Với vai trò là giáo viên, huấn luyện viên đội tuyển, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài sáng kiến kỹ thuật: Xuất phát từ những vấn đề cần thiết trên, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Một số gi
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Trong cuộc sống xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam hôm nay, Đảng
ta luôn hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh Để đạt được mục tiêu đó thì con người chiếm một vị trí quan trọng hàng đầu, chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải có con người xã hội chủ nghĩa” Trong hình mẫu và phẩm chất con người
đó, sức khỏe và thể lực chiếm một vị trí thích đáng, cần thiết để đáp ứng yêu cầu xây dựng, bảo vệ tổ quốc Vì vậy, việc chăm sóc và bồi dưỡng sức khỏe cho nhân dân là nhiệm vụ và mục tiêu cao quý của tất cả các ngành, các cấp trong xã hội Trong đó ngành TDTT có một vai trò cực kỳ quan trọng
Chính sự nhận thức được sức khỏe là vốn quý của con người, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ tổ quốc, Đảng và Nhà nước ta luôn giành cho công tác TDTT một sự quan tâm thích đáng, một sự chỉ đạo sát sao
Sự nghiệp TDTT được gắn liền với việc xây dựng nền văn hóa mới, con người mới xã hội chủ nghĩa, góp phần vào việc mở rộng quan hệ quốc tế, tăng cường tình hữu nghị giữa nhân dân ta và nhân dân các nước trên thế giới
Dưới sự chỉ đạo của Đảng, hoạt động TDTT đã không ngừng phát triển và được đông đảo mọi tầng lớp nhân dân hăng hái tham gia tập luyện TDTT trong trường học, trong lực lượng vũ trang, trong mọi công trường, xí nghiệp và toàn dân với khẩu hiệu “Khỏe để xây dựng, bảo vệ Tổ quốc”
Thực hiện mục tiêu chiến lược của Đảng và Nhà nước, ngành TDTT nói chung, bộ môn điền kinh nói riêng đã không ngừng chú trọng và phát triển cả về chiều sâu lẫn chiều rộng, thực tế đã khẳng định được sự khởi sắc thành công bước đầu của nền TDTT nước nhà Đó là phong trào tập luyện TDTT trong nhân dân ngày được phát triển mạnh mẽ và rầm rộ trong cả nước Được mọi lứa tuổi tham gia tập luyện vì sức khỏe, thành tích của vận động viên (VĐV) thi đấu ở trong nước, trên đấu trường quốc tế được nâng cao
Điền kinh là một môn thể thao có lịch sử lâu đời nhất, được ưa chuộng và phổ biến rộng rãi trên thế giới Với nội dung rất phong phú và đa dạng, điền kinh
Trang 2chiếm một vị trí quan trọng trong chương trình thi đấu của các đại hội thể thao Olympic quốc tế và trong đời sống thể thao của cả nhân loại
Ngày nay, điền kinh là một trong những môn thể thao cơ bản của nước ta Điền kinh giữ vị trí chủ yếu trong chương trình giáo dục thể chất ở trường học, trong chương trình huấn luyện thể lực cho lực lượng vũ trang nhân dân và trong chương trình thể thao cho mọi người
Tập luyện điền kinh giúp hoàn thiện và phát triển thể lực, nâng cao sức khỏe, tăng cường và cũng cố những kỹ năng kỹ xảo quan trọng cần thiết trong cuộc sống, hoàn thiện thể chất và phát triển con người một cách toàn diện Ngoài ra điền kinh còn là nền tảng phát triển thể lực chung tạo tiền đề cho các môn thể thao khác
Môn điền kinh bao gồm các nội dung: đi bộ, chạy nhảy và phối hợp Chạy ngắn là một môn điển hình phát triển tốc độ, thuộc loại hoạt động có chu kỳ và
có cường độ cực lớn của điền kinh Chạy ngắn có tác dụng tốt đến việc tăng cường các chức năng hoạt động của các cơ quan nội tạng trong cơ thể và hệ thống thần kinh, nâng cao khả năng làm việc căng thẳng trong điều kiện thiếu ô
xi, nhanh chóng huy động tiềm lực của cơ thể, bồi dưỡng, nâng cao kết quả tốt nhất trong thời gian ngắn
Xuất phát từ yêu cầu đào tạo, huấn luyện đội tuyển tham dự “ Hội khỏe phù đổng” nhằm nâng cao thành tích trong thi đấu Với vai trò là giáo viên, huấn luyện viên đội tuyển, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài sáng kiến kỹ thuật: Xuất
phát từ những vấn đề cần thiết trên, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Một số giải pháp nhằm nâng cao thành tích trong chạy 60m cho học sinh cấp Tiểu học”.
