- “ Thi hành án kinh doanh, thương mại – Thực trạng và những giải pháp nâng cao kết quả trong thời gian tới 2018” Nguyễn Thị Nhàn Tạp chí Dân chủ và số Chuyên đề tháng 9/2017; “Bán đấu
Trang 1i
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SỸ
CHUYÊN NGÀNH: LUẬT KINH TẾ
KÊ BIÊN, XỬ LÝ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN KINH DOANH,
THƯƠNG MẠI TỪ THỰC TIỄN TỈNH NAM ĐỊNH
TRẦN THỊ VÂN
HÀ NỘI – 2019
Trang 2ii
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
Trang 3iii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các
số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa đào tạo Sau Đại học – Trường Đại học Mở Hà Nội
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Tác giả luận văn
Trần Thị Vân
Trang 4iv
LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Khoa đào tạo Sau Đại học – Trường Đại học Mở Hà Nội đã tận tình truyền đạt kiến thức quý báu trong thời gian vừa qua Tác giả cũng bảy tỏ lòng biết ơn chân thành tới PGS.TS Trần Anh Tuấn đã hướng dẫn tận tình trong quá trình thực hiện bản luận văn với đề tài
"Kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại từ thực tiễn
Tỉnh Nam Định" Tác giả xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp đã cung cấp
số liệu, giúp đỡ để có thể hoàn thành luận văn này
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Tác giả luận văn
Trần Thị Vân
Trang 5v
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ KÊ BIÊN, XỬ LÝ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH
ÁN KINH DOANH, THƯƠNG MẠI 07 1.1 Khái niệm và đặc điểm kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh,
1.1.3 Ý nghĩa của Kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại 14 1.2 Quy định của pháp luật về kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại 15
1.2.5 Trình tự, thủ tục xử lý tài sản kê biên của người phải thi hành án 28 1.2.6 Kê biên tài sản của người phải thi hành án trong một số trường hợp cụ thể: 35
2.3.2 Nguyên nhân của khó khăn, vướng mắc 588
Trang 6vi
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC KÊ BIÊN,
3.1 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại 63 3.2 Kiến nghị thực hiện pháp luật về kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh
Trang 81
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Thi hành án dân sự là khâu quan trọng, đảm bảo cho bản án, quyết định của Tòa án được đưa ra thi hành trên thực tế (Điều 2) Theo Điều 4, Luật thi hành án dân sự năm 2008, được sửa đổi bổ sung năm 2014 thì bản án, quyết định về kinh doanh, thương mại phải được cơ quan, tổ chức và mọi công dân tôn trọng Cá nhân,
tổ chức có liên quan trong phạm vi trách nhiệm của mình phải chấp hành nghiêm chỉnh bản án, quyết định và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi hành
án Kết quả của hoạt động thi hành án dân sự cao hay thấp không những ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan thi hành án, hệ thống cơ quan tư pháp mà còn ảnh hưởng đến
uy tín của Đảng, chính quyền, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước Do đó, việc giải quyết dứt điểm những vụ việc thi hành án nói chung và những vụ việc thi hành
án kinh doanh thương mại nói riêng là một yêu cầu cấp thiết được đặt ra cho hệ thống cơ quan thi hành án dân sự và mỗi Chấp hành viên, mỗi công chức của ngành
Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hiện nay các hoạt động kinh doanh thương mại (KDTM) thường diễn ra ngày càng đa dạng và phát triển
Do đó, việc xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý vừa thông thoáng, vừa chặt chẽ để các chủ thể kinh doanh hoạt động thuận lợi đồng thời các cơ quan nhà nước dễ dàng quản lý đã trở thành một yêu cầu cấp thiết Trong đó cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự (THADS) nói chúng và thi hành án KDTM nói riêng THADS là hoạt động đảm bảo cho bản án, quyết định của Toà án, Trọng tài thương mại, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh được chấp hành, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân
Những năm gần đây, cả nước nói chung và tại tỉnh Nam Định nói riêng, số
vụ việc thi hành án kinh doanh, thương mại ngày càng nhiều, số tiền phải thi hành chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số tiền thi hành án dân sự Việc tổ chức thi hành loại án
Trang 92
này gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp do tài sản phải xử lý hết sức đa dạng, phong phú, mang tính đặc thù như: nhà xưởng, thiết bị máy móc, nguyên vật liệu, đất đai
Để thi hành loại án này nhất là khi áp dụng biện pháp kê biên, xử lý cần thiết phải
có sự tham gia, phối hợp tích cực của nhiều cơ quan hữu quan Hiện nay, tỷ lệ thi hành án kinh doanh, thương mại rất thấp, đặc biệt số tiền phải thi hành chuyển kỳ sau rất lớn dẫn đến việc một số năm gần đây nhiều cơ quan thi hành án không hoàn thành chỉ tiêu, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân không được đảm bảo
Xuất phát từ những trăn trở về công tác thi hành án dân sự nói chung và thi hành án kinh doanh, thương mại nói riêng, mong muốn nâng cao nhận thức cho bản thân và hy vọng sẽ đóng góp được một phần vào việc nâng cao chất lượng, hiệu quả
trong hoạt động thi hành án KDTM tại tỉnh Nam Định, tôi đã chọn đề tài “Kê biên,
xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại từ thực tiễn tỉnh Nam Định”
để làm luận văn thạc sĩ luật học của mình
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm vừa qua, công tác thi hành án dân sự đã từng bước được quan tâm chú trọng cả về cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng Với các văn bản pháp luật về thi hành án dân sự như Luật THADS năm 2008, Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thi hành án dân sự năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành ngày càng được cải cách và phù hợp với thực tiễn hơn Văn bản pháp luật liên quan như Luật Ngân hàng Nhà nước năm 2010, Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010, Bộ luật dân sự
2015, Luật Đất đai 2013, Luật Doanh nghiệp năm 2014 và các văn bản dưới luật với những điểm mới, hoàn thiện và tiến bộ đã giúp cho việc tổ chức thi hành án dân
sự được thực hiện một cách có hiệu quả trong thực tiễn
Trước đòi hỏi khách quan của công tác thi hành án dân sự thời gian qua đã có
một số công trình khoa học nghiên cứu về vấn đề thi hành án dân sự, cụ thể là:
- Đề tài: "Thi hành án dân sự, thực trạng và hướng hoàn thiện của Dự án VIE/98/QQ1" do Bộ Tư pháp chủ trì thực hiện dự án
Trang 103
- Luận án tiến sĩ Luật học: "Hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay" của Nguyễn Thanh Thủy, năm 2008
- “Thực tiễn áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên tài sản thi hành án dân
sự và một số khuyến nghị”, tác giả: Ths Trần Công Thịnh, Tạp chí Khoa học Đại
học quốc gia Hà Nội
- “Những khó khăn, vướng mắc khi thi hành bản án, quyết định của Tòa án liên quan đến các tổ chức tín dụng để thu hồi nợ”, tác giả: Phạm Quang Dũng - Chi
cục Thi hành án dân sự quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội
- “ Thi hành án kinh doanh, thương mại – Thực trạng và những giải pháp nâng cao kết quả trong thời gian tới (2018)” Nguyễn Thị Nhàn Tạp chí Dân chủ và
số Chuyên đề tháng 9/2017; “Bán đấu giá tài sản trong THA dân sự vẫn còn
là điểm nghẽn”- Nguyễn Quang Thái và Đào Thị Thúy Lan – Tạp chí dân chủ
và pháp luật số tháng 4/2017; “Thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu
quả việc bán đấu giá tài sản THA” – Lê Anh Tuấn và Nguyễn Thị Thanh
Nhàn – Tạp chí dân chủ và pháp luật số Chuyên đề tháng 3/2016.v.v… Tuy nhiên, các bài viết nói trên mới chỉ phân tích, bình luận trên những khía cạnh nhất định của biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA mà chưa đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống và toàn diện về vấn đề này
