MỞ ĐẨUChủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho cách mạng Việt Nam một giá trị tinh thần vô giá. Đó là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa. Trong hệ thống quan điểm đó, tư tưởng về chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội có giá trị và ý nghĩa quan trọng trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay.Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội, cùng với chủ nghĩa MácLênin, là nền tảng tư tưởng để Đảng ta phát triển nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Chủ nghĩa xã hội, theo Người “là làm sao cho dân giàu, nước mạnh”, “mục đích của chủ nghĩa xã hội là không ngừng nâng cao mức sống của nhân dân”. Có thể nói, chủ nghĩa xã hội theo Hồ Chí Minh là làm cho dân giàu, nước mạnh, mọi người ai cũng có công ăn, việc làm, ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành, được phát triển toàn diện. Để đạt mục tiêu đó, Người đã đưa ra nhiều quan điểm có giá trị trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đổi mới hiện nay. Trong đó có quan điểm: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, phải có con người xã hội chủ nghĩa”.Nhằm nâng cao nhận thức và sự hiểu biết về quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa nói riêng, cũng như sự vận dụng của Đảng ta trong quá trình lãnh đạo xây dựng và phát triển con người Việt Nam, em lựa chọn đề tài: “Sự vận dụng quan điểm xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa trong tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng ta vào việc xây dựng và phát triển con người Việt Nam hiện nay” làm tiểu luận kết thúc môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội, Chương trình Cao học chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước.
Trang 1MỞ ĐẨU
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho cách mạng Việt Nam một giá trịtinh thần vô giá Đó là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ tiến lêncách mạng xã hội chủ nghĩa Trong hệ thống quan điểm đó, tư tưởng về chủnghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội có giá trị và ý nghĩa quan trọngtrong công cuộc đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xãhội, cùng với chủ nghĩa Mác-Lênin, là nền tảng tư tưởng để Đảng ta phát triểnnhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước
ta Chủ nghĩa xã hội, theo Người “là làm sao cho dân giàu, nước mạnh”, “mụcđích của chủ nghĩa xã hội là không ngừng nâng cao mức sống của nhân dân”
Có thể nói, chủ nghĩa xã hội theo Hồ Chí Minh là làm cho dân giàu, nướcmạnh, mọi người ai cũng có công ăn, việc làm, ai cũng có cơm ăn, áo mặc, aicũng được học hành, được phát triển toàn diện Để đạt mục tiêu đó, Người đãđưa ra nhiều quan điểm có giá trị trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá,hiện đại hoá đổi mới hiện nay Trong đó có quan điểm: “Muốn xây dựng chủnghĩa xã hội, phải có con người xã hội chủ nghĩa”
Nhằm nâng cao nhận thức và sự hiểu biết về quan điểm của Chủ tịch HồChí Minh về xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa nói riêng, cũng như sựvận dụng của Đảng ta trong quá trình lãnh đạo xây dựng và phát triển con
người Việt Nam, em lựa chọn đề tài: “Sự vận dụng quan điểm xây dựng con
người mới xã hội chủ nghĩa trong tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng ta vào việc xây dựng và phát triển con người Việt Nam hiện nay” làm tiểu luận kết
thúc môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội, Chươngtrình Cao học chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước
