Đảng lãnh đạo kinh tế nông nghiệp việt nam trong thời kỳ 1945 1954

Nhung tliàng lai lo lón cùa san xu^t nòng nghiép trong tliòi ky dói niói dà góp ph^i to lón dira niróc ta ra khòi khnng hoàng kinh téxà fiòi, chiiyen sang thói ky mói, tliói ky còng nghi

H()AN(; VAN BINH

DAN<; LANH DM) KINH TE NONG NGIHEP

VIÈT NAM TRONC; THÒl KY 1945 - 1954

CnUVEN NGflANfh UCH SU DANG GONG SAN VIET NAM

MA SO: 50.U6

*^ *•"

LUAN AM IH AC SI KHOA HOC LICH SU

Ngii-ài hu&iìg (hhi khna /K>C.PGS-PTS N G U Y E N VÀN THIJ

^ •' —, "'::::n

HA NÓI ì 997

Dehoàn thành hàn luàn àn thqc sTkhoa hoc lich su, tòt da co gang tri et de khai thàc kè't qua nghièn culi cùa nhù'ng ngitói di tru&c n/iimg klióng sao cliép mot càch t/iieu Irung thuc Mot

so két qua néu trong luàn àn cliua lìtng ducfc cóng bÓ trong bàt ky còng trình nào khàc

Tòi xin cani doan day là cóng trình nghién cùu cùa riéng tòi

Tac già luàn àn

lloàng Vàn Binh

1- Khc^n hoang di <lAn

2- Lmi tifr qudc gin

3- IIop Ine xa

4- Uy ban khdiig chiéii hnnh chinh

5- Uy bau iiliAn (lAn

6- Viél Nani dAii din cong hòi\

KHDI) LTQC; trrx UliKCHC UI3NÌ3 VNix'ai

MÒ D A U

Trang

Clnrong L Daiig lanh ciao knih \^ nòng nghiCp Iroiig

nani 1945 - 1946 6

LI, Kliai qual lìiih hiiih nòng iigliiép Vici Naia

trmlfc cach niaiig lìiàng Tani nani 1945 6

1.2 NhiJng chn tiuoìig, chùih sach va bien phap

driu tién cùa Dàiig va Nlià xwiàc nhaiii kfiòi

phuc san xual iiong ughi^p 12

Chuo'ng2,Y)i\\\^\h\\\\ dao 16 chi'rc Xcij (lirng kìuh té

uòng nghìép khang chién trong nliung nani

1947 - 1949 ^ 22

2.1.Dir(ì[ig loi, chù tnwng xAy chrng kiiih te iioiig

iighic]> khang chicli VÌVA Dong 22

2.2 Tochirc Vrà CIJI doo san xiiAt iiong nghicp 30

ChiMng 5.Day nianh phat frién n(n kinh fé nòng nghiép

dap frng nhn ca?? (o Viw rua kh?uig chién

( 1 9 5 0 1954) 63

3.2 Thi hàiih chình sàch ruong ó^t 66

3 3 Giup dò nòng dAn, vàn dong phong trào ap

dung ky tliuàt, bào ve san xiiA't 79 3.4 Thang Idi cùa san xiutt nòng nghiép 95

KÉT LUAN CIIIJNG 107

DANI! MUC TÀI LIÈU TIIAM KIIAO 114

PIIULUC 122

1 Y NGIllA KHOA HOC VA niUC IIÉN CXÌA DE TÀI

Thàng loi cùa cuòc khang chiéti cht^ng tliiJc dàn Hiàp xàni lirac va can thiép N4I là tliàng loi co y nghia to lóri cùa c^ch mang Viét Nam aiình vi v$y,

dà co nhifeu còng trình nghièn cihi d^ càp óén càc binh dién, càc khìa canh

khàc nhau cùa cuòc khàng chi£fn Riéng trén góc dò lich siV Dàng, sii lành dao toàn dién triét de cùa E)àng doi vói cuòc khang chiéii da dirac nghién cihi trén nhi^u lình virc, tuy vày str lanh dao cùa Dàng tién mat tran kinli té^nòng nghiép chira dirofc nghién cihi xrrng vói t^in vóc va y ngliia cùa no Trong lanh dao

kinh té thòi ky khang chiéh ch(5ng Phap, do hoàn càiih lich sur cu thè, str lành dao cùa Dàng dóì vói nòng nghiép là mot nói dung dàc biét quan trong Nòng nghiép ditng vimg, tùrng biróc phàt trién trong chién tranh, wian lén giài quyét

nhirng yéu c^u r^t cor bàn va ngày càng lón cùa cuòc khàng chiéii là mot trong

nhirng nhAn to quyét dinh tliàiih còng cùa Dàng trong vièc xày dtrng nfen kinh

té Viét Nam trong hoàn càuli chién tranh, góp ph^n dira khàng chién dén thàng lai

Hofn nira trong còng cuòc xày dirng ó^t nuóc hién nay, nòng nghiép

- nòng thòn da va dang là mot hnh virc ma Dàng hét site qiian tàni lành dao Nhung tliàng lai lo lón cùa san xu^t nòng nghiép trong tliòi ky dói niói dà góp ph^i to lón dira niróc ta ra khòi khnng hoàng kinh téxà fiòi, chiiyen sang thói

ky mói, tliói ky còng nghiép hóa, hién dai hóa dà^t niróc

Nghién cihj sir lành dao cùa E)àng dòi vói kinh té nòng nghiép tiong tliói

ky khàng chién sé góp ph^n làn; rò han ngsiyén niiàn thàng lai cùa cuòc kliàng

chién va co th^ théin càn cu óé h\é\\ va khang dinh dirctng loi cùa Dàng vi" phàt

trién kinh té nói chung, phàt tii^n kinh fé nòng nghiép nói riéng trong giai doari hién nay

siJ lành dao cùa Dàng trén llnh virc kinh té nòng nghiép trong tliòi ky 1945

- 1954, nhinig co nliiéu còng trình dà de càp dén v^n de trén ò nhirng pham vi

va mite dò khàc nhau Trong sÒ nhiìng còng trinh nghién cihi ày co thè ké dén

càc còng trình nghién cuu sau:

1) Thành tìch san xuSft nòng nghiép trong 15 nàm duói che dò VNDCCH.(Nhà xu^t bàn Su thàt HN 1960)

2) Vafn de nòng dàn ò mién Nam Viét Nam (Nhà xuc^t bàn klioa hoc HN.1962) cùa tàc già Nguyén Pliong va Hoàng Linh

3) Càch mang ruòng óSit ò Viét Nam (Nhà xu^t bàn khoa hoc xà hòi

HN, 1968) cùa tàc giài T r ^ Phuong

4) N^n nòng nghiép Viét Nam tur sau càch mang Thàng Tarn nàm 1945 (Nhà xu^t bàn nòng nghiép HN.1981)

