(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh

(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh(Luận văn thạc sĩ) Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH







NGÔ VĂN HỢP

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ BẢN BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN

THÀNH PHỐ BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2019

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH





NGÔ VĂN HỢP

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ BẢN BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN

THÀNH PHỐ BẮC NINH

Ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS NGÔ THỊ MỸ

THÁI NGUYÊN - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “ Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây

dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh” là

công trình nghiên cứu của cá nhân tôi Đề tài hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào Các thông tin sử dụng trong đề tài đã được chỉ rõ nguồn gốc, các tài liệu tham khảo được trích dẫn đầy đủ, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn

Tác giả đề tài

Ngô Văn Hợp

Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng thành phố Bắc Ninh, Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Bắc Ninh đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong việc thu thập số liệu thứ cấp,

sơ cấp và các thông tin hữu ích phục vụ nghiên cứu

Xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài tốt nghiệp

Thái Nguyên, tháng 2 năm 2019

Tác giả Ngô Văn Hợp

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH viii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu của đề tài 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Ý nghĩa khoa học của luận văn 3

5 Kết cấu của luận văn 4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH 5

1.1 Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 5

1.1.1 Quản lý dự án đầu tư 5

1.1.2 Đầu tư xây dựng cơ bản 7

1.1.3 Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách 11

1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách 15

1.2 Kinh nghiệm thực tiễn về quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn vốn ngân sách 20

1.2.1 Kinh nghiệm của một số thành phố ở Việt Nam 20

1.2.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho công tác quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách tại thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh 27

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 30

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 30

2.2 Phương pháp nghiên cứu 30

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin 30

2.2.2 Phương pháp tổng hợp 32

2.2.3 Phương pháp phân tích thông tin 32

2.3 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu 33

2.3.1 Nhóm chỉ tiêu phản ánh tình hình tình hình kinh tế xã hội nói chung 33 2.3.2 Nhóm chỉ tiêu phản ánh tình hình lập kế hoạch dự án đầu tư 33

2.3.3 Nhóm chỉ tiêu phản ánh tình hình triển khai dự án đầu tư 33

2.3.4 Nhóm chỉ tiêu phản ánh tình hình kiểm tra, giám sát và kết quả thực hiện dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 34

Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BẮC NINH 35

3.1 Đánh giá về điều kiện tự nhiên, KTXH của thành phố Bắc Ninh 35

3.2 Thực trạng các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách tại thành phố Bắc Ninh 38

3.2.1 Đặc điểm các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách tại thành phố Bắc Ninh 38

3.2.2 Kết quả đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh 40

3.2.3 Tình hình thực hiện dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 44 3.3 Thực trạng công tác quản lý dự án XDCB bằng nguồn ngân sách tại thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh 53

3.3.1 Lập kế hoạch tổng quan 53

3.3.2 Triển khai thực hiện 54

3.3.3 Kiểm tra, đánh giá và giám sát đầu tư 68

3.3.4 Nghiệm thu, bàn giao và thanh quyết toán các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 69

3.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn

ngân sách tại thành phố Bắc Ninh 69

3.4.1 Các yếu tố chủ quan 69

3.4.2 Các yếu tố khách quan 72

3.5 Đánh giá chung về công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách tại thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh 77

3.5.1 Kết quả đạt được 77

3.5.2 Những hạn chế 78

3.5.3 Nguyên nhân của hạn chế 79

Chương 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BẮC NINH 81

4.1 Quan điểm, phương hướng và mục tiêu về quản lý dự án đầu tư XDCB tại thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh 81

4.1.1 Quan điểm, phương hướng 81

4.1.2 Mục tiêu 83

4.2 Một số giải pháp tăng cường công tác quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh 84

4.2.1 Nâng cao chất lượng công tác khảo sát, thiết kế kỹ thuật xây dựng công trình 84

4.2.2 Giải pháp về công tác đền bù và giải phóng mặt bằng 86

4.2.3 Về cơ chế và tổ chức quản lý dự án đầu tư 88

4.2.4 Các giải pháp khác 90

4.3 Kiến nghị 92

4.3.1 Đối với Nhà nước 92

4.3.2 Đối với UBND tỉnh, các Sở, ban ngành 93

4.3.3 Đối với UBND thành phố Bắc Ninh 94

KẾT LUẬN 95

TÀI LIỆU THAM KHẢO 96

PHỤ LỤC 100

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CNVC : Công nhân viên chứcGPMB : Giải phóng mặt bằng GTNT : Giao thông nông thônHĐND : Hội đồng nhân dân

NGÂN SÁCH : Ngân sách nhà nước

QSDĐ : Quyền sử dụng đất

THCS : Trung học cơ sở

TNHH : Trách nhiệm hữu hạnTPBN : Thành phố Bắc Ninh

DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH

Bảng 3.1 Tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của thành phố Bắc

Ninh giai đoạn 2016-2018 36 Bảng 3.2 Số lượng án đầu tư XDCB tiêu biểu bằng nguồn ngân sách trong

các lĩnh vực tại thành phố Bắc Ninh giai đoạn 2016-2018 39 Bảng 3.3 Số lượng các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách trên

địa bàn thành phố Bắc Ninh 40 Bảng 3.4 Phân loại các dự án đầu tư XDCB theo lĩnh vực đầu tư 41 Bảng 3.5 Đánh giá của cán bộ quản lý về công tác chuẩn bị đầu tư của

các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 47 Bảng 3.6 Đánh giá của cán bộ quản lý về công tác lựa chọn nhà thầu

các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 50 Bảng 3.7 Đánh giá của cán bộ quản lý về công tác quyết toán công trình

các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 52 Bảng 3.8 Đánh giá nhà thầu về công tác quyết toán công trình các dự

án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 53 Bảng 3.9: Tổng hợp kế hoạch vốn đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách

giai đoạn 2016-2018 55 Bảng 3.10: Số lượng công trình XDCB bằng nguồn ngân sách chậm tiến

độ trên địa bàn thành phố Bắc Ninh giai đoạn 2016-2018 56 Bảng 3.11 Đánh giá của nhà thầu và đơn vị hưởng lợi về thời gian thực

hiện các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 57 Bảng 3.12 Đánh giá của nhà thầu về công tác quản lý chi phí trong các

dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 59 Bảng 3.13 Số lượng các dự án sai phạm trong công tác quản lý chất

lượng trong giai đoạn 2016 - 2018 60 Bảng 3.14 Đánh giá của cán bộ quản lý về chất lượng các dự án đầu tư

XDCB bằng nguồn ngân sách 63

Bảng 3.15 Đánh giá của đơn vị hưởng lợi với các dự án đầu tư XDCB

bằng nguồn ngân sách 63 Bảng 3.16 Cơ cấu trình độ chuyên môn của cán bộ thuộc Ban QLDA

xây dựng thành phố Bắc Ninh năm 2018 64 Bảng 3.17 Đánh giá của nhà thầu về năng lực của cán bộ của Ban quản

lý dự án 65 Bảng 3.18: Kết quả nghiệm thu, bàn giao các dự án đầu tư XDCB bằng

nguồn ngân sách trong giai đoạn 2016-2018 69 Hình 3.1 Đánh giá của nhà thầu về công tác lập kế hoạch tổng quan các

dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách 54 Hình 3.2 Biểu đồ đánh giá của nhà thầu về công tác quản lý thông tin

của Ban quản lý dự án 66

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thành phố Bắc Ninh là trung tâm kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa của tỉnh Bắc Ninh và đã thu hút phần lớn các nhà đầu tư, xây dựng, phát triển các khu công nghiệp (KCN) lớn như: KCN Võ Cường - Khắc Niệm (650 ha), KCN Hạp Lĩnh - Nam Sơn (300ha) và 05 cụm công nghiệp làng nghề, thu hút gần 2.000 doanh nghiệp và hàng trăm cơ sở, hợp tác xã sản xuất công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp đang hoạt động hiệu quả Công tác quy hoạch và đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị- nông thôn được triển khai tích cực, bộ mặt đô thị ngày càng được đổi mới, nhiều tuyến đường giao thông kết nối nội ngoại thành, các tuyến đường trung tâm được xây dựng mới và nâng cấp; nhiều dự án khu đô thị với quy mô lớn được đầu tư và đưa vào sử dụng như: Vũ Ninh - Kinh Bắc, Hòa Long - Kinh Bắc, Hồ Ngọc Lân III; Khu đô thị mới đường Lê Thái Tổ (khu HUD); Khu đô thị mới Bắc đường Kinh Dương Vương (phường Vũ Ninh); Khu