2 Điểm mới của đề tài:
Đây là nội dung rèn luyện, phát triển năng khiếu cho học sinh Qua tập luyện giúp cho các em tăng cường sức khỏe, rèn luyện ý chí, giao lưu học hỏi kinh nghiệm với bạn bè, và tham gia thi đấu đạt kết quả cao
Đề tài đề xuất được một số giải pháp nhằm nâng cao thành tích chạy 60m trong huấn luyện học sinh để tham gia thi đấu Hội khỏe phù đổng Đã có giáo
Trang 3viên viết nhưng chủ yếu là nhằm nâng cao thành tích trong học tập chứ không phải trong công tác huấn luyện Còn với đề tài này thì hệ thống các giải pháp, bài tập phù hợp với điều kiện tự nhiên cũng như công tác huấn luyện của giáo dục huyện nhà Đã có nhiều đề tài của nhiều tác giả viết về thể dục thể thao và với đề tài này bản thân tôi mong muốn đóng góp thêm một vài biện pháp nữa để nâng cao thành tích trong huấn luyện chạy 60m cho học sinh cấp Tiểu học
3 Phạm vi áp dụng:
Tại đơn vị nơi tôi đang công tác và có thể nhân rộng cho các đơn vị có học sinh tiểu học
Trang 4B PHẦN NỘI DUNG
1 Thực trạng công tác giáo dục học sinh.
1.1 Mục tiêu giáo dục học sinh:
Là đảm bảo cho học sinh những kiến thức cơ bản, có điều kiện thuận lợi để tham gia vào mọi hoạt động xã hội, văn nghệ - thể dục thể thao và có cơ hội cống hiến
Chính vì thế công tác giáo dục học sinh ở trường là việc làm hết sức tế nhị
và đòi hỏi sự đầu tư nhiều công sức, sự yêu thương học sinh hết lòng, sự tận tụy
để chia sẻ cung các em Công tác này ở trường gặp một số thuận lợi và khó khăn như sau:
1.2 Những thuận lợi cơ bản
- Đổi mới giáo dục phổ thông nói chung, đổi mới phương pháp dạy học nói
riêng đã tạo đà vững chắc cho giáo viên kèm cặp, theo sát được đối tượng học sinh
- Tổ chức hội khỏe phù đổng cấp trường hàng năm với các môn bóng bàn, cầu lông, điền kinh, cờ vua…
- Trong quá trình tổ chức huấn luyện cho học sinh được sự quan tâm chỉ đạo sát sao về mọi điều kiện về cơ sở vật chất cũng như tinh thần của ban lãnh đạo
- Chạy 60m là nội dung đơn giản, cần ít phương tiện và dụng cụ để tiến hành huấn luyện
- Tập thể đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên trong đơn vị và các bạn học sinh đều tận tình giúp đỡ
- Được phụ huynh quan tâm đưa đón kịp thời và đảm bảo an toàn
- Qua hằng năm các em được phòng tổ chức hội khỏe phù đổng để các em được tham gia giao lưu học hỏi
1.3 Những khó khăn thách thức
- Trong quá trình tập luyện nhà trường vẫn còn thiếu dụng cụ tập luyện, thái
độ của một số học sinh va phụ huynh con chưa quan tâm nhiều đến vấn đề tập luyện
Trang 5- Tầm vóc học sinh quá thấp và thể lực học sinh còn yếu.
