sáng kiến kinh nghiệm nâng cao hiệu quả quản lí tổ chuyên môn

Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động được tổ chức thường xuyên với những hình thức và nội dung khác nhau: các giáo viên cùng tổ hay giáo viên của toàn trường cùng tham gia học các chuyên đề, thảo luận kế hoạch, nhiệm vụ chuyên môn trong tuần, trong tháng, dự giờ dạy và rút kinh nghiệm về bài học. Thông qua sinh hoạt tổ chuyên môn vai trò của người tổ trưởng càng được phát huy, các thành viên trong tổ được xích lại gần hơn, cùng nhau trao đổi về công tác chuyên môn.

SÁNG KIẾN

Đề tài:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ

HOẠT ĐỘNG CÁC TỔ CHUYÊN MÔN Ở

TRƯỜNG TIỂU HỌC

PHẦN MỞ ĐẦU

I Bối cảnh của đề tài:

- Năm học 2011 – 2012 được xác định là năm học thực hiện chủ đề “Năm học tiếp

tục thực hiện đổi mới quản lí và nâng cao chất lượng giáo dục”, thực hiện chỉ thị

03-CT/TW về tiếp tục đẩy mạnh việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh”, tiếp tục thực hiện chỉ thị 40/2008/CT-BGD&ĐT và KH số 307/KH-BGD&ĐT ngày 22/07/2009 của Bộ trưởng BGD&ĐT về việc phát động và triển khaiphong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, Cũng nhưcác trường bạn, Trường đã không ngừng phấn đấu nhằm nâng cao chất lượng giảngdạy trong nhà trường và làm nền tảng được UBND tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo BếnTre công nhận lại Trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1

- Muốn đạt được mục tiêu kế hoạch năm học đề ra phải thông qua hoạt động chủyếu của nhà trường đó là hoạt động dạy và học Hoạt động dạy học là hoạt độngchính, nó chiếm nhiều thời gian nhất trong hoạt động chung của nhà trường Đây làmột quá trình thống nhất không thể tách rời và có tác dụng hỗ trợ lẫn nhau Điều nàykhẳng định vai trò của người giáo viên có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục,học tập của học sinh Tuy nhiên sự phát triển toàn diện của HS không chỉ phụ thuộcvào từng giáo viên mà nó còn phụ thuộc vào tập thể sư phạm đồng đều về mọi mặt Một tập thể thống nhất trong nhà trường đó chính là tổ chuyên môn.

- Trong thành tích chung của toàn trường, sự đóng góp của các tổ chuyên môn cótính quyết định phần lớn để đem lại chất lượng giáo dục của trường Qua thời gianđược giao phụ trách công tác chuyên môn, bản thân tôi nhận định được một vấn đềmấu chốt: Tổ chuyên môn có hoạt động tốt sẽ góp phần nâng cao ý thức tập thể, sựđoàn kết thống nhất sẽ chắc chắn nâng cao hiệu quả hoạt động dạy và học Tổ chuyênmôn sẽ giúp Ban giám hiệu chỉ đạo các hoạt động sư phạm của một khối lớp trongnhà trường, giúp giáo viên tập trung vào hoạt động chủ yếu của dạy học là dạy tốt, cónhư thế mới khắc phục được tình trạng giảm sút chất lượng đồng thời còn góp phầnnâng cao hiệu quả đào tạo

II Lí do chọn đề tài:

- Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động được tổ chức thường xuyên với những

hình thức và nội dung khác nhau: các giáo viên cùng tổ hay giáo viên của toàn trườngcùng tham gia học các chuyên đề, thảo luận kế hoạch, nhiệm vụ chuyên môn trongtuần, trong tháng, dự giờ dạy và rút kinh nghiệm về bài học Thông qua sinh hoạt tổchuyên môn vai trò của người tổ trưởng càng được phát huy, các thành viên trong tổđược xích lại gần hơn, cùng nhau trao đổi về công tác chuyên môn

- Qua thực tế công tác tại trường, các tổ chuyên môn nhà trường tuy có nhiều kinhnghiệm, vẫn thực hiện đúng như hướng dẫn chỉ đạo cấp trên nhưng một số tổ hoạtđộng vẫn còn mang nặng tính hình thức, thiếu sự đa dạng về tổ chức và phong phú về

huy hết vai trò trách nhiệm của mình trong việc điều động tổ, các thành viên trong tổchưa mạnh dạn trao đổi ý kiến dẫn đến chỉ có sự trao đổi một chiều Chính vì vậychưa khuyến khích và lôi cuốn giáo viên vào hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn Việcnày ảnh hưởng ít nhiều đến chất lượng dạy và học ở nhà trường.

-Với tình hình thực tế và các lí do trên, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Một số

biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động các tổ chuyên môn ở trường Tiểu học”.