5) Càch mang ruòng d^t ò mién Nam Viét Nam (Nhà xuàt bàn khoa hoc

xà hòi, HN 1985) cùa tàc già Làm Quang Huyén

6) Hop tàc hóa nòng nghiép Viét Nam - lich sur - vàh de - tiién vong (nhà xu^t bàn su thàt HN 1992) cùa tàp Uié tàc già: Qiiif Vàn Làm, Phùng Hiru Hiù,

Nguyèn Thài Nguyén, Trhn Quéc Toàn, Dàng Tlio Xuang)

Dàc biét phài ké dén tàc ph^m "Kinh té Viét Nam tir càch mang lliàng

Tàm dén khàng chién thàng lai 1945 - 1954" (Nhà xu^t bàn khoa hoc xà hòi

HN 1966) cùa tàp tlié tàc già do Nguyén Ngoc Minh làm chù bién va mói day cuon "Lich su nòng nghiép Viét Nam " cùa tàp thè tàc già do nhà xu^t bàn nòng nghiép phàt hành nàm 1994

Càc còng trình néu trén day dà phàn ành sinh dóng khàch quan mot loat

vàh de lién quan trurc tiép hoàc giàn tiép ó&n nbn nòng nghiép Viét Nam déu

khàng dinli vai trò lành dao kinh té nòng nghiép cùa Dàng trong thòi ky khàng

3 DÒI TUONO NGinÈN CUU VA NIDEM VU CÙA DE TÀI

- Dói Mang cùa de tài : Nghién cuij su lành dao cùa Dàng va viéc i6

chitc phàt trién nén nòng nghiép khàng chién nhàm phuc vu cho yéu c^u chién dàu va dòi séng cùa nhàn dàn

- Nhiem vu cùa de tài là trình bay tirang d^i co he th6ng nhirng chù

truong chinh sàch, su chi dao t6 chuc thuc hién cùa Dàng va Chinh phù ve phàt trién kinh té nòng nghiép trong thòi ky khàng chién, d'òng thòi ce gang phàc hoa cuòc d^u tranh gian khó nhung phong phu, sinh dòng va nhOng nò lue to lón cùa càn bò va nhàn dàn ta nhàm tliuc hién duòng lèi cùr Dàng

4 PHAM VI NGHIÉN CUlJ :

Ve màt thòi gian: l\t thàng 9/1945 dén khàng chién tliàng lai

Ve màt nói dung:

+ Nghién cuu duòng lèi cùa Dàng , chù truang chfnh sàch cùa Nhà nuóc thè hién nhihig dinh huóng ca bàn ve muc tiéu; nhiém vu cùa nòng nghiép, huóng phàt tiién cùa nòng nghiép trong khàng chién

+ Su tliuc hién duòng loi cùa Dàng tién càc linh vuc quan trong cùa kinh

té nòng nghiép : Ruòng d^t; thùy lai; td cinte san xuàt ; ky thuàt nòng nghiép; bào ve san xu^t va két qua san xuàt

5 NGUÒN TÀI LIEU VA PHUdNG PHAP NGHIÈN COU

Ngubn tài liéu de nghién cihi cliù yéu duac kliai thàc trong càc h'ò sa luu

tru b Trung tàm III Cuc Imi tru qu^c già Ngoài ra con Uiam khào va sir dung

mot sÒ tài liéu trong càc còng trình nghién ciru dà dugc còng b6

tlié dà sijf dung trong nghién cihi bao %òm phuang phàp lich sur va lo gfc dbn^ tliòi con sur dung b mite dò nhft dinh phuang phàp thòng ké va so sành

6 DÓNG GÓP CÙA LUAN AN

+ Luàn àn cung cà^p càc tài liéu góc, tin cày duac co thè sur dung tron^ giàng day lioac nghién cuu khoa hoc

+ Giói thiéu duòng lèi chù truang chình sàch cùa Dàng va Chriih phù v^

kinh té nòng nghiép trong kliàng chién, tliành qua cùa san xu/ft nòng nghiép \ì

néu lén mot so nhàn xét dành già co tình chat kinh nghièm lich su,

7 KETCÀU C Ù A L U A N AN:

Ngoài philn mò d^u, két luàn chung, danh muc càc tài liéu tliam khào

phu lue, luàn àn gòm càc chuang

Chuang 1\ Dàng lành dao kinh té nòng nghiép trong nàm 1945 - 1946 Chuang 2: Dàng lành dao tó chitc xày dung kinh té nòng nghiép kliàng

chién trong nhung nàm 1947 - 1949

Chuang 3\ Ddy manh phàt tiién kinh té nòng nghiép, dàp ung nhu c^u to

lón cùa khàng chién ( 1950 - 1954)

DÀNG LÀNH DAO KINII TÉ'NÒNO NGHIÉP

* •

TOONGNÀM 1945 - 1946

1.1 KHAI Q U A T llNII HÌNH NÒNG NGHIÉP VIÈT NAM TRUÓC CACH MANG

T I I A N G T A M N À M 1945

Nhìn tóng thè, Viét Naiii nàm trong vììng khl hàu iihiét dói gió mùa, co

càc óvèu ki6n tliién nhién tliuàn lai cho su phat trién mot iièn nóng nghiép

phong pilli, da dang Tóng dién tich cà nuróc khoàng 329.600 km Tnróc càch

mang Thàng Tàm chung ta dà co 4.722.000 ha d^t canh tàc (Nam bò co khoàng

trén 2.000.000 ha, Bàc ho trén 1.800.000 ha ), trén 14 triéu héc ta rììmg va bó

bién dai trén 2.500 km [74.5], Càc diéu kién tir nhién nhiT nhiét dò trung binh,

Itfomg mira trung binh, sé giò nàng trong nàm cao va ciróng dò bitc xa mat tròi

lón là khà nàng khàch quan, tu' nhién de d^t nu^óc ta bÓn mùa xum xué hoa

trai Ve san xutft lirofng tliuc (chù yéu là trong lùa niróc), chung ta co nliuiig

dóng bang phì nhiéu, lón nh^t là dbng bang chàu tlió song Cùru Long va dóng

bang chàu thó Song Hong duac vi nhir hai vira lùa Càc vùng dàt dò Ba zan ò

Phù Quy Nghé An, Tày Nguyén va mifen Dòng Nam bó là nhirng vùng d^t thìch

hop cho nhirng loai cày còng nghiép co già tri kinh té^ lón nhu cà phé, cao

su Mac dù gap r^t nhieu khó khan do thién tai cùa mot vùng làm mua nhièu

bào nhung tièm nàng vfe kinli té nòng nghiép cùa nuóc ta là dòi dào va phong

phu

nliàt trong toàn bó nèn kinh té quÓc dàn Tuy vày su phàt trién cùa kinh té nói chung, kinh té nòng nghiép nói riéng khóng chi phu thuòc vào diéu kién tu nhién va truyén thÓng lao dòng cUn cu sàng tao cùa nhàn dàn Trong mot hoàn canh lich siJf- tu nhién nh^t dinh, dféu kién chinh tri - xà hòi giù vai trò quyét dinh su phàt trién cùa d^t nuóc, cùa kinh t é , cùa nòng nghiép.Truóc càch mang Thàng Tàm nàm 1945, chinh nhung diéu kién chfnh tri - xà h^i cùa che dò thuc dàn mang tình chSft tliuòc dia - phong kién là nguyén nhàn chù yéu kìm hàm su phàt trién cùa kinli té nuóc ta

