MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG SÀI GÒN KHU VỰC I TỪ 2010 ĐẾN 2015 MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG SÀI GÒN KHU VỰC I TỪ 2010 ĐẾN 2015 MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG SÀI GÒN KHU VỰC I TỪ 2010 ĐẾN 2015 MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG SÀI GÒN KHU VỰC I TỪ 2010 ĐẾN 2015 MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG SÀI GÒN KHU VỰC I TỪ 2010 ĐẾN 2015 MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG SÀI GÒN KHU VỰC I TỪ 2010 ĐẾN 2015
Trang 1BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH –MARKETING
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN
THAM GIA XÉT THƯỞNG
“TÀI NĂNG KINH TẾ TRẺ” – LẦN 5, 2016
Đề tài:
MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG SÀI GÒN KHU VỰC I TỪ 2010 ĐẾN 2015
Người hướng dẫn: Ths Trần Thị Kim Yến
Sinh viên thực hiện:
- Đinh Tấn Lượng (nhómtrưởng)
- Hồ Thị KhánhLy
- Nguyễn MinhLộc
- Nguyễn Thị MỹHạnh
TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2016
Trang 2BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH –MARKETING
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN
THAM GIA XÉT THƯỞNG
“TÀI NĂNG KINH TẾ TRẺ” – LẦN 5, 2016
Đề tài:
MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG SÀI GÒN KHU VỰC I TỪ 2010 ĐẾN 2015
Người hướng dẫn: Ths Trần Thị Kim Yến
Sinh viên thực hiện:
- Đinh Tấn Lượng (nhómtrưởng)
- Hồ Thị KhánhLy
- Nguyễn MinhLộc
- Nguyễn Thị MỹHạnh
TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2016
Trang 3MỤC LỤC
DANHMỤCBẢNG i
DANH MỤCBIỂUĐỒ ii
DANH MỤCVIẾTTẮT iii
TÓM TẮT NỘI DUNGĐỀTÀI v
THÔNG TIN VỀ SINH VIÊN CHỊU TRÁCH NHIỆM CHÍNH THỰCHIỆNĐỀTÀI vi
PHẦNMỞĐẦU vii
Tính cấp thiết củađềtài vii
Mục tiêu nghiên cứu viii
Đối tượng nghiên cứu và phạm vinghiêncứu ix
Phạm vinghiên cứu ix
Phương phápnghiên cứu ix
Kết cấu củađềtài ix
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUATHUẾ XUẤT KHẨU,NHẬPKHẨU 1
1.1 Những vấn đề chung về thuế xuất khẩu, thuếnhậpkhẩu 1
1.1.1 Khái niệm thuế xuất khẩu, thuếnhập khẩu 1
1.1.2 Đặc điểm và vai trò của thuế xuất khẩu, thuếnhậpkhẩu 2
1.2 Những vấn đề chung về gian lậnthương mại 5
1.2.1 Khái niệm gian lậnthươngmại 5
1.2.2 Các hành vi gian lận thương mại trong lĩnh vựcHảiquan 6
1.2.3 Nguyên nhân của việc gian lận thương mại qua thuế xuất nhậpkhẩu. .11
Trang 41.2.4 Hậuquảcủaviệcgianlậnthươngmạiquathuếxuấtkhẩu,nhậpkhẩu.
15
CHƯƠNG 2 MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUATHUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CẢNGSÀI GÒN KHU VỰC I TỪ NĂM 2010ĐẾNNAY 18
2.1 Tổng quan về Chi Cục Hải Quan Cảng Sài Gòn KhuVựcI 18
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của chi cục Hải quan cửa khẩucảng sài gòn khuvực 1 18
2.1.2 Phạm vi và địa bànhoạt động 18
2.1.3 Chức năng và nhiệmvụ 19
2.1.4 Cơ cấutổchức 21
2.1.5 Tình hình hàng hóa xuất nhập khẩu thực hiện tại Chi cục Hải quanCửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực 1 giai đoạn từ năm 2010–2015 24
2.2 Một số hình thức gian lận thương mại qua thuế xuất khẩu, nhập khẩu tạiChi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khuvực1 30
2.2.1 Gian lận thương mại qua trị giá tính thuế củahànghóa 30
2.2.2 Gian lận thương mại qua phân loạihànghóa 34
2.2.3 Gian lận thương mại qua xuất xứ củahànghóa 35
2.3 Một số biện pháp nghiệp vụ được áp dụng nhằm phòng, chống gian lậnthương mại qua thuế xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu CảngSài Gòn Khu vực 1 từ năm 2010đến2015 37
2.3.1 Áp dụng quản lý rủi ro nhằm phòng, chống gian lận thương mại quathuế xuấtnhập khẩu 37
2.3.2 Phòng, chống gian lận thương mại qua thuế XNK qua hệ thống xử lýdữ liệu của ngànhHảiquan 39
Trang 52.3.3 Thực hiện cơ chế một cửa quốc gia và ASEAN trong phòng,
chốnggian lận thương mại quathuế XNK 42
2.3.4 Áp dụng thủ tục Hải quan điện tử để phòng, chống gian lận
thươngmại qua thuế xuấtnhậpkhẩu 43
2.3.5 Ápdụngkiểmtrasauthôngquantrongphòng,chốnggianlậnthươngmại qua
thuế xuấtnhậpkhẩu 462.3.6 Công tác điều tra chốngbuônlậu 47
2.3.7 Ápdụngnghiệpvụquảnlýxửlýnợđọngthuếvàcácbiệnphápcưỡngchế thuế
xuấtn h ậ p khẩu 48
2.4 Mộtsốkhókhănvàthuậnlợitrongquátrìnhphòngchốnggianlậnthươngmại ởKV1.49 2.4.1 Một số khó khăn trong công tác phòng chống gian lận thương mại
tạiChi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khuvực1: 49
2.4.2 Một số thuận lợi trong công tác phòng chống gian lận thương mại
tạiChi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khuvực1 51 CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN BIỆN PHÁP PHÒNGCHỐNG GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬPKHẨU THỰC HIỆN TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CẢNG SÀI GÒN KHUVỰC1 53
3.1 Giải pháp trong nghiệp vụ kiểm tra, tham vấn và xác địnhtrịgiá 53
3.1.1 HoànthiệncơsởdữliệuvềgiácủaChicụcHảiquanCửakhẩuCảngSàiGònK
huvực1phụcvụcôngtáckiểmtra,thamvấnvàxácđịnhtrịgiátínhthuế 53
3.1.2 Bố trí hiệu quả cán bộ lãnh đạo và cán bộ chuyênvềgiá 55
3.1.3 Hoạt động của trị giá tính thuế phải được phối hợp chặt chẽ và
hiệuquả với các bộ phận khác cóliênquan 57
3.2 Giải pháp trong nghiệp vụ kiểm soátHảiquan 603.3 Giải pháp cho nghiệp vụ kiểm tra sauthôngquan 60
Trang 63.3.1 Hoàn thiện hệ thống quản lýrủiro 60
3.3.2 Xâydựngmôhìnhtổchứcvàlựclượngcôngchứckiểmtrasauthôngquan theo
hướng chuyên nghiệp,chuyênsâu 61PHẦNKẾTLUẬN 65TÀI LIỆUTHAMKHẢO 67
Trang 7NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Hảiquan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn khu vực 1 trong cácnămqua 26Bảng2.3.Sốlượngtờkhaimậudịchhànghóaxuấtnhậpkhẩuđãhoànthànhthủtục hải quan điện tử tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khuvực1 27Bảng 2 4 So sánh số lượng tờ khai hải quan điện tử thực hiện tại Chi cục
Hảiquan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực 1 trong cácnămqua 28Bảng 2 5.Tỷlệ kiểm tra hàng hóa từ năm 2010-2015 tại Chi cục Hải quan
Cửakhẩu Cảng Sài Gòn Khuvực1 38
Trang 8Trang ii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2 1 Tốc độ gia tăng số lượng tờ khai thực hiện thủ tục hải quan điện tửqua các năm tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khuvực1 25Biểuđồ2.2.Tốcđộgiatăngsốlượngtờkhaimậudịchhànghóaxuấtnhậpkhẩuđã hoànthành thủ tục hải quan điện tử tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng SàiGònKhuvực1 28
Trang 9DANH MỤC VIẾT TẮT
1 C/O Certificate of Origin- Giấy chứng nhận xuất xứ hàng
hóa
2 CEPT/AFTA Chươngtrìnhưuđãithuếquancóhiệulựcchungđược
ápdụngchohànghóatừcácnướcthànhviêntrongkhu vực mậudịch tự doASEAN
3 CNTT Công nghệ thông tin
4 DN Doanh nghiệp
5 ECUS 5 Phần mềm khai báo hải quan điện tử phiên bản 5
6 GATT General Agreement on Tariffs anf Trade- Hiệp ước
chung về thuế quan và mậu dịch
7 GTT02 Hệ thống quản lý dữ liệu giá tính thuế
8 HS Harmonized Commodity Description anh Coding
System- Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa
9 KTSTQ Kiểm tra sau thông quan