Những công trình nêu trên đã có nội dung nghiên cứu về thi hành án dân sự ở những khía cạnh, góc độ và mức độ khác nhau Trong một số công trình cũng đã đề cập đến việc áp dụng một biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự ở một số địa
Trang 114
phương cụ thể nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản theo Luật thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014 ở tỉnh Nam Định trong điều kiện pháp luật thi hành án dân sự đã có sự thay đổi căn bản như hiện nay
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1 Mục đích nghiên cứu của luận văn
Luận văn làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án KDTM trên địa bàn tỉnh Nam Định Từ đó, đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự nói chung và việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án KDTM tại tỉnh Nam Định nói riêng
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Thứ nhất, phân tích cơ sở lý luận về biện pháp kê biên, xử lý tài sản thi hành
án dân sự, cụ thể hơn là những vấn đề chung về biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án trong vụ án KDTM
Thứ hai, đánh giá thực trạng pháp luật về kê biên, xử lý tài sản trong thi hành
án KDTM và thực tiễn áp dụng tại Nam Định, từ đó đi sâu phân tích những kết quả
đã đạt được và những hạn chế, tồn tại trong việc áp dụng biện pháp kê biên, xử lý
tài sản trong thi hành án KDTM và làm rõ nguyên nhân của thực trạng đó
Thứ ba, xây dựng những quan điểm, đề xuất các giải pháp kịp thời và lâu dài
nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về kê biên, xử lý tài sản trong THADS nói chung và trong thi hành án KDTM nói riêng được chuẩn xác, thống nhất trong hệ thống cơ quan THADS ở Việt Nam
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Nghiên cứu một số vấn đề lý luận, lịch sử phát triển của pháp luật Việt Nam về biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA;
Trang 125
- Nghiên cứu, phân tích những quy định của pháp LTHADS hiện hành
về biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA, đồng thời kết hợp với việc phân tích, so sánh với pháp luật của một số nước trên thế giới để từ đó thấy được những ưu điểm cũng như hạn chế, bất cập trong các quy định của pháp luật Việt Nam về vấn đề này;
- Nghiên cứu thực tiễn của biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA trong những năm gần đây, gắn với những vụ việc cụ thể, nổi cộm,
có nhiều vướng mắc Trên cơ sở đó, luận văn làm rõ những bất cập, vướng mắc trong thực tiễn thi hành biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA, từ đó đề xuất những giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng biện pháp này trong thực tiễn
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu của Triết học duy vật biện chứng và Triết học duy vật lịch sử, chú trọng các phương pháp kết hợp lý luận với thực tiễn, phân tích, tổng hợp, lịch sử và một số phương pháp nghiên cứu khác như
so sánh, thống kê tổng hợp, tham khảo các tài liệu về lĩnh vực thi hành án dân sự của một số địa phương để qua đó đánh giá thực trạng kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại tại tỉnh Nam Định từ năm 2015 đến tháng 6 năm
2019
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn đã đưa ra và luận giải được một số quan điểm cơ bản về khái niệm
kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại; trình tự, thủ tục thực hiện việc cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại; góp phần bổ sung, làm phong phú thêm cho hoạt động nghiên cứu khoa học về
pháp luật trong lĩnh vực THADS
Luận văn đã phân tích, đánh giá được thực trạng áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại tại tỉnh Nam Định hiện nay, phân tích những kết quả đã đạt được, những hạn chế còn tồn tại,
Trang 136
nguyên nhân trong thực tiễn áp dụng của hoạt động cưỡng chế này
Trên cơ sở tổng hợp kết quả nghiên cứu, Luận văn đã đưa ra những giải pháp đảm bảo thực hiện biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án dân
sự nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực, chất lượng công tác thi hành án dân sự nói
chung và thi hành án kinh doanh, thương mại nói riêng
7 Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và danh mục các
chữ viết tắt, luận văn được kết cấu theo 03 chương như sau:
Chương 1: Khái quát về kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh thương mại
Chương 2: Thực tiễn thực hiện pháp luật về kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại tại tỉnh Nam Định
Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kê biên, xử lý tài sản
trong thi hành án kinh doanh thương mại
Trang 147
CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ KÊ BIÊN, XỬ LÝ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN KINH DOANH, THƯƠNG MẠI
1.1 Khái niệm và đặc điểm kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại
1.1.1 Khái niệm kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại
Điều 106 Hiến pháp năm 2013 quy định “Bản án, quyết định của Tòa
án nhân dân có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành” Để
các bản án, quyết định về kinh doanh, thương mại thuộc thẩm quyền của Tòa án và các cơ quan có thẩm quyền khác (Trọng tài thương mại, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh) được thi hành trên thực tế, trong quá trình tổ chức thi hành, cơ quan thi hành án luôn lựa chọn biện pháp vận động, thuyết phục người phải thi hành án tự nguyện thi hành Tuy nhiên, không phải lúc nào người phải thi hành án cũng tự nguyện thi hành theo đúng phán quyết của Tòa án và các cơ quan có thẩm quyền khác Trong rất nhiều trường hợp, người phải thi hành án có điều kiện nhưng không
tự nguyện thi hành, buộc cơ quan thi hành án phải tổ chức cưỡng chế theo quy định của Luật THADS và các văn bản hướng dẫn thi hành
Theo Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (sửa đổi năm 2014) thì các bản án, quyết định về kinh doanh, thương mại được thi hành theo thủ tục thi hành án dân sự bao gồm bản án, quyết định về kinh doanh, thương mại thuộc thẩm quyền giải của Tòa án; bản án, quyết định của Tòa án giải quyết phá sản, quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh có liên quan đến tài sản của bên phải thi hành và phán quyết, quyết định của Trọng tài thương mại Bản án, quyết định dân sự đề cập trong Luật THADS là bao hàm cả bản án, quyết định về kinh doanh, thương mại Do vậy các quy định của pháp luật THADS cũng được áp dụng
Trang 158
đối với THAKDTM
Trường hợp, người phải thi hành án về kinh doanh, thương mại không tự nguyện thi hành nghĩa vụ theo bản án, quyết định về kinh doanh, thương mại thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo thủ tục tố tụng dân sự; bản án, quyết định của Tòa án giải quyết phá sản, quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Hội đồng xử
lý vụ việc cạnh tranh, phán quyết của Trọng tài thương mại thì Cơ quan thi hành án dân sự phải sử dụng các biện pháp cưỡng chế buộc người phải thi hành án phải thực hiện nghĩa vụ của họ đã được xác định trong bản án, quyết định về kinh doanh, thương mại
Hiện nay, theo quy định của Luật Thi hành án dân sự thì có 6 nhóm biện pháp cưỡng chế thi hành án là khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy
tờ có giá của người phải thi hành án; Trừ vào thu nhập của người phải thi hành án;
Kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản đang do người thứ ba giữ; Khai thác tài sản của người phải thi hành án; Buộc chuyển giao vật, chuyển giao quyền tài sản, giấy tờ; Buộc người phải thi hành án thực hiện hoặc không được thực hiện công việc nhất định