Trang 2là từ lập trường yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc; phương diện đạođức; truyền thống lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam Chính từ các cáchtiếp cận này đã tạo nên bản sắc đặc thù về bản chất và mục tiêu của chủ nghĩa xãhội trong tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng đó, có các điểm nổi bật sau:
Thứ nhất, chủ nghĩa xã hội theo Chủ tịch Hồ Chí Minh thống nhất về
bản chất với lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học, nhưng được Việt Nam
hóa, phù hợp với thực tiễn Việt Nam; Thứ hai, tư tưởng của Người về chủ nghĩa xã hội lại rất phong phú và đa dạng; Thứ ba, chủ nghĩa xã hội mà Chủ
tịch Hồ Chí Minh nói tới đó là chủ nghĩa xã hội thực tế, gần gũi với đời sống,
vì con người, do con người và cho con người; Thứ tư, chủ nghĩa xã hội theo
Người là dựa trên nền tảng lý luận Mác - Lênin, thấm nhuần truyền thống vănhóa dân tộc và kết tinh những giá trị nhân văn của văn hóa nhân loại
Từ việc xác định được các đặc điểm nổi bật và mục tiêu của chủ nghĩa
xã hội ở Việt Nam, Hồ Chí Minh đã đề ra quan niệm xây dựng chủ nghĩa xãhội ở Việt Nam thể hiện ở các nội dung cơ bản:
Một là, quan điểm về thời kỳ quá độ và đặc điểm xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở nước ta Qua đó, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ đặc điểm nổi bật và nhiệm
Trang 3vụ lịch sử của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Người nhấnmạnh đến tính chất tuần tự, dần dần của thời kỳ quá độ lê chủ nghĩa xã hội,chỉ rõ tính chất phức tạp và khó khăn của nó: Thứ nhất, đây thực sự là cuộccách mạng làm đảo lộn mọi mặt đời sống xã hội, cả lực lượng sản xuất vàquan hệ sản xuất, cả cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng, nó đặt ra và đòihỏi đồng thời giải quyết hàng loạt mâu thuẫn khác nhau; Thứ hai, trong sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta chưa cókinh nghiệm, nhất là trên lĩnh vực kinh tế Đây là công việc hết sức mới mẻđối với Đảng ta, nên phải vừa làm, vừa học và có thể vấp váp và thiếu sót;Thứ ba, sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta luôn bị các thể lựcphản động trong và ngoài nước tìm cách chống phá.
Hai là, quan điểm về nội dung xây dựng chủ nghĩa xã hội trong thời kỳ
quá độ Người đã xác định rõ nhiệm vụ cụ thể cho từng lĩnh vực: Trên lĩnhvực chính trị, nội dung quan trọng nhất là phải giữ vững và phát huy vai tròlãnh đạo của Đảng; Trên lĩnh vực kinh tế, Người đề cập đến các mặt lựclượng sản xuất, quan hệ sản xuất và cơ chế quản lý kinh tế; Trên lĩnh vực vănhoá - xã hội, Hồ Chí Minh nhấ mạnh đến vấn đề xây dựng con người mới,muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa
Ba là, xác định bước đi và các biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội,
chỉ ra cách làm phù hợp với Việt Nam qua hai nguyên tắc có tính chất phươngpháp luận: Thứ nhất, xây dựng chủ nghĩa xã hội là một hiện tượng phổ biếnmang tính quốc tế, cần quán triệt các nguyên lý cơ ản của chủ nghĩa Mác-Lênin về xây dựng chế độ mới, có thể tham khảo kinh nghiệm của các nướcanh em, những kinh nghiệm của các nước tiên tiến, nhưng không được saochép, máy móc, giáo điều; Thứ hai, xác định bước đi và biện pháp xây dựngchủ nghĩa xã hội chủ yếu xuất phát từ thực tế, đặc điểm dân tộc, nhu cầu vàkhả năng thực tế của nhân dân
Những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội vàxây dựng chủ nghĩa xã hội, cùng với chủ nghĩa Mác-Lênin chính là nền tảng
Trang 4tư tưởng để Đảng ta phát triển nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đilên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay.