- Vì các em nhà ở xa nên việc đưa đón của phụ huynh gặp khó khăn
- Khoảng thời gian từ tháng 10 đến tháng 12 thời tiết mưa lạnh nhiều nên việc tập luyện của các em không được thuận lợi
Mặt khác, môn thể dục là môn khó, nó tác động trực tiếp đến thể chất các
em Đặc biệt là nội dung chạy, nhảy vận động cơ bắp nhiều dẫn đến mệt mỏi, làm ảnh hưởng đến thể trạng các em, nhất là tiết học thể dục lồng ghép với các tiết học lý thuyết khác, từ đó dẫn đến sự vận động lười biếng của các em, nhất
là một số em nữ Học sinh một lớp đông, từ 25 đến 35 học sinh, các em phải học thể dục ngoài trời nên chịu ảnh hưởng không nhỏ đến việc tiếp thu kỹ thuật, nhất
là những buổi học chịu ảnh hưởng của thời tiết khắc nghiệt Đồ dùng dạy học còn nhiều hạn chế, các tranh ảnh minh họa chưa đáp ứng nhu cầu của giáo viên
và học sinh
* Số liệu thống kê:
Thành tích của vận động viên khi chưa huấn luyện:
TT Họ và tên học sinh Giới tính Cự ly Thành tích Ghi chú
Từ tình hình trên, bản thân tôi trăn trở, suy nghĩ và có những biện pháp để kiểm tra nhằm lựa chọn vận động viên cũng như lên kế hoạch huấn luyện ngay
từ đầu năm học
1.4.Nguyên nhân:
- Về giáo viên: Bản thân khi chưa thực hiện đề tài, giáo viên chỉ mới giải quyết nhiệm vụ bài dạy, chưa chú trọng nhiều đến thành tích Cũng chính vì điều đó, giáo viên đưa ra lượng vận động, bài tập chưa phát huy tính chủ động của học
Trang 6sinh Bên cạnh đó, giáo viên chưa chủ động nắm bắt năng lực, đặc điểm bản thân của từng cá nhân học sinh , do vậy, dẫn đến việc phân công kèm cặp, giúp
đỡ nhau trong luyện tập theo nhóm còn gặp nhiều hạn chế
- Về học sinh:
+ Phần lớn học sinh cho rằng thể dục là môn phụ nên các em tập luyện không tích cực lắm, chưa phát huy hết khả năng, các tố chất trong thể dục - thể thao + Mặt khác, môn thể dục là môn khó, nó tác động trực tiếp đến thể chất các
em, Nếu luyện tập tốt thì phải vận động đến các cơ bắp như thế sẽ rất mệt, sẽ động đến tính lười biếng vận động của các em, nhất là các em nữ
- Giáo viên huấn luyện:
Giáo viên thể dục ở các trường khi tham gia tập luyện nội dung chạy nói chung và chạy cự ly ngắn nói riêng, đa số chưa đi sâu nghiên cứu Số lượng giáo viên được đào tạo chuyên ngành môn điền kinh còn ít Một số giáo viên được đào tạo bài bản song do lớn tuổi, sức khỏe hạn chế nên chưa phát huy được thế mạnh của chuyên môn Đại đa số giáo viên mới ra trường, kinh nghiệm huấn luyện chưa nhiều, một số giáo viên dạy hợp đồng… dẫn đến sự nhiệt tình, tâm huyết trong huấn luyện có phần bị hạn chế
Cơ sở vật chất phục vụ cho công tác huấn luyện và thi đấu:
- Cơ sở vật chất còn thiếu, hư hỏng, chưa có thiết bị chuyện dụng
- Hầu hết các đơn vị trên địa bàn huyện chưa có đường chạy đạt chuẩn về
cự ly chạy ngắn
- Việc đầu tư cơ sở vật chất của các cấp chính quyền về môn điền kinh nói chung cũng như nội dung chạy cự ly ngắn nói riêng còn rất hạn hẹp
- Kỹ thuật chạy cự ly ngắn của các em khi tham gia thi đấu còn nhiều hạn chế, chủ yếu theo bản năng như:
+ Chạy cự ly 60m, kỹ thuật xuất phát: chủ yếu là xuất phát cao
+ Chạy tư thế của hai bàn chân chưa đúng
+ Giai đoạn chạy lao nâng thân người lên quá cao ở những bước đầu tiên
Trang 7+ Giai đoạn chạy giữa quãng trọng tậm hạ thấp, thân trên ngã ra sau hoặc không đánh mạnh khuỷu tay ra sau
2 Một số giải pháp nhằm nâng cao thành tích chạy 60m:
2.1.Biện pháp 1: Tuyển chọn đội tuyển:
- Học sinh có thành tích cao, có sự nỗ lực, tiến bộ trong tập luyện
- Có tố chất phù hợp với nội dung chạy cự ly ngắn như:
+ Học sinh có các tố chất vận động: nhanh, mạnh, bền dẻo, khéo léo + Có sãi chân đều, bàn chân hõm, tần số bước chạy nhanh
+ Thể hình phải cân đối, khỏe mạnh, có chiều cao
+ Cơ bắp chưa phát triển hòa toàn, đặc biệt cơ đùi, cơ bắp chân tròn đều đang trên đà phát triển (nếu được tập luyện sẽ phát triển nhanh)
+ Yếu tố di truyền của gia đình, dòng họ
+ Phải cân đối khoẻ mạnh, có chiều cao, sải chân dài, không mắc bệnh truyền nhiểm, tim mạch
+ Cơ bắp chưa phát triển hoàn toàn, đặc biệt cơ đùi, cơ bắp chân tròn đều đang trên đà phát triển (Nếu được tập luyện sẽ phát triển nhanh)
Qua giảng dạy và huấn luyện nhiều năm tôi còn rút ra được kinh nghiệm khi chọn VĐV
VD : Có 2VĐV là em Nguyễn Tiến Công và em Bùi Gia Huy cùng học 1 lớp, cùng độ tuổi, chiều cao,cân nặng bằng nhau khi tổ chức thi đấu tuyển chọn vòng trường em Công có thành tích tốt hơn em Huy Song nếu phải chọn một trong hai em thì ta nên chọn em Huy bởi vì: Tuy thành tích thời điểm hiện tại của em Công tốt hơn , song các yếu tố khác lại hạn chế hơn, đặc biệt cơ bắp của
em Công đã phát triển sớm rồi nên khi tập luyện thì sự thay đổi sẽ không đáng
kể Còn em Huy cơ bắp chưa phát triển hoàn toàn thì khi được tập luyện bài bản thì sự thay đổi sẽ lớn hơn và nhanh hơn rất nhiều
2.2.Biện pháp 2: Lập kế hoạch huấn luyện.
Lập kế hoạch huấn luyện là biện pháp quan trọng nhất để đảm bảo cho quá trình huấn luyện được tiến triển liên tục, tạo điều kiện cho vận động viên đạt thành tích cao nhất trong các độ tuổi thích hợp
Trang 8Xây dựng kế hoạch cần tập trung vào phát triển thể lực, huấn luyện kỹ thuật, chiến thuật và giáo dục phẩm chất ý chí đạo đức cho các em
2.3.Biện pháp 3: Chuẩn bị các điều kiện cho huấn luyện
- Các dụng cụ tập luyện: Giày thi đấu, dây cao su, dây nhảy, đồng hồ bấm giây, còi, bàn đạp, dây đích, hố cát hoặc đường chạy bằng cát
- Xây dựng đường chạy cự ly 60m
- Trang phụ vận động viên: Áo phong, quần cọc
2.4.Biện pháp 4 Các giai đoạn huấn luyện (Tôi chia làm các giai đoạn huấn luyện sau):
* Giai đoạn huấn luyện ban đầu:
Nhiệm vụ chủ yếu của giai đoạn này là phát triển thể lực toàn diện cho các em học sinh, dạy cho các em những bài tập khác nhau, tạo cho các em sự ham thích về môn chạy ngắn Trong giai đoạn huấn luyện ban đầu có các bài tập nhằm phát triển tổng lực các tố chất thể lực của học sinh Tần số động tác là một trong những chỉ số chủ yếu của tốc độ Vì vậy, trong các buổi tập cần ưu tiên phát triển sức nhanh, sức bền
Giai đoạn này chủ yếu nhằm rèn luyện sức khỏe, nâng cao thể lực, tập phản xạ, tăng cường sức nhanh, sức mạnh cho từng học sinh
Thời gian tập: Từ 12 đến 15 buổi, chia làm 6 – 7 buổi, mỗi buổi cách nhau
2 – 3 ngày
* Cụ thể là các bài tập:
Bài tập
Chỉ tiêu ( giây)
- Chạy 30m xuất phát cao 5’’25 – 5’’13 5’’30 – 5’’25
- Chạy 30m tốc độ cao 5’’15 – 5’’10 5’’20 – 5’’15
- Chạy 60m xuất phát cao 9’’70 – 9’’10 9’’75 – 9’’20
- Các bài tập phát triển tốc độ: chúng ta phải hiểu được rằng:
Mục đích tập luyện là để phát triển tốc độ cho người tập (nâng cao thành tích)
Mà tốc độ chính bằng: độ dài bước chạy/tần số bước chạy
Trong đó: độ dài bước chạy là số đo của một bước chạy
Trang 9Tần số là số bước chạy trong một thời gian nhất định.