Trong các biện pháp cưỡng chế nói trên thì biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án là một trong các biện pháp cưỡng chế thi hành nghĩa vụ trả tiền trong bản án, quyết định về kinh doanh, thương mại Việc kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án chính là việc cơ quan thi hành án tước đi quyền định đoạt đối với tài sản của chủ sở hữu, sử dụng, quản lý tài sản Do đó, bên cạnh việc đảm bảo quyền và lợi ích của người được thi hành án là doanh nghiệp thì cũng phải đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người phải thi hành án đối với tài sản bị kê biên, xử lý Việc kê biên, xử lý tài sản phải tuân theo trình tự, thủ tục được quy định hết sức chặt chẽ qua nhiều giai đoạn từ tiến hành kê biên, định giá tài sản, bán đấu giá tài sản và giao tài sản cho người mua trúng đấu giá
Theo Từ điển Luật học thì kê biên, xử lý tài sản là biện pháp cưỡng chế nhằm đảm bảo việc thi hành án Trong thời gian kê biên, đối tượng bị áp dụng bị
Trang 169
Việt Nam thì “Kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án là biện pháp cưỡng chế thi hành án do Chấp hành viên áp dụng trong trường hợp người phải thi hành án
có nghĩa vụ trả tiền theo bản án, quyết định có điều kiện thi hành án nhưng không tự
* Như vậy, hậu quả pháp lý của kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh
doanh, thương mại chính là: Việc hạn chế quyền định đoạt về tài sản của người phải thi hành án kinh doanh thương mại nhằm đảm bảo hoạt động thi hành án
1.1.2 Đặc điểm kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại
Kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại có những đặc điểm chung của biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án dân sự Đồng thời, cũng mang những đặc điểm riêng của việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại
1.1.2.1 Đặc điểm chung của biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại
Trang 17
Chỉ có cá nhân được Nhà nước trao quyền mới có thẩm quyền tiến hành các biện pháp cưỡng chế nói chung và biện pháp kê biên tài sản nói riêng Ở nước ta hiện nay, thẩm quyền tổ chức THA dân sự chủ yếu thuộc về các cơ quan THADS (việc cưỡng chế còn có thể được thực hiện bời Thừa phát lại, tuy nhiên trên thực tế
là không nhiều) Khi cần thiết phải tiến hành các vụ cưỡng chế thì CHV được phân công nhiệm vụ sẽ đại diện cho cơ quan THADS ra quyết định cưỡng chế buộc cá nhân, tổ chức nhất định phải chấp hành để thi hành bản án Quyết định được thi hành theo thủ tục nhất định và có chế tài xử lý nghiêm bằng các phương thức như
xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự, bồi thường thiệt hại trong trường hợp người phải THA không chấp hành, gây cản trở hay chống đối việc cưỡng chế
- Biện pháp kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại được áp dụng trong trường hợp người phải THA có điều kiện THA nhưng không tự nguyện thi hành nhằm buộc họ phải thực hiện nghĩa vụ của mình theo bản án, quyết định có hiệu lực của pháp luật
Trên thực tế không phải tất cả các bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật đều được người phải THA tự nguyện thi hành Trong những trường hợp như vậy thì biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án được xem là giải pháp cuối cùng và cần thiết để có thể buộc người phải THA thực hiện nghĩa vụ của mình, bảo đảm được quyền lợi hợp pháp của người được THA, đồng thời thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật
Trang 1811
- Đối tượng của biện pháp kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại là động sản, bất động sản hoặc quyền sở hữu trí tuệ của người phải THA do chính họ hay người thứ ba nắm giữ
Kết quả nghiên cứu cho thấy đối tượng của biện pháp kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại có điểm khác biệt so với đối tượng của các biện pháp cưỡng chế thi hành nghĩa vụ trả tiền khác Đối tượng của biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải THA hay cưỡng chế thi hành nghĩa vụ trả tiền bằng biện pháp trừ vào thu nhập của người phải THA chỉ có thể là tiền, giấy tờ có giá Trong khi đó, đối tượng của biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại lại là những tài sản có thể chuyển thành tiền để thi hành án thông qua việc bán tài sản, bao gồm động sản, bất động sản hoặc quyền sở hữu trí tuệ Tài sản kê biên
có thể là tài sản hữu hình như nhà ở, phương tiện giao thông, tài sản gắn liền với đất, hoa lợi hoặc có thể là tài sản vô hình như quyền sở hữu trí tuệ.v.v
Tài sản kê biên có thể do người phải THA giữ nhưng cũng có thể do người thứ ba giữ, tuy nhiên, tài sản đó phải là thuộc sở hữu của người phải THA Tài sản thuộc quyền sở hữu của người phải THA có thể là tài sản thuộc sở hữu riêng của người phải THA hoặc tài sản thuộc sở hữu với người khác Do đó, việc xác minh điều kiện để THA, tức là xác minh người phải THA có tài sản hay không, và tài sản
đó có thuộc sở hữu của người phải THA hay không, do ai giữ là hết sức quan trọng trong công tác kê biên, xử lý tài sản của người phải THA
1.1.2.2 Đặc điểm riêng của kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại
Ngoài những đặc điểm chung của việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án dân sự, có thể thấy rằng chủ thể của án kinh doanh, thương mại chủ yếu là các
doanh nghiệp “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế được thành lập nhằm mục đích chủ yếu là thực hiện các hoạt động kinh doanh, nghĩa là thực hiện một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi” [30, tr
Trang 1912
133] Do vậy, việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại ngoài những đặc điểm của kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án dân sự còn có những đặc điểm riêng như sau:
- Thứ nhất, chủ thể của án kinh doanh, thương mại thường là doanh nghiệp
Do vậy, khi kê biên, xử lý tài sản đối với các chủ thể này cần phải xác định rõ loại hình doanh nghiệp để có cơ sở pháp lý xem xét tư cách chủ thể, từ đó mới có thể có
cơ chế giải quyết đối với từng chủ thể trong từng vụ việc cụ thể Chủ thể là doanh nghiệp tư nhân thì chủ doanh nghiệp tham gia giải quyết và có thể có ý kiến quyết định vế các nội dung liên quan trong quá trình giải quyết vụ việc Đối với vụ việc thi hành án mà đương sự là công ty cổ phần thì phải xem xét tại Điều lệ công ty về quy định tổng giám đốc, giám đốc có đại diện để giải quyết các vấn đề xử lý tài sản của doanh nghiệp hay không hay người đó chỉ đại diện và quyết định trong các quan
hệ trong sản xuất kinh doanh hoặc một số công việc nhất định Trong trường hợp này cơ quan thi hành án phải hết sức thận trọng trong quá trình tiến hành các trình
tự, thủ tục thi hành án, tránh tình trạng người tham gia ký nhận văn bản không có thẩm quyền để quyết định những nội dung, vấn đề liên quan đến hoạt động thi hành
án kinh doanh, thương mại
- Thứ hai, tài sản phải kê biên, xử lý trong thi hành án kinh doanh, thương
mại phức tạp hơn tài sản phải kê biên, xử lý trong các loại việc dân sự khác Tài sản phải kê biên, xử lý để thi hành án kinh doanh, thương mại có tính đặc thù, hầu hết là tài sản của doanh nghiệp như nhà xưởng, máy móc, nguyên nhiên vật liệu, hàng hóa Những tài sản này nhiều khi có giá trị rất lớn, mang yếu tố kỹ thuật, công nghệ do vậy nếu không nắm được các quy định của pháp luật có liên quan và xử
lý không triệt để sẽ dẫn đến khiếu nại, vi phạm và nhiều trường hợp Cơ quan THADS, Chấp hành viên phải bồi thường số tiền rất lớn Nhiều tài sản của người phải thi hành án là doanh nghiệp còn gắn với đất thuê trả tiền hàng năm của Nhà nước nên khi kê biên, xử lý thì gắn với nhiều vấn đề nảy sinh phải giải quyết như: tiền doanh nghiệp bỏ ra để san lấp, tiền xây tường rào, các đầu tư khác Tồn tại rất nhiều vấn đề liên quan phải xử lý đối với tài sản kê biên trong các vụ án kinh doanh,