1.2 Cơ sở hình thành quan điểm xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Tại Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội, ngày 20/6/1960, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã đưa ra quan điểm: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, phải có con người xã hội chủ nghĩa và có tư tưởng xã hội chủ nghĩa” 1 Quan điểm đó có ýnghĩa quan trọng, không những thể hiện tư tưởng chỉ đạo về mục tiêu xây dựngcon người xã hội chủ nghĩa mà còn khẳng định vị trí, vai trò quan trọng củacon người xã hội chủ nghĩa đối với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội
Con người xã hội chủ nghĩa theo Hồ Chí Minh là con người mới đểphân biệt với con người sống trong xã hội cũ, con người chưa giác ngộ conđường cách mạng theo lập trường giai cấp công nhân, chưa được làm chủ,chứ tuyệt nhiên không có ý phân biệt con người theo đẳng cấp trên - dưới,trước - sau, sang - hèn, nhất là không đối lập con người mới với con ngườisống trong chế độ cũ Mới là khác cũ, nhưng con người mới hoặc con ngườisống trong xã hội cũ đều có chung nguồn gốc dân tộc Việt Nam, đều có xuấtphát điểm về văn hóa, xã hội của một nước nông nghiệp chưa qua giai đoạnphát triển tư bản chủ nghĩa, nhất là phải chịu áp bức, bóc lột tàn bạo của chế
độ phong kiến và chủ nghĩa thực dân trong nhiều thập kỷ
Tư tưởng của Hồ Chí Minh về xây dựng con người mới chiếm một vịtrí trung tâm, là chiều sâu nhất trong tư duy lý luận của người, chứa đựngnhững giá trị khoa học vô cùng to lớn Điều cốt lõi của tư tưởng Hồ ChíMinh “là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội và giải phóng con
người”; trong đó, vấn đề Con người là vấn đề lớn, được đặt lên hàng đầu và là
vấn đề trung tâm, xuyên suốt trong toàn bộ nội dung tư tưởng của Người Bởi
lẽ, mục tiêu cao nhất, động lực quyết định nhất của công cuộc xây dựng chủnghĩa xã hội chính là con người
1 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 12, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr 604.
Trang 5Tiếp nối truyền thống tư tưởng của dân tộc và tiếp thu, vận dụng sángtạo những quan điểm đúng đắn của chủ nghĩa Mác- Lênin về con người, suốt
cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh chỉ có một “…ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” 2 Như chúng ta đã biết, sự thối nát, bạc nhược của chế độ phong kiếnViệt Nam, sự xâm lược và bóc lột tàn tệ của thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX,đầu thế kỷ XX làm cho dân tộc ta mất độc lập, nhân dân mất tự do, đồng bào
ta phải sống trong cảnh tối tăm, tủi nhục của kiếp người nô lệ Hồ Chí Minh
đau xót khi thấy “chưa có bao giờ ở một thời đại nào, ở một nước nào, người
ta lại vi phạm mọi quyền làm người một cách độc ác trơ tráo đến thế” 3
Thấm nhuần chủ nghĩa yêu nước của dân tộc, kết hợp với kinh nghiệmthực tiễn phong phú của mình và đặc biệt được soi sáng bởi lý luận của chủnghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc rằng, để giải phóng conngười, cần phải đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng
xã hội Các cuộc đấu tranh này luôn gắn bó chặt chẽ với nhau và chỉ có nhưvậy, con người mới được giải phóng hoàn toàn Với khát vọng giải phóng conngười, với cách nhìn sáng suốt và khoa học về thời cuộc cùng tài năng phântích thực tiễn một cách biện chứng, Hồ Chí Minh đặt mục tiêu giải phóng dântộc lên hàng đầu vì Người hiểu rằng, nếu dân tộc không được giải phóng,không có độc lập thì cũng không giải phóng được các giai cấp cần lao
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, giành độc lập cho dân tộc là điều vôcùng quý giá, song đó mới chỉ là tiền đề tiên quyết để giải phóng con người.Thực vậy, giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp mới chỉ mang lại độc lậpcho dân tộc, tự do cho nhân dân, con người thoát khỏi ách nô lệ, bóc lột,thống trị Người cho rằng, giành được độc lập dân tộc rồi thì phải xây dựngchủ nghĩa xã hội, bởi chủ nghĩa xã hội không chỉ là xu hướng phát triển tất
2 Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 4, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr 161.
