriển của tội phạm học chưa có bề dày, nhưng với lượng lớn công trình nghiên cứunhững vấn đề liên quan đến đề tài luận án Sự xuất hiện của các công trình nghiên cứukhoa học về xâm phạm tình dục trong đó có xâm phạm tình dục trẻ em đã cho thấy sựtầm nhìn trong dự báo về tội phạm, sự quan tâm, đầu tư của các nhà khoa học, các họcgiả trong nước đối với lĩnh vực khoa học này Với số lượng lớn các công trình nghiêncứu trong nước cũng như trên thế giới về những vấn đề có liên quan đến đề tài luận án,mặc dù vẫn còn những điểm hạn chế, một số vấn đề chưa thể giải quyết triệt để, nhưng

có thể nói những công trình này chính là nguồn tư liệu quý giá để nghiên cứu sinh tiếpthu những thành quả đó làm cơ sở dữ liệu để đưa vào luận án, góp phần cho công trìnhnghiên cứu của luận án được hoàn thiện, với độ tin cậy và tính ứng dụng cho các côngtrình nghiên cứu tiếp nối trong tương lai

Chương 2 TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM TÌNH DỤC TRẺ EM

TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN TÂY NAM BỘ 2.1 Khái quát lý luận về tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em

2.1.1 Khái niệm các tội xâm phạm tình dục trẻ em

Theo Bình luận khoa học Luật Hình sự 1999 sửa đổi bổ sung 2009 thì “Các tộixâm phạm tính mạng sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người là hành vi nguyhiểm cho xã hội do con người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện, có lỗi, gâytổn hại hoặc đe dọa đến quyền sống, quyền được bảo hộ về sức khỏe, nhân phẩm,danh dự của con người” [97 tr53]

Tội hiếp dâm trẻ em (Điều 112): Tội hiếp dâm trẻ em được hiểu là hành vi mộtngười dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệđược của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu trái ý muốn với nạn nhân là trẻ em

từ đủ 3 tuổi đến dưới 16 tuổi Mặc dù pháp luật chưa qui định rõ chủ thể người thựchiện hành vi này là nam hay nữ nhưng dựa trên thực tế xét xử thì chủ thể thực hiệntội phạm thì là nam và nạn nhân là nữ Đa số chủ thể nữ của tội phạm này bị truy tốvới góc độ là đồng phạm Hành vi quan hệ tình dục của người nam đủ năng lực truycứu trách nhiệm hình sự với người nữ bị tâm thần thì hành vi này luôn được coi làhiếp dâm dù nạn nhân đồng ý hay không đồng ý, do người bị tâm thần không làmchủ được hành vi của mình

Tội cưỡng dâm trẻ em (Điều 114) được hiểu là: hành vi của một người dùngmọi thủ đoạn khiến người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi lệ thuộc mình hoặc đang ởtrong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu với mình Về cơ bản các dấuhiệu của tội cưỡng dâm trẻ em cũng tương tự như đối với tội cưỡng dâm quy địnhtại Điều 113 Bộ luật hình sự, chỉ khác nhau ở chỗ nạn nhân bị cưỡng dâm ở tội này

là trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu nạn nhân dưới 13 tuổi thì người phạmtội bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm trẻ em quy định tại Điều 112 Bộluật hình sự Cũng tương tự như đối với các trường hợp hiếp dâm trẻ em, hiếp dâmngười chưa thành niên, trường hợp cưỡng dâm trẻ em, các cơ quan tiến hành tố tụngchỉ cần xác định tuổi thật của nạn nhân là trẻ em từ 13 đến dưới 16 tuổi mà không

phụ thuộc vào ý thức chủ quan của người phạm tội có biết hay không biết người màmình cưỡng dâm là trẻ em.

Tội giao cấu với trẻ em (Điều 115) được hiểu là hành vi của một người đãthành niên giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi một cách hoàn toàn tựnguyện của người bị hại Người phạm tội phải là người đã thành niên, tức là người

đã đủ 18 tuổi trở lên Chủ thể của tội phạm này có thể là nữ giới, nhưng đa số lànam giới Việc giao cấu với người dưới 16 là hoàn toàn có sự đồng tình của haingười không bên nào ép buộc bên nào Sự thoả thuận này có trường hợp là mối tìnhyêu đương giữa hai người, nhất là ở một số vùng nông thôn, tệ tảo hôn còn phổbiến, cũng có trường hợp do cuộc sống, do hoàn cảnh éo le của một số em gái chưa