III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

- Trong phạm vi nghiên cứu đề tài chỉ tập trung nghiên cứu một số biện pháp chỉđạo hoạt động tổ chuyên môn năm học 2011-2012 của Trường Tiểu học được tổnghợp từ việc nghiên cứu, theo dõi, ghi nhận lại hoạt động của các tổ trưởng tổ chuyênmôn và các hoạt động của tổ chuyên môn

IV Mục đích nghiên cứu:

- Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và làm cơ sở vững chắc cho những năm họctiếp theo

- Thông qua hoạt động tổ chuyên môn sẽ góp phần bồi dưỡng tay nghề của giáoviên, phát hiện những nhân tố tích cực đào tạo đội ngũ kế thừa công tác cho nhàtrường

- Mặt khác giúp người tổ trưởng có kĩ năng tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn linhhoạt và sáng tạo, người cán bộ quản lí có được kinh nghiệm bổ ích phục vụ cho nhiệm

vụ quản lí chuyên môn của mình

V Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:

- Kinh nghiệm về quản lý thông qua những hoạt động của các tổ chuyên môn lànhững tư liệu mang tính tác nghiệp đối với người quản lý, điều hành nhà trường

- Kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn, cùng những hoạt động đa dạng của nó sẽ

có tác dụng điều chỉnh kịp thời công tác điều hành, quản lý của bộ phận chuyên môn.Sinh hoạt chuyên môn được xem là một hình thức tự bồi dưỡng, nâng cao năng lực

của đội ngũ giáo viên tại trường Về mặt quản lí, sinh hoạt chuyên môn có khả năngxây dựng nên bầu không khí không chỉ cho học sinh mà cả giáo viên và nhà trường.

PHẦN NỘI DUNG

I. Cơ sở lí luận và thực tiễn:

- Theo Điều lệ trường Tiểu học (Ban hành theo Quyết định số GBDĐT ngày 31/08/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Tổ chuyên mônbao gồm giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục Mỗi tổ có ítnhất 5 thành viên Tổ chuyên môn có tổ trưởng, tổ phó

- Nhiệm vụ của tổ chuyên môn:

+ Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằmthực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác;

+ Thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh giá chất lượng,hiệu quả giảng dạy, giáo dục và quản lí sử dụng sách, thiết bị của các thành viên trong

tổ theo kế hoạch của nhà trường Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo qui địnhChuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học và giới thiệu tổ trưởng, tổ phó.

+ Tổ chuyên môn sinh hoạt định kì hai tuần một lần

(Theo qui định tại Điều 15: Tổ chuyên môn)

- Các tổ chuyên môn của trường tiểu học được biểu diễn ở sơ đồ sau:

- Mỗi thành viên trong tổ chuyên môn đều có những đặc điểm riêng khác nhau( phẩm chất đạo đức, năng lực sư phạm, ) nhưng họ đều có chung một mục tiêu giáodục đó là hoạt động dạy và học Đồng thời mỗi học sinh đều trực tiếp nhận sự giáodục của từng giáo viên và tập thể của giáo viên; chính vì vậy kết quả giáo dục họcsinh không những tuỳ thuộc tinh thần trách nhiệm và năng lực của từng giáo viên màcòn tuỳ thuộc vào sự phối hợp giáo dục của tập thể giáo viên

- Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động không thể thiếu trong hoạt động củanhà trường, là điều kiện để các thành viên trong tổ tháo gỡ những khó khăn trong quátrình giảng dạy,để có sự phối hợp giúp đỡ lẫn nhau về mọi mặt, qua đó để thống nhấtvới nhau về nhận thức và hành động góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Khi đãnhận thức rõ mối quan hệ gắn bó giữa cá nhân với tập thể, mỗi thành viên sẽ tích cựctham gia vào các hoạt động của tổ chuyên môn một cách tự giác và có ý thức

- Thực tế cho thấy việc chỉ đạo công tác chuyên môn cho tổ chuyên môn có hiệuquả, thiết thực thì tạo ra nề nếp có chiều sâu cho hoạt động ở tổ chuyên môn như: thờigian họp đảm bảo, nội dung phong phú, có bàn sâu về chuyên môn, cập nhật những

Khối lớp 1, 2, 3

CÁC TỔ CHUYÊN MÔN Khối lớp 4, 5

5

vấn đề mang tính chất thực tế, phù hợp với tình hình lớp… Để việc sinh hoạt tổchuyên môn trong nhà trường đi đúng hướng, đạt được mục tiêu thì cần thiết phảiquản lí, chỉ đạo nội dung này một cách khoa học, chặt chẽ và có những biện phápquản lí khả thi nhất phù hợp điều kiện đơn vị về đội ngũ giáo viên, tình hình học sinhcủa nhà trường.

