MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong mọi thời đại và mọi kiểu dạy học, chất lượng dạy học phụ thuộc rất lớn vào chất lượng đội ngũ nhà giáo. Nghị quyết Hội nghị lần thứ Hai Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII khẳng định: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh. Giáo viên phải có đủ đức, tài” . Điều 15 Luật Giáo dục (2005) ghi rõ: “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục. Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện nêu gương tốt cho người học” ... Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của đội ngũ nhà giáo trong xã hội và trong sự nghiệp cách mạng, Người nói: “Nhiệm vụ giáo dục rất quan trọng và vẻ vang, vì nếu không có thầy thì không có giáo dục... Không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế văn hóa. Trong việc đào tạo cán bộ, giáo dục là bước đầu” ... Trong bối cảnh của sự phát triển của xã hội hiện nay, cùng với sự tác động của xu thế hội nhập, toàn cầu hoá, để bảo đảm cho giáo dục đào tạo thực sự phát huy được sức mạnh của mình đòi hỏi phải đổi mới giáo dục đào tạo. Vấn đề đổi mới giáo dục đào tạo đã trở thành một nhu cầu thúc bách đối với các nền giáo dục nói chung và các nhà trường nói riêng. Quá trình đổi mới giáo dục đào tạo đã và đang đặt ra những yêu cầu mới, trong đó, việc xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên là một nội dung cốt lõi, trọng yếu. Đại hội lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam xác định: Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt. Theo tinh thần đó, việc phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục được coi là khâu then chốt. Chỉ thị 40 CTTW ngày 15042004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về chăm lo và phát triển đội ngũ nhà giáo đã chỉ rõ: “....Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước…”. Giáo dục bậc THPT trực tiếp tạo nguồn cho bậc cao đẳng, đại học nói riêng, vừa góp phần quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực, hình thành nguồn nhân lực có đầy đủ phẩm chất đạo đức và trình độ phục vụ sự nghiệp phát triển giáo dục Việt Nam. Muốn đạt được mục tiêu trên, việc đầu tiên cần phải có những chính sách phù hợp trong quản lý và phát triển đội ngũ giáo viên THPT. Để phát triển một cách bền vững, người giáo viên phải có kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, phải được trang bị một hệ thống tri thức khoa học, trình độ tay nghề cao, phải có lập trường tư tưởng vững vàng, yêu nghề, đó là cơ sở cho việc thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ đào tạo ra những người chủ tương lai của đất nước. Trong quá trình tổ chức hoạt động giảng dạy, giáo dục, để đạt được hiệu quả, đòi hỏi người giáo viên phải có những năng lực sư phạm như: Năng lực thiết kế, năng lực quan sát, năng lực tổ chức hoạt động sư phạm, năng lực giao tiếp, năng lực phân tích đánh giá hoạt động sư phạm, năng lực quản lý nhóm lớp, năng lực tự học. Những năng lực sư phạm này là kết quả của một quá trình học tập, rèn luyện tại trường và tự học tập một cách nghiêm túc, thường xuyên của người giáo viên. Để giáo dục bậc THPT phát triển một cách vững bền, cần có sự kết hợp giữa các ban ngành nghiên cứu để đưa ra phương hướng phát triển tốt nhất. Quận Nam Từ Liêm là một quận mới được thành lập. Sự nghiệp GDĐT của thành phố Hà Nội nói chung và giáo dục THPT quận Nam Từ Liêm nói riêng trong những năm gần đây có những bước chuyển biến mạnh mẽ, mạng lưới trường lớp được duy trì và phát triển với nhiều hình thức đa dạng. Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu phát triển giáo dục đến năm 2020 của đất nước và của thành phố Hà Nội, nhất là việc đang thay đổi nội dung, chương trình sách giáo khoa, thay đổi cách thức thi tốt nghiệp, thi đại học… đòi hỏi ngành giáo dục THPT cần phải phấn đấu vươn tới một tầm cao mới. Như vậy yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục THPT là đội ngũ giáo viên, muốn nâng cao chất lượng giáo dục trước hết là phải phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu giáo dục trong thời đại mới. Xuất phát từ lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: Nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
Trang 1MỤC LỤC
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
1.2 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông 161.3 Đặc điểm, yếu tố tác động đến phát triển đội ngũ giáo viên
trung học phổ thông quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
18
Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN
2.1 Khái quát chung về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục trên
địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 202.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên trung học phổ thông quận Nam
2.3 Thực trạng, nguyên nhân phát triển đội ngũ giáo viên trung học
phổ thông quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 21
Chương 3: YÊU CẦU - BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN
3.1 Yêu cầu xây dựng biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên
trung học phổ thông quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
223.2 Hệ thống biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học
phổ thông quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 223.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông quận
Trang 2PHỤ LỤC
Trang 3DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt
Giáo dục - đào tạo : GD - ĐT
Trung học phổ thông : THPT
Trang 4cao vai trò của đội ngũ nhà giáo trong xã hội và trong sự nghiệp cách mạng,
Người nói: “Nhiệm vụ giáo dục rất quan trọng và vẻ vang, vì nếu không có thầy thì không có giáo dục Không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế văn hóa Trong việc đào tạo cán bộ, giáo dục là bước đầu” "
Trong bối cảnh của sự phát triển của xã hội hiện nay, cùng với sự tácđộng của xu thế hội nhập, toàn cầu hoá, để bảo đảm cho giáo dục - đào tạothực sự phát huy được sức mạnh của mình đòi hỏi phải đổi mới giáo dục - đàotạo Vấn đề đổi mới giáo dục - đào tạo đã trở thành một nhu cầu thúc bách đốivới các nền giáo dục nói chung và các nhà trường nói riêng Quá trình đổi mớigiáo dục - đào tạo đã và đang đặt ra những yêu cầu mới, trong đó, việc xâydựng, phát triển đội ngũ giáo viên là một nội dung cốt lõi, trọng yếu Đại hội
lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam xác định: "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán
bộ quản lý là khâu then chốt"
Trang 5Theo tinh thần đó, việc phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lýgiáo dục được coi là khâu then chốt Chỉ thị 40- CT/TW ngày 15/04/2004 củaBan Bí thư Trung ương Đảng về chăm lo và phát triển đội ngũ nhà giáo đã chỉrõ: “ Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dụcđược chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặcbiệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, taynghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và cóhiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực,đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước…”.
Giáo dục bậc THPT trực tiếp tạo nguồn cho bậc cao đẳng, đại học nóiriêng, vừa góp phần quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực, hình thànhnguồn nhân lực có đầy đủ phẩm chất đạo đức và trình độ phục vụ sự nghiệpphát triển giáo dục Việt Nam Muốn đạt được mục tiêu trên, việc đầu tiên cầnphải có những chính sách phù hợp trong quản lý và phát triển đội ngũ giáoviên THPT
Để phát triển một cách bền vững, người giáo viên phải có kiến thứcchuyên môn nghiệp vụ, phải được trang bị một hệ thống tri thức khoa học,trình độ tay nghề cao, phải có lập trường tư tưởng vững vàng, yêu nghề, đó là
cơ sở cho việc thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ đào tạo ra những người chủtương lai của đất nước Trong quá trình tổ chức hoạt động giảng dạy, giáodục, để đạt được hiệu quả, đòi hỏi người giáo viên phải có những năng lực sưphạm như: Năng lực thiết kế, năng lực quan sát, năng lực tổ chức hoạt động
sư phạm, năng lực giao tiếp, năng lực phân tích đánh giá hoạt động sư phạm,năng lực quản lý nhóm lớp, năng lực tự học Những năng lực sư phạm này làkết quả của một quá trình học tập, rèn luyện tại trường và tự học tập một cáchnghiêm túc, thường xuyên của người giáo viên Để giáo dục bậc THPT phát
Trang 6triển một cách vững bền, cần có sự kết hợp giữa các ban ngành nghiên cứu đểđưa ra phương hướng phát triển tốt nhất
Quận Nam Từ Liêm là một quận mới được thành lập Sự nghiệp
GD-ĐT của thành phố Hà Nội nói chung và giáo dục THPT quận Nam Từ Liêmnói riêng trong những năm gần đây có những bước chuyển biến mạnh mẽ,mạng lưới trường lớp được duy trì và phát triển với nhiều hình thức đa dạng.Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu phát triển giáo dục đến năm 2020 của đất nước
và của thành phố Hà Nội, nhất là việc đang thay đổi nội dung, chương trìnhsách giáo khoa, thay đổi cách thức thi tốt nghiệp, thi đại học… đòi hỏi ngànhgiáo dục THPT cần phải phấn đấu vươn tới một tầm cao mới Như vậy yếu tốảnh hưởng đến chất lượng giáo dục THPT là đội ngũ giáo viên, muốn nângcao chất lượng giáo dục trước hết là phải phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứngyêu cầu giáo dục trong thời đại mới
Xuất phát từ lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: "Nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội".
