- HS trình bày đợc cơ chế đông máu và vai trò của nó trong bảo vệ cơ thể.. - Trình bày đợc các nguyên tắc truyền máu và cơ sở khoa học của nó.. Các kĩ năng sống cơ bản đợc giáo dục trong
Trang 1Ngời soạn và giảng dạy: GV : nguyễn văn lực Tuần: 08 - Tiết: 15
Ngày soạn: …/10/2010 /10/2010
Ngày dạy: …/10/2010 /10/2010
Bài : 15
Đông máu và nguyên tắc truyền máu
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
- HS trình bày đợc cơ chế đông máu và vai trò của nó trong bảo vệ cơ thể
- Trình bày đợc các nguyên tắc truyền máu và cơ sở khoa học của nó
2 Kỹ năng
Rèn một số kỹ năng
- Quan sát sơ đồ thí nghiệm tìm kiến thức
- Hoạt động nhóm
- Vận dụng lý thuyết giải thích các hiện tợng liên quan đến đông máu trong đời sống
3 Thái độ
Giáo dục ý thức giữ gìn, bảo vệ cơ thể, biết xử lý khi bị chảy máu và giúp đỡ ng
-ời xung quanh
ii Các kĩ năng sống cơ bản đợc giáo dục trong bài
- Kĩ năng tìm kiếm và sử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh ảnh tìm hiểu nguyên nhân đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Kĩ năng giải quyết vấn đề: xác định đợc mình có thể cho hay nhận những
nhóm máu nào
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực trong hoạt động nhóm
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trớc nhóm, tổ, lớp
iii phơng pháp dạy- học
- Tranh luận tích cực
- Vấn đáp tìm tòi
- Giải quyết vấn đề
Iv phơng tiện dạy- học
Chuẩn bị tranh hình phóng to SGK 48/49 bảng phụ
Phiếu học tập “Tìm hiểu về hiện tợng đông máu”
v tiến trình dạy – học
1 ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
?1 Trình bày cơ chế bảo vệ cơ thể của bạch cầu?
?2 Em đã từng tiêm phòng cha? Nếu có thì là bệnh nào? Em hiểu gì về vai trò của văcxin?
3 Bài giảng
Trang 2Ngời soạn và giảng dạy: GV : nguyễn văn lực
Mở bài: GV có thể nêu vấn đề: Trong lịch sử phát triển y học, con ngời đã biết truyền máu, song rất nhiều trờng hợp gây tử vong Sau này chính con ngời đã tìm ra nguyên nhân bị tử vong, đó là do khi truyền máu thì máu bị đông lại Vậy yếu tố nào gây nên và theo cơ chế nào? chúng ta cùng nhau nghiên cứu bài
Hoạt động 1:
đông máu Mục tiêu:
HS trình bày đợc cơ chế đông máu và nêu ý nghĩa của đông máu đối với đời sống
- GV yêu cầu:
+ Hoàn thành nội
dung phiếu học tập
- HS nghiên cứu thông tin và sơ đồ trong SGK, tr.48 ghi nhớ kiến thức
- Trao đổi nhóm hoàn thành các nội dung
GV chữa bài bằng cách:
+ Các nhóm trả lời bổ
sung
+ Chiếu phiếu học tập
của HS rồi bổ sung hoàn
thiện
+ Sau cùng chiếu
phiếu học tập chuẩn để HS
theo dõi và tự so sánh xem
đúng đợc bao nhiêu %
Đại diện nhóm trình bày kết quả và thuyết minh sơ đồ cơ chế đông máu
Nhóm khác theo dõi
bổ sung
Đi sâu vào cơ chế
đông máu
Các nhóm theo dõi phiếu kiến thức và bổ sung
- GV hỏi: Nhìn cơ chế đông
máu, cho biết
+ Sự đông máu liên quan
tới yếu tố nào của máu?
+ Tiểu cầu đóng vai trò gì
trong quá trình đông máu?
- Cá nhân tự trả lời câu hỏi
HS nhận xét và bổ sung
Kết luận:
Nội dung kiến thức trong phiếu học tập
Phiếu học tập : Hiện tợng đông máu
một khối máu bịt kín vết thơng.