3 Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 1, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr 383.
Trang 6yếu của thời đại, mà còn tạo cơ sở để hiện thực hoá các quyền con người mộtcách toàn diện hơn Xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa chính là để cho nhândân lao động có được cuộc sống ấm no, hạnh phúc, được hưởng công bằng,văn minh; con người thực sự được giải phóng về các mặt kinh tế, chính trị,văn hoá, xã hội, có điều kiện để thoả mãn các nhu cầu vật chất và tinh thần,
có cơ hội để phát triển toàn diện về thể lực, trí lực, đức dục; đồng thời, có thểphát huy mọi khả năng để cống hiến được nhiều nhất cho xã hội
Bước vào công cuộc xây dựng xã hội mới, con người ít nhiều còn mangnhững tàn dư tư tưởng của chế độ xã hội cũ Vì thế, Hồ Chí Minh cho rằng,cần phải giáo dục con người, tẩy rửa những thói hư tật xấu mà xã hội cũ đãtiêm nhiễm nhằm làm cho phần tốt của họ “nảy nở như hoa mùa xuân”, phầnxấu mất dần đi Có thể khẳng định rằng, giải phóng con người là một biểuhiện sinh động trong tư tưởng Hồ Chí Minh về con người là mục tiêu của sựphát triển xã hội Coi con người là mục tiêu của sự phát triển xã hội, Hồ ChíMinh không dừng lại ở việc giải phóng con người thoát khỏi mọi áp bức, bóclột, mọi trói buộc bởi những quan niệm cũ kỹ, lạc hậu của xã hội cũ, mà cònluôn quan tâm đến lợi ích của nhân dân Trong mọi hoàn cảnh, mọi trườnghợp, Người luôn đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu
Với lòng yêu nước và lòng nhân ái cao cả, với việc tiếp thu tinh thầnnhân văn của nhân loại qua nhiều thế kỷ, Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâmđặc biệt đến việc chăm lo đến đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân laođộng Trong tư tưởng của Người, việc thực hiện cách mạng xã hội chủ nghĩa,xét đến cùng, cũng chính là xuất phát từ con người, vì lợi ích của con người
Người từng nói: “Chúng ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì Dân chỉ biết rõ giá trị của tự
do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ” 4 Những lợi ích của conngười, như được tự do, được độc lập, được “ăn no, mặc đủ”… chỉ được hiệnthực hoá và đảm bảo vững chắc thông qua cách mạng xã hội chủ nghĩa Kiên
4 Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 4, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr 152.
Trang 7định nguyên tắc lấy dân làm gốc, trong điều kiện đất nước vừa giành đượcđộc lập lại phải đương đầu với thù trong, giặc ngoài và muôn vàn khó khănkhác, Hồ Chí Minh vẫn dành sự quan tâm đặc biệt đến các vấn đề dân sinh
Như vậy, cơ sở hình thành quan điểm xây dựng con người xã hội chủnghĩa trong tư tưởng Hồ Chí Minh chính là xuất phát từ lý luận của chủ nghĩaMác-Lênin về vai trò, vị trí của quần chúng trong lịch sử; đồng thời xuất phát
từ hoàn cảnh, điều kiện thực tiễn của cách mạng Việt Nam cũng như sự chủđộng tiếp thu chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại của Hồ Chí Minh trongcuộc đời và sự nghiệp hoạt cách mạng của Người
2 Nội dung quan điểm xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa trong tư tưởng Hồ Chí Minh
2.1 Về xây dựng con người mới
Con người mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh là con người xã hội chủnghĩa, con người phát triển toàn diện để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân.Chủ tịch Hồ Chí Minh dùng khái niệm con người mới xã hội chủ nghĩa là đểphân biệt con người sống trong xã hội cũ, con người chưa được giác ngộ cáchmạng, chưa được trang bị lý luận cách mạng đúng đắn theo lập trường củagiai cấp công nhân Con người mới xã hội chủ nghĩa không phải tự nhiên mà
có, nó được gắn với sự nghiệp cách mạng, sự nghiệp đấu tranh giải phóng dântộc, gắn với công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa trên mọi lĩnh vực kinh tế,chính trị, văn hóa, tư tưởng
Hồ Chí Minh luôn xem xét con người trong mối quan hệ với xã hội
Người đưa ra một định nghĩa về con người rất mộc mạc mà độc đáo: “Chữ người, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bầu bạn Nghĩa rộng là đồng bào cả nước Rộng hơn nữa là cả loài người” 5 Với nghĩa đó, khái niệm conngười đã mang trong nó bản chất xã hội, phản ánh các quan hệ xã hội Khibàn về con người, trong tư tưởng của Người không có con người trừu tượng
mà chỉ có con người cụ thể, đó là mỗi một con người đều có cuộc sống, mối
5 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 5, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr 644.
