Bài 18. Công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế trong các thế kỉ X - XV

Mở rộng, phát triển nông nghiệp* Bối cảnh lịch sử: Đây là giai đoạn đầu của thời kì phong kiến độc lập, cũng là lúc Đại Việt trở thành một quốc gia thống nhất.. - Các triều đại đều quan

1 Mở rộng, phát triển nông nghiệp

* Bối cảnh lịch sử:

Đây là giai đoạn đầu của thời kì phong kiến độc lập, cũng là lúc Đại Việt trở thành một quốc gia thống nhất

*Biện pháp:

- Nhà n ớc và nhân dân hợp lực đẩy mạnh khai hoang, mở rộng diện tích canh tác

- Nhà n ớc phát động nhân dân thực hiện tốt công tác thuỷ lợi:

+ Nhà Lý đã cho xây đắp những con đê đầu tiên

+ 1248, nhà Trần cho đắp hệ thống đê “quai vạc”

+ Nhà Lê Sơ cho đắp một số đoạn đê biển

- Các triều đại đều quan tâm bảo vệ sức kéo, phát triển giống cây

trồng

-> Nông nghiệp phát triển mọi mặt

Nhà n ớc và nhân dân Đại Việt đã làm gì để phát triển nông nghiệp?

=> Đời sống nhân dân ấm no,

trật tự xã hội ổn định, độc lập đ ợc củng cố

Sự phát triển của nông nghiệp đ ơng thời có ý nghĩa gì đối với xã hội?

2 Phát triển thủ công nghiệp

a Thủ công nghiệp trong nhân dân:

* Biểu hiện:

- Các nghề thủ công cổ truyền (Đúc đồng, rèn sắt, gốm, dệt)

ngày càng phát triển, chất l ợng sản phẩm ngày càng đ ợc nâng cao

- Việc khai thác tài nguyên ngày càng phát triển.

- Các làng nghề thủ công ra đời (Bát Tràng-Hà Nội, Thổ

Hà-Bắc Giang…

*Nguyên nhân:

+ Truyền thống nghề đã có từ x a, nay đ ợc phát triển trong điều kiện đất n ớc độc lập, thống nhất.

+ Nhu cầu trong n ớc ngày càng tăng (nhất là khi Phật giáo phát triển)

Em hãy tìm những biểu hiện phát triển của thủ công nghiệp trong nhân

dân đ ơng thời?

Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển của các nghề thủ công ở

thế kỉ XI – XV? XV?

b Thñ c«ng nghiÖp nhµ n íc

- Nhµ n íc cã nh÷ng x ëng thñ c«ng (Quan x ëng) chuyªn s¶n xuÊt tiÒn, vò khÝ, ¸o mò cho vua quan…

- §Çu thÕ kØ XV, s¶n xuÊt ® îc mét sè s¶n phÈm kÜ thuËt cao (sóng thÇn c¬, thuyÒn chiÕn cã lÇu).

Thñ c«ng nghiÖp nhµ n

íc ph¸t triÓn nh thÕ

nµo?

®ao (thêi TrÇn)

3 Mở rộng th ơng nghiệp

a Nội th ơng:

- Các chợ làng, chợ huyện, chợ chùa mọc lên khắp nơi

- Hình thành các trung tâm buôn bán lớn: Thăng Long “36

phố ph ờng”, Phố Hiến…

b Ngoại th ơng:

- Thời Lý-Trần: Khá phát triển

Nhà n ớc cho xây dựng nhiều bến cảng, chợ biên giới cho

th ơng nhân n ớc ngoài vào buôn bán.

- Thời Lê Sơ, ngoại th ơng giảm sút.

* Nguyên nhân phát triển:

- Nông nghiệp - thủ công phát triển

- Đất n ớc độc lập ->Thống nhất tiền tệ, đo l ờng.

Em hãy tìm những biểu hiện phát triển của th

ơng nghiệp đ ơng thời?

Nguyên nhân nào dẫn

đến sự phát triển của th

ơng nghiệp n ớc ta ở thế

kỉ X - XV?

Cảng lạch tr ờng (thanh hoá) Vân đồn (quảng ninh)

4 Tình hình phân hoá xã hội và cuộc đấu tranh của nông dân

- Hình thành hẳn XH PK (Quý tộc- địa chủ <-> nông dân

(nông dân công xã và nông dân tá điền)

- Mâu thuẫn xã hội trở nên sâu sắc -> Bùng nổ khởi nghĩa

nông dân.

=> Nhà Trần suy vong - Tể t ớng Hồ Quý Ly tiến hành cải

cách lớn để cứu vãn tình thế.

-> Nhà Hồ thành lập

Xã hội Đại Việt ở thế

kỉ XIV phân hoá ra

sao?

Sự phân hoá xã hội ở thế kỉ XIV dẫn đến

hậu quả gì?

Em hãy nhân xét

về sự phát triển

nông nghiệp n ớc

ta ở các thế kỉ

X – XV? XV?

Em đánh giá nh thế nào về sự phát triển của thủ công nghiệp n ớc ta đ ơng

thời?

Em đánh giá nh thế nào về th ơng nghiệp n ớc ta trong các thế kỉ

X – XV?XV?

Nông nghiệp phát

triển mọi mặt (mở

rộng diện tích canh

tác, XD các công

trình thuỷ lợi lớn,

bảo vệ sản xuất,

phát triển giống cây

trồng…)

-Thủ công nghiệp ngày càng đa dạng, phong phú, chất l ợng sản phẩm đ ợc nâng

cao

- Mục đích: Phục vụ nhu cầu trong n ớc là

chính

Th ơng nghiệp phát triển, mở rộng song chủ yếu phát triển nội th ơng, mới chỉ buôn bán với Trung Quốc và các n ớc

Đông Nam á

Thúc đẩy nhanh sự phân hoá xã hội

Bài tập trắc nghiệm:

Câu 1: Triều đại nào đã cho xây

dựng đê sông từ đầu nguồn đến

của biển:

A Tiền Lê B Lý

C Trần D Lê Sơ

Câu 2: Để phát triển nông

nghiệp, các triều đậi đều quan

tâm đến việc này Hãy điền

tiếp vào ô trống:

… … … Ê

Câu 3: Tình hình chính trị và

kinh tế n ớc ta ở các thế kỉ X-XV nh thế nào?

A Chính trị ổn định, kinh tế

chậm phát triển

B Chính trị ch a ổn định, kinh

tế còn khó khăn

C Chính trị ổn định, kinh tế

phát triển

D Chính trị ch a ổn định nh ng

kinh tế đã phát triển thịnh

đạt