Trang 2013
thương mại Liên quan đến xử lý tài sản kê biên để thi hành án kinh doanh, thương mại đối với công ty cổ phần còn phải xem xét đến việc thực hiện phần vốn góp của các thành viên góp vốn thì mới có thể xử lý, đảm bảo việc thi hành án, đảm bảo quyền lợi cho người được thi hành án theo quy định của pháp luật
- Thứ ba, việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh thương
mại trên thực tế nảy sinh nhiều vấn đề liên quan đến người lao động Đây là vấn đề nhạy cảm và phức tạp mà về mặt pháp lý hầu như không có quy định làm cơ sở để giải quyết Thực tiễn khi kê biên tài sản của các doanh nghiệp đang có người lao động là phức tạp và khó khăn Nhiều trường hợp cơ quan thi hành án lúng túng không biết xử lý ra sao, dẫn đến chậm trễ thi hành án hoặc vi phạm khác, có trường hợp còn dẫn đến khiếu kiện đông người, gây mất ổn định an ninh, chính trị địa phương
- Thứ tư, tài sản phải kê biên, xử lý trong thi hành án kinh doanh, thương
mại thường liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đặc biệt liên quan đến vấn đề an sinh xã hội và người lao động nên không kê biên các tài sản như: số thuốc phục vụ việc phòng, chữa bệnh cho người lao động; lương thực, thực phẩm, dụng cụ và tài sản khác phục vụ bữa ăn cho người lao động; nhà trẻ, trường học, cơ sở y tế và thiết bị, phương tiện, tài sản khác thuộc các cơ sở này, nếu không phải là tài sản để kinh doanh; trang thiết bị, phương tiện, công cụ bảo đảm an toàn lao động, phòng, chống cháy nổ, phòng, chống ô nhiễm môi trường
Cơ quan thi hành án dân sự chỉ kê biên tài sản khác của doanh nghiệp phải thi hành án nếu sau khi đã khấu trừ tài khoản, xử lý vàng, bạc, đá quý, kim khí quý khác, giấy tờ có giá của doanh nghiệp đang do doanh nghiệp quản lý hoặc đang do người thứ ba giữ mà vẫn không đủ để thi hành án, trừ trường hợp bản án, quyết định
có quyết định khác hoặc đương sự có thỏa thuận khác
- Thứ năm, việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương
mại phải tiến hành đồng bộ nhiều thủ tục, không chỉ với doanh nghiệp phải thi hành
án mà còn liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân như cơ quan quản lý
Trang 2114
kinh doanh, cơ quan bảo hiểm, cơ quan tài nguyên môi trường, chính quyền sở tại nên rất khó khăn và phức tạp, lượng việc mà cơ quan thi hành án phải thực hiện là rất nhiều và khó thực hiện
- Thứ sáu, hiện nay hầu hết các án kinh doanh, thương mại có tài sản phải kê
biên, xử lý để thi hành án liên quan đến thế chấp tại các tổ chức tín dụng, do đó theo quy định của pháp luật dân sự thì khi xử lý tài sản phải ưu tiên thanh toán cho bên nhận thế chấp, cầm cố Tuy nhiên Luật thi hành án quy định nếu tài sản đó lớn hơn nghĩa vụ thế chấp thì cơ quan thi hành án phải kê biên, xử lý để đảm bảo quyền lợi cho người được thi hành án nhưng hiện không có quy định để thực hiện việc xác định xem tài sản đó có lớn hơn nghĩa vụ thế chấp hay không
- Thứ bảy, quá trình kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh,
thương mại là quá trình phức tạp, thời gian cưỡng chế, xử lý có thể bị kéo dài do có tranh chấp về tài sản kê biên hoặc hợp đồng bán đấu giá Do đó, đòi hỏi Chấp hành viên phải chủ động về phương án xử lý, phải nắm vững không chỉ các quy định của pháp luật thi hành án dân sự mà còn phải nắm vững các quy định của pháp luật tố tụng dân sự về thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp, xác định chủ sở hữu, sử dụng của tài sản bị kê biên
1.1.3 Ý nghĩa của biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA
Biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA là một trong những biện pháp được áp dụng nhiều nhất trong hoạt động cưỡng chế THA Với tầm quan trong như vậy, biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA có những ý nghĩa nhất định đối với hoạt động THA dân sự Cụ thể:
- Việc áp dụng biện pháp cưỡng chế THA nói chung và kê biên, xử lý tài sản của người phải THA nói riêng là một giải pháp hiệu quả nhằm bảo đảm hiệu lực của bản án, quyết định, giúp cho quá trình THA kết thúc nhanh chóng, bảo vệ được quyền, lợi ích của người được THA, góp phần ổn định trật tự, an ninh xã hội;
Trang 2215
- Biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật, buộc những người phải THA có ý định chống đối, trốn tránh nghĩa vụ, không hợp tác phải thực hiện nghĩa vụ của mình Bên cạnh đó, biện pháp cũng cho thấy được sự công bằng, hợp tình, hợp lý không chỉ đối với quyền lợi của người được THA mà trong cả việc thực hiện nghĩa vụ của người phải THA cũng như lợi ích của toàn xã hội thông qua việc quy định những tài sản không được kê biên
- Ngoài ra, việc áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản của người phải THA còn mang tính răn đe, giáo dục ý thức pháp luật trong nhân dân, trong xã hội; Góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong công tác THA và bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa
Với những ý nghĩa trên, biện pháp cưỡng chế THA dân sự nói chung và biện pháp cưỡng chế kê biên , xử lý tài sản nói riêng đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác THA dân sự, củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, pháp luật của Nhà nước
1.2 Quy định của pháp luật về kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại
1.2.1 Căn cứ cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án
- Cưỡng chế thi hành án là một biện pháp nghiêm khắc trong quá trình Chấp
hành viên tổ chức thi hành án Do đó, Luật Thi hành án dân sự năm 2008 và Luật sửa đổi, bổ sung Luật thi hành án dân sự năm 2014 quy định rất chặt chẽ về cưỡng chế trong thi hành án dân sự, đặc biệt biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án trong thi hành án kinh doanh, thương mại
- Tại Điều 70 Luật Thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2014 thì căn cứ
để cưỡng chế thi hành án nói chung và cưỡng chế kê biên nói riêng bao gồm:
“ 1 Bản án, quyết định;
2 Quyết định thi hành án;
Trang 2316
3 Quyết định cưỡng chế thi hành án, trừ trường hợp bản án, quyết định đã tuyên kê biên, phong toả tài sản, tài khoản và trường hợp thi hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Toà án”
1.2.2 Điều kiện áp dụng biện pháp kê biên, xử lý tài sản
Để áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản, cần phải hội đủ các điều kiện sau đây:
- Người phải thi hành án phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền theo bản án, quyết định hoặc phải nộp phí thi hành án Nghĩa vụ thanh toán tiền của người phải thi hành án được ấn định trong bản án, quyết định của Tòa án hoặc của các cơ quan
có thẩm quyền (Trọng tài thương mại hoặc Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh) như: người phải thi hành án phải trả tiền bồi thường do làm mất, làm hỏng, bồi hoàn chi phí đào tạo, bồi thường thiệt hại tính mạng, sức khỏe… hoặc là việc trả tiền nợ, tiền thanh toán theo hợp đồng, tiền công lao động, tiền chênh lệch giá trị tài sản khi phân chia tài sản… hoặc cũng có thể là nghĩa vụ nộp phí thi hành án khi người được thi hành án đã nhận tài sản nhưng không tự nguyện nộp
- Người phải thi hành án có điều kiện thi hành án Đó là những người mà Chấp hành viên đã xác minh khẳng định được người đó có tài sản có thể là động sản hoặc bất động sản và kể cả quyền sở hữu trí tuệ, quyền sử dụng đất, vốn góp… Tài sản này có thể do người phải thi hành án quản lý, sử dụng hoặc cũng có thể đang do người thứ ba quản lý, sử dụng