2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Vấn đề phát triển ĐNGV đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức quantâm Người chỉ rõ vai trò và ý nghĩa của nghề dạy học: “Có gì vẻ vang hơn làđào tạo những thế hệ sau này, tích cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội vàchủ nghĩa cộng sản”, “Các thầy, cô giáo có nhiệm vụ nặng nề và vẻ vang làđào tạo cán bộ cho dân tộc”
Thực hiện tư tưởng của Bác, Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm, tạođiều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và phát triển ĐNGV, coi đây là mộttrong các giải pháp cho phát triển giáo dục, để giáo dục trở thành “quốc sáchhàng đầu”, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp phát triển đất nước
Nhiều công trình nghiên cứu về ĐNGV và phát triển ĐNGV đã đượctriểu khai, thực hiện dưới sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT Nhiều hội thảo khoa
Trang 7học về chủ đề ĐNGV dưới góc độ QLGD theo ngành học, bậc học, cấp học
đã được tổ chức Nhiều công trình của các nhà nghiên cứu giáo dục và QLGD
đi sâu vào nghiên cứu vấn đề phát triển ĐNGV và quản lý phát triển đội ngũgiáo viên
Trong bài báo “Chất lượng giáo viên” đăng trên Tạp chí Giáo dụctháng 11/2001, tác giả Trần Bá Hoành đã đề xuất cách tiếp cận chất lượng GV
từ các góc độ khác nhau như: đặc điểm lao động của người GV, sự thay đổichức năng của người GV trước yêu cầu đổi mới giáo dục, mục tiêu sử dụng
GV, chất lượng từng GV và chất lượng ĐNGV Tác giả đã đề cập đến phẩmchất, năng lực và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng của người GV để từ
đó đề xuất các giải pháp phát triển phẩm chất, năng lực của họ [16, tr.10-13]
Trong bài tham luận “Nghề và nghiệp của người giáo viên” đăng tảitrong Kỷ yếu Hội thảo Nâng cao chất lượng đào tạo toàn quốc lần thứ 2, tácgiả Nguyễn Thị Mỹ Lộc đã đề cấp tính chất nghề nghiệp, động cơ của người
GV Từ đó, đề xuất những yêu cầu về năng lực chuyên môn của người GVvới tư cách là nền tảng mô hình đào tạo GV thế kỷ XXI, [25, tr.1-4]
Trong bài viết “Chất lượng GV và những chính sách cải thiện chấtlượng GV” đãng trên Tạp chí Phát triển giáo dục số 2 năm 2003, tác giảNguyễn Thanh Hoàn đa trình bày khái niệm chất lượng GV, đặc điểm và nănglực đặc trung của một GV qua sự phân tích 22 năng lực cụ thể trên góc độ tiếpcận năng lực giảng dạy và giáo dục, trên cơ sở đó, đề xuất những chính sáchcải thiện và duy trì chất lượng GV ở cấp vĩ mô và vi mô [21, tr.6-9]
Tác giả Bùi Minh Hiền cho rằng, phát triển ĐNGV phải coi trọng bavấn đề chủ yếu: đủ về số lượng, đạt chuẩn về chất lượng và đồng bộ về cơcấu Tác giả đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trong đó nhấnmạnh đến sự gương mẫu của lãnh đạo nhà trường và xây dựng hệ thống thôngtin quản lý giáo dục minh bạch công khai [19, tr.18]
Trang 8Nghiên cứu về ĐNGV được triển khai ở nhiều góc độ khác nhau, đặcbiệt vấn đề quản lý ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV được quan tâm nhiềunhất Tuy nhiên các công trình đó chủ yếu đi sâu vào những nội dung nhấtđịnh, chưa đề cấp để các biện pháp đồng bộ phát triển ĐNGV theo quy địnhchuẩn nghề nghiệp.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề quản lý phát triểnĐNGV trong trường THPT Trong số đó có một số đề tài như: Cơ sở lý luậnkhoa học QLGD (1984) của tác giả M.I Kônđacốp; Những vấn đề cốt yếu vềquản lý (1992) của tác giả Harlđ- Koontz