Trang 8quan hệ riêng của họ Đối với Người, khái niệm con người được nhắc tới nhưmột mục tiêu thiêng liêng, cao cả của cách mạng
Tư tưởng về con người, giải phóng con người và con người phát triểntoàn diện là nhân tố quyết định thành công của cách mạng được Người vậndụng và phát triển trong suốt cả cuộc đời lãnh đạo cách mạng Việt Nam Khinói về mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minhnhấn mạnh tới việc chăm lo con người, sao cho người lao động có công ăn
việc làm, sao cho ai cũng được ấm no hạnh phúc Người nói: “Nói một cách tóm tắt, mộc mạc, chủ nghĩa xã hội trước hết nhằm làm cho nhân dân lao động thoát nạn bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm
no và sống một cuộc đời hạnh phúc” 6
Sau khi đến được với chân lý cách mạng, Hồ Chí Minh đã khẳng định:
“Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm
no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hòa bình hạnh phúc” 7 Cũng từ đó, Người đã tìm thấy con đường giải phóng dân tộc ởViệt Nam Đó là con đường cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên chủ nghĩa
xã hội, giải phóng dân tộc gắn với giải phóng xã hội, giải phóng con người đểđảm bảo cho con người cuộc sống ấm no, hạnh phúc, công bằng xã hội
Quan điểm về con người mới xã hội chủ nghĩa của Chủ tịch Hồ ChíMinh luôn gắn với quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin Người vận dụngquan điểm mác xít về con người để xây dựng con người mới, những conngười mang thế giới quan và nhân sinh quan của chủ nghĩa Mác-Lênin, conngười thấm nhuần tư tưởng xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa nhân văn Hồ ChíMinh Theo Người, để trở thành con người mới xã hội chủ nghĩa phải chú ý
cả hai phương diện Một mặt, là sự phấn đấu vươn lên không ngừng của mỗingười theo hướng tự giác đấu tranh với những mặt lạc hậu, mặt xấu vốn tồn
6 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 10, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr 17.
7 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 1, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr 461.