- Các bài tập tăng và ổn định độ dài bước chạy:
Thông thường, độ dài bước chạy phụ thuộc vào độ dài cẳng chân của từng học sinh Do đó, để tăng độ dài bước chạy là không đáng kể Tuy nhiên, nếu được luyện tập tốt cũng có thể độ dài bước chạy sẽ tăng lên hoặc ít nhất cũng giữ được mức độ ổn định cần thiết
- Muốn vậy, học sinh tăng cường các bài tập: chạy đạp sau; chạy với vạch quy định; chạy bước hoặc chạy vượt rào Nếu đạp sau càng nhanh thì thời gian đạp sau càng lớn
- Các bài tập tăng tần số bước chạy:
Khi độ dài bước chạy đã đạt đến độ dài cần thiết và ổn định thì việc tăng về duy trì tần số bước chạy sẽ quyết định đến thành tích của người tập Như vậy, chúng
ta cho học sinh tập luyện tốt các bài tập sau:
+ Chạy nâng cao đùi tại chỗ và di chuyển
+ Chạy tại chỗ trên cát
+ Chạy tăng tốc theo đoạn ngắn
+ Chạy bước thấp theo tín hiệu
- Lượng vận động này được tăng lên hợp lý trong từng buổi tập (tránh tình trạng tập quá tải hoặc quá hời hợt) Cuối buổi tập giáo viên kiểm tra lại tần số bước chạy của từng em và có biện pháp điều chỉnh Giáo viên phải có nhật ký của từng buổi tập, từ đó xác định giai đoạn tập luyện phù hợp với các giai đoạn tập luyện, đảm bảo nguyên tắc tăng tiến về thể lực
* Giai đoạn huấn luyện thể lực chung:
Nhiệm vụ chủ yếu của giai đoạn này la huấn luyện thể lực toàn diện, nâng cao mức độ chịu đựng chung của cơ thể, tạo được vốn kỹ năng vận động, tăng tri thức để hình thành những nền tảng ban đầu của tài năng thể thao Đặc điểm của giai đoạn này là sử dụng các phương tiện huấn luyện
* Huấn luyện tốc độ:
Trong giai đoạn này, để huấn luyện sức nhanh nên sử dụng các bài tập:
- Chạy trong các điều kiện khó khăn như chạy leo cầu thang
Trang 10Để huấn luyện tốc độ không nên cho các em chạy với tốc độ cực đại quá nhiều
* Có thể áp dụng các bài tập:
- Chạy tăng tốc 30m 5’’10 – 5’’5 5’’15 – 5’’10
- Chạy tăng tốc 50m 8’’40 – 8’’35 8’’35 – 8’’40
- Chạy biến tốc 60m 9’’40 – 9’’35 9’’50 – 8’’35
- Chạy bền 5’30’’ – 6’00’’ 5’30’’ – 6’00’’
Ngoài ra, việc sử dụng những bài tập khác nhau trong những tình huống thay đổi cũng rất hiệu quả Có thể sử dụng các môn bóng (bóng đá, bóng rổ, bóng bàn) đòi hỏi phải thể hiện sức nhanh, sức mạnh, sức bền
* Huấn luyện về thể lực:
Gồm các bài tập:
- Chạy lên dốc, chạy lên bậc cầu thang
- Chạy đạp sau 60m: 03 lần
- Bật cóc 10 – 15m: 03 lần
- Bật cao trên cát
- Bài tập đứng lên, ngồi xuống: nam 30 lần, nữ 20 lần
- Bài tập nhảy đổi chân: Nam 30 lần, nữ 20 lần
- Bài tập bật nhảy đổi chân lên bậc thang: Nam 50 lần, nữ 20 lần
- Bài tập phát triển cơ lưng, cơ bụng:
+ Tập cơ bụng: Nam 30 lần, nữ 20 lần
+ Tập cơ lưng: Nam 30 lần, nữ 20 lần
- Bài tập với tạ gánh 5 Kg bật nhảy đổi chân: Nam 20 lần, nữ 15 lần
* Giai đoạn huấn luyện chuyên môn:
Nhiệm vụ của giai đoạn là hoàn thiện về thể lực, kỹ thuật trong chạy cự ly ngắn để chuẩn bị cho vận động viên thi đấu
Đặc điểm của giai đoạn này là tính chuyên môn hoá được thể hiện rõ hơn
Tỷ trọng huấn luyện chuyên môn về thể lực, kỹ thuật, tâm lý được tăng lên đáng
kể Khối lượng và cường độ của các phương tiện chủ yếu tăng nhiều hơn so với giai đoạn trước Điều này diễn ra không chỉ do huấn luyện chung mà còn do ưu