- Hết thời gian tự nguyện thi hành án mà người phải thi hành án không tự nguyện thi hành hoặc chưa hết thời gian tự nguyện nhưng người phải thi hành án có hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản hoặc hành vi khác nhằm trốn tránh việc thi hành án
Để tổ chức thi hành một bản án, quyết định trước tiên người phải thi hành án được
tự nguyện thi hành án trong thời hạn là 10 ngày kể từ ngày người phải thi hành án nhận được quyết định thi hành án hoặc được thông báo hợp lệ quyết định thi hành
án Hết thời gian tự nguyện thi hành án mà người phải thi hành án không thi hành hoặc thi hành chưa xong nghĩa vụ thì Chấp hành viên buộc phải áp dụng biện pháp
Trang 2417
cưỡng chế để buộc người có nghĩa vụ thi hành theo đúng bản án, quyết định
1.2.3 Nguyên tắc áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản
Cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản trong kinh doanh thương mại là một biện pháp nghiêm khắc do đó Chấp hành viên trong quá trình tổ chức thi hành không được áp dụng một cách tùy tiện mà phải tuân thủ những nguyên tắc nhất định sau:
- Việc tổ chức cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản phải tương ứng với nghĩa vụ của người phải thi hành án và các chi phí cần thiết khác, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 24 Nghị định 62/2015/NĐ-CP
Trường hợp người phải thi hành án chỉ có một tài sản duy nhất có giá trị lớn hơn so với nghĩa vụ phải thi hành án mà tài sản đó là một khối thống nhất, không thể phân chia được hoặc nếu phân chia sẽ làm giảm đáng kể giá trị của tài sản thì Chấp hành viên vẫn có quyền kê biên tài sản đó theo quy định tại khoản 1 Điều 13 Nghị định 62/2015/NĐ-CP Số tiền thu được do bán tài sản kê biên sẽ được thanh toán theo Điều 47 Luật THADS sửa đổi, bổ sung năm 2014, số tiền còn lại Chấp hành viên sẽ trả lại cho người phải thi hành án
Nguyên tắc này chỉ áp dụng trong trường hợp người phải thi hành án có nhiều tài sản mà các tài sản đó có tổng giá trị lớn hơn nghĩa vụ phải thi hành án và các chi phí phát sinh hoặc có một tài sản có giá trị lớn hơn nghĩa vụ phải thi hành án
và các chi phí phát sinh mà tài sản đó có thể phân chia được, việc phân chia không làm ảnh hưởng đến giá trị tài sản
Nguyên tắc tương ứng nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp nói chung và quyền tài sản nói riêng của người phải thi hành án đồng thời ngăn chặn sự “lạm quyền” của Chấp hành viên trong việc kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành
án
- Nguyên tắc không được kê biên những tài sản mà pháp luật quy định không được
kê biên quy định tại Điều 87 Luật THADS
Tài sản bị cấm lưu thông theo quy định của pháp luật như thuốc nổ, thuốc
Trang 2518
phiện ; tài sản phục vụ quốc phòng, an ninh như súng, đạn ; tài sản do ngân sách Nhà nước cấp cho cơ quan, tổ chức như phương tiện giao thông, tiền lương của cán
bộ, công chức trong đơn vị Đối với những tài sản này, Chấp hành viên không được
kê biên trong mọi trường hợp
Nếu người phải thi hành án là cá nhân thì không được kê biên các tài sản cụ thể sau:
+ Số lương thực đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người phải thi hành án và gia đình trong thời gian chưa có thu nhập, thu hoạch mới Quy định trên nhằm bảo đảm cuộc sống tối thiểu của người phải thi hành án và gia đình
+ Số thuốc cần dùng để phòng, chữa bệnh của người phải thi hành án và gia đình
+ Vật dụng cần thiết của người tàn tật, vật dụng dùng để chăm sóc người ốm + Đồ dùng thờ cúng thông thường theo tập quán ở địa phương Đó là đồ thờ cúng chỉ được sử dụng vào mục đích thờ cúng theo tập quán của địa phương Một
số đồ thờ cúng có giá trị lớn như lư hương, bộ lục bình cổ… không được xem là đồ thờ cúng thông thường nên Chấp hành viên vẫn có thể tiến hành kê biên nếu xác định đó là tài sản của người phải thi hành án
+ Công cụ lao động cần thiết, có giá trị không lớn được dùng làm phương tiện sinh sống chủ yếu hoặc duy nhất của người phải thi hành án và gia đình như cày, bừa, xe đạp thồ, xe xích lô… Các công cụ có giá trị lớn như xe máy, ô tô, máy cày, máy xay xát thì vẫn có thể kê biên, xử lý để thi hành án
+ Đồ dùng sinh hoạt cần thiết cho người phải thi hành án và gia đình
Nếu người phải thi hành án là doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thì không được kê biên tài sản:
+ Số thuốc phục vụ việc phòng, chữa bệnh cho người lao động; lương thực, thực phẩm, dụng cụ và tài sản khác phục vụ bữa ăn cho người lao động
Trang 26- Việc kê biên tài sản phải được thực hiện theo thứ tự nhất định:
LTHADS sửa đổi năm 2014 không có quy định rõ ràng về thứ tự kê biên tài sản của người phải THA Vấn đề này đã từng được quy định trong các PLTHADS trước đây Tuy nhiên, việc thực hiện thứ tự kê biên tài sản để THA vẫn được thực hiện theo nguyên tắc quyền tự định đoạt của đương sự tại Điều 6 LTHADS sửa đổi
năm 2014: “Đương sự có quyền thoả thuận về việc THA, nếu thoả thuận đó không
vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội Kết quả THA theo thoả thuận được công nhận” Do đó, người phải THA có quyền thỏa thuận với
người được THA về tài sản được kê biên để đảm bảo THA CHV phải chấp nhận đề nghị đó nếu xét thấy đề nghị đó không cản trở việc THA
- Nguyên tắc về thời gian cưỡng chế kê biên theo luật định
Chấp hành viên chỉ được tổ chức kê biên vào thời gian mà pháp luật quy định Không tổ chức cưỡng chế thi hành án trong thời gian từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau, các ngày nghỉ, ngày lễ theo quy định của pháp luật và các trường hợp đặc biệt khác do Chính phủ quy định (khoản 2 Điều 46 Luật THADS)
Theo Điều 115 Bộ luật Lao động số 10/2012/QH13 ngày 18/6/2013 thì có thể hiểu các ngày nghỉ lễ, Tết bao gồm: Tết dương lịch, Tết âm lịch, ngày Giỗ tổ Hùng Vương (ngày 10 tháng 3 âm lịch); ngày Chiến thắng; ngày Quốc tế lao động; ngày Quốc khánh (ngày 02 tháng 9 dương lịch)”
Theo quy định tại khoản 2 Điều 13 Nghị định 62/2015/NĐ-CP, cơ quan thi hành án dân sự không tổ chức cưỡng chế có huy động lực lượng trong thời gian 15 ngày trước và sau Tết Nguyên đán; các ngày truyền thống đối với các đối tượng chính sách nếu họ là người phải thi hành án; các trường hợp đặc biệt khác ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội, phong tục, tập
Trang 2720
quán tại địa phương
1.2.4 Trình tự, thủ tục kê biên tài sản của người phải thi hành án
1.2.4.1 Ra quyết định kê biên, xử lý tài sản
Quyết định kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án là một loại quyết định cưỡng chế thi hành án, do đó người ký quyết định kê biên là Chấp hành viên Cơ quan Thi hành án dân sự theo quy định tại khoản 5 Điều 20 Luật THADS
Trường hợp bản án, quyết định đã tuyên kê biên, phong tỏa tài khoản, tài sản
và trường hợp thi hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Tòa án thì Chấp hành viên thực hiện theo quy định tại Điều 127 Luật THADS, không phải ban hành Quyết định kê biên, xử lý tài sản vì đã có cơ quan có thẩm quyền (Tòa án hoặc cơ quan điều tra) ban hành quyết định kê biên và thực hiện việc kê biên tài sản
đó vì vậy pháp luật cho phép Chấp hành viên tiến hành theo quy định tại Điều 98,
99, 100, 101 Luật THADS tức là tiến hành các thủ tục định giá, định giá lại, giao tài sản để thi hành án hoặc bán tài sản đó để thi hành án
1.2.4.2 Thông báo quyết định kê biên và việc kê biên tài sản
Việc thông báo bảo đảm thực hiện đúng quy định pháp luật Theo quy định tại khoản 1 Điều 39 Luật THADS, quyết định kê biên phải được thông báo cho người phải thi hành án, người được thi hành án, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan để họ thực hiện nghĩa vụ hoặc quyền lợi theo quyết định kê biên