GVDGHuyện

GVDGTrường

và có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ Hoạt động của tổ chuyên môn trong nhiềunăm có nền nếp, chất lượng dạy và học được nâng lên qua từng năm học Tuy vậy,vấn đề chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn và sinh hoạt tổ chuyên môn còn một số hạnchế sau:

- Tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường xem mình cũng như cácgiáo viên bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp chưa chủ động xây dựng và

thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến để nâng cao chấtlượng sinh hoạt chuyên môn.

- Trong khi sinh hoạt tổ chuyên môn, các thành viên của tổ ít có ý kiến trao đổi còntập trung mọi việc cho tổ trưởng nên dẫn tới việc trao đổi còn mang tính chất mộtchiều

- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, chưa

đi sâu vào các vấn đề trọng tâm như: đổi mới phương pháp dạy học, dạy học phân hoátheo các đối tượng học sinh, thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học, chưa trao đổi cáctiết dự giờ thao giảng và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ khi thực hiệnnhững vấn đề mới Trong các buổi sinh hoạt, không khí thường trầm lắng, giáo viên ítphát biểu ý kiến; những vấn đề mới và khó ít được đưa ra bàn bạc, thảo luận điều nàyảnh hưởng ít nhiều đến hoạt động dạy và học ở nhà trường

III Các biện pháp để nâng cao hiệu quả sinh hoạt các tổ chuyên môn:

1. Công tác tổ chức các tổ chuyên môn:

- Tham mưu tốt cùng với Hiệu trưởng và các tổ chức của nhà trường để giớithiệu, đề bạt Tổ trưởng chuyên môn vào dịp phân công đầu năm Bên cạnh đó cũngcần xem xét lại các tổ trưởng thiếu năng lực điều động tổ hoạt động để thay thế cũng

là việc rất cần thiết

- Tổ trưởng chuyên môn phải là người:

+ Có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn,

có uy tín với đồng nghiệp, với học sinh Đặc biệt phải là giáo viên dạy giỏi được côngnhận qua các kỳ thi tay nghề cấp huyện, tỉnh

+ Có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kếttrong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử

+ Định hướng các hoạt động của tổ, có khả năng tư vấn về chuyên môn, tạođiều kiện để các thành viên trong tổ trao đổi kinh nghiệm, phấn đấu cho sự nghiệpgiáo dục chung

- Dựa vào số lượng giáo viên của tổ mà cơ cấu từ 1 đến 2 tổ phó theo qui địnhcủa Điều lệ Nhiệm vụ của tổ phó là hỗ trợ tổ trưởng trong điều hành tổ mình, ghi nộidung các cuộc họp tổ một cách đầy đủ và chính xác thông qua Sổ biên bản họp tổ.

2 Qui định chế độ làm việc, hồ sơ tổ chuyên môn, hồ sơ cá nhân, chỉ tiêu công việc:

- Tổ chuyên môn họp ít nhất 2 lần/tháng (trừ trường hợp đột xuất có thể tổ chứcthêm):

Lần 1: Khoảng tuần 1 của tháng.

Lần 2: Khoảng tuần thứ 3 của tháng.

 Thời gian họp tối thiểu 3 giờ

+ Sổ theo dõi kết quả kiểm tra, đánh giá học sinh

+ Sổ công tác giáo viên chủ nhiệm (nếu là GVCN)

- Chỉ tiêu thao giảng, dự giờ:

+ Được dự ít nhất 6 tiết/ năm/ GV

+ Đi dự ít nhất 18 tiết/năm/GV (nếu cần có thể dự nhiều hơn)

+ Thao giảng tổ: HK I: 2 tiết, HK II: 1 tiết (có ứng dụng công nghệ thôngtin trong giảng dạy)

+ Thao giảng trường: 1 tiết/tổ/năm

- Được BGH kiểm tra hồ sơ ít nhất 2 lần/ năm (đợt 20/11 và đợt cuối năm)

- BGH duyệt giáo án của giáo viên ít nhất 2 lần/ năm Riêng giáo án soạn mới tổtrưởng chuyên môn duyệt 1 lần/tháng; BGH duyệt 4 lần/năm

- Tổ trưởng chuyên môn duyệt giáo án của giáo viên 4 lần/ năm (duyệt trước khiBGH duyệt)

3- Xây dựng các kế hoạch chuyên môn:

- Để đảm bảo được một sự thống nhất và có hiệu quả khi làm các kế hoạch cho

tổ cũng như cá nhân giáo viên: đầy đủ về nội dung, đúng thể thức văn bản, đẹp vềhình thức thì bộ phận quản lí chuyên môn nhà trường cần tổ chức một buổi họp vớicác tổ trưởng chuyên môn nhằm sinh hoạt cách thức xây dựng các kế hoạch chuyênmôn được cụ thể hoá từ kế hoạch của bộ phận chuyên trường, đặc biệt là thực hiệnbiểu mẫu từ bộ phận chuyên môn của Phòng giáo dục tránh trường hợp chỉnh sửa,làm lại về sau Sau đó Tổ trưởng sinh hoạt thêm đến các tổ viên cách thức thực hiệnlập kế hoạch chuyên môn của mỗi cá nhân

- Ở cuộc họp này thành phần gồm Ban giám hiệu và các tổ trưởng chuyên môn

Bộ phận chuyên môn sẽ đưa ra các nội dung cần thực hiện theo biểu mẫu, cụ thể:

* Kế hoạch chuyên môn của tổ:

KẾ HOẠCHChuyên môn của tổ năm học 201 -201

Căn cứ kế hoạch chuyên môn của trường ;

Căn cứ vào kết quả đạt được năm học trước;

Căn cứ vào tình hình thực tế của tổ ,

I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH

1 Thuận lợi

2 Khó khăn

II NỘI DUNG THỰC HIỆN

1 Công tác chính trị tư tưởng

2 Công tác chuyên môn

3 Công tác chủ nhiệm

4 Công tác khác

5 Hệ thống chỉ tiêu phấn đấu (Hoạt động dạy và học, các hoạt động khác )

III BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

* Kế hoạch chuyên môn của cá nhân:

KẾ HOẠCHChuyên môn của cá nhân năm học 201 - 201

Căn cứ kế hoạch chuyên môn của tổ ;

Căn cứ vào kết quả đạt được năm học trước;

Căn cứ vào tình hình thực tế của lớp ,

I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH

1 Thuận lợi

2 Khó khăn

II NỘI DUNG THỰC HIỆN

1 Công tác chính trị tư tưởng

2 Công tác chuyên môn

3 Công tác khác

5 Hệ thống chỉ tiêu phấn đấu

III BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

* Kế hoạch tháng: tất cả các kế hoạch tháng đều được cụ thể hoá theo hệ thống:

bộ phận chuyên môn  tổ trưởng chuyên môn cá nhân mỗi giáo viên

* Kế hoạch tuần: (dành cho các tổ trưởng chuyên môn) ghi nội dung và kết quả

thực hiện theo từng tuần

- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cần đa dạng, phong phú, có thay đổi và phải

có chuẩn bị trước về nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

- Trên cơ sở những kết quả đã thực hiện được thời gian qua và công việc sẽ tiếnhành trong thời gian tới của bộ phận chuyên môn của trường mà Tổ trưởng tiến hànhnội dung cuộc họp theo các nội dung (được thể hiện ở Sổ biên bản tổ):

* Phần thứ nhất: Rút kinh nghiệm công tác tháng qua.

-Yêu cầu: Nội dung rút kinh nghiệm phải nêu được cụ thể những thuận lợi, khó

khăn, những kết quả đạt được, những công việc chưa thực hiện được (có thể là chungcủa tổ hoặc của riêng cá nhân) Sự cụ thể hoá sẽ giúp tổ hoặc cá nhân có cái nhìnđúng đắn hơn từ đó phát huy những ưu điểm cũng như có những biện pháp khắc phụchạn chế một cách hữu hiệu Để thực hiện tốt việc rút kinh nghiệm này người Tổtrưởng cần phải có một cách nhìn bao quát, quan tâm đến đồng nghiệp và học sinhtrong tổ, cần đặt ra một số câu hỏi sau:

a) Công tác tư tưởng chính trị Tư tưởng của đồng nghiệp như thế nào? có

an tâm công tác chưa? nội bộ trong tổ có thật sự đoàn kết thống nhất hay còn có cánhân nào chưa thực sự được hài lòng? tình hình học sinh trong tổ khối như thế nào?

b) Công tác chuyên môn: Tổ đã thực hiện đúng chương trình? thực hiện việc

dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng? tiến độ ghi điểm? thực hiện việc điều chỉnh vàcác nội dung lồng ghép? thao giảng, dự giờ theo kế hoạch? ưu điểm và hạn chế quacác tiết dự? việc sử dụng ĐDDH cung cấp và tự làm có diễn ra đều đặn? hồ sơ cánhân có được bổ sung kịp thời chưa?…

c) Công tác chủ nhiệm: Có quan tâm đến các đối tượng học sinh nhất là học

sinh khó khăn, học sinh chậm tiến? nề nếp ở các lớp? học sinh có ý thức giữ gìn vệsinh, có các thói quen tốt? giáo viên có quản lí học sinh trong từng buổi học?

d) Công tác khác: Tham gia các hoạt động phong trào của trường? thực hiện

việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu dự thi các cấp?

* Phần thứ hai: Kế hoạch tháng tới.