đô thị mới Nam Võ Cường (phường Võ Cường) Là một thành phố có nhiều tiềm năng để phát triển nên việc đầu tư vào công tác xây dựng cơ bản là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội

Trong những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố rất nhanh, công tác đầu tư xây dựng được đẩy mạnh, hệ thống hạ tầng giao thông khung đã cơ bản hình thành theo quy hoạch, hệ thống điện, đường, trường, trạm được đầu tư theo chuẩn, các công trình văn hóa được quan tâm đầu tư, kêu gọi

xã hội hóa đầu tư hệ thống chợ nông thôn đi vào hoạt động nền nếp…; Một khối lượng lớn các công trình được đã đầu tư và phát huy có hiệu quả Kết quả là thành phố Bắc Ninh đã đáp ứng đủ các tiêu chí của một đô thị hiện đại và đến ngày 25/12/2017được Chính phủ công nhận là đô thị loại I tại Quyết định số 2088/QĐ-TTg Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được vẫn còn một số tồn tại như tình trạng lãng phí trong hoạt động đầu tư XDCB do công tác thẩm tra, thẩm định còn lỏng lẻo; công tác quản lý chất lượng công trình mới được coi

trọng trên hồ sơ; tiến độ triển khai một số dự án chậm trong đó đặc biệt là chậm trễ công tác chuẩn bị đầu tư và GPMB đã làm giảm hiệu quả nguồn vốn đầu tư; công tác thanh quyết toán còn nhiều thủ tục phức tạp gây nợ đọng trong xây dựng cơ bản Đây là những vấn đề ngày càng trở nên bức xúc và là điều đáng lo ngại cần được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước nói chung và các cấp, các ngành trên địa bàn thành phố Bắc Ninh nói riêng

Xuất phát từ thực tiễn đó, tôi đã chọn và nghiên cứu đề tài: “Tăng cường

quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh” nhằm làm rõ thực trạng, chỉ ra khó khăn hiện tại, đề xuất

những giải pháp khoa học góp phần giúp nhà quản lý hoạch định chính sách cũng như các bên liên quan hướng tới quản lý tốt hơn các dự án đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn thành phố Bắc Ninh trong thời gian tới

2 Mục tiêu của đề tài

2.1 Mục tiêu chung

Đề tài tập trung phân tích thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh Trên cơ sở những kết quả đạt được và khó khăn hiện tại, đề tài sẽ đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh trong giai đoạn 2019-2022, tầm nhìn 2025

- Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý dự án đầu tư XDCB

bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh trong giai đoạn 2019-

2022, tầm nhìn 2025

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Đề tài được thực hiện trên địa bàn thành phố Bắc Ninh

- Về thời gian: Đề tài sử dụng các số liệu để phân tích, đánh giá trong giai đoạn 2016-2018 Các giải pháp được đề xuất đến năm 2022, tầm nhìn đến năm 2025

- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh Để đảm bảo tính khách quan và toàn diện, đề tài nghiên cứu các dự án trong tất cả các lĩnh vực mà Ban quản lý dự án của thành phố đang quản lý Trên cơ sở làm rõ các yếu tố ảnh hưởng, những thuận lợi, khó khăn, đề tài đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý dự án các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh trong giai đoạn 2019-2022, tầm nhìn 2025

4 Ý nghĩa khoa học của luận văn

- Luận văn đề xuất một số giải pháp cơ bản có tính khả thi nhằm tăng cường quản lý đối với các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh trong thời gian tới

- Ngoài ra, luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, các học viên cao học và sinh viên thuộc chuyên ngành quản lý kinh tế

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, luận văn có kết cấu 4 chương, bao gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý dự án đầu

tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản

bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh

Chương 4: Giải pháp tăng cường công tác quản lý dự án đầu tư xây

dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ

DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH

1.1 Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách

1.1.1 Quản lý dự án đầu tư

1.1.1.1 Một số khái niệm

* Khái niệm đầu tư

Đầu tư nói chung là sự hy sinh nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được kết quả nào đó

Những kết quả sẽ đạt được có thể là sự gia tăng thêm các tài sản chính (tiền vốn), tài sản vật chất (nhà máy, đường xá, bệnh viện, trường học…), tài sản trí tuệ (trình độ văn hóa, chuyên môn, quản lý, khoa học kỹ thuật…) và nguồn nhân lực có đủ điều kiện làm việc có năng suất lao động cao hơn trong nền sản xuất xã hội [27]

* Khái niệm dự án đầu tư

Dự án đầu tư là tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được

sự tăng trưởng về số lượng, duy trì, cải tiến hoặc nâng cao chất lượng của sản phẩm hay dịch vụ nào đó trong khoảng thời gian xác định[27]

* Khái niệm quản lý dự án đầu tư

Quản lý dự án là sự vận dụng lý luận, phương pháp, quan điểm có tính hệ thống để tiến hành quản lý có hiệu quả toàn bộ công việc liên quan tới dự án dưới sự ràng buộc về nguồn nhân lực có hạn Để thực hiện mục tiêu dự án, các nhà đầu tư phải liên kế hoạch tổ chức, chỉ đạo, phối hợp, điều hành, khống chế

và đánh giá toàn bộ quá trình từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc dự án

Nói cách khác, quản lý dự án đầu tư là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thiện đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ, bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép[17]

* Khái niệm quản lý dự án đầu tư bằng nguồn ngân sách

Xuất từ các khái niệm trên cho thấy Quản lý dự án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án bằng nguồn ngân sách nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thiện đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ, bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép

1.1.1.2 Đặc trưng cơ bản của quản lý dự án đầu tư

Quản lý dự án bao gồm những đặc trưng sau:

- Chủ thể của quản lý dự án chính là người quản lý dự án

- Khách thể của quản lý dự án liên quan đến phạm vi công việc của dự

án (tức là toàn bộ nhiệm vụ công việc của dự án) Những công việc này tạo thành quá trình vận động của hệ thống dự án Quá trình vận động này được gọi

là chu kỳ tồn tại của dự án

- Mục đích của quản lý dự án là để thực hiện mục tiêu của dự án, tức là sản phẩm cuối cùng phải đáp ứng được yêu cầu của khách hàng Bản thân việc quản lý không phải là mục đích mà là cách thực hiện mục đích

- Chức năng của quản lý dự án có thể khái quát thành nhiệm vụ lên kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều tiết, khống chế dự án Nếu tách rời các chức năng này thì dự án không thể vận hành có hiệu quả, mục tiêu quản lý cũng không được thực hiện Quá trình thực hiện mỗi dự án đều cần có tính sáng tạo, vì thế nên có thể coi việc quản lý dự án là quản lý sáng tạo [17]

1.1.2 Đầu tư xây dựng cơ bản

1.1.2.1 Khái niệm

* Khái niệm về xây dựng cơ bản

Xây dựng cơ bản và đầu tư xây dựng cơ bản là những hoạt động với chức năng tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế thông quan các hình thức xây dựng mới, mở rộng, hiện đại hóa hoặc khôi phục các tài sản cố định[17]

* Khái niệm về đầu tư xây dựng cơ bản

Đầu tư xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân là một bộ phận của đầu tư phát triển, là quá trình bỏ vốn để tiến hành các hoạt động xây dựng cơ bản nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng ra các tài sản cố định trong nền kinh tế[17]

1.1.2.2 Đặc điểm, vai trò của đầu tư XDCB

 Đặc điểm:

Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản là một bộ phận của đầu tư phát triển

do vậy nó cũng mang những đặc điểm của đầu tư phát triển

- Đòi hỏi vốn lớn, ứ đọng trong thời gian dài

Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản đòi hỏi một số lượng vốn lao động, vật tư lớn Nguồn vốn này nhằm khê động trong suốt quá trình đầu tư Vì vậy trong quá trình đầu tư phải có kế hoạch huy động và sử dụng nguồn vốn một cách hợp lý đồng thời có kế hoạch phân bổ nguồn lao động, vật tư thiết bị phù hợp đảm bảo cho công trình hoàn thành trong thời gian ngắn chống lãng phí nguồn nhân lực

Lao động cần sử dụng cho các dự án rất lớn, đặc biệt đối với các dự án trọng điểm quốc gia Do đó, công tác tuyển dụng, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ cần tuân thủ một kế hoạch định trước, sao cho đáp ứng tốt nhất nhu cầu từng loại nhân lực theo tiến độ đầu tư, đồng thời, hạn chế đến mức thấp nhất những ảnh hưởng tiêu cực do vấn đề “hậu dự án” tạo ra như việc bố trí lại lao động, giải quyết lao động dôi dữ…

- Thời kỳ đầu kéo dài

Thời kỳ đầu kéo dài tính từ khi khởi công thực hiện dự án đến khi dự án hoàn thành và đưa vào hoạt động Nhiều công trình đầu tư có thời gian đầu tư kéo dài hàng chục năm Do vốn lớn lại nằm khê đọng trong suốt quá trình thực hiền đầu tư nên để nâng cao hiệu quả vốn đầu tư, cần tiến hành phân kỳ đầu tư, bố trí vốn và các nguồn lực tập trung hoàn thành dứt điểm từng hạng mục công trình, quản lý chặt chẽ tiến độ kế hoạch đầu tư, khắc phục tình trạng thiếu vốn, nợ đọng vốn đầu tư XDCB

- Thời gian vận hành các kết quả đầu tư kéo dài

Thời gian vận hành các kết quả đầu tư tính từ khi đưa công trình vào hoạt động cho đến khi hết thời hạn sử dụng và đào thải công trình Các thành quả của đầu tư xây dựng cơ bản có giá trị sử dụng lâu dài, có khi hàng trăm, hàng nghìn năm, thậm trí tồn tại vĩnh viễn như các công trình nổi tiếng thế giới như vườn Babylon ở Iraq, tượng nữ thần tự do ở Mỹ, kim tự tháp cổ Ai Cập, nhà thờ La Mã ở Roma, Vạn lý trường thành ở Trung Quốc, tháp Angcovat ở Camphuchia,… Trong suốt quá trình vận hành, các thành quả đầu tư chịu tác động hai mặt, cả tích cực và tiêu cực của nhiều yếu tố tự nhiên, chính trị, kinh

- Liên quan đến nhiều ngành

Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản rất phức tạp liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực Diễn ra không những ở phạm vi một địa phương mà còn nhiều địa phương với nhau Vì vậy, khi tiến hành hoạt động này, cần phải có

sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành, các cấp trong quản lý đầu tư, bên cạnh đó phải quy đinh rõ phạm vi trách nhiệm của các chủ thể tham gia đầu tư, tuy nhiên vẫn phải đảm bảo được tính tập trung dân chủ trong quá trình thực hiện đầu tư [27]

 Vai trò

Đầu tư xây dựng cơ bản là hoạt động rất quan trọng, là một khâu trong quá trình thực hiện đầu tư phát triển, nó có quyết định trực tiếp đến sự hình thành chiến lược phát triển kinh tế từng thời kỳ; góp phần làm thay đổi cơ chế quản lý kinh tế, chính sách kinh tế của nhà nước, cụ thể như sau:

- Đầu tư XDCB ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Đầu tư tác động đến sự mất cân đối của ngành, lãnh thổ, thành phần kinh

tế Kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới cho thấy, con đường tất yếu để phát triển nhanh tốc độ mong muốn từ 9% đến 10% thì phải tăng cường đầu tư tạo ra sự phát triển nhanh ở khu vực công nghiệp và dịch vụ

Đối với các ngành nông lâm ngư nghiệp do những hạn chế về đất đai và khả năng sinh học để đạt được tốc độ tăng trưởng từ 5% đến 6% là một điều khó khăn Như vậy chính sách đầu tư ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đến sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế Do vậy các ngành, các địa phương trong nền kinh tế cần phải lập kế hoạch đầu tư dài hạn để phát triển ngành, vùng đảm bảo sự phát triển cân đối tổng thể, đồng thời có kế hoạch ngắn

và trung hạn nhằm phát triển từng bước và điều chỉnh sự phù hợp với mục tiêu

đề ra

- Đầu tư XDCB tác động đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế

Kết quả nghiên cứu của các nhà kinh tế cho thấy, muốn giữ phát triển kinh tế ở mức trung bình thì tỷ lệ đầu tư phải đạt từ 15% đến 20% so với GDP tùy thuộc vào hệ số ICOR của mỗi nước

Nếu ICOR không đổi thì mức tăng GDP hoàn toàn phụ thuộc vào vốn đầu tư, khi đó ICOR phản ánh hiệu quả hoạt động đầu tư Chỉ tiêu này phụ thuộc vào nhiều nhân tố như cơ cấu nến kinh tế, các chính sách kinh tế - xã hội

Ở các nước phát triển, ICOR thường lớn (5-7) do thừa vốn thiếu lao động, do sử dụng công nghệ có giá trị cao, còn ở các nước chậm phát triển, ICOR thấp (2-3) do thiếu vốn, thừa lao động, để thay thế cho vốn sử dụng công nghệ kém hiện đại, giá rẻ

- Đầu tư XDCB tạo ra cơ sở vật chất nói chung và cho tỉnh nói riêng Tác động trực tiếp này đã làm cho tổng tài sản của nền kinh tế quốc dân không ngừng được gia tăng trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải, thủy lợi, các công trình công cộng khác, nhờ vậy mà năng lực sản xuất của các đơn vị kinh tế không ngừng được nâng cao, sự tác động này có tính dây chuyền của những hoạt động kinh tế nhờ đầu tư xây dựng cơ bản Chẳng hạn như chúng ta đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng giao thông điện nước của một khu công nghiệp nào đó, tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế, sẽ đầu tư mạnh hơn vì thế sẽ thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế nhanh hơn

- Đầu tư XDCB tác động đến sự phát triển khoa học công nghệ của đất nước

Có hai con đường để phát triển khoa học công nghệ, đó là tự nghiên cứu phát minh ra công nghệ, hoặc bằng việc chuyển giao công nghệm, muốn làm được điều này, cần có một khối lượng vốn đầu tư mới có thể phát triển khoa học công nghệ Với xu hướng quốc tế hóa đời sống như hiện nay, các quốc gia nên tranh thủ hợp tác phát triển khoa học công nghệ với nước ngoài để tăng tiềm lực khoa học công nghệ của đất nước thông qua nhiều hình thức như hợp tác nghiên cứu, khuyến khích đầu tư chuyển giao công nghệ

- Đầu tư XDCB tác động đến sự ổn định kinh tế tạo công ăn việc làm cho người lao động

Sự tác động không đồng thời về mặt thời gian của đầu tư do ảnh hưởng của tổng cung và tổng cầu của nền kinh tế làm cho mỗi sự thay đổi của đầu tư

dù là tăng hay giảm cùng một lúc vừa là yếu tố duy trì, vừa là yếu tố phá vỡ sự

ổn định của nền kinh tế, như khi đầu tư tăng làm cho các yếu tố liên quan tăng, tăng sản xuất của các ngành sẽ thu hút thêm lao động nâng cao đời sống Mặt khác, đầu tư tăng cầu của các yếu tố đầu vào tăng, khi tăng đến một chừng mực nhất định sẽ gây tình trạng lạm phát, nếu lạm phát mà lớn sẽ gây ra tình trạng sản xuất trì trệ, thu nhập của người lao động thấp đi, thâm hụt ngân sách tăng, kinh tế phát triển chậm lại Do vậy khi điều hành nền kinh tế nhà nước phải đưa

ra những chính sách để khắc phục những nhược điểm trên

Đầu tư xây dựng cơ bản có tác động rất lớn đến việc tạo công ăn việc làm, nâng cao trình độ đội ngũ lao động Như đã biết, trong khâu thực hiện đầu

tư, số lao động phục vụ cần rất nhiều đối với những dự án sản xuất kinh doanh thì sau khi đầu tư dự án đưa vào vận hành phải cần không ít công nhân, cán bộ cho vận hành khi đó tay nghề của người lao động nâng cao, đồng thời những cán bộ học hỏi được những kinh nghiệm trong quản lý, đặc biệt khi có các dự