Căn cứ Điều 38 Luật THADS thì quyết định kê biên phải được gửi cho Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ban hành quyết định kê biên đồng thời gửi cho Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có tài sản kê biên hoặc cơ quan, tổ chức có liên quan đến việc thực hiện quyết định kê biên như việc kê biên động sản của doanh nghiệp
Trường hợp tài sản là quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất thì Cơ quan THADS có trách nhiệm gửi thông báo đến Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất nơi có đất, tài sản gắn liền với đất Đối với tài sản là tàu bay, tàu biển thì thông báo
Trang 281.2.4.3 Xây dựng kế hoạch kê biên tài sản
Chấp hành viên chỉ xây dựng kế hoạch kê biên đối với các vụ việc có huy động lực lượng do người phải thi hành án và thân nhân của họ chống đối Việc xây dựng kế hoạch kê biên thi hành án theo quy định tại Điều 72 Luật THADS gồm các nội dung: Thời gian, địa điểm cưỡng chế kê biên; phương án tiến hành cưỡng chế
kê biên; yêu cầu về lực lượng tham gia và bảo vệ cưỡng chế kê biên; dự trù chi phí cưỡng chế kê biên
Kế hoạch phải gửi ngay cho Viện Kiểm sát, cơ quan Công an cùng cấp, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi tổ chức cưỡng chế hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc cưỡng chế thi hành án Thống nhất với cơ quan Công an về bảo vệ cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Thông tư liên tịch số 03/2012/TTLT-BTP-BCA ngày 30/3/2012 của Bộ Tư pháp và Bộ Công an
Thời hạn cơ quan Công an có trách nhiệm xây dựng kế hoạch và lập phương
án bảo vệ cưỡng chế là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được kế hoạch cưỡng chế của cơ quan thi hành án dân sự cùng cấp Quy định này đã được cụ thể hóa tại khoản 4 Điều 72 Luật THADS và khoản 1 Điều 5 Thông tư liên tịch số 03/2012/TTLT-BTP-BCA ngày 30/3/2012 của Bộ Tư pháp và Bộ Công an
Trang 291.2.4.4 Tiến hành kê biên tài sản
Trường hợp đương sự vắng mặt thì có thể ủy quyền cho người khác thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình Trường hợp đã được thông báo hợp lệ mà đương sự hoặc người được ủy quyền vắng mặt thì Chấp hành viên vẫn tiến hành kê biên nhưng phải mời người làm chứng và ghi rõ vào nội dung biên bản kê biên
Việc kê biên tài sản phải lập biên bản Biên bản phải ghi rõ giờ, ngày, tháng, năm tiến hành kê biên, họ tên Chấp hành viên, những người tham gia việc kê biên tài sản như: người chứng kiến, đại diện chính quyền địa phương hoặc tổ trưởng tổ dân phố, đương sự hoặc người được ủy quyền; diễn biến của việc kê biên; mô tả tình trạng từng tài sản kê biên, yêu cầu của đương sự và ý kiến của người làm chứng
Trường hợp cưỡng chế kê biên đối với tài sản của người phải thi hành án mà
có người khác tranh chấp thì Chấp hành viên thông báo cho đương sự, người có tranh chấp về quyền được khởi kiện tại Tòa án hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày được thông báo hợp lệ mà đương sự, người có tranh chấp không khởi kiện tại Tòa án hoặc không đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết thì tài sản được xử lý để thi hành án theo quy định (khoản 1 Điều 75 Luật sửa đổi, bổ sung Luật THADS năm 2014)
Luật sửa đổi, bổ sung Luật THADS quy định về trách nhiệm của Chấp hành viên trong việc thông báo cho người được thi hành án thực hiện việc khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết đối với giao dịch liên quan đến tài sản thi hành án khi có căn cứ cho rằng giao
Trang 3023
dịch đó nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án Đồng thời quy định hết thời hạn 15 ngày, Chấp hành viên phải yêu cầu Tòa án hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết đối với giao dịch đó khi người được thi hành án không yêu cầu (khoản 2 Điều
75 Luật THADS) Chấp hành viên không phải chịu án phí, lệ phí Tòa án khi yêu cầu Tòa án phân chia tài sản chung, tuyên bố giao dịch vô hiệu (khoản 3 Điều 75 Luật THADS)
1.2.4.5 Giao bảo quản tài sản đã kê biên
Sau khi kê biên tài sản, CHV phải tiến hành việc bảo quản tài sản đã kê biên Việc bảo quản tài sản THA được thực hiện theo quy định tại Điều 58 LTHADS sửa đổi năm 2014 Theo đó việc bảo quản tài sản THA được thực hiện bằng một trong các hình thức:
- Người phải thi hành án, người thân thích của người phải thi hành án hoặc người đang sử dụng bảo quản
- Cá nhân, tổ chức có điều kiện bảo quản
- Bảo quản tại kho của Cơ quan THADS
Việc bảo quản tài sản là vàng, bạc, kim khí quý, đá quý, ngoại tệ được thực hiện theo quy định tại Thông tư số 122/2012/TT-BTC do Kho bạc Nhà nước nhận gửi và bảo quản
Tài sản là quyền sử dụng đất được giao bảo quản theo quy định tại Điều 112 Luật THADS cụ thể như sau:
- Trường hợp diện tích đất đã kê biên đang do người phải thi hành án quản
lý, khai thác, sử dụng thì Chấp hành viên tạm giao diện tích đất đã kê biên cho người người phải thi hành án
- Trường hợp diện tích đất đã kê biên đang do tổ chức hoặc cá nhân khác quản lý, khai thác, sử dụng thì tạm giao cho tổ chức, cá nhân đó
- Trường hợp người phải thi hành án hoặc tổ chức, cá nhân quy định tại khoản 1 Điều 112 Luật THADS không nhận thì Chấp hành viên tạm giao diện tích
Trang 3124
đất đã kê biên cho tổ chức, cá nhân khác quản lý, khai thác, sử dụng
- Trường hợp không có tổ chức, cá nhân nào nhận thì cơ quan thi hành án dân sự tiến hành ngay việc định giá và bán đấu giá theo quy định của pháp luật
Việc giao bảo quản tài sản phải được lập biên bản ghi rõ loại tài sản, tình trạng tài sản, giờ, ngày, tháng, năm giao; họ, tên CHV, đương sự, người được giao bảo quản, người làm chứng, nếu có; quyền, nghĩa vụ của người được giao bảo quản tài sản và có chữ ký của các bên Trường hợp có người từ chối ký thì phải ghi vào biên bản và nêu rõ lý do Biên bản giao bảo quản tài sản được giao cho đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người được giao bảo quản tài sản hoặc người đang sử dụng, bảo quản tài sản và lưu hồ sơ THA
1.2.4.6 Giải tỏa kê biên:
Điều 105 Luật THADS quy định việc giải tỏa kê biên tài sản của đương sự được thực hiện trong bốn trường hợp sau:
- Đương sự thỏa thuận về việc giải tỏa kê biên tài sản mà không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba Thỏa thuận của đương sự không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội, không nhằm mục đích trốn phí thi hành án thì mới được Chấp hành viên chấp nhận hoặc chứng kiến để làm căn
cứ ban hành quyết định giải tỏa kê biên
- Đương sự đã thực hiện xong nghĩa vụ thi hành án và các chi phí thi hành án theo quy định của Luật THADS
- Có quyết định của người có thẩm quyền hủy bỏ quyết định kê biên tài sản được quy định tại khoản 3 Điều 37 Luật THADS
- Có quyết định đình chỉ thi hành án theo quy định tại Điều 50 của Luật THADS Quyết định giải tỏa kê biên chính là căn cứ để trả lại tài sản cho người phải thi hành án
1.2.4.7 Định giá tài sản kê biên của người phải thi hành án
Trang 3225
Theo Điều 98 Luật THADS có ba cách để xác định giá khởi điểm của tài sản kê biên:
- Định giá bằng sự thỏa thuận của đương sự:
Theo khoản 1 Điều 98 Luật THADS “ngay khi kê biên tài sản mà đương sự thỏa thuận được về giá tài sản hoặc về tổ chức thẩm định giá thì Chấp hành viên lập biên bản về thỏa thuận đó Giá tài sản do đương sự thỏa thuận là giá khởi điểm
để bán đấu giá”
Đây là cách thức đầu tiên để định giá tài sản kê biên và cũng là cách thức hữu hiệu nhất, ít tốn kèm chi phí nhất, đặc biệt sẽ hạn chế được khiếu kiện của đương sự Nhà nước khuyến khích đương sự tự nguyện thi hành án theo Điều 9 Luật THADS, trong đó khuyến khích các đương sự thỏa thuận về giá tài sản kê biên
- Định giá do tổ chức thẩm định giá thực hiện:
Đối với tài sản kê biên mà đương sự không thỏa thuận được về giá tài sản thì Chấp hành viên phải ký hợp đồng thẩm định giá với tổ chức thẩm định giá để xác định giá khởi điểm của tài sản kê biên
“Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày kê biên tài sản, Chấp hành viên ký hợp đồng dịch vụ với tổ chức thẩm định giá trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có tài sản kê biên trong các trường hợp sau đây:
a) Đương sự không thỏa thuận được về giá và không thỏa thuận được việc lựa chọn tổ chức thẩm định giá;
b) Tổ chức thẩm định giá do đương sự lựa chọn từ chối việc ký hợp đồng dịch vụ;
c) Thi hành phần bản án, quyết định quy định tại khoản 1 Điều 36 của Luật này” (khoản 2 Điều 98 Luật THADS)
Trang 3326
Quy định này thể hiện tính chuyên môn hóa đã được đưa vào hoạt động THADS nói chung và hoạt động định giá tài sản kê biên nói riêng, góp phần giảm bớt một số công việc nặng nề cho Chấp hành viên Theo các quy định hiện hành, pháp luật dành quyền thỏa thuận lựa chọn tổ chức thẩm định giá cho các đương sự
“Đương sự có thỏa thuận về tổ chức thẩm định giá trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có tài sản kê biên hoặc tổ chức thẩm định giá trên địa bàn khác thì Chấp hành viên ký hợp đồng dịch vụ với tổ chức thẩm định giá do đương
sự lựa chọn” (khoản 1 Điều 25 Nghị định 62/2015/NĐ-CP)
Tuy nhiên, khoản 1 Điều 26 Nghị định 62/2015/NĐ-CP quy định trường hợp không ký được hợp đồng dịch vụ theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 98 Luật THADS, Chấp hành viên có thể lựa chọn và ký hợp đồng với tổ chức thẩm định giá ngoài địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có tài sản kê biên
- Định giá do Chấp hành viên xác định:
Việc định giá tài sản kê biên mặc dù đã được chuyển giao phần lớn cho các tổ chức có thẩm quyền nhưng Luật THADS cũng quy định một số trường hợp Chấp hành viên được tiến hành xác định giá tài sản kê biên Khoản 3 Điều 98 Luật THADS quy định:
“Chấp hành viên xác định giá trong các trường hợp sau đây:
a) Không thực hiện được việc ký hợp đồng dịch vụ quy định tại khoản 2 Điều này;
b) Tài sản kê biên thuộc loại tươi sống, mau hỏng hoặc có giá trị nhỏ mà đương sự không thỏa thuận được với nhau về giá Chính phủ quy định về tài sản có giá trị nhỏ”
Khi không ký được hợp đồng dịch vụ thẩm định giá thì trước khi xác định giá tài sản kê biên, Chấp hành viên tham khảo ý kiến của cơ quan tài chính cùng cấp hoặc cơ quan chuyên môn quản lý ngành, lĩnh vực của tái sản kê biên Việc tham khảo ý kiến của cơ quan tài chính, cơ quan chuyên môn có liên quan
Trang 3427
phải lập thành văn bản hoặc biên bản có chữ ký của Chấp hành viên và cơ quan tài chính, cơ quan chuyên môn đó Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được đề nghị của Chấp hành viên mà cơ quan tài chính, cơ quan chuyên môn không có ý kiến bằng văn bản thì Thủ trưởng cơ quan Thi hành án dân sự có văn bản đề nghị Chủ tịch UBND cùng cấp chỉ đạo các cơ quan chuyên môn có
ý kiến để Chấp hành viên xác định giá tài sản kê biên Quy định nêu trên đòi hỏi Chấp hành viên phải tự trau dồi các kiến thức pháp luật có liên quan, am hiểu thực tiễn thì mới có thể làm được
Tại khoản 2 Điều 26 Nghị định 62/2015/NĐ-CP quy định: “Tài sản kê biên có giá trị nhỏ quy định tại điểm b khoản 3 Điều 98 Luật THADS là tài sản mà tại thời điểm xác định giá, tài sản giống hệt hoặc tương tự chưa qua sử dụng có giá mua bán trên thị trường không quá 10.000.000 đồng”
1.2.4.8 Định giá lại tài sản kê biên của người phải thi hành án
Theo quy định tại khoản 1 Điều 99 Luật THADS, những trường hợp định giá lại tài sản kê biên gồm:
- Chấp hành viên có vi phạm nghiêm trọng quy định tại Điều 98 của Luật THADS dẫn đến sai lệch kết quả định giá tài sản Đó là những hành vi như ký hợp đồng dịch vụ thẩm định giá với tổ chức không có chức năng, nhiệm vụ thẩm định giá hoặc khi xác định giá đối với tài sản không ký được hợp đồng thẩm định giá, Chấp hành viên đã không tham khảo ý kiến của cơ quan tài chính cùng cấp hoặc cơ quan chuyên môn quản lý ngành, lĩnh vực của tải sản kê biên…
- Đương sự có yêu cầu định giá lại trước khi có thông báo công khai về việc bán đấu giá tài sản Yêu cầu định giá lại chỉ được thực hiện một lần và chỉ được chấp nhận nếu đương sự có đơn yêu cầu trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được thông báo về kết quả thẩm định giá và phải nộp ngay tạm ứng chi phí định giá lại tài sản
Mức chi phí định giá lại tài sản mà người yêu cầu định giá lại phải nộp được quy định tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 200/2016/TT-BTC Cơ quan thi hành án dân
Trang 3528
sự căn cứ chi phí định giá tài sản lần liền kề trước đó và chi phí định giá tài sản thực
tế ở địa phương tại thời điểm đương sự yêu cầu định giá lại tài sản để xác định mức nộp chi phí định giá lại tài sản và thông báo cho người yêu cầu định giá lại tài sản nộp tiền chi phí định giá Khi kết thúc việc định giá lại tài sản, đương sự sẽ nộp tiếp phần chênh lệch giữa tổng chi phí định giá lại thực tế và chi phí đương sự đã nộp
Cơ quan Thi hành án dân sự có trách nhiệm theo dõi, ghi chép và phản ánh đầy đủ vào sổ sách kế toán các khoản nộp chi phí định giá của đương sự theo đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Kế toán
1.2.5 Trình tự, thủ tục xử lý tài sản kê biên của người phải thi hành án
Tài sản của người phải thi hành án sau khi được Chấp hành viên kê biên, định giá thì sẽ được xử lý theo quy định tại Điều 100, Điều 101, Điều 104 Luật THADS dưới ba hình thức: giao tài sản cho người được thi hành án, bán đấu giá tài sản và bán không qua thủ tục đấu giá
1.2.5.1 Giao tài sản cho người được thi hành án để thi hành án
Cơ sở pháp lý để thực hiện việc giao tài sản cho người được thi hành án
là Điều 100 Luật THADS cụ thể như sau:
Trường hợp đương sự thỏa thuận để người được thi hành án nhận tài sản đã
kê biên để trừ vào số tiền được thi hành án thì Chấp hành viên lập biên bản về việc thỏa thuận
Trường hợp có nhiều người được thi hành án thì người nhận tài sản phải được sự đồng ý của những người được thi hành án khác và phải thanh toán lại cho những người được thi hành án khác số tiền tương ứng tỷ lệ giá trị mà họ được hưởng
Việc giao tài sản để trừ vào số tiền được thi hành án được thực hiện trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày có thỏa thuận
Điều 100 Luật THADS đã quy định về điều kiện và thủ tục giao tài sản
kê biên cho người được thi hành án Quy định này bảo đảm quyền thỏa thuận
Trang 3629
và quyền tự định đoạt của các bên đương sự đồng thời tiết kiệm được thời gian, rút ngắn quá trình tổ chức thi hành án
1.2.5.2 Bán đấu giá tài sản:
Sau khi kê biên, định giá tài sản nếu người phải thi hành án và người được thi hành án không thỏa thuận được về việc nhận tài sản kê biên để thi hành án thì Chấp hành viên căn cứ vào loại tài sản là bất động sản hay động sản, căn cứ vào kết quả định giá để xác định thủ tục bán tài sản theo quy định của pháp luật
* Bán đấu giá tài sản do tổ chức đấu giá thực hiện:
Tại khoản 2 Điều 101 Luật THADS, những tài sản thuộc diện bán đấu giá do tổ chức bán đấu giá thực hiện gồm động sản có giá trị từ trên 10.000.000 đồng và bất động sản
Đương sự có quyền thoả thuận về tổ chức bán đấu giá trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc, kể từ ngày định giá Chấp hành viên ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản với tổ chức bán đấu giá do đương sự thoả thuận Trường hợp đương sự không thoả thuận được thì Chấp hành viên lựa chọn tổ chức bán đấu giá để ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản
Việc ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản được tiến hành trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày định giá
Việc bán đấu giá đối với động sản phải được thực hiện trong thời hạn là