10 KT559 Mạng nghiệp vụ quản lý thuế của ngành Hải quan
11 NACCS/CIS Hệ thống thông quan tự động của Nhật Bản
12 NK Nhập khẩu
13 NSNN Ngân sách Nhà nước
14 SXXK Sản xuất xuất khẩu
15 TCHQ Tổng cục Hải quan
Trang 1016 VICS HệthốngthôngtintìnhbáoHảiquanphụcvụchocông tác quản lý
rủi ro và giám sát nghiệp vụ Hải quanViệt Nam
17 VNACCS Hệ thống thông quan hàng hóa tự động của Hải quan
Trang 11TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ TÀI
Phòngchốnggianlậnthươngmạiquathuếxuấtkhẩu,nhậpkhẩuđãđượccácnhàchứctráchvàcáccánbộHảiQuanthựchiệncôngtácquảnlýrấtquantâmnghiêncứu trong nhữngnăm gần đây Dưới các góc độ khác nhau, những côngtrình nghiêncứu cũng như các
đề tài khoa học đã đề cập đến những vẫn đề có liên quanđếnnộidung đề tài của
nhóm Nhìn chung có thể tóm tắt nội dung đề tài của nhóm nhưsau:
Đề tài dựa trên cơ sở khoa học được công bố, nhận định được những vấn đềchung, các khái niệm liên quan, tìm hiểu được các hành vi gian lận thương mại quathuế xuất khẩu, nhập khẩu, đưa ra nguyên nhân và hậu quả của nó
Với một không gian nghiên cứu là Chi Cục Hải Quan Cửa Khẩu Cảng Sài GònKhu vực 1, trong một khoảng thời gian từ năm 2010 đến nay đã phần nào nêu lênđược tình hình hàng hóa xuất nhập khẩu hiện tại của Chi Cục Thông qua đó, pháthiệnvàtìmhiểuđượcmộtsốhìnhthứcgianlậnthươngmạiquathuếxuấtkhẩu,nhập khẩu tại ChiCục Tiếp cận được một số nghiệp vụ được áp dụng nhằm phòng và chống gian lận tronglĩnh vực nhạy cảm này Qua đó thấy được sự khó khăn trong công tác phòng chống gian lậnqua thuế; với cương lĩnh là “người gác cửa của một nền kinh tế” cho thấy được sự cần thiết
và làm những gì cho công tác này Cónhững khó khăn nhất định trong công tác phòng chống gian lận thương mại quathuế xuất khẩu,nhậpkhẩu.Bêncạnhđóđượcsựhỗtrợcủacácbanngànhliênquan,cũngđem đếnnhững thuận lợi cho công tácnày
Đề tài tham khảo từ thực tế, và các tài liệu có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứunày,đồngthờiđónggópnhữngýkiếnriêngnhằmđưaramộtsốgiảipháphoànthiện các biệnpháp phòng chống gian lận thương mại qua thuế xuất khẩu, nhập khẩu Các giải phápxoay quanh trong nghiệp vụ kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá, trong lĩnh vực kiểmsoát hải quan, kiểm tra sau thông quan và hệ thống quản lý rủiro
Trang 12THÔNG TIN VỀ SINH VIÊN CHỊU TRÁCH NHIỆM CHÍNH THỰC
Trang 13Trang vii
PHẦN MỞ ĐẦU Tính cấp thiết của đề tài
Thuếlàmộttrongnhữngcôngcụkinhtếchủyếuđượcnhànướcsửdụngđểđiều
tiếtnềnkinhtếvàhuyđộngnguồnthuchongânsáchnhànước.Mộttrongnhữngyêu cầu quan trọngtrong tổ chức thực thi chính sách thuế là phải thu đúng, thu đủ, theo quy định củaphápluật
Trongnhữngnămqua,chínhsáchthuếxuấtkhẩu,nhậpkhẩuđảmbảocôngbằng, minh bạch,không phân biệt đối xử và ổn định đã tạo thuận lợi hơn cho hoạt độngxuấtkhẩu,nhậpkhẩu,tăngcườngthuhútđầutưvàthúcđẩytăngtrưởngkinhtế,góp phần huyđộng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, bảo hộ nền sản xuất trong nước Bên cạnhnhững kết quả đã đạt được, trong quá trình tổ chức thực hiện xuất khẩu, nhập khẩu vẫncòn tình trạng thất thu thuế Thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đã xảy ra trongthời gian dài, số thuế thất thu không phải là nhỏ, làm ảnh hưởng xấu đến cân đối thu –chi của ngân sách nhà nước và tạo ra sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong việcthực hiện nghĩa vụthuế
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, nhiều phương thức thủ đoạn gian lậnthuếxuấtkhẩu,nhậpkhẩukhôngchỉxuấthiệnởViệtNammàởnhiềunướctrênthế
giới.Mặcdùcácthủđoạngianlậnnàyvẫnthểhiệnởbềnổinhư:gianlậnvềxuấtxứ hàng hóa,gian lận về trị giá hải quan hay gian lận trong khâu phân loại hàng hóa đểđượchưởngthuếsuấtưuđãihaythấphơnsovớihàngthựctế.Haycácthủđoạnbuôn lậu qua biêngiới nhưng nay lại được tiến hành với những thủ đoạn, hình thức tinhvi hơn Các hình thức gian lậnthuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đã được thực hiện ngay từ các nước xuất khẩu hàng hóa trước khi đến nước nhập khẩu thôngqua các biện pháp chuyển giá, chuyển khẩu, gian lận chứng từ xuất kho, làm giả hợp đồng mua bán…
Từ năm 2005 tới nay, tình hình kinh tế xã hội trong và ngoài nước có nhiều thayđổi đang kể Ở trong nước, chiến lược phát triển các ngành kinh tế trọng điểm đượcxây dựng, hệ thống pháp luật được sửa đổi và bổ sung khá hoàn thiện, quan hệ quốc
Trang 14Trongnhữngnămgầnđây,ChínhphủViệtNamđãbắttayvàoviệcsửdụngphần mềm rủi roVNACCS-VCIS nhằm rút ngắn quá trình thông quan của hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợicho việc thu hút các nguồn vốn đầu tư của nước ngoài cũng như mở rộng mối quan hệ ngoạigiao, thương mại với các quốc gia khác trên thế giới Lượng hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩungày càng nhiều cùng với sự xuất hiện củanhữngmặthàngmớicũnglàvấnđềkhókhănchoHảiQuanViệtNamtrongviệcxác định trị giá,phân loại cũng như xuất xứ để chống gian lậnthuế.
Vì vậy, việc tìm ra các hình thức gian lận thuế xuất khẩu, nhập khẩu và đưa racácgiảiphápđểchốngthấtthuthuếlàmộttrongnhữngcôngviệchếtsứcquantrọng,
cầnthiếtvàcấpbáchnhằmđảmbảothựchiệnhiệuquảchínhsáchthuếcủanhànước Với ý nghĩatrên, nhóm tác giả đã chọn đề tài “MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠIQUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨUCẢNG SÀI GÒN KHU VỰC 1 TỪ 2010 ĐẾN NĂM2015”
Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận về một số hình thức gian lậnthương mại qua thuế xuất khẩu, nhập khẩu tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng SàiGòn Khu vực 1 từ năm 2010 đếnnay
- Tăng hiểu biết về gian lận thương mại qua thuế xuất khẩu, thuế nhậpkhẩu
- Đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống gian lậnthương mại qua thuế xuất khẩu, thuế nhậpkhẩu
Trang 15Trang ix
Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiêncứu
Một số hình thức gian lận thương mại qua thuế xuất khẩu, nhập khẩu tạiChi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực 1 từ năm 2010 đếnnay
Phương pháp nghiên cứu
Nhóm sẽ sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, khảo sát ý kiến, địnhtính.Cụ thể là sẽ khảo sát những ý kiến của những người trong ngành, những người
đã là tronglĩnhvựcXuấtNhậpKhẩu,côngchứcHảiQuanđãtừngthamgiavàxửlýthành côngnhững vụ gian lận thuế tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực 1
Kết cấu của đề tài
Ngoàiphầnmởđầuvàkếtluận,bàibáocáobaogồmcácnộidungchínhnhưsau: Chương 1: Cơ
sở lý luận về gian lận thương mại qua thuế xuất khẩu, nhậpkhẩu
Chương 2: Một số hình thức gian lận thương mại qua thuế xuất khẩu, nhập khẩutại Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn Khu vực 1 từ năm 2010 đến nay
Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị hoàn thiện biện pháp chống gian lậnthương mại qua thuế xuất khẩu, nhập khẩu tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng SàiGòn Khu vực 1
Trang 16CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA
THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU.