Ve nòng nghiép nuóc ta, lue luofng san xu^t chù yéu là ruòng dàt va lao dòng Hai yéu tó ca bàn va chù yéu dò néu duac két hop va sijr dung hop ly sé tao su phàt trién manh me Nhimg duói che dò phong kién tnróc kia, va tur khi thuc dàn Phàp xàm luac nuóc ta cho dén truóc càch mang Tliàng Tàm, ruòng d^t p h ^ lón tàp trung trong tay dia chù phong kién va thuc dàn Nàm 1932 a Nam bò co khoàng 71% so dàn khòiig co ruòng, con ò Bàc bò con so dò là 77% [78.10] Bào cào cùa HO Chù Tich tai hòi nghi toàn quóc 1 ^ thù' 1 cùa Dàng thàng 11 nàm 1953 néu ro: "Nòng dàn ta chiém 95% dàn so ma chi duac

dò 3/10 ruòng dàt, quanh nàm klió nlioc ma suót dòi nghèo nàn Giai cà^p dia chù khòng d^y 5% dàn sé ma chiém hét 7/10 ruòng dàt, ngbi màt àn bàt vàng Tmh trang ^y tliàt là khòng còng bang." [42.223], Nhu vày, duo? che dò thuc dàn phong kién hai yéu tó ca bàn trong lue luang san xu^t nòng nghiép dà bi tàch ròi mot càch tuang dói Nguòi nòng dàn - lue luong lao dòng truc tiép thl khòng co hoàc co r^t ìt ruòng dàt (xem phu lue so 1) Thuc dàn va dia chù phong kién chiém giir dai bò phàn ruòng dàt lai khòng truc tiép san xuàt ma chi

"ngbi màt àn bàt vàng" Su phàn pliói ruòng dàt khòng hop ly va bà^t còng là

nguyén nhàn trói buòc ì\Xc luang san xuàt, là tra lue chù yéu làm cho kinh té

nòng nghiép Viét Nam duói tliòi Phàp tlióng tri khòng tlié phàt trién lén dugc

vày chung ehi quan tàm va vét de dat lai nhuàn tói da, bàt c ^ quan tàm dén tình hình kinh té va dói song cùa nhàn dàn thuòc dia

\ Trong san xuift nòng nghiép, yéu tó tàc dòng truóc tién va manh me nliàt

trong càc diéu kién san xuàt là thùy lai Ò Viét Nam , do diéu kién dia ly tu nhién nén bao, lut, han hàn de doa nghiérn trong va Uiuóng xuyén thì tliùy lai, thùy nòng càng co vai trò quan trong han lliémà duói tliói Phàp thóng tri, he thótig de diéu khòng dugc chfnh quyén "bào ho" quan tàm dung mùc Tiìr nàm

1905 - 1945 riéng ò Bàc bó da co 16 l^n va de, tình trung binh cu* 2,5 nàm lai

xày ra va de mot l^i Rò ràng là duói su "bào ho" cùa "màu quóc" (àn suàt phà

lioai cùa nhirng con hòng thùy khòng giàm duac bao nhiéu, néu dcm so sành vói con so 118 l^n tliùy tai lón gay va de dà thóng ké dugc tu' tlié ky tliu X déii

cuoi thè ky XIX va 52 nàm eó )ut loi va de trong 82 nàm óìiu cùa triéu Nguyén

[45.17] Ve tfiùy nòng, ké cà nhung còng trình nià nhàn dàn ta dà xày dung tu tnróc còng vói nhirng còng trình xày dung trong thòi ky Phàp thóng tri, dà dem nuóc tuoi cho khoàng 402.300 ha ruòng chù yéu ò Bàc bò va Bàc Tning bò (chua tinh dién tfch huóng thùy nòng ó càc khu Quàng Nam, Tuy Hòa)[47.145] Néu dem so vói tóng dién tìcf) tróng lùa va hoa màu ó càc khu trén thì sé dién tìch dugc huóng Igi cùa càc còng trìnli thùy nòng chi khoàng

1/6 Dììu tu cho tliùy nòng ó mite thàp nhu vày cho nèn h^u nhu toàn bò dién

tìch canh tàc ó Viét Nani duói thói Phàp thóng tri chi gieo tiòiig drrgc mot vu

ma lai trong tình trang chiém khé, riìùa ùng, nhiéu nàm màt mùa vi ùng han

Ve mat còng cu san xuàt trong nòng nghiép Viét Nani, suót hàng nghìn nàm duói che dò phong kién dà a vào tìnti trang lac hàu, thò sa va hììu nliu khòng eó cài tién gì dàng ké Ngay trong thói ky Phàp thóng tri, vi muc dìch

bóc lòt nhàn còng ré mat, bon thuc d^n Plìàp dù là mot nuóc tu bàn còng

nghiép cung khóng dàu tu còng cu a càc thuòc dia Trong san xu^t nòng

nghiép ò Viét Nam, nguói ta "khòng tìm thà^y bóng mot mày hai nù'ac, mot mày

nò, hoac mot dinamo ehay còng cu" [52.12]

Cuòi cùng xét ve ky tliuàt canh tàc, dò là hìnli thuc dóc canh va quàng canh Càc bién phàp tliàm canh khòng dugc nghién cùu va itng dung, dàt dai

khòng dugc luàn canh va chàm bón b'ói bó nén ngày càng kiét qué vi bae màu,

vìphènhóa.vv

TÓng hgp càc yéu tÓ néu trén, chung ta tli^y nóng nghiép Viét Nam duói thòi Phàp thóng tri thè hién rò tình chift manh mùn, lac hàu, h^u nhu le thuòc hoàn toàn vào thién nhién va mang dàm tình chat tu tue tu cà^p Két qua san

xuSft cùa m^t nén nòng nghiép con mang dàm tìnli tu nhién ^y là nàng suSit va

san lugng càc loai cày tròng ò Viét Nam vào loai th^p nh^t thè giói: Qil dat 12

ta/ha trong khi dò thì nàng su^t ò Xiém là 18 ta/lia; b Nhàt là 34 ta/ha; ò Tày

Ban Nha là 58 ta/ha [52.12] Nàm 1939 là mot nàm mua thuàn gió hòa va san xuàt nòng nghiép dat iniJe thu hoach cao nhàt trong hàng ngàn nàm duói che

dò phong kién va tliuc dàn thì tong san lugng lùa cà nuóc cung ehi dat

6.707.000 tàn va nàng suàt binh quàn cà nàm ciing chi dat khoàng 13,3 ta/ha [74.15] Cung tiong nàm 1939 bìnli quàn luang thuc trén mot nhàn kh^u ó mién Bàc (tình cà so màu quy thóc) chi khoàng 227,7kg/nguòi, con chua dat mù'c binh quàn tói thiéu de dàm bào cuòc song binh tliuóng Nhung khòng phài toàn bò so luang thuc san xuàt nói tién déu dugc dem dùng trong nhàn dàn Hàng nàm bon thuc dàn con va vét mot lugng lón tlióc gao dem xuàt kh^u