30 ngày, đối với bất động sản là 45 ngày, kể từ ngày ký hợp đồng
Theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Thông tư liên tịch số
11/2016/TTLT-BTP-TANDTC-VKSNDTC: “Khi ký hợp đồng với tổ chức bán đấu giá tài sản, cơ quan thi hành án dân sự phải ghi trong hợp đồng ủy quyền bán đấu giá tài sản thông tin người mua được tài sản bán đấu giá phải chịu trách nhiệm nộp thuế giá trị gia tăng trong trường hợp giá khởi điểm chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng mà tài sản bán đấu giá thuộc diện phải chịu thuế giá trị gia tăng theo quy định Thông tin này phải
Trang 3730
được đưa vào nội dung thông báo công khai về việc bán đấu giá tài sản”
* Bán đấu giá tài sản do Chấp hành viên thực hiện:
Khoản 3 Điều 101 Luật THADS quy định hai trường hợp Chấp hành viên được tổ chức bán đấu giá cụ thể là:
- Tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có tài sản chưa có tổ chức bán đấu giá hoặc có nhưng tổ chức bán đấu giá từ chối ký hợp đồng dịch
vụ bán đấu giá tài sản
- Động sản có giá trị từ 2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng
Việc bán đấu giá đối với động sản phải được thực hiện trong thời hạn là
30 ngày, đối với bất động sản là 45 ngày, kể từ ngày định giá hoặc từ ngày nhận được văn bản của tổ chức bán đấu giá từ chối bán đấu giá
Trước khi mở cuộc bán đấu giá 01 ngày làm việc, người phải thi hành
án có quyền nhận lại tài sản nếu nộp đủ tiền thi hành án và thanh toán các chi phí thực tế, hợp lý đã phát sinh từ việc cưỡng chế thi hành án, tổ chức bán đấu giá
Người phải thi hành án có trách nhiệm hoàn trả phí tổn thực tế, hợp lý cho người đăng ký mua tài sản Mức phí tổn do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì yêu cầu Toà án giải quyết
Thủ tục bán đấu giá được thực hiện theo quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản
* Xử lý kết quả bán đấu giá tài sản thi hành án
Điều 27 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP quy định việc bán đấu giá và xử
lý kết quả bán đấu giá tài sản thi hành án như sau:
- Trước khi bán tài sản lần đầu đối với tài sản thuộc sở hữu chung mà
có nhiều chủ sở hữu chung đề nghị mua phần tài sản của người phải thi hành
án theo giá đã định thì Chấp hành viên thông báo cho các chủ sở hữu chung
Trang 3831
đó thỏa thuận người được quyền mua Nếu không thỏa thuận được thì Chấp hành viên tổ chức bốc thăm để chọn ra người được mua tài sản bán đấu giá
- Giá trị động sản được bán đấu giá theo quy định tại điểm b khoản 3
và khoản 4 Điều 101 Luật THADS là giá trị từng động sản Đối với vật cùng loại, vật đồng bộ là tổng giá trị các động sản đó trong một lần tổ chức bán để thi hành một việc thi hành án
- Người mua được tài sản bán đấu giá phải nộp tiền vào tài khoản của
cơ quan thi hành án dân sự trong thời hạn không quá 15 ngày, kể từ ngày đấu giá thành
Trong thời hạn không quá 30 ngày, trường hợp khó khăn, phức tạp thì không quá 60 ngày, kể từ ngày người mua được tài sản nộp đủ tiền, cơ quan thi hành án dân sự phải tổ chức việc giao tài sản cho người mua được tài sản, trừ trường hợp có sự kiện bất khả kháng
Tổ chức bán đấu giá tài sản có trách nhiệm phối hợp với cơ quan thi hành án dân sự trong việc giao tài sản cho người mua được tài sản bán đấu giá Tổ chức, cá nhân cản trở, can thiệp trái pháp luật dẫn đến việc chậm giao tài sản bán đấu giá thành mà gây thiệt hại cho người mua được tài sản bán đấu giá thì phải bồi thường
- Trong thời gian chưa giao được tài sản, cơ quan thi hành án dân sự làm thủ tục đứng tên gửi số tiền đó vào ngân hàng theo hình thức gửi tiền có
kỳ hạn 01 tháng cho đến khi giao được tài sản, phần lãi tiền gửi được cộng vào số tiền gửi ban đầu để thi hành án; trường hợp không giao được tài sản thì phần lãi tiền gửi thuộc về người mua được tài sản bán đấu giá, trừ trường hợp
có thỏa thuận hoặc pháp luật quy định khác
Trường hợp đến hạn theo hợp đồng bán đấu giá tài sản mà không giao được tài sản cho người mua được tài sản bán đấu giá thì người này có quyền yêu cầu hủy bỏ hợp đồng
Trang 3932
- Trường hợp người mua được tài sản bán đấu giá không thực hiện đầy
đủ hoặc không đúng hạn nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng thì tiền thanh toán mua tài sản đấu giá được xử lý theo thỏa thuận trong hợp đồng mua bán tài sản bán đấu giá và quy định của pháp luật về hợp đồng mua bán tài sản
* Hủy kết quả bán đấu giá tài sản
Khi thực hiện việc hủy kết quả bán đấu giá tài sản, Chấp hành viên phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản
Chấp hành viên, người mua được tài sản bán đấu giá có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản nếu
có căn cứ chứng minh có vi phạm trong quá trình bán đấu giá tài sản
Việc xử lý hậu quả và bồi thường thiệt hại do kết quả bán đấu giá tài sản bị huỷ được giải quyết theo quy định của pháp luật (Điều 102 Luật THADS)
* Xử lý tài sản bán đấu giá không thành
Hết thời hạn thông báo bán đấu giá mà không có người tham gia đấu giá, trả giá hoặc bán đấu giá không thành thì tổ chức bán đấu giá thông báo cho Cơ quan THADS Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo của tổ chức bán đấu giá thì Chấp hành viên thông báo và yêu cầu đương sự thỏa thuận về mức giảm giá tài sản Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được thông báo, nếu đương sự không thỏa thuận hoặc thỏa thuận không được về mức giảm giá thì Chấp hành viên ban hành quyết định giảm giá tài sản để tiếp tục bán đấu giá Mỗi lần Chấp hành viên ra quyết định giảm giá không quá 10% giá khởi điểm của lần bán đấu giá liền kề trước đó
Từ sau lần giảm giá thứ hai trở đi mà không có người tham gia đấu giá, trả giá hoặc bán đấu giá không thành thì người được thi hành án có quyền nhận tài sản để trừ vào số tiền được thi hành án (Điều 104 Luật THADS)
* Giao lại tài sản kê biên cho người phải thi hành án:
Trang 4033
Việc giao lại tài sản kê biên cho người phải thi hành án khi tài sản đưa
ra bán đấu giá nhưng không thể bán được quy định tại khoản 3 Điều 104 Luật
THADS như sau: “Trường hợp người được thi hành án không đồng ý nhận tài sản để thi hành án thì Chấp hành viên ra quyết định giảm giá tài sản để tiếp tục bán đấu giá Nếu giá trị tài sản đã giảm bằng hoặc thấp hơn chi phí cưỡng chế mà người được thi hành án vẫn không nhận để trừ vào số tiền được thi hành án thì tài sản được giao lại cho người phải thi hành án quản lý, sử dụng Người phải thi hành án không được đưa tài sản này tham gia các giao dịch dân sự cho đến khi họ thực hiện xong nghĩa vụ thi hành án”
1.2.5.3 Bán tài sản không qua thủ tục bán đấu giá
Chấp hành viên bán tài sản không qua thủ tục bán đấu giá đối với tài sản có giá trị dưới 2.000.000 đồng hoặc tài sản tươi sống, mau hỏng
Việc bán tài sản phải được thực hiện trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc, kể từ ngày kê biên
Thủ tục này hiện chưa được pháp luật quy định nên khi bán, Cơ quan THADS thường mời đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp để thực hiện quyền giám sát, mời đại diện chính quyền địa phương, đại diện tổ dân phố nơi
có tài sản để tham gia chứng kiến
Đối với tài sản tươi sống, mau hỏng, Chấp hành viên bán tài sản theo giá do đương sự thỏa thuận hoặc theo giá do Chấp hành viên xác định Nếu tài sản đó không bán được, để tránh hư hỏng, Chấp hành viên có thể bán với giá thấp hơn giá đã định Trong trường hợp vẫn không bán được mà người được thi hành án không nhận tài sản để trừ vào tiền thi hành án thì Chấp hành viên trả lại tài sản đó cho người phải thi hành án Nếu người phải thi hành án không nhận lại tài sản mà tài sản hư hỏng, không còn giá trị thì tổ chức tiêu hủy theo quy định tại khoản 3 Điều 126 Luật THADS
1.2.5.4 Chuyển quyền sở hữu, sử dụng tài sản thi hành án