đủ 16 tuổi đã bán dâm cho khách làng chơi để kiếm tiền Người bị hại trong vụ ángiao cấu với người dưới 16 tuổi là người có độ tuổi từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi,

có thể là nam giới nhưng chủ yếu là nữ giới

Tội dâm ô đối với trẻ em (Điều 116) được hiểu là hành vi của người đã thànhniên dùng mọi thủ đoạn có tính chất dâm dục đối với người dưới 16 tuổi nhằm thoảmãn dục vọng của mình nhưng không có ý định giao cấu với nạn nhân Hành vi dâm

ô được thể hiện đa dạng như: sờ mó, hôn hít bộ phận sinh dục của nạn nhân; dùng

bộ phận sinh dục của mình chà xát với bộ phận sinh dục của nạn nhân hoặc bắt nạnnhân sờ mó, hôn hít bộ phận sinh dục của mình nhằm thoả mãn dục vọng, nhưngkhông có ý định giao cấu với nạn nhân Nếu có ý định giao cấu với nạn nhân nhưngkhông giao cấu được thì không phải là hành vi dâm ô mà tuỳ từng trường hợp cụ thể

mà người phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm trẻ em, tộicưỡng dâm trẻ em hoặc tội giao cấu với trẻ em Người bị hại phải là người dưới 16tuổi, có thể là nữ hoặc là nam, nhưng chủ yếu là trẻ em nữ Nạn nhân có thể bịngười phạm tội cưỡng ép buộc phải thực hiện hành vi dâm ô, nhưng cũng có thểđồng tình với người phạm tội để người phạm tội thực hiện hành vi dâm ô hoặc tựnguyện thực hiện hành vi dâm ô với người phạm tội

Theo quy định của Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 về các tội xâmphạm tình dục người dưới 16 tuổi: Các tội xâm phạm tình dục trẻ em là hành vinguy hiểm cho xã hội được quy định tại Chương XIV Bộ Luật Hình sự 2015 sửa

đổi bổ sung năm 2016 (sau đây gọi tắt là Bộ Luật Hình sự 2015) quy định các tộixâm phạm tình dục trong đó có đối tượng là người dưới 16 tuổi bao gồm: Tội hiếpdâm người dưới 16 tuổi (Điều 142), Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16tuổi (Điều 144), Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác vớingười từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 145), Tội dâm ô đối với người dưới 16tuổi (Điều 146), Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm Pháp luậthình sự Việt Nam dựa vào độ tuổi của nạn nhân để phân định mức độ bảo vệ Nạnnhân có độ tuổi khác nhau thì mức độ bảo vệ của pháp luật hình sự cũng khác nhau.

Bộ luật hình sự chia độ tuổi nạn nhân thành 3 mức độ chính: người từ đủ 16 tuổi,người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi và người dưới 13 tuổi (qui định chung trong cácđiều luật áp dụng cho nạn nhân là người dưới 16 tuổi)

Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142): được hiểu là hành vi một người

“Dùng vũ c e dọa dùng vũ c hoặc i dụng t nh trạng kh ng thể t v ư c

c a nạn nh n hoặc th oạn kh c giao cấu hoặc th c hi n h nh vi quan h t nh dục

kh c với người từ 13 tuổi n dưới 16 tuổi tr i với ý u n c a họ” Mặc dù pháp

luật chưa qui định rõ chủ thể thực hiện hành vi này là nam hay nữ nhưng dựa trênthực tế xét xử thì chủ thể thực hiện tội phạm là nam giới và nạn nhân là nữ giới Đa

số chủ thể là nữ của tội phạm này thường bị truy tố với góc độ là đồng phạm của tộihiếp dâm Người phạm tội thực hiện các hành vi dùng vũ lực, dùng sức mạnh để tácđộng lên thân thể của nạn nhân hoặc dùng lời nói để đe dọa Người phạm tội còn cóthể lợi dụng tình trạng không tự vệ của nạn nhân như đau ốm, bệnh tật, tai nạn, bịbất tỉnh, bị tâm thần để thực hiện hành vi giao cấu Trong trường hợp 1 người có đủnăng lực trách nhiệm hình sự thực hiện hành vi quan hệ tình dục với nạn nhân nữ bịtâm thần thì hành vi này luôn bị coi là hiếp dâm dù nạn nhân có đồng ý hay khôngđồng ý Trong trường hợp hành vi giao cấu với người từ dưới 13 tuổi có sự đồngthuận của người đó thì hành vi này vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hiếpdâm người dưới 16 tuổi vì việc đồng thuận của nạn nhân không có ý nghĩa trongviệc định tội đối với người thực hiện hành vi phạm tội

Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 144): được hiểu là

hành vi của một người “dùng ọi th oạn khi n người từ 13 tuổi n dưới 16