1.1 Những vấn đề chung về thuế xuất khẩu, thuế nhậpkhẩu.
1.1.1 Khái niệm thuế xuất khẩu, thuế nhậpkhẩu.
Sản xuất hàng hóa ngày càng phát triển dẫn đến các quan hệ trao đổi mua bángiữa các quốc gia diễn ra ngày càng tăng Mỗi một quốc gia độc lập, có chủ quyềnđều sử dụng một loại thuế đánh trên hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu qua biên giớihoặc cửa khẩu nước mình Thuế này được gọi chung là thuế quan (Customs duty).Thuế quan là loại thuế mà đánh vào hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nhằm huy độngnguồn thu cho NSNN, bảo vệ sản xuất và can thiệp vào quá trình hoạt động ngoạithương, buôn bán trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia
Trong điều kiện kinh tế thế giới đang phát triển theo xu hướng toàn cầu hóa nhưhiện nay thì pháp luật của các nước về thuế quan ngày càng có xu thế hội nhập vớicác quốc gia trong khu vực và trên cả phạm vi toàn cầu Thuế quan này ở Việt Namđược gọi là thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
Có nhiều định nghĩa về thuế XK, thuế NK như:
Theo từ điển Luật học: “Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu là thuế gián thu đánhvào các loại hàng hóa XK, NK qua cửa khẩu biên giới” Theo từ điển Kinh tế học:
“Thuế nhập khẩu” (Import duty) là khoản thuế mà Chính phủ đánh vào sản phẩmnhập khẩu Thuế nhập khẩu được sử dụng để tăng nguồn thu cho Chính phủ và bảo
vệ các ngành sản xuất trong nước khỏi sự cạnh tranh của nước ngoài”
Từ các định khác nhau về thuế nêu trên, ta có thể hiểu về thuế xuất khẩu, thuếnhập khẩu như sau:
Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu là là loại thuế gián thu, đánh vào các hàng hóađược phép xuất nhập khẩu qua biên giới Việt Nam, kể cả hàng trong nước đưa vàokhuphithuếquanvàngượclại.Thuếquanlàcáchgọichungcủahailoạinàylàthuế
xuấtkhẩuvàthuếnhậpkhẩu.Thuếxuấtkhẩuvàthuếnhậpkhẩulàloạithuếđánhvào
Trang 17hàng hóa được chuyên chở qua cửa khẩu, biên giới Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩuđược Nhà nước ta ban hành vào năm 1951, thời điểm này thuế xuất khẩu, thuế nhậpkhẩu là công cụ để nhà nước thực hiện chức năng quản lý việc xuất khẩu, nhập khẩuhàng hoá giữa vùng tự do và vùng bị tạm chiếm, bảo vệ và phát triển kinh tế vùng tự
do, xúc tiến việc giao lưu các loại hàng hoá là nhu yếu phẩm cần thiết cho quân đội
và nhân dân Phương châm đấu tranh kinh tế với địch là đẩy mạnh xuất khẩu, tranhthủnhậpkhẩucácloạihànghoácầnthiếtchokhángchiến,sảnxuấtvàđờisốngnhân dân Do đó,nhà nước miễn thuế xuất khẩu cho tất cả các loại hàng hoá của vùng tự do Mặt khác, hạnchế nhập khẩu hàng hoá từ vùng địch Thuế suất áp dụng đối vớihànghoánhậpkhẩulàtừ30%trởlên.ÐốitượngđiềuchỉnhcủaLuậtthuếxuấtkhẩu, nhập khẩu làquan hệ thu nộp thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu giữa Nhà nước vớicác tổ chức và cá nhân có hànghoá được phép xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam, kể cả hàng hoá từ thị trường trong nước đưa vào khuchế xuất và từ khu chế xuất đưa ra thị trường trongnước
1.1.2 Đặc điểm và vai trò của thuế xuất khẩu, thuế nhậpkhẩu.
Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu có những đặc điểmsau:
- Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu là loại thuế giánthu
Nhànướcsửdụngthuếxuấtkhẩu,thuếnhậpkhẩuđểđiềuchỉnhhoạtđộngngoại thươngthông qua việc tác động vào cơ cấu giá cả của hàng hóa xuất, nhập khẩu Người nộp thuế
là người thực hiện hoạt động XK, NK hàng hóa; người chịu thuế là người tiêu dùng cuốicùng Việc tăng, giảm thuế suất thuế XK, NK sẽ tác động trực tiếp tới giá cả hàng hóa xuấtkhẩu, nhập khẩu, từ đó ảnh hưởng tới nhu cầu và việclựachọnhànghóacủangườitiêudùng,buộccácnhàsảnxuấtvànhậpkhẩuhànghóa phải điều chỉnhhoạt động sản xuất kinh doanh của mình cho phùhợp
- Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu là loại thuế gắn liền với hoạt động ngoạithương Hoạt động ngoại thương giữ một vai trò quan trọng trong sự phát triển củanền kinh tế quốc dân, hoạt động này đòi hỏi phải có sự quản lý chặt chẽ của Nhànước.Thuếxuấtkhẩu,thuếnhậpkhẩulàmộtcôngcụquantrọngcủaNhànướcnhằm
Trang 18kiểm soát hoạt động ngoại thương thông qua việc khai báo, kiểm tra, tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
- Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu chịu ảnh hưởng trực tiếp của các yếu tố quốc
tế như: sự biến động kinh tế thế giới, xu hướng thương mại quốc tế, các thỏa thuậnsong phương, đa phương, chính sách kinhtếquốc gia và nhiều yếu tố khác… Thuếxuấtkhẩu,thuếnhậpkhẩuđiềuchỉnhhoạtđộngXK,NKhànghóacủamộtquốcgia Sự biếnđộng của kinh tế thế giới, xu hướng thương mại quốc tế trong từng thờikỳsẽ tác độngtrực tiếp tới hàng hóa XK, NK của các quốc gia, nhất là trong xu thế tựdothươngmại,mởcửavàhộinhậpkinhtếhiệnnay.Đểđạtđượcnhữngmụctiêuđề
rađòihỏichínhsáchthuếxuấtkhẩu,thuếnhậpkhẩuphảicótínhlinhhoạtcao,cósự thay đổi phùhợp tùy theo sự biến động của kinh tế thế giới và thương mại quốc tế, phù hợp với cácHiệp định, thỏa thuận và cam kết quốc tế mà mỗi quốc gia tham gia kýkết
Trong thờikỳhội nhập kinh tế quốc tế, vai trò chủ yếu của thuế XNK có thể
kể đếnlà:
- Điều tiết hoạt động xuất khẩu, nhậpkhẩu:
Trong xu thế toàn cầu hóa, hoạt động thương mại quốc tế diễn ra ngày càng lớnvềquymô,đadạngvềchủngloại.TrongcácluồnghànghóaXK,NKđócóloạiphục vụ nhu cầuthiết yếu cho mọi tầng lớp dân cư trong xã hội, cũng có những mặt hàng phục vụ cho một
số ít tầng lớp dân cư giàu có trong xã hội, có những mặt hàng gâytổnhạiđếnanninh,antoànxãhội…Đểkhuyếnkhíchhayhạnchếcácloạihànghóa đó Nhà nước sửdụng nhiều công cụ khác nhau như quy định về tiêu chuẩnkỹthuậthànghóa,cácloạihàngràophithuếquan,hạnngạch,thuếquan…trongđóthuếquan
làcôngcụhiệuquảvàđượcsửdụngnhiềunhất.Thuếquanlàmộtbộphậncấuthành giá hạch toáncủa hàng hóa xuất nhập khẩu Nó là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của hoạtđộng kinh doanh xuất nhập khẩu Nhà nước sẽ đánh thuế tỉ lệ nghịch vời độ khuyến khíchđối với hoạt động xuất nhập khẩu một mặt hàng nàođó
- Bảo hộ nền sản xuất trongnước:
Trang 19Thuế quan bảo hộ được đưa ra với mục đích làm tăng giá một cách nhân tạo đốivới hàng hóa NK làm giảm khả năng cạnh tranh của nó đối với hàng hóa được sảnxuấttrongnước.Đểthaythế,ngườitiêudùngsẽchuyểnsangsửdụnghànghóatrong nước sản xuất.Thuế quan bảo hộ được tính toán và đưa ra khi Nhà nước cho rằng ởmứcthấphơnthìsảnxuấttrongnướcsẽgặpphảisựcạnhtranhrấtquyếtliệttừhàng nhập khẩu
và về cơ bản thị phần sẽ nằm trong tay các nhà nhập khẩu.Bảohộsảnxuấttrongnướcnhằmhỗtrợnềnsảnxuấtpháttriển,tạocôngănviệclàm
vànguồnthunộiđịa.Bảohộcũnglàmgiảmtínhcạnhtranh,lãngphínguồnnhânlực
gâythiệthạichongườitiêudùng.Chínhvìvậyviệclựachọnngànhnghềbảohộ,mặt
hàngnênbảohộ,thờigianbảohộlàbaolâuđểphùhợpvớitìnhhìnhpháttriểnkinh tế là điều vôcùng quan trọng Đặc biệt trong tình hình hiện nay, Việt Nam đã và sẽ tham gia nhiềuhiệp định, ký nhiều hiệp ước về tự do hóa thương mại song phương và đa phươngtrên nhiều phương diện Về lâu dài thì đầu tư đổi mới công nghệ, cải tiến phương thứcquản lý để nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm nhằm tăng năng lực cạnhtranh trên thị trường quốc tế mới là yếu tố quyếtđịnh
- Tạo nguồn thu ngânsách:
ThuếlànguồnthuchủyếucủaNSNN.Hiệnnay,cónhiềusắcthuếđượcápdụng như thuế giátrị gia tăng, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường.Tùy theo từng quốc gia, từng thời kì khác nhau mà sự đóng góp của thuế xuất khẩu, thuếnhập khẩu trong tổng thu ngân sách là khác nhau.Tỷtrọng này thường cao hơn ở cácnước đang phát triển Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, vai trò tạo nguồn thungân sách của thuế XNK ngày càng giảm.Tuynhiên, đối với các nước đang pháttriển với nền sản xuất trong nước yếu kém thì thuế XNK vẫn đóng vai trò quantrọng Với vai trò tạo nguồn thu cho ngân sách thì thuế XNK là một phần của chínhsách tài chính quốcgia
- Khằng định vai trò chủ quyền quốcgia:
Mọi hàng hóa đều phải khai báo, kiểm tra và tính thuế (nếu có) trước khi đượcxuất khẩu hoặc nhập khẩu thể hiện khẳng định chủ quyền của một quốcgia.K h ẳ n g
Trang 20định chủ quyền của một quốc gia còn thể hiện ở việc đánh thuế khác nhau đối vớihàng hóa có xuất xứ từ những quốc gia hay vùng lãnh thổ khác nhau Trong xu thếhộinhậpkinhtếquốctếvàtựdohóathươngmại,thuếxuấtkhẩu,thuếnhậpkhẩunói chung và thuếnhập khẩu nói riêng còn đóng vai trò như một công cụ đối ngoại vềmặtkinhtếgiữacácquốcgia,giữacáckhuvựcvàthựchiệncamkếtquốctế.Vìvậy, ngoài mứcthuế suất phổ thông, thuế nhập khẩu các nước còn có thêm mức thuế suất đặc biệt- gọi làthuế suất ưu đãi Thuế suất ưu đãi áp dụng cho hàng hóa có xuất xứtừnướchoặcmộtnhómquốcgiacókíkếtthỏathuậnưuđãihoặcđốixửtốihuệquốc Mức thuế suất