Ở nước ta, một số công trình nghiên cứu đã đề cập đến những vấn đề vềkhái niệm, nội dung và biện pháp quản lý phát triển ĐNGV ở các nhà trường.Điển hình là các tác giả Nguyễn Ngọc Quang trong tác phẩm “Những kháiniệm cơ bản về QLGD” (1989); Đặng Quốc Bảo nghiên trong tác phẩm “Một
số khái niệm về QLGD” (1987)
Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Xuân Thành: “Một số biện phápquản lý nhằm phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học Hải Phòng đến2010” (2004) Tác giả đã luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển độingũ giảng viên trường Đại học Hải Phòng trên cơ sở đó đề xuất các biện phápquản lý để nâng cao chất lượng hiệu quả phát triển ĐNGV của Trường
Tác giả Nguyễn Thị Nam Vỹ với đề tài luận văn thạc sĩ “Thực trạngcông tác quản lý và việc phát triển đội ngũ giáo viên các trường phổ thôngdân tộc nội trú ở tỉnh Đắk Lắk” trên cơ sở phân tích những nét đặc trưng củamột trường phổ thông dân tộc nội trú trên địa bàn Tây Nguyên, từ đó đề xuấtcác biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý và phát triển đội ngũgiáo viên của Nhà trường
Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Đình Huấn “Thực trạng công tác quản
lý phát triển đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Sư phạm Bình Phước”
Trang 9(2010) đã đánh giá những thành tựu và hạn chế công tác phát triển quản lý độingũ giảng viên trường Cao đẳng Sư phạm Bình Phước, từ đó đề xuất nhữngbiện pháp nâng cao chất lượng hiệu quả công tác quản lý đội ngũ giảng viêncủa Trường.
Tác giả Hoàng Văn Chương trong luận văn thạc sĩ: “Quản lý ĐNGVtrung học phổ thông huyện vùng cao Tràng Định tỉnh Lạng Sơn trong giaiđoạn hiện nay” (2010) đã luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lýĐNGV của một trường THPT huyện vùng cao của tỉnh biên giới phía Bắc, từ
đó đề xuất những biện pháp nhằm quản lý và phát triển ĐNGV của Trường
Tác giả Phạm Thị Ngọc trong luận văn thạc sĩ: “Biện pháp quản lý ĐNGVtrường THPT Thịnh Long tính Nam Định theo chuẩn nghề nghiệp GV trung họccủa Bộ GD&ĐT” (2010) Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạngĐNGV của trường THPT ở một huyện ven biển tỉnh Nam Định, đề xuất nhữngbiện pháp mang tính đặc thù cho việc quản lý ĐNGV của Nhà trường
Trong lĩnh vực quân sự, đã có một số công trình đề tài, luận văn nghiêncứu về phát triển ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV
Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Xuân Hường “Một số giải phápquản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường Trung học Phòng Không” (2002)
và luận văn thạc sĩ của tác giả Trương Qụang Tùng “Quản lý phát triển độingũ giáo viên trường Trung cấp Kỹ thuật Hải quân hiện nay” (2011) đã luậngiải cơ sở lý luận và thực tiễn của quản lý phát triển ĐNGV các nhà trườngtrung cấp chuyên nghiệp trong quân đội, từ đó đề xuất các giải pháp quản lýphát triển ĐNGV, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở các nhà trường
Tác giả Vũ Văn Nghi với đề tài luận văn thạc sĩ “Phát triển đội ngũgiáo viên chuyên môn kỹ thuật trường Trửng cấp Kỹ thuật Xe máy, Tổng cục
Kỹ thuật” (2012) đã đi sâu phân tích tính đậc thù của việc phát triển ĐNGVchuyên môn kỹ thuật từ đó đề xuất 4 biện pháp phát triển ĐNGV chuyên môn
Trang 10kỹ thuật, trong đó đáng lưu ý là mỗi biện pháp đề xuất, tác giả đều nêu ra cáchthức quản lý phát triển ĐNGV.