(xem phu lue so 2) Qiình vi thè nén tóng san lugng lùa qua mày chuc nàm co

tàng nhung mite tiéu thu tJieo d^u nguòi eó ehiéu huóng giàm:

Nàm Mù'c binh quàn luang thuc tiéu thu (kg/nguói/nàm)

1900 262

1913 226

1937 182

[52.13]

"Già dinh co 5 nhàn kliSu, lình canh 5 ha ruòng dàt; sau khi nòp to, so lùa con lai tình tliành tién dugc 128 dòng (tién Dòng duang), Còng càc khoàn chi tiéu cùa già dinh trong nàm hét 139 dòng, nhu vày con thiéu 11 dòng " [74.16] Trong khi dò già mot già lùa nàm 1939 là 0,64 dòng, nghia là già dìnli do con thiéu khoàng 16 già lùa cho àn tiéu trong mot nàm Ò Bàc bò va Trung bò là nliiing noi ruòng ìt, nguòi nhiéu thì dòi song cùa nòng dàn con khó khan khó

so han nhiéu

Khi nhàn dàn ta giành dugc chình quyén tliì toàn bò nén kinli té cùa dàt

nuóc dang b tiong tình trang suy thoài nghiém trong Tàt cà càc ngành san xuàt

déu bi dinh dòn h^u nhu kliòng boat dòng vi hàu qua cùa chién tranh va chìnli sàch phàn dòng cùa Nhàt - Phàp San xuàt nòng nghiép bi tàn phà kiét qué trong thòi ky chién tranh tlié giói thù" 2 lai dùtig tiuóc nhirng thijr thàch nghiém trong Nàm 1943 Bàc ky chi san xuàt dugc 1.513.170 tàn tlióc cho 10 triéu dàn

Riéng b mién Bàc eó 50% dién tìch ruòng dàt bi bò hoang, trong khi dò thì

nhàn dàn càc tinh mién Bàc vira trai qua mot nan dói kinh khùng vào bàc nhàt

trong lich su' (1/5 so dàn càc tinh mién Bàc bi chét dói) Khó kliàn dura phài dà hét Ngay trong nhirng ngày sòi sue càch mang, cà dàn toc dang dóc toàn lue

de chóp thói ca giành chìnli quyén tlil "bàt dàu tiìr ngày 17 dén ngày 22 tliàng 8 nàm 1945 co mot nan hÓng thùy hoành lioành ó 9 trong so 16 tinh Trung chàu Bàc bò Nan này gay ra sau mot vu nuóc song lén to chua tìjfng Uiày bao gió va

dà làm cho de va to nliò han 150 chó ó nhirng tinh Phù Tlio, Vìnli Yèn, Phuc Yèn, Bàc Ninh, Ha Dòng, Tliài Binh, Hai Duang " [47.108] Nan lut do de va

dà "làm ngàp 700.000 màu ruòng dàt" chiém gàn 1/4 dién tìch dòng bang IMét hai do lù lut gay ra néu tình thành tién khoàng 2 ty dòng [47.108], Oiùng

ta dà giành dugc chình quyén, nhvrng "Ve kinh té tài chìnli Nhàt, Phàp de lai elio ta mot cài già tài hàu nhu da khành kiét" [36.24] De dàm bào dói song cho nliàn dàn trong diéu kién cu tlié cùa nuóc ta lue ày, chi eó tlié va truóc hét phài tròng cày vào phàt trién nòng nghiép Nhung nén kinh té nòng nghiép lac hàu, dinh don do chién tranh lai gap thién tai nghiém trong nhu vày, cho nén mot nan dói nghiém trong han rat co thè lai xày ra trong nàm 1946 Qii xét duói góc dò kinh té nóng nghiép chung ta cung thày tình thè "ngàn càn treo sgi toc"

ma nhàn dàn ta buòc phài vuctt qua

«

Co tlié khài quàt lai, tur tliuc trang mot nén kinh té nóng nghiép lac hàu,

bi dinh dòn va suy thoài nghiém trong do chình sàch phàn dòng cùa phàt xìt Nhàt - Pliàp lai chiù hàu qua nàng né cùa chién tranh va thién tai, phài dua vào dàu, bang càch nào de vuon lén giài quyét vàn de àn màc cho hcrfi 20 triéu dòng bào, dòng thòi góp phàn quan trong vào viéc ón dinh nén tài chfnh quóc già trong bòi canh khó khan chóng chat ve rnoi phuang dién cùa mot dàn toc vira thoàt khòi àch nò le? Do là bài toàn ma xct trén góc dò kinh te thì nóng nghiép phài góp pli^n chù yéu de giài cpiyét

VÀ NIIÀ NUÓC NHÀM KHÒI PHUC SAN XUÀT NONO NGHlÈP

^ Trong lich su càch mang nuóc ta, giai doan 1945 - 1946 'à mot trong nhutig giai doan dàc biét: Oiinh quyén non tiè cùa nhàn dàn ta dùng truóc muón vàn khó khan Uiir thàch Truóc sue tàn còng cùa giàc ngoài, tliù trong va site ép cùa tinh hình kinh té, chình tri, vàn hóa, xà hòi, quàn su, ngoai giao ,,

su de doa nghiém trong cùa thién tai.v.v thì nhung thàiili qua cùa càch mang ITiàng Tàm ma nhàn dàn ta vùra mói giành dugc eó nguy ca bi xóa bò Truóc nguy ca ày, moi nhiém vu cu thè cùa càch mang déu nhàm bào ve va phàt huy nhung Uiành qua cùa càch mang Thàng Tàm: Giù vung va cùng co chinh quyén càch mang; bào ve dóc làp tlióng nhàt cùa Tó quóc Xàc dinh chình xàc nhiém

vu, muc tiéu cùa càch mang trong tình hình mói, dòng tliòi xàc dinh nhirng chình sàch va bién phàp nhàm tliuc hién thàng Igi muc tiéu, nhiém vu dà de ra

là tràch nhiém nàng né cùa Dàng, Nhà nuóc va cùng là yéu tó quyét dinh truóc tién dén tliàng igi cùa nhàn dàn ta Trong lình vuc san xuàt nòng nghiép, tin tuóng vào site manh va tinh t l i ^ hàng hai càch mang cùa nòng dàn, dùng nhung chình sàch va bién phàp vilra co tình càp bàcli vijra mang tình ca bàn làu dai de nhanh chóng ón dinh dòi song nhàn dàn, khòi phuc va d% manti san xuàt - dò chình là lòi giài tdng quàt cho bài toàn dà néu trong muc 1.1 va cùng