ưu đãi thường được quy định thấp hơn mức thuế suất phổthông
1.2 Những vấn đề chung về gian lận thươngmại.
1.2.1 Khái niệm gian lận thươngmại.
Gianlậnthươngmạilàhànhvidốitrá,mánhkhóe,lừalọctronglĩnhvựcthương mại thôngqua hoạt động mua, bán, kinh doanh, XNK hàng hoá, dịch vụ nhằm mục đích thu lợi bấtchính Mục đích của hành vi gian lận thương mại là nhằm thu lợi bất chínhdothựchiệntrótlọthànhvilừađảo,dốitrá.Chủthểthamgiahànhvigianlận thương mại bao gồm: người mua,người bán, hoặc cả người mua và người bán thông qua đối tượng là hànghóa
Gian lận thương mại là một hiện tượng mang tính lịch sử, chỉ khi có sản xuấthàng hóa, các sản phẩm được mang ra trao đổi trên thị trường, có người mua, ngườibánnhằmthựchiệnphầngiátrịđượckếttinhtronghànghóathìgianlậnthươngmại
cũngmớixuấthiện.Sảnxuấthànghóangàycàngpháttriển,thịtrườngngàycàngmở rộng, các sảnphẩm đưa ra trao đổi, buôn bán trên thị trường ngày càng nhiều, tiêuchuẩnvàchủngloạihànghóangàycàngđadạng,phongphúthìgianlậnthươngmại cũng ngàycàng phức tạp và tinh vi hơn Khác với gian lận thương mại nói chung, gian lậnthương mại trong lĩnh vực Hải quan là những hành vi gian lận nhằm trốn tránh việckiểm soát của cơ quan Hải quan để trốn thuế xuất nhậpkhẩu
Việc xác định khái niệm gian lận thương mại trong lĩnh vực Hải quan đã đượcHội đồng hợp tác Hải quan quốc tế (nay là tổ chức Hải quan thế giới- WCO) thảo
Trang 21luận nhiều lần Ngày 9/6/1977, các nước thành viên họp tại Nairobi (Cộng HòaKenya) đã đưa ra định nghĩa: "Gian lận thương mại trong lĩnh vực Hải quan là hành
vi vi phạm pháp luật Hải quan, lừa dối Hải quan để lẩn tránh một phần hoặc toàn bộviệc nộp thuế xuất nhập khẩu, vi phạm các biện pháp cấm hoặc hạn chế do luật phápHải quan quy định, để thu được một khoản lợi nào đó qua việc vi phạm pháp luậtnày”
Hiện nay trong xu thế toàn cầu hóa, thương mại quốc tế ngày càng phát triển,gian lận thương mại ngày càng phức tạp và tinh vi hơn Vì vậy, tại hội nghị quốc tếlầnthứ5vềchốnggianlậnthươngmạitronglĩnhvựcHảiquandoWCOtriệutậptại
Brussels,Bỉngày9/10/1995đãthốngnhấtđưaramộtđịnhnghĩamớinhưsau:"Gian lận thươngmại trong lĩnh vực Hải quan là hành vi vi phạm các điều khoản pháp quihoặcphápluậtHảiquannhằmtrốntránhhoặccốýtrốntránhnộpthuếHảiquan,phí và cáckhoản thu khác đối với việc di chuyển hàng hóa thương mại hoặc nhận và có ý địnhnhận việc hoàn trả trợ cấp hoặc phụ cấp cho hàng hóa không thuộc đối tượngđóhoặcđạtđượchoặccốýđạtđượclợithếthươngmạibấthợpphápgâyhạichocác
nguyêntắcvàtậptụccạnhtranhthươngmạichânchính".Hộinghịcũngđãphântích, tổng hợp, đúckết và liệt kê 16 loại hành vi gian lận thương mại chủyếu
TrêncơsởđóvớithựctiễnởViệtNam,kháiniệmgianlậnthươngmạiđượcbiết đến như sau:
"Gian lận thương mại trong lĩnh vực Hải quan là hành vi gian lận các luồng sản phẩm xuấtnhập khẩu bằng cách lợi dụng sơ hở của luật pháp, chính sách và quản lý của các cơ quanNhà nước để lẩn tránh việc kiểm tra kiểm soát của HảiquannhằmtrốntránhnghĩavụđốivớiNhànướcvàthulợibấtchínhchoriêngmình"
1.2.2 Cáchành vi gian lận thương mại trong lĩnh vực Hảiquan.
TheoquyđịnhtạiĐiều2thôngtư93/2010/TT-BTCcáchànhvigianlậnthương mại tronglĩnh vực hải quan baogồm:
- Khôngkhaihoặckhaisaisovớithựctếvềtênhàng,chủngloại,sốlượng,trọng lượng, chấtlượng, trị giá, xuất xứ, mã số hàng hoá, thuế suất đối với hàng hoá xuất khẩu, nhậpkhẩu
Trang 22- Khai khống về tên hàng, số lượng, trọng lượng, trị giá hàng hoá xuấtkhẩu.-Lập và khai không đúng các nội dung trong hồ sơ quyết toán thuế, hồ sơ thanhkhoản, hồ sơ miễn thuế, hồ sơ xét miễn, giảm thuế, hoàn thuế, không thu thuế.
- Không khai hoặc khai sai so với quy định của pháp luật về ngoại tệ, tiền ViệtNam bằng tiền mặt, vàng mang theo khi xuất cảnh, nhậpcảnh
- Không xuất trình hàng hoá còn đang lưu giữ là đối tượng kiểm tra sau thôngquan theo yêu cầu của cơ quan Hảiquan
- Không cung cấp chứng từ, tài liệu, dữ liệu điện tử liên quan đến hàng hoá XK,NK,phươngtiệnvậntảixuấtcảnh,nhậpcảnhkhicơquanHảiquanyêucầutheoquyđịnh củaphápluật
- Đánh tráo hàng hoá đã kiểm tra hải quan với hàng hoá chưa kiểm tra hảiquan
- Giảmạoniêmphonghảiquan,giấytờthuộchồsơhảiquanđểxuấtkhẩu,nhập khẩu hànghoá mà không phải là tộiphạm
- Di chuyển phương tiện vận tải chở hàng hoá quá cảnh, chuyển cảng, chuyểnkhẩu, chuyển cửa khẩu không đúng tuyến đường, địa điểm, cửa khẩu, thời gian quyđịnh hoặc đăng ký trong hồ sơ hải quan mà không có lý do xácđáng
- Tự ý phá niêm phong hảiquan
- Tự ý thay đổi bao bì, nhãn hàng hoá đang chịu sự giám sát hảiquan
- Không bảo quản nguyên trạng hàng hoá đang chịu sự giám sát hải quan hoặchànghoáđượcgiaobảoquảntheoquyđịnhcủaphápluậtchờhoànthànhviệcthông quan
- Tự ý tiêu thụ hàng hoá đang chịu sự giám sát hảiquan
- Tự ý tiêu thụ phương tiện vận tải đăng ký lưu hành tại nước ngoài tạm nhậpcảnh vào ViệtNam
- Tựýtiêuthụhànghoáđượcgiaobảoquảnchờhoànthànhviệcthôngquantheo quyđịnh
Trang 23- Chứa chấp, mua bán, vận chuyển hàng hoá XK, NK không có chứng từ hợp lệtrong địa bàn hoạt động hảiquan.
- Vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới mà không phải là tộiphạm
- Bốc dỡ hàng hoá không đúng cảng đích ghi trong bản lược khai hàng hoá, vậntải đơn mà không có lý do xácđáng
- Tự ý xếp dỡ, chuyển tải, sang mạn, sang toa, cắt toa hàng hoá XK, NK, quácảnh trên phương tiện vận tải đang chịu sự kiểm tra, giám sát hảiquan
- Tẩután,tiêuhuỷhoặcvứtbỏhànghoáđểtrốntránhsựkiểmtra,giámsát,kiểm soát Hảiquan
- Sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp, không đúng với thực tế giao dịch
để kê khai thuế; tự ý tẩy xoá, sửa chữa chứng từ dẫn đến thiếu số thuế phải nộp hoặctăng số thuế được miễn, giảm, được hoàn, khôngthu
- Khai sai mã số hàng hoá, thuế suất đối với những mặt hàng đã được xác định
mã số hàng hoá, thuế suất ở lần nhập khẩu trước dẫn đến xác định thiếu số thuế phảinộp
- Vi phạm quy định về quản lý hàng hoá trong khu phi thuếquan
- Làm thủ tục xuất khẩu nhưng không xuất khẩu sản phẩm gia công, sản phẩmsản xuất từ nguyên liệu nhậpkhẩu
- Tự ý thay đổi mục đích sử dụng hàng hoá đã được xác định không chịu thuế,miễn thuế, xét miễn thuế mà không khaithuế
Trang 24- Khôngkhaihoặckhaisaihànghoánhậpkhẩutừkhuphithuếquanvàonộiđịa.
- Khai thuế quá thời hạn quy định khi thay đổi mục đích sử dụng hàng hoá đãđược xác định không chịu thuế, miễn thuế, xét miễnthuế
- Khôngghichéptrongsổsáchkếtoáncáckhoảnthu,chiliênquanđếnviệcxác định số tiềnthuế phảinộp
- Khaităngsovớiđịnhmứctiêuhaonguyênliệugiacônghànghoáđểxuấtkhẩu,
nguyênliệunhậpkhẩuđểsảnxuấthàngxuấtkhẩumàkhôngkhaibổsungtrướcthời điểm cơquan hải quan kiểm tra pháthiện
- Bán hàng miễn thuế không đúng đối tượng quyđịnh
- Các hành vi cố ý không khai hoặc khai sai khác về tên hàng, chủng loại, sốlượng, trọng lượng, chất lượng, trị giá, thuế suất, xuất xứ hàng hoá xuất khẩu, nhậpkhẩu để trốnthuế
- Cáchànhviviphạmvềnộpthuế,cụthể:hànhvichậmnộptiềnthuế,khaithuế sai dẫn đếnđược hoàn thuế cao hơn quyđịnh
- Xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá trái với quy định về trao đổi hàng hoá của cưdânbiêngiới,nhậpkhẩuhàngviệntrợnhânđạo,xuấtkhẩu,nhậpkhẩuhàngquàbiếu, tài sản dichuyển, hàng hoá của người xuất cảnh, nhậpcảnh
- Quá cảnh, chuyển khẩu hàng hoá; xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiệnvận tải không đúng nội dung giấy phép của cơ quan có thẩm quyền hoặc thuộc diệnphải có giấy phép mà không có giấy phép của cơ quan có thẩmquyền
- Xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá không đúng nội dung ghi trong giấyphép
- Tạm nhập - tái xuất, tạm xuất – tái nhập hàng hoá thuộc diện phải có giấyphép
mà không có giấyphép
- Không tái xuất, tái nhập hàng hoá, phương tiện vận tải đúng thời hạn quy địnhhoặc thời gian đã đăng ký với cơ quan hảiquan
Trang 25- Xuất khẩu, nhập khẩu, đưa vào Việt Nam hàng hoá thuộc diện tạm ngừng xuấtkhẩu, tạm ngừng nhậpkhẩu.
- Xuất khẩu, nhập khẩu, đưa vào Việt Nam hàng hoá thuộc diện cấm xuất khẩu,cấm nhậpkhẩu
- Đưa hàng hoá giả mạo xuất xứ vào lãnh thổ ViệtNam
- Xuất khẩu hàng hoá giả mạo xuấtxứ
- Nhập khẩu hàng hoá thuộc diện phải có giấy phép mà không xuất trình đượcgiấy phép trong thời hạn 30 (ba mươi) ngày kể từ ngày hàng về đến cửakhẩu
- Xuất khẩu hàng hoá không có giấy phép theo quyđịnh
- Xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá không đủ điều kiện, tiêu chuẩn kỹ thuật theoquy định của phápluật
- Xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá không có nhãn hàng hoá theoquyđịnh phápluật
- Tự ý thay đổi mục đích sử dụng hàng hoá là nguyên liệu, vật tư, linh kiện,máymóc,thiếtbịđểgiacông;hànghoátạmnhập-táixuất,tạmxuất-táinhậpthuộcdiện cấm xuất khẩu,cấm nhập khẩu hoặc xuất khẩu, nhập khẩu có điều kiện mà không được phép của cơ quannhà nước có thẩmquyền
- Không mở sổ theo dõi việc xuất khẩu, nhập khẩu, xuất kho, nhập kho hànghoátheo quy định của phápluật
- Khôngkhaihoặckhaisaisovớithựctếvềtênhàng,chủngloại,sốlượng,trọng lượng hànghoá từ nước ngoài đưa vào kho ngoại quan, kho bảo thuế; hàng hoá từ kho ngoại quan, khobảo thuế đưa ra nướcngoài
- Đưatừnướcngoàivàokhongoạiquanhànghoáthuộcdiệnkhôngđượclưugiữ trong khongoại quan theo quyđịnh
- Tự ý tẩu tán hàng hoá lưu giữ trong kho ngoại quan, kho bảothuế
Trang 26- Tiêuhuỷhànghoálưugiữtrongkhongoạiquan,khobảothuếkhôngđúngquy định củaphápluật.
1.2.3 Nguyên nhân của việc gian lận thương mại qua thuế xuất nhậpkhẩu.
ThấtthuthuếXNKcóthểdonhiềunguyênnhânkhácnhaugâyra,cóthểdocác nguyênnhân mang tính chủ quan, cũng có thể do các nguyên nhân mang tính khách quan, việctìm hiểu rõ các nguyên nhân của việc gian lận thương mại qua thuế XNKlàmộttrongnhữngyêucầuquantrọngđểcóthểđềrađượcbiệnphápchốnggianlận thương mạiqua thuế XNK Có thể kể đến một số nhóm nguyên nhân cơ bản gây ra sauđây:
Nguyên nhân kháchquan:
Thứ nhất, do thay đổi chính sách thuế của các quốc gia:
Khithamgiahộinhậpkinhtếquốctế,mỗimộtquốcgiathànhviênđềuphảithay
đổivàtuânthủcácnguyêntắcđãcamkếttrongquátrìnhhộinhập,mộtsốchínhsách phải thay đổitheo như Luật thuế Xuất khẩu, Nhập khẩu; Biểu thuế suất thuế xuất khẩu, nhập khẩu;…chophù hợp với tình hình phát triển của từng nước, để phù hợp và thống nhất với một số Luậtkhác Đồng thời, cũng phải ban hành nhiều văn bản hướng dẫn thống nhất đảm bảo manglại nguồn thu cho ngân sách nhà nước, bảo hộ sản xuất trong nước, định hướng tiêu dùng.Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cũng đồng thời tạo nên những sơ hở mà cácđối tượng buôn lậu, trốn thuế lợi dụng lách luật với mục đích là đưa hàng hóa nhập khẩu cómức thuế suất thấp, giảm tiền thuế phải nộp Hay một số nước khi áp dụng giá tính thuếtheo Hiệp định trịgiáGATT,đãtạođiềukiệnthuậnlợichodoanhnghiệpnhưngthựctếnhiềudoanhnghiệp đã lợi dụng để trốn thuế, qua một số hình thức như: Khai giá thấp hơn so với giáthực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán, khai sai tên hàng của mặt hàngthựcnhập,gianlậntronghàngkhuyếnmại,hàngphimậudịch.Bêncạnhđódoanhnghiệp
cònlợidụngviệcânhạnchậmnộpthuế,haymặthàngcóthuếsuấtcaophảinộpthuế ngay khai giátrị thấp, nhập ồ ạt về, sau đó thay đổi số đăng ký kinh doanh bỏt r ố n ,
Trang 27mất tích; Khai sai số lượng, trọng lượng của hàng hóa; Ghi sai xuất xứ của hàng hóavới mục đích là để giảm mức thuế nhập khẩu.