Tóm lại, các công trình và các luận văn nêu trên đã luận giải ở nhiềukhía cạnh khác nhau về phát triển ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV với tưcách là chủ thể của hoạt động giáo dục đào tạo trong các nhà trường Cáccông trình đều khẳng định tầm quan trọng của phát triển ĐNGV và quản lýphát triển ĐNGV Đã làm rõ được nhiều vấn đề cơ sở lý luận và thực tiễn củaphát triển ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV
Qua việc nghiên cứu, tham khảo các công trình nghiên cứu nêu trên, cóthể rút ra một số nhận xét sau đây:
Một là, vấn đề phát triển ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV có tầm
quan trọng đặc biệt, luôn là một trong những mối quan tâm hàng đầu của cácnhà giáo dục Chính vì vậy, quản lý giáo dục đào tạo nói chung và quản lýphát triển ĐNGV nói riêng đã được đề cập và được nghiên cứu từ rất lâutrong lịch sử giáo dục ở các nước phương Tây, phương Đông và ở nước ta
Hai là, các công trình nghiên cứu chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu chất
lượng của ĐNGV, những cơ sở khoa học của việc phát triển ĐNGV và quản
lý phát triển ĐNGV Một số công trình đi vào cụ thể hóa phát triển ĐNGV vàquản lý phát triển ĐNGV ở từng lĩnh vực, từng bậc học và ở từng nhà trườngtrên những địa bàn với những nét đặc thù nhất định
Ba là, vấn đề phát triển ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV được
nhiều tác giả nghiên cứu chủ yếu ở góc độ lý luận đề cập đến những vấn đềchung nhất, những khái niệm cơ bản Có rất ít những công trình quan tâm giảiquyết những đòi hỏi cấp bách của thực tiễn là đề xuất những biện pháp quản
lý của người hiệu trưởng để phát triển ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGVtrường trung học phổ thông, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo
Bổn là, vấn đề phát triển ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV tuy đã có
những công trình chuyên khảo, đề tài khoa học, luận văn nghiên cứu ở các
Trang 11khía cạnh khác nhau, ở các lĩnh vực giáo dục đại học, giáo dục phổ thông, cácnhà trường quân sự nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu về phát triểnĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV trung học phổ thông ở địa bàn đặc biệtkhó khăn như quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
Do đó, đề tài: “Nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội” là một nội dung mới, đáp ứng những đòi
hỏi cấp thiết từ thực tế phát triển ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV ở cáctrung học phổ thông quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội hiện nay
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn của việcphát triển đội ngũ giáo viên nói chung, phát triển đội ngũ giáo viên THPT nóiriêng; đề tài đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THPT quậnNam Từ Liêm, thành phố Hà Nội nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáoviên trên địa bàn Quận, qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đàotạo của bậc THPT trên địa bàn quận Nam Từ Liêm đáp ứng yêu cầu trong tìnhhình mới
* Nhiệm vụ nghiên cứu: Đề tài có các nhiệm vụ cơ bản sau:
- Làm rõ một số vấn đề lý luận phát triển đội ngũ giáo viên THPT;
- Phân tích thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam TừLiêm, thành phố Hà Nội;
- Đề xuất hệ thống các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ giáo viênTHPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
- Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp pháttriển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
* Khách thể nghiên cứu
Quá trình phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thànhphố Hà Nội
Trang 12* Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm,thành phố Hà Nội
5 Giả thuyết khoa học
Phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố HàNội có đủ số lượng, đạt chuẩn về chất lượng, phù hợp về cơ cấu là sản phẩmtổng hợp của nhiều yếu tố, nhiều hoạt động Trong đó, việc nghiên cứu tìm racác biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên một cách khoa học, thiết thực, khảthi là vấn đề có vai trò hết sức quan trọng có ý nghĩa trực tiếp quyết định đến