là mot bò phàn cùa duóng Jói cùa Dàng nhàm thuc hién muc tiéu, nhiém vu chung cùa càch mang Ngay sau khi Inyén bó nén dóc làp cùa nuóc Viét Nani, ngày 3/9/1945 trong phién bop d^u tién cùa ( liình phù làm thòi nuóc Viét Nam dàn chù cóng hòa (VNDCCTI) , Ho Giù Tich da néu lén 6 viéc càp badi phài làm ngay va dugc Qiình phù nhàt tri tàn thành, Trong 6 viéc càp bàch dò còng viéc dugc dàt lén vi tri hàng d^u là "Phàt dòng ngay mot chién dich tàng già san xuàt de chóng dói" [53.436] lliàng 10/1945 trong bue thu "Cui nóng già Viét Nam" chù tich Ho Gii Minh lai viét "Hién nay chung ta eó hai viéc quan trong nhàt: C^u dói ò Bàc va khàng chién ó Nam "Tliuc tue" thì "binh cuóng", cày nhiéu thì khòi dói, Guuig ta Ihirc hién "tàc dàt tàc vàng" thì chung ta quyét thàng Igi trong hai viéc dò" [55,114], Irong chi thi "IQiàng chién kién quóc"

ngày 25/11/1945, Trung uang Dàng Còng san Dòng duang dà phàn tìch mot càch toàn dién tinh hình quóc té va trong nuóc, xàc dinh rò nói dung, tình chat cùa càch mang nuóc ta trong giai doan mói, tu dò xàc dinh nhiém vu chién lugc cùng nhu nhung nhiém vu cu thè tnróc màt cùa toàn Dàn<5 toàn dàn ta Mot 1 ^ nua nhiém vu cùa san xuàt nòng nghiép, càch thuc de khòi phuc va ddy manh san xuàt nòng nghiép dà dugc khàng dinh Do là phài co chình sàch

"khuyén nòng, làm elio tà dién va dia chù nhàn nhugng nhau de tiép tue cày cày nhu thuóng", phài tliuc hành klulu hiéu "khòng bò mot thuóc dàt hoang",phài hét site vàn dòng cà "càc tàng lóp phù hào, dia chù tham già"

[38.34], Rò ràng là trong bon bé nhung cóng viéc càp bàch b giai doan "nuóc

sòi, lùa bòng" cùa nhung ngày mai giành dugc dòc làp, san xuàt nòng nghiép

là mot trong nhirng cóng viéc dugc FFó Giù Tich, Dàng va Nhà nuóc ta quan tàm lành dao som nhàt, ITò Giù Tich, Dàng va Nhà nuóc ta dà dành già rat cao tìim quan trong cùa lue lugng nhàn dàn, vai trò to lón cùa nóng dàn- nóng

nghiép trong su nghiép bào ve va buóc dàu xày dung dàt nuóc Qua dò co thè

hiéu ngay ràng lue lugng dòng dào nhàt cùa càch mang Viét Nam là nòng dàn; san xuàt nòng nghiép, kinh té nóng nghiép góp phàn quan trong tao dung va cùng co nén tàng nhàn dàn cùa càch mang, cùa chình quyén va cùa che dò mói,

"Thuc tue " thì "binh cuóng"., "làng già san xuàt ! Tàng già san xuàt ngay! Tàng già san xuàt nua! do là càch thiét thuc cùa chung ta, de giù vùng quyén

tu do dóc làp" Dò là mot quan diéin khoa hoc, bién chitng phàn ành dnng diéu kién kinh té va tình hình moi màt cùa dàt nuóc trong hoàn canh dàc biét bic do

^ Phàt trién san xuàt nóng nghiép, là bién phàp ca bàn va quan tigiig de xày dung nén kinh té dóc làp tu chù cùa nuóc nhà, cung là bién phàp co bàn de giài quyét tàn góc nan dói Nói càch khàc day manh san xuàt nóng nghiép là yéu càu khàch quan vfra càp bàch vùa làu dai de tiìr dò chung ta vuan lén gini quyét hàng loat nhiìiig khó khan ve kinh té, xà ligi, Nhung san xuàt tióng nghiép mang tình thói vu vói chu ky san xuàt tuang dói dai, phài càn mot thòi

gian mói cho san ph^ni Trong khi dò, khi ta nàm chình quyén tliì nan dói vAii con rai rót lai, tliién tai lai euóp di nluìng cóng cùa g ^ nhu cuòi cùng cùa nhàn dàn ta dàu tu cho vu thàng 10 nàm 1945 Làm thè nào de co luang thuc cho dàn nghèo dù song chó dén vu thu hoach sau? IJìtn thè nào de giài quyét mot càch càp bàch nan dói mói dang xuàt hién rài ràc ó mot sé dia phuang? HO Giù Tich, Dàng va Nhà nuóc ta dà kéu gol tình dòng bào, khai day tniyén thóng tuang thàn tuang ài, là lành dùm là ràch, nghìa cir "culi khó citu nati" cùa càc giói dòng bào Dói vói Dàng ta "còng viéc cihi dói cùng c^n nhu viéc dành

giàc" [38.34] ìrTò Giù Tich de nghi vói dóng bào cà nuóc va Nguòi dà xung

phong thuc hién truóc "Cu 10 ngày nhin àn mot bua, mói thàng nliin ba bua (mói bua mot ba) de eitu dàn nghèo Nhu vày thì nhung nguòi nghèo sé co bua rau bua chào de chò mùa sau, khòi dén nói chét dói" [38.11-12] Cung trén tinh thàn ày Trung uang Dàng chù truang : Kéu goi long yéu nuóc thuang nói cùa càc giói dóng bào, làp quy cihi té, làp kho thóc cùu té, tó chitc "bua cliào càm hai" , dòng vién thanh nién nam nu, to chuc thành càc doàn cihi dói va càc dói quàn trùr giàc dói mua gao nhà giàu bàn elio nhà nghèo theo già ha, chó gao

chó tliùa sang chò thiéu.v,v [38.54] Nhung dòng vién càc \hìg lóp nhàn dàn

nhuòng cam sé ào elio qua nhung ngày nan dói de doa chi là bién phàp tình thè nhàm giài quyét yéu c^u càp bàch, khòng phài là bién phàp ca bàn làu dai Tuy vày tàc dung va hiéu qua cùa nò rat to lón, dàc biét trong thòi doari ma tinh

thàn yéu nuóc, khi thè càch mang cùa nhàn dàn ta dang dàng cao han bao giò

hét Bién phàp mang tình tình tlié dò dugc tién hành dòng thói vói càc bién phàp ca bàn làu dai: khòi phuc va dà'y manh tàng già san xuàt