án đầu tư nước ngoài [27]

1.1.3 Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách

1.1.3.1 Lập kế hoạch quản lý

Lập kế hoạch tổng quan cho dự án là quá trình tổ chức dự án theo một trình tự logic, là việc chi tiết hóa các mục tiêu của dự án thành những công việc cụ thể và hoạch định chương trình thực hiện những công việc đó nhằm đảm bảo thực hiện các lĩnh vực quản lý khác nhau của dự án đã được kết hợp một cách chính xác và đầy đủ[17]

1.1.3.2 Triển khai thực hiện

 Quản lý phạm vi

Quản lý phạm vi dự án là việc tiến hành khống chế quá trình quản lý đối với nội dung công việc của dự án nhằm thực hiện mục tiêu dự án Xác định công việc nào thuộc về dự án và cần phải thực hiện, công việc nào ngoài phạm

vi của dự án Cụ thể, gồm các công việc: phân chia phạm vi, quy hoạch phạm

vi, điều chỉnh phạm vi dự án[17]

 Quản lý thời gian

Quản lý thời gian của dự án là quá trình dự toán kinh phí, giám sát thực hiện chi phí theo tiến độ cho từng công việc và toàn bộ dự án, là việc tổ chức, phân tích số liệu và báo cáo những thông tin về chi phí Quản lý thời gian tốt giúp công trình XDCB từ nguồn ngân sách được sử dụng theo đúng tiến độ, đúng cam kết với địa phương về đền bù, giải phóng mặt bằng [17]

 Quản lý chi phí

Quản lý chi phí dự án là quá trình quản lý chi phí, giá thành dự án nhằm đảm bảo hoàn thành dự án mà chi phí không vượt qua mức trù bị ban đầu Nội dung của quản lý chi phí bao gồm việc bố trí nguồn nhân lực, dự tính giá thành

và khống chế chi phí Quản lý chi phí càng chặt chẽ theo định kỳ và phân cấp quản lý thì càng nâng cao hiệu quả công tác quản lý chi phí, nhất là các dự án XDCB sử dụng vốn từ ngân sách nên càng cần làm chặt chẽ theo quy định của Pháp luật, Nhà nước và quy định riêng của từng dự án các địa phương [11]

 Quản lý chất lượng

Quản lý chất lượng dự án là quá trình quản lý có hệ thống việc thực hiện

dự án nhằm đảm bảo đáp ứng được yêu cầu về chất lượng mà khách hàng đặt

ra Nội dung của quản lý chất lượng bao gồm việc quy hoạch chất lượng, khống chế chất lượng và đảm bảo chất lượng Đây là khâu quan trọng của dự án XDCB, quản lý chất lượng tốt về thông số kỹ thuật công trình, tuổi thọ công trình, độ chính xác theo mẫu thiết kế, cam kết của nhà thầu đối với địa phương

là cơ sở đánh giá chất lượng công trình xây dựng cơ bản [16]

 Quản lý nhân lực

Quản lý nguồn nhân lực là phương pháp quản lý mang tính hệ thống nhằm đảm bảo phát huy hết năng lực, tính tích cực, sáng tạo của mỗi người trong dự án và tận dụng nó một cách có hiệu quả nhất Cụ thể gồm những công

việc: hướng dẫn, phối hợp những nỗ lực của mọi thành viên tham gia dự án vào việc hoàn thiện thành mục tiêu dự án [17]

 Quản lý thông tin

Quản lý thông tin của dự án là quá trình đảm bảo các dòng thông tin thông suốt một cách nhanh nhất và chính xác giữa các thành viên dự án và với các cấp quản lý khác nhau Thông qua quản lý thông tin có thể trả lời được các câu hỏi: Ai cần thông tin về dự án, mức độ chi tiết và các nhà quản lý dự án cần báo cáo cho họ bằng cách nào?[17]

 Quản lý rủi ro

Khi thực hiện dự án sẽ gặp phải những nhân tố rủi ro có thể không lường trước được Quản lý rủi ro là biện pháp quản lý mang tính hệ thống nhằm tận dụng tối đa những nhân tố có lợi, không xác định và giảm thiểu tối đa những nhân tố bất lợi không xác định cho dự án Cụ thể bao gồm những công việc: nhận biết các yếu tố rủi ro, lượng hóa mức rủi ro và có kế hoạch đối phó với từng loại rủi ro [13]

 Quản lý hợp đồng và hoạt động mua bán

Quản lý hợp đồng và hoạt động mua bán của dự án là quá trình lựa chọn, thương lượng, quản lý các hợp đồng và điều hành việc mua bán nguyên vật liệu, trang thiết bị, dịch vụ… cần thiết cho dự án Quá trình quản lý này giải quyết vấn đề: bằng cách nào dự án nhận được hàng hóa và dịch vụ cần thiết của các tổ chức bên ngoài cung cấp cho dự án, tiến độ cung, chất lượng cung như thế nào [13]

1.1.3.3 Kiểm tra, giám sát, đánh giá đầu tư

 Các chủ thể thực hiện giám sát và đánh giá đầu tư

- Cơ quan được giao lập Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chương trình

- Cơ quan được giao chuẩn bị đầu tư dự án

- Chủ chương trình, chủ dự án thành phần, chủ đầu tư

- Cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư; người

có thẩm quyền quyết định đầu tư

- Chủ sử dụng dự án

- Cơ quan chủ quản, Cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước

- Cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành

- Cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư công và cơ quan quản lý nhà nước

về đầu tư

- Ban giám sát đầu tư của cộng đồng[18]

 Nguyên tắc giám sát, đánh giá đầu tư

- Đúng đối tượng, phạm vi, nội dung giám sát và đánh giá đầu tư theo quy định

- Không gây cản trở công việc của các đối tượng chịu sự giám sát và đánh giá đầu tư

- Phải có các tiêu chuẩn, tiêu chí và hồ sơ, tài liệu hợp lệ làm cơ sở cho việc giám sát, đánh giá

- Các thông tin phục vụ công tác giám sát, đánh giá đầu tư phải đầy đủ, kịp thời, chuẩn xác, trung thực và minh bạch

- Phải xem xét toàn diện, đồng bộ các vấn đề liên quan đến quá trình đầu

1.1.3.4 Nghiệm thu bàn giao và thanh quyết toán các dự án đầu tư XDCB:

- Việc bàn giao công trình xây dựng phải tuân thủ các quy định sau:

+ Đã thực hiện nghiệm thu công trình xây dựng theo đúng quy định của pháp luật về xây dựng;

+ Bảo đảm an toàn trong vận hành, khai thác khi đưa công trình vào sử dụng

- Chủ đầu tư có trách nhiệm tiếp nhận công trình theo đúng hợp đồng đã

ký kết với nhà thầu Người tham gia bàn giao công trình phải chịu trách nhiệm

về sản phẩm do mình xác nhận trong quá trình bàn giao công trình xây dựng Trường hợp chủ đầu tư không đồng thời là người quản lý sử dụng công trình thì chủ đầu tư có trách nhiệm bàn giao công trình xây dựng cho chủ quản lý sử dụng công trình sau khi đã tổ chức nghiệm thu công trình xây dựng Việc bàn giao công trình xây dựng phải được lập thành biên bản

- Khi bàn giao công trình xây dựng, nhà thầu thi công xây dựng phải giao cho chủ đầu tư các tài liệu gồm bản vẽ hoàn công, quy trình hướng dẫn vận hành, quy trình bảo trì công trình, danh mục các thiết bị, phụ tùng, vật tư dự trữ thay thế và các tài liệu cần thiết khác có liên quan

- Trường hợp chưa bàn giao được công trình cho chủ quản lý sử dụng thì chủ đầu tư có trách nhiệm tạm thời quản lý, vận hành công trình xây dựng