Thứ hai, do ảnh hưởng môi trường kinh tế:
Môi trường kinh tế là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tưcủa các doanh nghiệp bởi một môi trường kinh tế thuận lợi sẽ tạo điều kiện cho cácdoanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh của mình Thuế là một công cụ điều tiếtvĩ
mô của Nhà nước đối với nền kinh tế, do đó để thực hiện chính sách bảo hộ, khuyếnkhíchsảnxuấttrongnướcvàkhuyếnkhíchxuấtkhẩu,phápluậtthuếxuấtkhẩu,thuế
nhậpkhẩucócácquyđịnhkhuyếnkhíchhoặchạnchếviệcxuấtkhẩu,nhậpkhẩuđối với một sốhàng hóa Sự khuyến khích hoặc hạn chế này thể hiện tập trung ở biểu thuế áp dụng cótính chất phân biệt đối với các loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu,dođónếukhôngcónhữngnghiêncứucụthểsẽgâyranhữngthấtthuthuếtiềmnăng Với những giaiđoạn có sự thay đổi trong chính sách như vậy, cơ quan Hải quan là đơn vị thực thi việc thuthuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu sẽ căn cứ vào các văn bản quy định để tính và đề xuất cácchính sách thu thuế hợp lý Chính vì vậy môi trường kinh tế cũng ảnh hưởng đến quản lý thuthuế xuất khẩu, nhập khẩu hànghóa
Thứ ba, do sự tiến bộ của khoa học, kỹ thuật:
Hộinhậpkinhtếquốctế,giúpcácnướccócơhộitiếpnhậnkhoahọckỹthuậtvà
nềncôngnghệcaocủacácnướcpháttriểnlàmchosựpháttriểnkinhtếcủacácnước đang pháttriển có nhiều thuận lợi hơn Tuy nhiên, nó luôn có tính hai mặt, bởi do sự phát triển củakhoa học kỹ thuật, các nhà làm luật không lường hết tác động của cácnhântốmớinênkhôngxâydựngđượcmộtmứcthuếphùhợpkhisảnphẩmmớixuất hiện, dễ gâytình trạng gian lận thương mại qua thuế XNK tiềm năng Thông thường phải sau một thờigian nhất định thì các cơ quan thuế mới có thông tin đầy đủ để áp dụng mức thuế phùhợpnhất
Thứ tư, do tác động của hội nhập kinh tế quốc tế:
Trang 28Hiện nay môi trường kinh doanh của một doanh nghiệp không chỉ bó hẹp ở mộtquốc gia mà còn trên rất nhiều nước khác nhau khi tham gia và phân cônglaođ ộ n g
Trang 29Các nước đang phát triển thường phải đối mặt với tình trạng chuyển giá, khai khốnghaygiảmgiátrịđầutưvớimụcđíchtrốnthuế.Bêncạnhđócònnhiềutrườnghợplợi dụng ưu đãiquốc gia, lãnh thổ để gian lận các chứng nhận xuất xứ gây ra tình trạng gian lận thươngmại thông qua thuếXNK.
Từ những khái quát trên đây về các nguyên nhân cơ bản gây ra gian lận thươngmại qua thuế xuất khẩu, nhâp khẩu mang tính phổ biến, ở đâu có thuế thì ở đó cóngười cố tình trốn thuế, lậu thuế, do vậy còn tình trạng gian lận thương mại qua thuếxuất khẩu, nhập khẩu Người nộp thuế khi thấy lợi ích của mình bị chia sẻ họ luônluôn tìm cách làm giảm số thuế phải nộp; lúc đầu các hình thức trốn thuế còn đơngiản, mang tính cơ học, càng về sau cùng với sự phát triển, hội nhập kinh tế quốc tế,thìcáchìnhthứctrốnthuếđượccheđậydướinhữnghìnhthứckhácnhau,ngàycàng
tinhvihơn,cóhệthốnghơn.Khimộtdạngtrốnthuếnàybịpháthiện,thìngườitalại
nghĩramộtcáchkhác,thậmchílànhiềucáchhơnđểtrốnthuế.Tuynhiên,trongđiều kiện từng Nhànước khác nhau, với mục đích khác nhau trong việc sử dụng công cụ thuế, với sự giác ngộ,
ý thức tuân thủ pháp luật về thuế khác nhau của các tầng lớpdâncưthìgianlậnthươngmạiquathuếxuấtkhẩu,nhậpkhẩudiễnratrênnhữngmức độ, phạm vi,quy mô khác nhau và việc đưa ra các biện pháp để chống gian lận cũngtùythuộcvàođiềukiệncụthểcủamỗimộtquốcgiatrongtừngthờikỳnhấtđịnh,đó cũng là nghệthuật trong quản lý, điều hành của mỗi quốcgia
Nguyên nhân chủquan:
Bêncạnhnhữngnguyênnhânkháchquan,cónhiềunguyênnhânkhácảnhhưởng đến công tácthu thuế của Hải quan Các nguyên nhân chủ yếulà:
Thứ nhất, do sự yếu kém về nghiệp vụ của công chức Hải quan:
TrìnhđộnghiệpvụcủacánbộHảiquancũnglàmộtnhântốảnhhưởngđếncông tác quản lýthuế Do sự phát triển kinh tế - xã hội, xuất hiện nhiều hình thức thương mại quốc tế, nhiềuloại hàng hóa đa dạng về chủng loại, chất lượng, có thể sử dụngnhiềumụcđích.NếutrìnhđộnghiệpvụcủacánbộHảiquankhôngđạtyêucầu,thiếu
kinhnghiệmsẽdễdẫnđếnviệctiếpnhậnđăngkýloạihìnhxuấtnhậpkhẩudodoanh
Trang 30nghiệp đề nghị hay phân tích, phân loại, áp mã sai dẫn đến việc gian lận thương mạiquathuếXNKhoặcchodoanhnghiệpđượchưởngchínhsáchưuđãithuếkhônghợp lý Tínhliêm chính của cán bộ Hải quan đóng vai trò quan trọng trong việc chống gian lận thươngmại qua thuế XNK Trình độ chuyên môn nghiệp vụ yếu kém dẫn đến tạo cơ hội chohàng hóa sai quy cách nguồn gốc, chất lượng xấu thâm nhập vào thị trường Đây chính lànguyên nhân quan trọng gây ra tình trạng gian lận thương mại lớnnhất.
Thứ hai, do công tác kiểm tra, kiểm soát chưa tốt:
Để quản lý thuế xuất khẩu, nhập khẩu đạt hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lýcủaNhà nước, thì cơ quan quản lý thuế phải xây dựng một cơ cấu tổ chức quản lý thuếphùhợpvớitínhchất,quymô,trìnhđộpháttriểncủahoạtđộngxuấtkhẩu,nhậpkhẩu tại nước mình.Hiệu quả công tác quản lý thu thuế phụ thuộc vào khả năng vận hành bộ máy quản lý vì tạiđây tổ chức thực hiện các hoạt động của quản lý thu thuế xuấtkhẩu,nhậpkhẩuthểhiệnởtínhchuyênnghiệpcósựchuyênmônhóatrongcáckhâu
nghiệpvụ,bốtríđúngngườiđúngviệcthànhmộtdâychuyềnliênhoàntừkhâuđăng ký ờ khai,kiểm tra khai báo thuế, thu thuế, thông quan, phúc tập và kiểm tra sau thông quan đảmbảo giảm tối đa thời gian thông quan cho doanh nghiệp mà vẫn thu đúng, thu đủ số thuếxuất nhập khẩu mà doanh nghiệp phải nộp.Tùythuộc vào khối lượng công việc củatừng khâu mà bố trí số cán bộ phù hợp, nếu không sẽ bị ùn tắc, do sức ép về thờigian phải thông quan hàng hóa sẽ dẫn đến sai lệch về số thuế phải thu
Thứ ba, do ý thức tuân thủ pháp luật thuế của đối tượng nộp thuế:
Chủ thể chịu sự điều hành của các văn bản thuế, phải thực hiện khai báo thuế,nộp thuế chính là những đối tượng nộp thuế Số lượng và trình độ nhận thức của đốitượngnộpthuếsẽảnhhưởngđếntổchứcbộmáyquảnlýthuế.Cóthểnhậnthấyrằng nếu đối tượngnộp thuế có am hiểu về pháp luật cùng ý thức chấp hành tốt pháp luật thì chắc chắn không baogiờ có hiện tượng gian lận thương mại qua thuếXNK
Thứ tư, do đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn:
Trang 31Trong nền kinh tế thị trường hiện nay sự phân hóa giàu nghèo ngày càng trở nênsâu sắc Một số người mong muốn giàu lên một cách nhanh chóng đã tham gia vàohoạt động buôn lậu, gian lận để thoát khỏi cảnh nghèo đói Những vùng nông thônvùng núi đặc biệt khó khăn, nên gian thương đã lợi dụng người dân để tiếp tay chohọ.