De co thè tàng già san xuàt ngay, viéc truóc tién là phài khàc phuc hàu qua do nan lut, Còng viéc ho de, cuu de va hàn khan nhung doan de va dà dugc bàt dàu tién hành hàu nhu dóng thói vói vice euóp chinh quyén tiong càch

mang lliàng Tàm, Duói su huóng dàn cùa càc càn bò cliuyén inón, nhàn dàn mot SÓ vùng b Uà Nói, Hung Yèn dà bién nhiéu cuòc biéu tình thành nhihig

cu^c ho de dòng dào Nhò vày ngay trong nhirng ngày tóng khòi nghla nhàn dàn càc vùng nói trén "dà giù dugc hai cài cóng to gay ciVa ó dù'ai de huu ngan song Nhi (thuòc liat Già L^ni va Vàn Giang) khòi va; hai doan de xung yéu a ti

ngan song Duóng ( Ce Bi va Sen HO) khòi va, trành dugc cho 400.000 màu

ruòng dàt ò Bàc Ninh, Himg Yèn, Hai Duang khòi bi ngàp lut" [47.109] Hai cài cóng to dà gay cura va hai doan de xung yéu dugc giù cho khòi va, con so

dò tliàt nhò nhoi so vói so han 150 doan de bi va trong cùng thòi gian ày Nhung y nghia cùa nò lai ó chò khàc, nò biéu hién mot tinh thàn càch mang va quyét tàm lón lao cùa nhàn dàn ta, nò bào hiéu mot tinh thì\n quàt cuòng bàt kliuàt cùa nhàn dàn ta truóc moi thién tai dìcli hoa de xày diing dàt nuóc, gin giir dòc làp, Màt kliàe, tlieo tò trình cùa giàm dóc Nha Cóng chình lién khu 1 [47.109] tliì viéc eùìi dugc 400.000 màu ruóng dàt khòi bi ngàp so vói so 700.000 màu bi ngàp lut nàm dò thuc su eó già tri kinh té to lón Sau dò là còng viéc hàn kh^u de va tiéu ùng de eó thè cày tài già Còng viéc dirgc tién hành kh^n tnrang nén cuòi thàng 9 dàu thàng 10 nàm 1945, trong so 700,000 màu bi ngàp lut thì 300.000 màu dà lo thién va cày tài già dugc Cóng sue ina nhàn dàn càc tinh Bàc bò dà bò ra cho viéc hàn kh^u va tu bó de diéu, dàm bào

an toàn cho san xuàt thàt là to lón Gii sau nua nàm, ó 12 tfnli tmng chàu Bàc

bó chùng ta dà:"dàp dugc 150 chó de va, chiéu dai tóng còng là 28 cày so tiTiiig tu 700 cày so de xung yéu nhàt So dàt dà dàp dugc là 2.125.000 n i \ so ngày còng dà dùng 1.500.000 ngày, kinh phi dà chi 13.750.000 $ néu f fiih cà ra

tién [47.111] Dò là nhirng con so lón néu chùng ta dàt vào hoàn canh khó

khan cùa dàt nuóc sau ngày dóc làp, va hiéu qua cùa nò con co y nghia lón lao han nhiéu: "Toàn thè de tfr ngày dò dà dù lue bào ve 4.000.000 màu niòng dàt"

va "trong 1000 ngày khàng chién khóng xày ra mot tai nan va de nào"

[47.143]

De lanh dao nén kinh té tiéu nóng, phàn tàn, nhiéu thành phaii, Dàng va Nhà nuóc ta dà som tó chuc bó mày lành dao nóng nghiép tfr Trung umig dén

dia phuang He thóng này két hgp va phói hgp chat che boat dóng cùa tó chuc chình quyén, ca quan chuyén món va càc doàn thè He thóng này dàm bào phàt huy dugc dàn chù, khai day khà nàng sàng tao cùa qu^n chùng nhàn dàn lai

vùa dàm bào tàp tmng b mite dò nhàt dinh tao nhung diéu kién càn bàn va cì\n

thiét cho san xuàt nóng nghiép Ve ca quan chuyén món, Bò Canh nòng dugc thành làp tlieo quyét nghi cùa Hòi dòng Giinh phù ngày 14/11/1945 Ò tmng uang, tdf khi tliành làp dén d^u nàm 1949, tó ehitc cùa Bò Canh nòng bao g'óm càc nha chuyén món: Nha Nòng chình, Nha Thu ngu, Nha Làm chình, Nha Dia chình, Nha kh^n hoang di dàn (KHDD) , Nha Tin dung san xuàt Ò càc dia phuang eó Kliu tuang duang va ó tinh thi eó càc ty, càc hat tuang duang Song song tòn tai vói càc ca quan chuyén niòn trén eó mot he thóng càc "Ca quan

phói hgp lién lac" ivt lién khu dén tàn xà: Ban Canh nòng lién knu, Ban Canh

nòng tinh, Ban Canh nòng huyén va Ban Canh nòng xà (xem phu lue sÓ 3) Bó Canh nòng vói he thóng tó chitc nhu trén là ca quan truc tiép trién khai va tó chù'c thuc hién duóng lói chình sàch cùa Dàng va Nhà nuóc trong lình vuc san xuàt nòng nghiép, truc tiép chiù tràch nhiém truóc Hòi dòng Giinli phù ve mot quàn ly lành dao nén kinh té nòng nghiép Quyét nghi cùa Hòi dóng Giinh phù (ngày 14/11/1945) tliành làp Bò Canh nòng co ghi:"Bò Canh nòng, ngoài cóng viéc tàng già san xuàt càp toc de giài quyét nan dói trong pham vi tình thè hién tliòi, se eó nhiém vu sua soan mot chucnig tiình kién thiét ve khili té nóng nghiép sau này.,;^" [80.125] Vói cinte nàng nhiém vu dò , ngay sau khi dugc thành làp bó canh nòng dà di vào boat dóng va cùng vói ca quan khàc, càc doàn thè qu^n chùng tìch cuc Uiuc hién huóng dàn, giùp dò va lành dao nóng dàn - nòng nghiép,

Ngay sau ngày tuyén bó dòc là}),cùng vói viéc kéu goi va phàt dòng phong trào citu dói, tàng già san xuàt Nlià nuóc VNDCXH dà ban bó hàng loat sàc lénh nhàm dem lai quyén igi cho nhàn dàn, Dói vói nóng dàn va san xuàt nòng nghiép, nhirng chình sàch truc tiép va titc thói mang lai quyén Igi

cho dàn nghèo va kìch thìch manh me tàng già san xuàt là nhung chình sàch

ve ruòng dàt Vàn bàn dàu tién cùa chình quyén lién quan dén ruòng dàt là thòng tu so 55VP ngày 13/10/1945 cùa Giù tich ùy ban nhàn dàn (UBND) Bàc

bò gùi UBND càc tinh thuóc Bàc bò ve viéc: "Giàm bót mot phàn tu ( 1/4) dia tò cho tà dién va nhung nguói cày ré cày thué, bào dàm quyén huóng hoa màu

cho tàt cà càc bang dién chù " [67.5] Ngày 26/10/1945 Bó truóng Bò Tài

chình ra nghi dinh giàm tliué dién dóng loat 20% va mién thué dién cho càc dia phuang bi bào lut Tiép dò, ngày 25/11/1945, Giình phù làm thòi ra "Diòng cào elio càc dién chù, tà dién va nòng dàn" trong dò quy dinh:

Cdc dién chù co nhiem vu:

"a) Giàm mot phàn tu (25%) dia tò elio tà dién trong vu này

b) Clio tà dién hoàn ng

e) Xóa bò nhung dia tò phu " [67.5]

Dòng thòi thòng cào cung quy dinh nghia vu cùa tà dién va nòng dàn, nhiém vu cùa càc UBND tiong viéc thuc hién giàm dia tó, bào ve san xuàt Ngày 28/11/1946, tlióng tu so 287NV-VI^ lién Bó Nói vu- Canh nòng chi rò:"Tliòng cào ngày 20/11/1945 cùa Giìiih phù làm tliòi Viét Nam ve viéc giàm 25% dia tò cho tà dién giir hiéu lue trong mùa thàng 10 ani lich nàm nay" [67,6], Trong nhung vàn bàn chình sàch trén day, Nhà nuóc dàm bào tón trong quyén tu bini (dia quyén) cùa càc loai dién chù Diéu dò thè hién su quan tàm cùa Dàng, Nhà nuóc tói quyén igi cùa nóng dàn nghèo, tói nhu càu phàt trién nóng nghiép dóng tliói cùng phàn ành su két hgp dùng dàn hai nhiém vu phàn

de va phàn phong trong tình hình lue dò: lliuc hién yéu cà!i dàn chù dói vói

nóng dàn dóng thòi thuc hién dirgc chinh sàch dai doàn két dàn toc trong sir nghiép khàng chién kién quóc

Ve chuang trình giùp dà va huàng dàn nóng dàn,

Trong giai doan 1945 - )946, niàc dù Giinh phù con bon bé cóng viéc,

Bó Canh nóng mói dugc thành làp cùng dà huóng ngay vào viéc Ihùc dfìiy khói

phuc san xuàt, d^y manh tàng già san xuàt vi nhiém vu chóng dói De nhàn dàn vùng bi lut co thè nhanh chóng cày tài già sau klii nuóc rùt, so Tue me dà san xuàt va mua thóc gióng giùp càc vùng bi lut: Hung Yèn, Hai Duang, Nam D|nh, Phuc Yèn, San Tày vói sÓ lugng 85 tàn [47.167], De phòn^ tnr dich bénh cho già sue, già càm, Bò C!anh nóng dà elio tliành làp vién khàng nhiém Trong mot tliòi gian ngàn vién khàng nhiém "dà san xuàt 83,496 liéu thuóc, vùra thuóc dàu vÈra huyét tlianh, lai san xuàt dugc tliuóc kinh luyén (Vaecin Antitétanique) truóc day phài mua ben Phàp" [47.167],

Thuc hién lòi kéu goi "Tàc dàt, tàc vàng" cùa HO Giù Tich, Bò Oinh nòng chù truang dòng vién toàn dàn tìch cuc khai hoang phuc hóa de tàng dién tìch tròng trot, dòng thòi làp Nha KHDD (Lue dàu là so KHDD) de nhanh chóng "kiém diém lai càc don dién vàng chù (khoàng 1000 dòn dién" va buóc dàu "quàn tri càc dòn dién ày [47.167] Nha KHDD con eó nhiém vu làp ké hoach diéu tra, do dac, phàn loai va sù^ dung càc dòn dién, dàt dai eó thè canh tàc dugc ma dang bi bó hoang bòa Cóng viéc khòi phuc san xuàt, truac hét là khói phuc va mò rong dién tìch canh tàc trong giai doan 1945 - 1946 là còng viéc to lón va khó khan Muón tién hành co két qua, Dàng va Nhà nuóc ta ma ture tiép là Bò Canh nòng, I3ó Kinh té dà quan tàm ngay dén vàn de tó cliùe san xuàt, khuyén khìch nòng dàn tuang trg va hgp tàc lao dóng tiong san xuàt Nàm 1945 là nàm phong tiào hgp tàc xà (HTX) phàt trién ó nhiéu dia phuang

do khi thè phàn khói tin tuóng cùa nhàn dàn sau ngày càch mang thành cóng

Nhung dò là "phong trào tu dóng sòi nei khàp luyi" khòng co liiróng dàn, lành

dao, màc nhiéu kliuyét chém sai làm nén " phong trào sai lac, tan rà hoàc ngàc ngoài" [65.10] lliàng 5 nàm 1946, Bò Canh nóng chù dòng gay phong trào HTX trong nóng nghiép Diéu le cùa HFX dugc dàng tài tuyén truyén trén tó bào "Tàc dàt" Tuy nhién do nhiéu nguyén nhàn nhàt là ve màt chù quan nén

"két qua mot so thàt bai, mot so ngàc ngoài" va bi bién tuóng tliành càc tó chuc buon bàn [65.10] Dù phong trào HTX thòi ky 1945 - 1946 dura phàt huy tàc

-BH » • '

mttm-iA\ l i A C ^ l J O C ''••^ H ^ ìi-y i

Y

i

dung trong thuc té, nhimg qua dò ta thày rò nhu càu va su ùng ho tham già nhiét tình cùa quàn chùng nóng dàn vào con duòng làm àn mói Nhirng thàt bai

do sai 1^11 chù quan trong phong trào HTX thòi ky dò cho Dàng va nhàn dàn ta

kinh nghiém buóc dàu ve hình thitc t6 chitc, qui mó va buóc di tliìch hgp cùa

irrx

Khi thuc hién ké hoach huóng dàn va giùp da nòng dàn, mot vàn de càp thiét dàt ra là vàn de càn bò Giùng ta chua eó dòi ngù càn bò chuyén món va càn bò quàn ly c^i thiét Vi vày, dù diéu kién con hét site khó khan nhung viéc

dào tao càn bò dugc dat ra va tCrng buóc giài quyét tìt rat som Ngay trong nàm

1946 dà tiép tue khai giàng khóa 2 tnróng Cao dàng (Zanh nòng Ha Nói vói 37 sinh vién (dào tao ky su canh nòng) Truóng Trung hoc C^nli nòng Hué khai giàng thàng 7/1946 vói 40 hoc sinh Truóng Tmng càp Canh nòng Tuyén Quang du tuyén 35 hoc sinh, bàt dàu Ibi tuyén Uii xày ra chién su Mot lóji C^o dàng thu y khai giàng ó Ha Nói vói 8 sinh vién (dào tao thù y dai dugc sy) va mot lóp tliù y tà vói 35 hoc sinh cùng dugc khai giàng [47.167] va [3.5], Dò chình là he thóng càc truóng cao dang, tmng hoc va sa càp dào tao càn bó ky thuàt nóng nghiép d^u tién duói chình quyén dàn chù nhàn dàn