1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách

1.1.4.1 Các nhân tố chủ quan

 Năng lực quản lý của người lãnh đạo và trình độ chuyên môn của đội

ngũ cán bộ trong bộ máy quản lý chi ngân sách trong đầu tư xây dựng cơ bản

Năng lực quản lý của người lãnh đạo bộ máy quản lý trong đầu tư xây dựng cơ bản, bao gồm các nội dung sau: năng lực đề ra trong hoạt động quản lý; đưa ra được các kế hoạch triển khai các công việc hợp lý, rõ ràng; tạo nên một cơ cấu tổ chức hợp lý, có hiệu quả, có sự phân định rõ ràng trách nhiệm và quyền hạn giữa các nhân viên, cũng như giữa các khâu, các bộ phận của bộ máy quản lý dự án đầu tư xây dựng ở địa phương Năng lực quản lý của người lãnh đạo có tầm quan trọng đặc biệt đối với công tác quản lý Nhà nước nói chung

và quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản ở từng địa phương nói riêng Nếu năng lực của người lãnh đạo yếu, bộ máy tổ chức không hợp lý, các chiến lược không phù hợp với thực tế thì việc quản lý dự án trong đầu tư xây dựng cơ bản

sẽ không hiệu quả, dễ gây tình trạng chi vượt quá thu, chi đầu tư giàn trải, phân

bổ chi đầu tư xây dựng cơ bản không hợp lý; có thể dẫn đến tình trạng thất thoát, lãng phí ngân sách, không thúc đẩy được sự phát triển của nền kinh tế, đảm bảo các vấn đề xã hội…

Ngoài ra, đối với người lãnh đạo cũng cần tránh bệnh chạy theo thành tích, bệnh cục bộ địa phương, bệnh quan liêu mệnh lệnh, coi thường pháp luật, xem trình tự thủ tục là thứ gò bó quyền lực của mình Đây cũng có thể được coi

là một trong những yếu tố làm giảm hiệu quả, thậm chí còn gây những hậu quả như thất thoát, lãng phí, tham nhũng,… trong công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn địa phương

Năng lực chuyên môn của các bộ phận quản lý chi ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản ở địa phương lại là yếu tố quyết định hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng cơ bản Nếu cán bộ quản lý có năng lực chuyên môn cao sẽ giảm thiểu được sai lệch trong cung cấp thông tin của đối tượng sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản, kiểm soát được toàn bộ nội dung chi, nguyên tắc chi và tuân thủ theo các quy định về quản lý dự án đầu

tư xây dựng cơ bản đảm bảo theo kế hoạch đã đề ra

Bên cạnh năng lực chuyên môn thì đối với cán bộ công chức cũng cần phải tránh bệnh xu nịnh, chiều ý cấp trên, là thói quen xin cho, hạch sách, thiếu

ý thức chịu trách nhiệm cá nhân Thậm chí là sa sút về phẩm chất đạo đức như đòi hối lộ, đưa đút lót, thông đồng, móc ngoặc, gian lận… đây là những nhân tố ảnh hưởng không tốt tới quá trình quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản (do vốn đầu tư xây dựng cơ bản thường lớn) gây giảm hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước nghiêm trọng, giảm hiệu quả của dự án

 Tổ chức bộ máy quản lý chi ngân sách trong đầu tư xây dựng cơ bản

Tổ chức bộ máy quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn địa phương và việc vận dụng quy trình nghiệp vụ quản lý vào thực tiễn địa phương: hoạt động quản lý chi ngân sách Nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản được triển khai có thuận lợi và hiệu quả hay không phụ thuộc rất lớn vào tổ chức bộ

máy quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản và quy trình nghiệp vụ, trong đó đặc biệt là quy trình nghiệp vụ quản lý Tổ chức bộ máy và quy trình quản lý, quyền hạn trách nhiệm của từng khâu, từng bộ phận, mối quan hệ của từng bộ phận trong quá trình thực hiện từ lập, chấp hành, quyết toán và kiểm toán chi ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản có tác động rất lớn đến quản lý dự

án đầu tư xây dựng cơ bản Tổ chức bộ máy quản lý phù hợp sẽ nâng cao chất lượng quản lý, hạn chế tình trạng sai phạm trong quản lý Quy trình quản lý được bố trí càng khoa học, rõ ràng thì càng góp phần quan trọng làm nâng cao chất lượng của thông tin tới cấp ra quyết định quản lý dự án đầu tư xây dựng

cơ bản, giảm các yếu tố sai lệch thông tin Từ đó nâng cao được hiệu quả quản

lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn địa phương

 Công nghệ quản lý dự án đầu tư XDCB trên địa bàn địa phương Việc ứng dụng công nghệ tin học vào trong cuộc sống ngày nay đã và đang thực sự chứng tỏ vai trò không thể thiếu được của nó Thực tế đã chứng minh với việc ứng dụng công nghệ tin học vào trong công tác quản lý nhà nước nói chung và quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản ở địa phương nói riêng sẽ giúp tiết kiệm được thời gian xử lý công việc, đảm bảo được tính chính xác, nhanh chóng và thống nhất về mặt dữ liệu, tạo tiền đề cho những quy trình cải cách về mặt nghiệp vụ một cách hiệu quả Chính vì lẽ đó mà công nghệ tin học

là một trong những nhân tố ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn địa phương

1.1.4.2 Các nhân tố khách quan

 Điều kiện tự nhiên

Xây dựng cơ bản thường được tiến hành ngoài trời, do đó nó chịu ảnh hưởng của điều kiện khí hậu Bên cạnh đó, ở mỗi vùng, mỗi lãnh thổ có điều kiện tự nhiên khác nhau, do vậy cần phải có những thiết kế, kiến trúc phù hợp với điều kiện tự nhiên ở nơi xây dựng công trình Chẳng hạn, ở địa phương có nhiều sông, lại hay xảy ra lũ lụt thì chi ngân sách sẽ tập trung vào xây dựng đê,

kè, và tu sửa đê, khi xây dựng công trình phải tránh mùa mưa, bão và có những biện pháp hữu hiệu để tránh thiệt hại xảy ra nhằm đảm bảo chất lượng công trình; hoặc địa phương có địa hình chủ yếu là đồi núi, dốc thì chú ý đầu tư cho giao thông thuận lợi để có thể phát triển kinh tế và phát triển các ngành nghề phù hợp với điều kiện địa hình đó Vì vậy, quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách chịu ảnh hưởng nhiều từ các điều kiện tự nhiên

ở địa phương

 Điều kiện kinh tế - xã hội

Quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn NSNN trên địa bàn địa phương đều chịu ảnh hưởng bởi điều kiện kinh tế xã hội Với môi trường kinh tế ổn định, vốn đầu tư sẽ được cung cấp đầy đủ, đúng tiến độ Ngược lại nền kinh tế mất ổn định, mức tăng trưởng kinh tế chậm Nhà nước sẽ thắt chặt tín dụng để kìm chế lạm phát, các dự án sẽ bị điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư, chi ngân sách nhà nước giảm Lạm phát cũng làm cho giá cả nguyên vật liệu tăng, làm chi phí công trình tăng điều này có thể hoãn thực hiện dự án vì không đủ vốn đầu tư để thực hiện Vì vậy, có thể nói các yếu tố về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng không nhỏ đến quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn địa phương

 Cơ chế chính sách và các quy định của nhà nước về quản lý chi ngân sách trong đầu tư xây dựng cơ bản