thúcđẩykinhtếpháttriển,làmchoviệcđiềuhànhcủaNhànướcđốivớinềnkinhtế, xã hội giảmsút Cụ thểlà:
Trước hết, để có những cơ sở vật chất phục vụ cho việc thực hiện chức năng,nhiệmvụcủamình,Nhànướcđãđộngviênmọitổchứcvàcánhântrongxãhộiđóng
gópmộtphầnthunhậpdướihìnhthứcđóngthuếchoNSNN.Chonên,tạonguồnthu cho NSNN
là vai trò cơ bản, đầu tiên, là chức năng vốn có của thuế Cho nên, gian lận thương mạiqua thuế xuất khẩu, nhập khẩu làm thất thu thuế sẽ giảm nguồn thuNSNN,dẫnđếntìnhtrạngbộichingânsách,ảnhhưởngđếnvẫnđềchitiêucủaChính
phủ.TừđólàmchoviệcđiềuhànhcủaNhànướcđốivớinềnkinhtế-xãhộibịgiảm sút, thiếu điềukiện vật chất để Nhà nước hoạt động Bước vào cơ chế thị trường, ngoài những ưuđiểm như thị trường đóng vai trò hợp lý hóa và báo hiệu những mấtcânđốicủanềnkinhtế,đồngthờithịtrườngtựđiềuchỉnhnhữngmấtcânđốiđóhoặc trong nền kinh
tế thị trường, các doanh nghiệp được tự do cạnh tranh để giành được những ưu thế trong việccung cấp sản phẩm hàng hóa cho người tiêu dùng Nhờ đó, chất lượng sản phẩm hàng hóađược nâng cao, chủng loại hàng hóa phong phú, sốlượnghànghóadồidào,hiệuquảcủanềnkinhtếngàycàngcao;bêncạnhđóthị
Trang 32trường cũng tồn đọng nhiều mặt trái như: Sự phân phối thông qua cơ chế thị trườnggâynênsựkhôngcôngbằngxãhội;cơchếthịtrườngchạytheolợinhuậnlàtrênhết, nên khôngtập trung sức lực, tiền vốn vào các mục đích xã hội, phúc lợi công cộng….Hơn nữa, vớiđiều kiện hiện nay của nhiều nước là thị trường chưa hoàn chỉnh, tình trạng kinh tế ngầm
và kinh doanh phi pháp thường xuyên diễn ra, kinhdoanhnhỏ,phântánlạichiếmtỷtrọnglớn.Điềuđólàmchocôngtácquảnlýthuthuế gặp nhiều khókhăn do không kiểm soát được hoạt động sản xuất kinh doanh và đâycũnglàmộttrongnhữngnguyênnhângâythấtthuthuế,khiếnchotìnhtrạnggianlận thương mạiqua thuế xuất khẩu, nhập khẩu ngày càng khó kiểmsoát
Về mặt xã hội:
Gian lận thương mại qua thuế XNK sẽ làm ảnh hưởng tới việc thực hiện côngbằng xã hội và gây ra những tiêu cực xã hội khác Góp phần thực hiện công bằng xãhội là một trong những vai trò quan trọng của thuế trong nền kinh tế xã hội Đồngthờiđâycũnglàmộttrongbamụctiêucơbảncủahệthốngthuế.Bằngcácchínhsách
thuếvàcơchếquảnlý,điềuhànhcôngcụthuế,mộtmặtNhànướcđiềutiếtthunhập
củanhữngngườigiàucó,phânphốilạichonhữngngườinghèothôngquachínhsách chi NSNN,mặt khác bao quát hết nguồn thu, giám sát mọi hoạt động sản xuất kinhdoanhcủatấtcảcácthànhphầnkinhtế,đảmbảochomọiđốitượngcóhoạtđộngsản
xuấtkinhdoanh,dịchvụđềuđượcquảnlývàđềuphảinộpthuế.Sảnxuấtkinhdoanh cùng ngànhnghề, mặt hàng thuộc mọi thành phần kinh tế trên toàn lãnh thổ quốcgia thì phải được thực hiện nghĩa
vụ thuế như nhau Xảy ra tình trạng gian lận thương mại dẫn đến thất thu thuế thì sự công bằng không thể thực hiện được, trước hết làcôngbằngtrongnghĩavụđóngthuếgiữanhữngđốitượngsảnxuất,kinhdoanhtrong xã hội… đốivới các chủ thể trốn lậu được thuế thì họ sẽ giảm giá bán, đẩy nhanhviệctiêuthụ,thuhồivốnvàquayvòngvốnnhanh,ngượclại,ngườikhôngtrốnđược
thuếthìgiábánsảnphẩmcao,sốlượngsảnphẩmtiêuthụchậm,vòngquayvốnchậm dẫn đến sảnxuất kinh doanh không phát triển, có thể dẫn đến tình trạng tạm ngưng hoạt động, phá sản.Điều này được hạn chế dần khi Nhà nước tham gia vào quátrìnhtáiphânphốicủacảixãhộibằng“chínhsáchphânphốilại”.Thôngquaviệcápdụng
Trang 33chính sách thuế lũy tiến đối với tầng lớp có thu nhập cao, đánh thuế nhẹ hoặc khôngđánh thuế đối với tầng lớp có thu nhập thấp, đánh thuế nặng đối với hàng hóa tiêudùng xa xỉ hoặc đánh thuế nhẹ và miễn thuế đối với hàng hóa tiêu dùng thiết yếuđốivớiđasốdâncư…khinềnkinhtếcàngpháttriểnthìnhữngkhoảnchingânsáchđảm bảo cho nhu cầu
xã hội của thuế càng được biểu hiện rõ nét hơn Việc xảy ra tình trạng gian lận thương mạiqua thuế xuất nhập khẩu sẽ tạo điều kiện cho hoạt độngsảnxuấtkinhdoanhtráiphápluật,nhữnghoạtđộngthulợibấtchínhpháttriển,đồng thời làm ảnhhưởng đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi thành viên trong xã hội, tạo điềukiện cho sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội diễn ra nhanh hơn, gây ra tình trạng bất hợp
lý trong phân phối thu nhập, bất bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, giữa các tầng lớpdân cư Không những thế, gian lận thương mại qua thuế xuất khẩu, nhập khẩu còn làm ảnhhưởng đến trật tự xã hội, làm cho phápluậtbịviphạm,kỷcươngcủaNhànướckhôngnghiêm…,khiếnchođạođức,ýthức của conngười ngày càng suy thoái, tồitệ
Trang 34CHƯƠNG 2 MỘT SỐ HÌNH THỨC GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CẢNG SÀI
GÒN KHU VỰC I TỪ NĂM 2010 ĐẾN NAY.
2.1 Tổng quan về Chi Cục Hải Quan Cảng Sài Gòn Khu VựcI.
2.1.1QuátrìnhhìnhthànhvàpháttriểncủachicụcHảiquancửakhẩucảng sài gòn khu vực1.
Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng khu vực 1 nằm trong khuôn viên của cảng SàiGòn
Địa chỉ:số 2 Lê Phụng Hiểu, Phường Cát lái, Q.2, TP Hồ ChíMinh
phố;TheoQuyếtđịnh1898/QĐ-HQHCMngày30/11/2010,1141/QĐ-HQHCMngày
12/9/2011quyđịnh chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức và mối quanhệcôngtáccủaChicụcHảiquanCửakhẩuCảngSàiGònKhuvực1;vàQuyếtđịnh 1899/QĐ-HQHCM ngày 30/11/2010 quy định nhiệm vụ, quyền hạn, địa bàn hoạt động, cơ cấu tổchức và mối quan hệ công tác của các Đội (Tổ) công tác thuộc Chi cục Hải quan Cửakhẩu Cảng Sài Gòn Khu vực 1 của Cục trưởng Cục Hải quan TP Hồ ChíMinh
2.1.2 Phạm vi và địa bàn hoạtđộng.
Cáng Cát Lái, cảng mờ CátLái
Giảm sát hàng hóa giao thẳng ngoài các bến phao BP5, BP6, BP7 thuộc Cảng CátLái
Trang 35 Các Kho ngoại quan, Kho CFS, trong phạm vỉ cửa khâu và ngoảicửakhẩuđoLãnhđạoCụcHảiquanTP.HôChíMinhgiao(cóQuyết
địnhriêng)
2.1.3 Chức năng và nhiệmvụ.
Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực 1 là đơn vị trựcthuộcCụcHảiquanThànhphốHồChiMinh,cóchứcnăngtrựctiếpthựchiện các quy địnhquản lý nhà nước về hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tổ chức thựchiện pháp luật về thuế và thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; phòng,chống buôn lậu, chống gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biêngiới, phòng, chống ma túy trong phạm vi địa bàn hoạt động hải quan theo quy địnhcủa phápluật
Chi cục Hải quan chuyển phát nhanh thực hiện nhiệm vụ, quyền hạntheoquyđịnhcủaLuậtHảiquan,cácquyđịnhkháccủaphápluậtcóliênquan và nhữngnhiệm vụ quyền hạn cụ thể sauđây:
- Thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuấtkhẩu, nhập khẩu, quá cảnh theo quy định của phápluật
- Thực hiện kiểm soát hải quan để phòng, chống buôn lậu, chống gian lậnthương mại; phòng, chống ma túy trong phạm vi địa bàn hoạt động của Chicục
- Phốihợpvớicáclựclượngchứcnăngkhácđểthựchiệncôngtácphòng,chống buôn lậu, gianlận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới ngoài phạm vi địa bàn hoạtđộng hảiquan
- Tiến hành thu thuế và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật đốivớihànghóaxuấtkhẩu,nhậpkhẩu;thựchiệnviệcấnđịnhthuế,theodõi,thuthuế nợ đọng,cưỡng chế thuế và phúc tập hồ sơ hải quan; đảm bảo thu đúng, thu đủ, nộp kịp thờivào ngân sách nhànước
- Thực hiện thống kê nhà nước về hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhậpkhẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh thuộcphạm vi quản lý của Chicục
Trang 36- Tổ chức triển khai thực hiện việc ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vàphương pháp quản lý hải quan hiện đại vào các hoạt động của Chi cục Hảiquan.