sự thành công của việc phát triển đội ngũ giáo viên THPT Nếu vận dụng linhhoạt các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm,thành phố Hà Nội như: Xây dựng, quy hoạch và tuyển chọn đội ngũ giáo viênmột cách khoa học; Thực hiện tốt vấn đề đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáoviên; Bố trí, sử dụng và luân chuyển đội ngũ giáo viên một cách khoa học;Thường xuyên thực hiện vấn đề kiểm tra việc phát triển đội ngũ giáo viên củatừng trường và của cả Quận; Xây dựng các điều kiện, chính sách hỗ trợ thuậnlợi cho đội ngũ giáo viên thì sẽ nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên THPTquận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, qua đó, góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục và đào tạo THPT trên địa bàn Quận
Trang 136 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận:
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sảnViệt Nam, nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của các cấp về giáo dục - đào tạo vàquản lý giáo dục - đào tạo, về xây dựng đội ngũ giáo viên Đồng thời đề tài sửdụng cách tiếp cận vấn đề theo quan điểm hệ thống - cấu trúc; lịch sử - lôgíc;
quan điểm thực tiễn để xem xét, phân tích những vấn đề liên quan
* Phương pháp nghiên cứu:
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Thực hiện việc đọc tài liệu, thu thập thông tin, phân tích, tổng hợp, hệthống hoá, mô hình hoá, khái quát hoá Bao gồm: Một số tác phẩm kinh điển củachủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các văn kiện, nghị quyết củaĐảng, Bộ Giáo dục - đào tạo về giáo dục - đào tạo và quản lý giáo dục - đào tạo;Luật Giáo dục; Các giáo trình, sách tham khảo, tài liệu về khoa học quản lý vàquản lý giáo dục; các công trình nghiên cứu, báo khoa học có liên quan đến đềtài đã được công bố và đăng tải trên các tạp chí, báo, kỷ yếu khoa học, hội thảo,các văn bản của Sở Giáo dục thành phố Hà Nội, của Quận Nam Từ Liêm…
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra: Điều tra xã hội học với tổng số: 200 khách thểlà: cán bộ quản lý và giáo viên để làm cơ sở đánh giá thực trạng, tìm ranguyên nhân và đề xuất các biện pháp hiệu quả trong phát triển đội ngũ giáoviên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
Phương pháp chuyên gia: xin ý kiến chuyên gia với số lượng khoảng
30 người, bao gồm: ban giám hiệu của các trường THPT; các cán bộ sở,phòng giáo dục; các nhà khoa học, và giáo viên có uy tín, kinh nghiệm trongThành phố và Quận
Trang 14Phương pháp toạ đàm, trao đổi: Toạ đàm, trao đổi với các giáo viên,
từ đó rút ra những kết luận cho nhiệm vụ nghiên cứu
Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động xây dựng, phát triển độingũ giáo viên của các trường và của Quận để rút ra những kết luận về nộidung nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu từ các công cụ, phương tiện quản lý: Nghiêncứu hệ thống các công cụ quản lý, bao gồm: các văn bản pháp quy về pháttriển đội ngũ giáo viên
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để tổng hợp kết quả điều tra
và xử lý số liệu
7 Ý nghĩa của đề tài
Góp phần bổ sung lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên THPT nóichung, phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố HàNội nói riêng Đề xuất các biện pháp phát triển giáo viên THPT quận Nam TừLiêm, thành phố Hà Nội
Kết quả của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứuvấn đề phát triển đội ngũ giáo viên THPT; Đồng thời có thể để các chủ thểquản lý nghiên cứu, tham khảo, vận dụng vào thực tiễn phát triển đội ngũ giáoviên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội hiện nay
8 Kết cấu của đề tài
Luận văn gồm: phần mở đầu, phần nội dung với 3 chương, 9 tiết, phầnkết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục
Trang 15có thể được hiểu là một tập hợp một số người có cùng chức năng nhiệm vụ vànghề nghiệp
- Trong Từ điển Tiếng Việt thì Đội ngũ được định nghĩa như sau:
+ Đội ngũ là một khối đông người được tập hợp và tổ chức thành mộtlực lượng chiến đấu Thí dụ: Các đơn vị đã chỉnh tề đội ngũ
+ Đội ngũ là một tập hợp gồm số đông người cùng chức năng hoặc nghềnghiệp, thành một lực lượng Thí dụ: đội ngũ các Y, Bác sỹ, đội ngũ nhà giáo…
Trong ngành giáo dục, đội ngũ của ngành giáo dục đó bao gồm cán bộquản lý, giáo viên và công nhân viên Nếu chỉ đề cập đến đặc điểm của ngành thìđội ngũ đó chủ yếu là đội ngũ giáo viên và đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục
Có thể hiểu đội ngũ như sau: Đội ngũ là tập hợp người gắn bó với nhau, có sự sắp xếp nhất định, có cùng lý tưởng, cùng mục đích, làm việc theo sự phân công hay theo một kế hoạch, được gắn bó với nhau bởi các lợi ích về vật chất và tinh thần.
1.1.2 Đội ngũ giáo viên trung học phổ thông
* Giáo viên trung học phổ thông
Giáo viên THPT là những người làm nhiệm vụ giảng dạy và giáo dụctại các nhà trường, các cơ sở giáo dục ở bậc trung học phổ thông