Trong kinh tế thị trường có sự điều tiết của nhà nước, pháp luật đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong việc quản lý Nhà nước nói chung và quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản nói riêng Hệ thống pháp luật với vai trò hướng dẫn và tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế trong xã hội hoạt động theo trật tự, trong khuôn khổ pháp luật, đảm bảo sự công bằng, an toàn và hiệu quả đòi hỏi phải rất đầy đủ, chuẩn tắc và đồng bộ Vì vậy, hệ thống pháp luật, các chính sách liên quan đến quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản sẽ có tác

dụng kiềm hãm hay thúc đẩy hoạt động quản lý hiệu quả hay không hiệu quả

dự án đầu tư xây dựng cơ bản ở địa phương

Môi trường pháp lý là nhân tố có ảnh hưởng rất lớn tới quản lý dự án đầu

tư xây dựng cơ bản ở địa phương Chẳng hạn, định mức, đơn giá, của Nhà nước

là một trong những căn cứ quan trọng để xây dựng dự toán, phân bổ dự toán và kiểm soát chi tiêu trong đầu tư xây dựng cơ bản, cũng là một trong những chỉ tiêu để đánh giá chất lượng quản lý và điều hành ngân sách nhà nước của các cấp chính quyền địa phương Việc ban hành các định mức, đơn giá một cách khoa học, cụ thể, kịp thời sẽ góp phần không nhỏ trong việc quản lý chi phí dự

án được chặt chẽ hơn, hiệu quả hơn Hay như, sự phân định trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan, các cấp chính quyền trong việc quản lý chi ngân sách nhà nước cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng công tác quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản Chỉ trên cơ sở phân công trách nhiệm, quyền hạn rõ ràng của từng cơ quan, địa phương sẽ tạo điều kiện cho công tác quản lý chi ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản đạt hiệu quả, không lãng phí công sức, tiền của Sự phân định trách nhiệm, quyền hạn phải được tôn trọng và thể chế hóa thành Luật để các cơ quan cũng như từng cá nhân có liên quan biết được phạm vi trách nhiệm và quyền hạn của mình trong thực hiện nhiệm vụ, qua đó công việc được tiến hành trôi chảy, dựa trên nguyên tắc rõ ràng, minh bạch không đùn đẩy trách nhiệm, và trách nhiệm giải trình rõ ràng sẽ góp phần nâng cao chất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản

 Khả năng về nguồn lực ngân sách nhà nước:

Dự toán về chi ngân sách trong đầu tư xây dựng cơ bản được lập luôn luôn dựa và tính toán có khoa học của nguồn thu ngân sách, tức là căn cứ vào thực tiễn thu ngân sách các năm trước và dự báo tăng thu trong năm nay mà đề

ra kế hoạch thu ngân sách, vì vậy, chi ngân sách trong đầu tư xây dựng cơ bản không được vượt quá thu ngân sách dành cho đầu tư, đồng thời cũng căn cứ vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương để lập dự toán chi ngân

sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản hàng năm Đối với các địa phương

có nguồn thu lớn thì không phụ thuộc vào NSTW cấp thì chủ động hơn trong việc lập dự toán và quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản

1.2 Kinh nghiệm thực tiễn về quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn vốn ngân sách

1.2.1 Kinh nghiệm của một số thành phố ở Việt Nam

1.2.1.1 Kinh nghiệm tỉnh Vĩnh Phúc

Đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) là lĩnh vực quan trọng, giữ vai trò chủ yếu trong việc xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Hàng năm, ngân sách tỉnh Vĩnh Phúc dành một tỷ lệ lớn chi cho đầu tư xây dựng cơ bản Tuy nhiên, cũng như tình trạng chung của nhiều địa phương trong cả nước chất lượng hoạt động đầu tư trên địa bàn tỉnh còn hạn chế

Vì vậy, để khắc phục tình trạng trên thì việc nâng cao chất lượng đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách là nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn hiện nay

Thời gian qua, công tác đầu tư phát triển trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc có nhiều chuyển biến tích cực.Huy động vốn đầu tư toàn xã hội đạt khá, nhất là khu vực FDI và khu vực dân cư Công tác lập quy hoạch xây dựng được các cấp, các ngành tích cực triển khai, đến nay nhiều dự án quy hoạch quan trọng được thực hiện Công tác chuẩn bị đầu tư, công tác thẩm định dự án, thẩm định

kế hoạch đấu thầu đã có những bước tiến bộ thực hiện theo đúng chỉ thị 1792/CT-TTg ngày 15/10/2011 của Thủ tướng chính phủ Công tác phân bổ vốn đầu tư XDCB có bước tiến mới theo hướng tập trung và ưu tiên thanh toán nợ KLHT, hạn chế tối đa khởi công mới Việc phân khai thác các nguồn vốn được triển khai ngay khi có chỉ tiêu giao vốn của trung ương để chủ đầu tư chủ động triển khai thực hiện dự án Trong thực hiện khối lượng hoàn thành của năm trước, số dự án đầu tư xây dựng mới ít Công tác thanh tra, giám sát đầu

tư được quan tâm, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực quản lý đầu tư, nâng cao chất lượng giám sát, đánh giá đầu tư trên địa bàn

tỉnh Công tác quyết toán đầu tư những năm gần đây được tỉnh hết sức chú trọng, chỉ đạo quyết liệt Đặc biệt, từ ngày 01/01/2013 đã thực hiện cải cách thủ tục hành chính đối với lĩnh vực quyết toán vốn đầu tư theo cơ chế một cửa liên thông ở cả cấp tỉnh và cấp huyện Các nhiệm vụ trọng tâm, các dự án trọng điểm, dự án BT, dự án xây dựng nông thôn mới… được hoàn thành cơ bản làm thay đổi bộ mặt đô thị, nhiều dự án hoàn thành phát huy hiệu quả cao, thúc đẩy phát triển kinh tế, phúc lợi, an sinh xã hội

Theo tinh thần Chỉ thị số 1792/CT-TTg ngày 15/10/2011 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý đầu tư từ vốn ngân sách Nhà nước và vốn trái phiếu Chính phủ; Chỉ thị số 19/CT-TTg ngày 18/06/2012 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; Chỉ thị số 27/CT-TTg ngày 10/10/2012 của Thủ tướng Chính phủ về những giải pháp chủ yếu khắc phục tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản tại các địa phương và Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 28/6/2013 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý đầu tư và xử lý nợ đọng từ nguồn NGÂN SÁCH Tỉnh đã thực hiện tốt các giải pháp về quản lý đầu tư xây dựng cơ bản, vốn đầu tư được phân bổ theo hướng tập trung, nợ động trong XDCB dần được kiểm soát; thủ tục hành chính trong XDCB được cải thiện; nhiều dự án trọng điểm, dự án về nông thôn mới được đầu tư hoàn thành đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả đầu tư Tuy nhiên, còn một số tồn tại trong lĩnh vực đầu tư XDCB kéo dài nhiều năm vẫn chậm được khắc phục như:

Một là,một số quy hoạch chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu, thiếu

đồng bộ Một số quy hoạch ngành, lĩnh vực còn chậm được bổ sung, điều chỉnh như: quy hoạch cấp nước, thoát nước… dẫn đến việc triển khai các dự án đầu

tư cụ thể gặp nhiều khó khăn và thiếu thống nhất

Hai là, chuẩn bị đầu tư được thực hiện tốt trong kế hoạch gia đầu năm,

tuy nhiên trong năm còn phát sinh dự án mới có tổng mức đầu tư lớn gây khó khăn trong việc thẩm định và cân đối vốn đầu tư theo quy định; đa số các đơn vị cấp huyện chưa thực hiện nghiêm túc việc giao danh mục chuẩn bị đầu tư

trong kế hoạch đầu năm; chưa thực hiện thẩm định nguồn vốn trước khi quyết định đầu tư; số dự án mới bố trí theo kế hoạch còn nhiều, chưa được hạn chế tới mức tối đa

Ba là, công tác tư vấn xây dựng còn nhiều bất cập, năng lực chuyên môn

còn hạn chế, hồ sơ dự án, thiết kế - dự toán chất lượng còn thấp, tính toán, dự báo chưa đầy đủ, chuẩn xác dẫn tới nhiều dự án phải điều chỉnh, bổ sung quy

mô, tổng mức đầu tư gây khó khăn trong quá trình thực hiện và làm chậm tiến độ đầu tư xây dựng công trình

Bốn là, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn,

ảnh hưởng lớn đến tiến độ thực hiện các công trình, đặc biệt là các công trình trọng tâm, trọng điểm và công trình giao thông có tổng mức đầu tư lớn