Trang 9tại như mặt bản năng tự nhiên của con người, đồng thời học tập, tu dưỡng đạođức cách mạng được xem như tinh hoa văn hóa của nhân loại Mặt khác, đó là
sự tham gia tích cực của con người vào việc cải tạo xã hội theo hướng xâydựng chủ nghĩa xã hội, đối với nước ta là thực hiện cách mạng giải phóng dântộc, kết hợp với cách mạng xã hội chủ nghĩa Đó là hai mặt luôn gắn kết vớinhau và “muốn có chủ nghĩa xã hội trước hết phải có con người xã hội chủnghĩa” Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ khẳng định một điều kiện có tínhquyết định đối với sự nghiệp cách mạng ở nước ta mà còn chỉ rõ vị trí, vai tròquan trọng của con người mới xã hội chủ nghĩa trong quá trình phát triển đấtnước theo định hướng xã hội chủ nghĩa
2.2 Về xây dựng con người phát triển toàn diện
Nói tới con người Việt Nam phát triển toàn diện là nhằm tới mục tiêuxây dựng xã hội mới, thực hiện công bằng xã hội, dân chủ trong quản lý đấtnước, đó là bản chất của chế độ xã hội mới mà chúng ta đang hướng tới Xâydựng con người Việt Nam phát triển toàn diện trong tư tưởng Hồ Chí Minhphải thực hiện từng bước, từng nhiệm vụ cụ thể như sau:
Thứ nhất, chiến lược con người của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Từ chỗ ý thức được vị trí, vai trò quyết định của con người đến sựnghiệp cách mạng ở nước ta, Người đã có tư duy rất sớm về chiến lược conngười Tại lớp học chính trị của giáo viên cấp II, cấp III toàn miền Bắc năm
1958, Người nói: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm nămthì phải trồng người” Trồng người theo tư tưởng Hồ Chí Minh là bồi dưỡngthế hệ cách mạng cho đời sau, chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanhniên, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa
“hồng”, vừa “chuyên” Người không chỉ quan tâm sâu sắc tới thế hệ cùng thờivới mình, mà người còn quan tâm tới thế hệ tiếp sau; chú ý tới công tác thanh,thiếu niên và nhi đồng với một thái độ yêu thương, độ lượng, nghiêm túc và
Trang 10thận trọng Người căn dặn phải uốn cây từ lúc cây non, đừng để tâm hồn cáccháu bị vẩn đục vì chủ nghĩa cá nhân
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm thấy những biểu hiện của chủ nghĩa cánhân phát sinh từ lớp người còn trẻ, đó là nguyên nhân xuất hiện những thanh,thiếu niên hư hỏng Cho đến lúc sắp từ giã cõi đời, Người vẫn không quênviệc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân Điều đó cho thấy Người coi vấn đềđạo đức cách mạng và việc chống chủ nghĩa cá nhân có tầm rất quan trọngtrong việc “trồng người” Hồ Chí Minh luôn nâng niu, trân trọng những tàinăng, tạo điều kiện để phát triển, vì đây là những hạt giống đỏ của đất nước
Thứ hai, vai trò của giáo dục, đào tạo trong việc xây dựng con người
Việt Nam phát triển toàn diện
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thức trong chiến lược con người thì côngtác giáo dục, đào tạo con người mới là quan trọng hơn bao giờ hết Ngay từlúc mới từ nước ngoài trở về, Người đã nghĩ đến đào tạo người cách mạngbằng nhiều hình thức khác nhau như gửi đi đào tạo ở trường Phương Đông(Liên Xô), tổ chức huấn luyện trực tiếp, viết sách làm tài liệu cho việc truyền
bá chủ nghĩa Mác-Lênin Nhờ đó, Bác đã xây dựng được nhiều thế hệ cán bộcách mạng thấm nhuần chủ nghĩa yêu nước trên một tầm cao mới Đó lànhững chiến sĩ cách mạng có thế giới quan và nhân sinh quan mới, sau nàyNgười gọi đó là những con người mới xã hội chủ nghĩa, họ là những đảngviên đảng cộng sản, những đoàn viên thanh niên lao động, những chiến sĩtrong quân đội và công an nhân dân, những công nhân, nông dân trong sảnxuất và chiến đấu Người đặc biệt chú trọng tới công tác đào tạo cán bộ, đảngviên, gắn việc giáo dục lí luận với thực tiễn, lấy kết quả trong hoạt động thựctiễn làm thước đo tác dụng của giáo dục, đào tạo Những bài học quý giá vềcông tác giáo dục, đào tạo con người mới đã được Người cô đọng trong hai
tác phẩm nổi tiếng là Đường Kách mệnh và Sửa đổi lối làm việc với việc trình