- Thực hiện cập nhật, thu thập, phân tích thông tin nghiệp vụ hải quan theo quyđịnh của Cục Hải quan tỉnh và của Tổng cục Hảiquan
- Thực thi bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của phápluật
- Thực hiện việc lập biên bản, ra quyết định tạm giữ người theo thủ tục hànhchính,tạmgiữhànghóa,tangvật,phươngtiệnviphạmhànhchínhvềhảiquan
- Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan nhà nước, tổ chức hữu quan trên địa bànhoạt động Hải quan để thực hiện nhiệm vụ đượcgiao
- Tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện chính sách, pháp luật về Hảiquancho các tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất nhập khẩu trên địabàn
- Thực hiện hợp tác quốc tế về Hải quan theo phân cấp hoặc ủy quyền của Bộtrưởng Bộ Tài chính và Tổng cục trưởng Tổng cục Hảiquan
- Thực hiện các quy định về quản lý cán bộ, công chức và quản lý tài chính, tàisản, các trang thiết bị của Chi cục Hải quan theo phân cấp của Tổng cục Hảiquan và Cục Hải quantỉnh
- Thực hiện các chế độ báo cáo và cung cấp thông tin về hoạt động của ChicụcHải quan theo quy định của Cục Hải quan tỉnh và Tổng cục Hảiquan
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Cục trưởng Cục Hải quan TP.HCMgiao
Trang 37CHI CỤC TRƯỞNG
PHÓ CHI CỤC
TRƯỞNG
PHÓ CHI CỤCTRƯỞNG
PHÓ CHI CỤCTRƯỞNG PHÓ CHI CỤCTRƯỞNG
Đội Thủ
tục hăng hóa XK
Đội Thủtục hăng hóa NK Đội
Giâm sât
ĐộiTổng hợp
TổKiểm soât ma túy
TổKiểm soât Hải
ĐộiQuản lýthuế
2.1.4 Cơcấu tổchức.
LênhđạoChicụccửakhẩucảngsăigònkhuvực1cómộtChicụctrưởnglăÔng Vũ Việt Tiến
vă bốn Chi cục phó lă Ông Lí Văn Nhiễn, Ông Huỳnh Sơn Tùng, ÔngLíNguyínLinhvăÔngLíThanhHải.Chicụctrưởngchịutrâchnhiệmtrâchnhiệm trâch trướcChi cục trưởng Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh vă trước phâp luật về toăn bộ hoạtđộng của chi cục Câc Phó chi cục trưởng chịu trâch nhiệm trước Chi cục trưởng văphâp luật về nhiệm vụ được phđn công phụtrâch
Trong mỗi Đội có một Đội trưởng vă một số Phó Đội trưởng giúp việc vă câccông chức thực hiện Đội trưởng có nhiệm vụ phđn công nhiệm vụ cụ thể cho PhóĐộitrưởng,côngchứcchịutrâchnhiệmtrướcLênhđạoChicụcvềtoănbộhoạtđộng của Đội PhóĐội trưởng thực thi nhiệm vụ theo sự phđn công của Đội trưởng, chịu trâch nhiệmtrước
Trang 38Đội trưởng về mảng công tác được phân công Công chức trong Đội thực thinhiệm vụ theo sự phân công Đội trưởng và chịu trách nhiệm trước Đội trưởng vềkếtquả côngtác.
Về bộ máy tổ chức, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng sài gòn khu vực 1 gồmcác Đội (Tổ) công tác sau:
Đội Tổnghợp
- Đội tổng hợp có nhiệm vụ thực hiện công tác văn thư, lưu trữ và quản lýcon dấu trong phạm vi Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng sài gòn khu vực1
- Theo dõi, thực hiện chế độ tổng hợp thông kê, báo kê báo cáo định kỳ,đột xuất của Đội (Tổ)
- Tiếp nhận quản lý, lưu trữ hồ sơ, tang vật vi phạm và đề xuất xử lý các
vụ vi phạm pháp luật hành chính về hải quan thuộc thẩm quyền Chi cục.Thực hiện công tác tiếp dân, giải quyết các vụ khiếu nại, tố cáo có liênquan đến cán bộ công chức trong Chi cục theo quy định của phápluật
- Tổ chức triển khai, thực hiện và tập huấn các văn bản, quy trình nghiệpvụvàcácquyđịnhcủaNhànước,củaNgành,củađơnvịchocánbộcông chứctrongđội
Đội quản lýthuế
- Đội quản lý thuế có nhiệm vụ thực hiện công tác kế toán thuế theo quyđịnhhiệnhànhvàtheosựphâncấpkếtoáncủaCụcHảiquanTP.HồChí
Minh.Thựchiệnquảnlýthuếtheoquytìnhthủtụchảiquanđiệntửtheo lộ trìnhtriển khai Công tác kế toán bao gồm: tiền mặt, kho bạc, miễnthuế,giảmthuế,hoànthuế,khôngthuthuế,tổnghợp,ấnchỉ,cấntrừthuế Báo cáo kếtoán và cân đối tàikhoản
- Theo dõi nợ thuế của doanh nghiệp, thực hiện việc cưỡng chế thuế theoLuật quản lý thuế đối với các khoản nợ thuế quá hạn, đôn đốc thu hồinợđọng thuế đảm bảo thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhànước
Trang 39- Thực hiện công tác thông kê, báo cáo định kỳ và đột xuất, giải quyếtnhững vướng mắc khiếu nại liên quan đến nghiệp vụ củaĐội.
Đội Thủ tục hàng hóa xuấtkhẩu
Đội Thủ tục hàng hóa Nhậpkhẩu
- Đội thủ tục hàng hóa nhập khẩu hướng dẫn thủ tục hải quan và thủ tụchải quan điện tử đối với hàng hóa nhập khẩu, cho người khai hải quankhi có yêucầu
- Tiếp nhận, đăng ký tờ khai, kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế Thực hiệnthủ tục hải quan và thủ tục hải quan điện tử đối với hàng hóa nhập khẩu,
và thông quan hàng hóa Kiểm tra, xác định giá tính thuế; kiểm tra thuế
và ấn địnhthuế
Đội Giámsát
- Đội Giám sát thực hiện việc giám sát, kiểm tra đối chiếu tính hợp phápcủa hồ sơ chứng từ kèm theo hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, hành lý,phươngtiệnvậntảixuấtnhậpcảnh,hàngchuyểncửakhẩu,hàngchuyển cảng,hàng container trung chuyển, hàng hóa cảnh, kho CFS theo đúng quy địnhcủa phápluật
- Lập biên bản vi phạm hành chính và xử phạt các hành vi vi phạm phápluật trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về Hải quan Thu thập thông tin,phát hiện, báo cáo kịp thời với Lãnh đạo Chi cục các hành vi gian lậnthương mại, buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ, ngoạih ố i
Trang 40qua cửa khẩu Giám sát đối với hàng hóa làm thủ tục thông qua điện tử theo quy định hiện hành.
Tổ Kiểm soát Hảiquan
- Tuần tra, kiểm soát thường xuyên, đột xuất trong phạm vi địa bàn hoạtđộngcủaChicụcnhằmpháthiện,ngănngừa,xửlýcáchànhvibuônlậu,
gianlậnthươngmại,vậnchuyểntráiphéphànghóa,matúyquacửakhẩu và các hành vikhác vi phạm pháp luật Hảiquan
2.1.5 Tình hình hàng hóa xuất nhập khẩu thực hiện tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực 1 giai đoạn từ năm 2010 –2015.
Bảng 2 1 Số lượng tờ khai mậu dịch và phi mậu dịch đã hoàn thành thủ tục hảiquan điện tử trong 5 năm tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng sài gòn khu vực 1