Năm là, giao chỉ tiêu kế hoạch nhà nước còn chậm ở một số nguồn vốn

như: giao thông nông thôn, giao thông nội đồng; bố trí vốn đầu tư tuy có tập trung hơn các năm trước nhưng vẫn còn dàn trải và chưa phù hợp quy định về

cơ chế giao và điều hành kế hoạch năm 2017 ở nguồn vốn phân cấp về cho cấp huyện theo nguyên tắc và tiêu chí Việc đề xuất bố trí vốn của các ngành còn chưa sát thực tế và đúng quy định: mức vốn bố trí cho một công trình thấp, nhiều công trình chưa quyết toán bố trí quá 80% dự toán được duyệt (trong khi một số công trình quyết toán chưa bố trí đủ 100% giá trị quyết toán được duyệt), nhiều công trình bố trí vượt cơ chế hỗ trợ quy định tại các Nghị quyết của HĐND tỉnh, bố trí vốn cho giáo dục - đào tạo chưa đủ mức đã được UBND tỉnh giao

Sáu là, một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án chưa chấp hành tốt các quy

định tại Chỉ thị số 1792/CT-TTg ngày 15/10/2011 của Thủ tướng Chính phủ, Chỉ thị số 27/CT-TTg ngày 10/10/2012 dẫn tới nhiều dự án thực hiện vượt khối lượng so với kế hoạch giao, gây nợ đọng trong XDCB Công tác báo cáo định

kỳ của một số chủ đầu tư, các ban quản lý dự án còn chưa thực hiện đúng quy định

Bảy là, việc kiểm tra, giám sát, công tác giám sát đầu tư, giám sát cộng

đồng chưa được các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, các cơ quan quản lý Nhà nước coi đúng mức, hầu như chưa phát huy được hiệu quả Công tác thanh tra, kiểm tra quá trình quản lý đầu tư XDCB từ NGÂN SÁCH chưa đi vào chiều sâu Các cuộc tiến hành thanh tra, kiểm tra, giám sát trên số lượng đầu công trình/ dự án thấp, nhiều sai phạm chưa được phát hiện kịp thời

Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế và yếu kém là do một số đơn vị tư vấn chưa có trách nhiệm cao trong công tác lập quy hoạch, một số quy hoạch mới lập đã phải bổ sung, điều chỉnh; quy trình công tác chuẩn bị đầu tư còn chưa quản lý một cách chặt chẽ; công tác giải phóng mặt bằng gặp khó khăn do một số chính sách của Chính phủ về đất trồng lúa; ý thức, trách nhiệm của một số chủ đầu tư còn hạn chế, không chủ động thực hiện đúng các quy định về đầu tư xây dựng của Nhà nước, các hướng dẫn của cơ quan cấp trên

Nâng cao chất lượng quản lý đầu tư XDCB từ NGÂN SÁCH là hoạt động có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đến sự phát triển của mỗi địa phương, nó góp phần tạo lập hạ tầng kinh tế - xã hội, điều chỉnh cơ cấu kinh tế thúc đẩy

sự phát triển kinh tế - xã hội, nó đòi hỏi sự tham gia tích cực, đồng bộ của cấp ủy, chính quyền, sự vào cuộc của chủ đầu tư, nhà thầu và sự tham gia của cả cộng đồng dân cư trong tất cả các khâu, các bước của hoạt động đầu

tư Thực hiện tốt công việc này, tin chắc rằng Vĩnh Phúc tiếp tục sẽ có những thành công [24; 38]

1.2.1.2 Kinh nghiệm tỉnh Bình Dương

Những năm qua, Bình Dương đã làm tốt công tác đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) góp phần không nhỏ vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tuy nhiên, để nguồn vốn đầu tư XDCB mang lại hiệu quả cao, trong thời gian tới Bình Dương sẽ tập trung nhiều giải pháp quản lý đầu tư XDCB, góp phần phát triển kinh tế - xã hội

Theo báo cáo của Sở Kế hoạch - đầu tư tỉnh, trong giai đoạn 2016-2018, UBND tỉnh ban hành các Quyết định phân bổ nguồn vốn đầu tư phát triển với số vốn đã phân bổ 21.115,057 tỷ đồng; tổng số vốn được giải ngân 21.047,531

tỷ đồng đạt 99,68% kế hoạch Trong giai đoạn 2016-2018 đã hoàn thành và bàn giao đưa vào sử dụng 316 công trình; trong đó có 134 công trình trường học các cấp, 29 công trình nâng cấp, mở rộng, sửa chữa, xây mới các tuyến đường,

19 dự án ứng dụng công nghệ thông tin…

Đặc biệt, trong giai đoạn 2016-2018, các dự án được phê duyệt trên địa bàn tỉnh do được khảo sát, tư vấn thiết kế phù hợp và sát với điều kiện thực tế của địa phương; công tác thẩm định được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình, đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả nên đã không thực hiện điều chỉnh, cắt giảm quy

mô, tổng mức đầu tư các dự án theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và UBND tỉnh

Trong thời gian qua, các giải pháp về quản lý đầu tư XDCB, vốn đầu tư được phân bổ theo hướng tập trung, nợ đọng trong XDCB dần được kiểm soát; thủ tục hành chính trong XDCB được cải thiện; nhiều dự án trọng điểm, dự án

về nông thôn mới được đầu tư hoàn thành đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả Nguồn vốn đầu tư từ ngân sách chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng vốn đầu tư phát triển (chiếm 67%) nhưng được tập trung đầu tư cho các công trình hạ tầng kinh

tế - xã hội quan trọng, tạo động lực thu hút các nguồn vốn đầu tư khác của xã hội tham gia đầu tư phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng, góp phần thực hiện công nghiệp hóa, đô thị hóa trên địa bàn tỉnh

Mặt khác, việc thực hiện công tác phân cấp vốn đầu tư XDCB trong thời gian qua đã tạo được sự chủ động, linh hoạt việc bố trí vốn cho các công trình,

dự án quan trọng, bức xúc, đáp ứng kịp thời nhu cầu và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của các cấp Từ đó làm tăng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư; nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước về đầu tư Bên cạnh đó, việc phân cấp cho chủ tịch UBND cấp xã quyết định đầu tư công trình trong hạn mức quy định đã tăng

thêm thẩm quyền, trách nhiệm trong việc phê duyệt dự án đầu tư, chủ động thực hiện dự án, giảm bớt các thủ tục hành chính của các cơ quan chuyên môn cấp huyện Đồng thời, góp phần xóa bỏ cơ chế “xin cho”, đảm bảo công khai, minh bạch trong việc phân bổ vốn và quản lý đầu tư xây dựng Công tác quản

lý ngân sách đầu tư cũng như khả năng cân đối ngân sách của cấp huyện, cấp

xã từng bước được nâng lên, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quản lý đầu

tư xây dựng Giảm bớt áp lực cho các đơn vị cấp tỉnh trong việc quản lý, giám sát, cân đối vốn cho các công trình cấp huyện, cấp xã

Công tác lập quy hoạch xây dựng được các cấp, các ngành tích cực triển khai, đến nay nhiều dự án qua hoạch quan trọng được thực hiện nghiêm túc và hiệu quả Công tác chuẩn bị đầu tư, thẩm định dự án, thẩm định kế hoạch đấu thầu đã có những bước tiến bộ Công tác phân bổ vốn đầu tư XDCB có bước tiến mới theo hướng tập trung ưu tiên cho những công trình quan trọng, bức xúc, các công trình chuyển tiếp, hạn chế tối đa khởi công mới Công tác thanh tra, giám sát đầu tư được quan tâm, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực quản lý hoạt động đầu tư, nâng cao chất lượng giám sát, đánh giá đầu tư trên địa bàn tỉnh

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đầu tư XDCB vẫn còn một số tồn tại hạn chế như: nguồn vốn phân cấp tuy đã được cân đối, tính toán đảm bảo về định hướng phát triển, nhu cầu thực tế của từng huyện nhưng thực tế chưa đáp ứng được nhiệm vụ đầu tư XDCB của các đơn vị Chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư còn thấp, việc tổ chức lựa chọn nhà thầu tư vấn, nhà thầu thi công chưa đảm bảo đủ năng lực dẫn đến một số dự án phải điều chỉnh nhiều lần, thời gian thi công kéo dài làm tăng tổng mức đầu tư và chậm tiến độ thực hiện…