3 Khái niệm đông máu là hiện tợng hình thành khối máu đông hàn kín vết thơng.
Hoạt động 2
Trang 3Ngời soạn và giảng dạy: GV : nguyễn văn lực
Các nguyên tắc truyền máu
- GV nêu câu hỏi:
+ Hồng cầu ngời có
loại kháng nguyên nào?
+ Huyết tơng máu của
ngời nhận có loại kháng
thể nào? Chúng có gây kết
dính hồng cầu máu ngời
cho hay không
+ Hoàn thành bài tập
“ mối quan hệ cho và nhận
giữa các nhóm máu”
+ GV nhận xét đánh
giá phần kết quả thảo luận
của nhóm
+ GV hoàn thiện kiến
thức để HS sửa chữa
- HS tự nghiên cứu thí nghiệm của canlan Staynơ, hình 15.2 SGK tr.48, 49
- Trao đổi nhóm thống nhất câu trả lời
- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác bổ sung
- 2 HS viết sơ đồ
“Mối quan hệ giữa cho và nhận giữa các nhóm máu”
- HS bổ sung và rút ra kết luận
1 Các nhóm máu ở ngời
- Có 2 loại kháng nguyên trên hồng cầu là A & B
- Có 2 loại kháng thể trong
huyết tơng là α (kết dính A) & β (kết dính B).kết dính B).
- ở ngời có 4 nhóm máu:
+O: K có A & B, có α & β +A: Chỉ có A, chỉ có β +B: Chỉ có A, chỉ có α +AB: Có A & B, K có α &
β.
- Sơ đồ “Mối quan hệ giữa cho và nhận giữa các nhóm máu” - SGK
GV nêu câu hỏi:
?1 Máu có cả kháng
nguyên A và B có thể
truyền cho ngời có nhóm
máu O đợc không? vì sao?
?2 Máu không có
kháng nguyên A và B có
thể truyền cho ngời có
nhóm máu O đợc không?
Vì sao?
?3 Máu có nhiễm các
tác nhân gây bệnh (kết dính B).virut
viêm gan B HIV…) có thể) có thể
đem truyền chongời khác
đợc không? Vì sao?
- GV nhận xét đánh
giá phần trả lời của HS
- GV hỏi: Vậy là
chúng ta đã đợc giải quyết
đợc vấn đề ban đầu đặt ra
cha?
- HS tự vận dụng kiến thức
ở vấn đề 1 trả lời câu hỏi
- Một số trình bày ý kiến của mình HS khác nhận xét bổ sung
Yêu cầu:
+ Không đợc vì bị kết dính hồng cầu
+ Không đợc truyền máu
có mầm bệnh vì lây lan
2 Các nguyên tắc tuân thủ khi truyền máu
- Khi bị chảy máu,
vấn đề đầu tiên cần giải
quyết là gì?
* HS đọc kết luận SGK tr.50
- HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi
Yêu cầu: Phải cầm máu ngay đối với vết thơng to chảy nhiều máu, vết thơng nhỏ máu có thể tự đông
Khi truyền máu cần tuân theo nguyên tắc:
+ Lựa chọn nhóm máu cho phù hợp
+ Kiểm tra mầm bệnh trức khi truyền máu
vi Kiểm tra đánh giá
Hãy đánh dấu vào câu trả lời đúng.
1 Tế bào máu nào tham gia vào quá trình đông máu:
Trang 4Ngời soạn và giảng dạy: GV : nguyễn văn lực
a Hồng cầu
b Bạch cầu
c Tiểu cầu
2- Máu không đông đợc là do:
a Tơ máu
b Huyết tơng
c Bạch cầu
3- Ngời có nhóm máu AB không truyền đợc cho ngời có nhóm máu O, A, B vì:
a Nhóm máu AB, hồng cầu có cả A và B
b Nhóm máu AB huyết tơng không có
c Nhóm máu AB ít ngời có
Vii Dặn dò
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục: Em có biết?“ ”
- Ôn lại kiến thức hệ tuần hoàn ở lớp thú
Bổ sung kiến thức sau tiết dạy.