Tăng cường quản lý đầu tư phát triển

Để kịp thời chấn chỉnh công tác quản lý đầu tư và phân bổ kế hoạch vốn đầu tư trên địa bàn tỉnh, sở Kế hoạch đầu tư cho biết, đã đề nghị UBND cấp huyện, thị xã, thành phố, các chủ đầu tư trong thời gian tới tập trung thực hiện một số giải pháp Đó là xây dựng Kế hoạch và lộ trình xử lý khắc phục tình

trạng nợ đọng xây dựng cơ bản; không để phát sinh nợ đọng Các cấp, các ngành tăng cường quản lý đầu tư phát triển trong tất cả các khâu, từ quy hoạch,

kế hoạch, chuẩn bị đầu tư, xây dựng dự án, bố trí vốn đến triển khai, giám sát thực hiện, kiểm toán quyết toán

Lựa chọn danh mục dự án, dự kiến phân bổ vốn tập trung hơn cho các

dự án quan trọng, cấp bách, hạn chế khởi công mới các dự án chưa thật sự cần thiết; công tác rà soát, thẩm định dự án, trong đó chú trọng thẩm định, phê duyệt

dự án đầu tư khi xác định được nguồn vốn và khả năng cân đối của vốn; rà soát, đánh giá các dự án đầu tư, tập trung bố trí nguồn nhân lực đối với các dự án có hiệu quả dự án cấp bách; cắt giảm, dừng các dự án không có hiệu quả; chuyển đổi hình thức đầu tư các dự án có khả năng chuyển đổi để huy động các nguồn năng lực khác và giảm áp lực cho ngân sách nhà nước

Nâng cao công tác quy hoạch; thực hiện rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch xây dựng tỉnh; hoàn thành xây dựng các quy hoạch kinh tế - xã hội quy hoạch chi tiết các phường, xã và quy hoạch ngành đảm bảo đồng bộ, sự phù hợp giữa quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội

Tăng cường vai trò của các cơ quan chức năng trong quá trình quản lý Nhà nước về đầu tư XDCB Sớm hoàn thành việc rà soát, phân loại đối với những dự án, công trình đang được đầu tư, nhưng thiếu vốn để tiếp tục triển khai và những dự án đã quyết định đầu tư chưa bố trí vốn; đề xuất và giải quyết biện pháp giải quyết phù hợp đối với từng dự án, như: chuyển đổi sang các hình thức đầu tư khác, huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện hoặc tạm dừng thực hiện đến khi có điều kiện cân đối, bố trí vốn

Đẩy mạnh công tác giám sát, đánh giá đầu tư; tổ chức đánh giá những thuận lợi, khó khăn và vướng mắc khi thực hiện các quyết định về phân cấp đầu tư trên địa bàn tỉnh để có những điều chỉnh phù hợp; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện các chương trình, nghị quyết của HĐND tỉnh về

nguồn vốn phân cấp cho huyện và công tác đấu thầu Thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về xây dựng, từ công tác chuẩn bị đầu tư, thẩm định, đấu thầu, phê duyệt đến quản lý cấp phát vốn, quyết toán vốn đầu tư Các dự

án đầu tư XDCB phải đảm bảo tính khả thi, sát với yêu cầu nhiệm vụ đầu tư, đảm bảo đúng tiến độ kế hoạch đề ra, hạn chế đến mức thấp nhất các chi phí phát sinh trong quá trình đầu tư và nghiệm thu công trình

Tăng cường quản lý năng lực hoạt động của các nhà thầu tư vấn, thi công xây dựng Thường xuyên thẩm định về năng lực, kinh nghiệm của các nhà thầu

tư vấn, thi công xây dựng, công khai đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh Đồng thời thông báo cả những vi phạm của các nhà thầu để các chủ đầu tư làm căn cứ lựa chọn Nâng cao công tác cải cách hành chính, chống tiêu cực, phiền hà ở các cơ quan nhà nước liên quan đến quá trình đầu tư XDCB

Rà soát lại những thủ tục hành chính không cần thiết trong quá trình thực hiện thủ tục đầu tư, cũng như trong thu hút đầu tư [36; 37]

1.2.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho công tác quản lý dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách tại thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh

Một là, việc quản lý Nhà nước đối với đầu tư XDCB bằng nguồn ngân

sách phải theo hướng phát hiện những bất cập trong chế độ, chính sách và cơ chế liên quan đến vốn đầu tư XDCB Từ đó sửa đổi, điều chỉnh, bổ sung kịp thời phù hợp với xu hướng phát triển của khoa học - công nghệ và sự biến đổi của cơ chế thị trường, đủ sức làm cơ sở pháp lý cho việc quản lý của Nhà nước ngày càng có hiệu quả và hiệu lực hơn trong lĩnh vực đầu tư XDCB từ ngân sách trong thời gian tới

Hai là, quản lý đầu tư XDCB từ ngân sách, tỉnh Bắc Ninh cần nâng cao

chất lượng quy hoạch, kế hoạch, thiết kế,thẩm định, đấu thầu, phê duyệt và quản lý cấp phát vốn, quyết toán vốn đầu tư các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách

Ba là, để nâng cao chất lượng quản lý trong công tác quản lý dự án đầu tư

XDCB bằng nguồn ngân sách, bộ máy thực thi công tác quản lý cần được kiện toàn, nâng cao năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ, viên chức và người lao động làm việc tong lĩnh vực này Có cơ chế, hình thức thưởng phạt và xử lý nghiêm minh những vi phạm, sai sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ gây lãnh phí, thất thoát nguồn lực tài chính của Nhà nước

Bốn là, cần nâng cao chất lượng quản lý đối với công tác thanh toán, quyết

toán với vốn đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách của tỉnh Bắc Ninh theo hướng: chính xác, đúng chế độ, giảm thiểu các thủ tục gây phiền hà, giảm nợ đọng, loại trừ các sai phạm gây thất thoát, lãnh phí hay tham ô, tham nhũng Quản lý đầu

tư XDCB bằng nguồn ngân sách theo hướng nâng cao năng lực kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán và thanh tra các khâu có liên quan đến việc đầu tư XDCB từ ngân sách

Năm là, tăng cường vai trò của các cơ quan chức năng trong quản lý Nhà

nước về đầu tư bằng nguồn ngân sách Sớm hình thành việc rà soát, phân loại đối với những dự án, công trình đang được đầu tư từ vốn ngân sách, nhưng thiếu vốn để tiếp tục triển khai và những dự án đã quyết định đầu tư chưa được bố trí vốn; đề xuất và quyết định biện pháp giải quyết phù hợp đối với từng dự

án, như: chuyển đổi sang các hình thức đầu tư khác, huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện hoặc tạm dừng thực hiện đến khi có điều kiện cân đối, bố trí vốn, thì phải có biện pháp bảo toàn giá trị công trình dở dang

Sáu là, giám sát chặt chẽ đối với các nhà thầu các doanh nghiệp hoạt

động trong lĩnh vực xây dựng Ban hành quy định trách nhiệm và chế tài xử lý

vi phạm cụ thể cho các chủ đầu tư, các ban quản lý dự án, các nhà thầu về công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự án, dự toán, thiết kế bản vẽ thi công, tổ chức đấu thầu và thi công

Bảy là, tăng cường công tác giám sát, đánh giá đầu tư theo đúng quy định

của Nghị định số 85/2015/NĐ-CP ngày 30/09/2015 của Chính phủ; tổ chức đánh giá những thuận lợi, khó khăn và vướng mắc khi thực hiện các quyết định

về phân cấp đầu tư trên địa bàn tỉnh để có những điều chỉnh cho phù hợp; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện các chương trình, nghị quyết của HĐND tỉnh theo các nguồn vốn phân cấp về thành phố Đặc biệt thời gian tới cần chú trọng tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát cộng đồng trong hoạt động quản lý đầu tư XDCB trên địa bàn