Còng tàc huóng dàn giùp da nòng dàn mang lai hiéu qua va to lón, góp phàn quan txgiig khàc phuc hàu qua lù lut va d% lui nan dói là viéc dòng vién huóng dàn nóng dàn tliay mùa chuyén vu: quyét tàm tàng dién tìch tròng màu, tàng san lugng màu de bù lai tliiéu hut san lugng lùa do lut gay ra Giù truang tliay mùa chuyén vu dat két qua rat khà quan: Muc san xuàt tmng binh càc loai

màu hrcfng thuc (ngò, khoai, san, dò.,.) càc nàm truóc dò trong 4 lién khu là

254.450 tàn tliì nàm 1946 riéng ó Bàc bó dà san xuàt 517.000 tàn (con sÓ tmng binh cùa Bàc bò là 198.000 tàn) tàng 310% so vói san lugng tmng binh ve màu hàng nàm [3.7] Vói su nò lue vugt bàc cùa E)àng, Nhà nuóc va nhàn dàn sau mot nàm phàn dàu, nòng nghiép nuóc ta dà dat dugc nhùng thành qua dàng khìch le Mot vai con so sé nói lén diéu dò:

- Vu chiém nàm 1946 (vùa qua can lù lut bòi cuòi nàm 1945) chi tình ba lién khu: Viét Bàc, lién khu 111 va lién khu IV dà thu hoach dugc trén 1.000.000 tàn tlióc, tàng han mùc san xuàt tmng bìnli cùa càc vu chiém tur 1938 dén 1943 trén 300.000 tàn

- C!àc loai màu luang thuc (ngó, khoai, san, dò) dén cuoi nàm 1945 dàu nàm 1946 cùng dà thu hoach han truóc trén 466.000 tàn (bang 372.000 tàn quy thóc [74.48]

- Vu mùa nàm 1946, dién tìch gieo cày lùa a Bàc bó da dat 890.000 ha, cho san lugng 1.155.000 tàn (nàm 1944 là 832,000 tàn, nàm 1943 là 952.000 tàn) [52.48]

Vói nhirng dàn liéu néu trén eó thè nói kinh té nòng nghiép Viét Nam bi tàn phà kiét qué trong chién tianh va duói che do cu, sau càch mang Tliàng Tàm dà thuc su tròi day trong che dò mói Cùng vói nhirng tliàng igi buóc dì^u rat quan trong trén càc màt tran chình tri, quàn su, vàn hóa- xà bòi, thành tich cùà san xuàt nòng nghiép trong nàm dàu duói che dò dàn chù nhàn dàn dà góp phàn xày dung nén tàng kinh té cho su nghiép "Kliàng chién kién quóc" cùa nhàn dàn ta Viéc tàng dién tìch va san lugng càc cày luang thuc, dac biét là su tàng truóng vugt bàc san lugng càc loai cày màu ò Bàc bó ngay sau lu lut lón

dà dàm bào dugc luang thuc cho nhàn dàn, dà'y lui dugc nan dói Dò là tliành tìch diiu tién cùa nòng nghiép dirai che dò mói Thành tìch dò eó y nghìa to km khòng chi ve màt kinh té ma con ve màt chình tri-xà bòi Dành già két qua phàn dàu mot nàm cùa nhàn dàn ta, dóng chi Vò Nguyén Giàp tuyén bó:

"Cuòc càch mang dà chién thàng dugc nan dói, thuc là mot ky còng cùa che dò dàn chù" [52.49]

aiUDNG 2

DÀNG LÀNH DAO, TO ailTC XÀY DUNG KINII TE NÒNG NGHIÉP

KHANG cium TRONG NIRJKG NÀM 1947 - 1949

a n m c ù A D À N G

Do dà tàm xàm luofc cùa thuc dàn Phàp, nhàn dàn ta khòng con con duòng nào kliàe, buòc pliai c^m vù khi dihig lén bao ve nén dóc làp thóng nhàt

cùa té quóc Ngày 19/12/1946 cuòc khàng chién toàn quóc bat d^u

De eó thè khàng chién va dua kh^ng chién dén tliàng lai trong diéu kiCn

eó su chénh léch r^t lón ve tiém lue kinh té, lue lucmg quàn su, vu khi va phucfng tién chién tranh giira ta va Phàp, Dàng ta dà xàc dinh cuòc khàng chién cùa nhàn dàn ta là cupe chién tranh nhàn dàn, toàn dàn toàn dién vói pliucmg chàm khàng chién tnròng ky, tu lue canh sinh Duòng lói xày dung nén kinh té khàng chién là mot bò phàn cùa ducmg lói khang chién toàn dàn, toàn dién cùa Dàng Trong tàc plwlni " Khàng chién nhàt dinh thang loi" dóng chi Truóng Qiinh dà nhàe lai lòi day cùa I^nin: "Muón thàt su làm chién tranh,

e ^ phài eó mot hàu phuong chac clian va co to chitc" [29.141], Xét ve màt kinh té "hàu phuong chàc chan va co tó chuc" chình là mot nén kinh té co khà nàng dàm bào duoe dói song cùa nhàn dàn dóng thòi co khà nàng huy dóng

nhanh chóng de cung c^p cho nhu cfiu cùa mat tran Nuóc ta khi bat dàu khàtig

chién , vói mot nén kinh té nóng nghiép lac hàu, cà thè phàn tàn, trình dò san

xu^t va nàng lue san xuà't con r^t thà'p kém thì viéc tó cinte liOu phuong, to

chù'c nén kinh té khàng chién lai càng eó y nghia dàc biét quan trong Diéu kién lich sir cu tlié dà khóng cho phép chùng ta xày dung d^t nuóc doi khi eó

co so vihig ehàe rói mói khàng chién, cùng khòng tlié khàng chién thàng loi ròi mói kién thiét dà^t nuóc Nhu vày là vàn de thit nhà^t duoe dat ra: Lich sijr buóc

chùng ta phài tu vuon lén Dàng ta, IVò Qiù Tich dà nàm bàt quy luàt lich su de quyét dinh "Vùra khàng chién viìa kién quóc" Kliàng chién va kién quóc là hai

nhiém vu duoe tién hành dÓng thòi, co tàc dung ho tro, thuc d% iSn nhau:

"Khàng chién phài di dòi vói kién quóc Kliàng chién eó tliàng loi thì kién quóc mói thành còng, Kién quóc eó chàc thành cóng thi kliàng chién mói thàng loi" V^n de dà duoe giài quyét mot càch dùt klioàt rò ràng: Kién thiét dàt nuóc phài duoe tién hành ngay trong khàng chién "Kién tliiét de khàng chién" [29.47]; Thuc hién luàn diém dò dòi hòi moi boat dòng kinh té phài huóng dén muc dìch dàm bào cung e^p cho màt tran, cho toàn dàn de eó thè khàng chién làu dai vi "muón dành giàc phài no bung, phài khòe manh, phài dai site" [29.46]

Vàn de thù hai trong duòng lói xày diing kinh té khàng chién cùa Dàng

là "Tu cung tu càp ve moi màt" Diéu kién khàch quan cùa kliàng chién bàt buòc chùng ta phài tuàn theo nguyén tac này va cùng cung e^p nhung khà nàng thuc té de ta nò lue phàt huy sàng kién tliuc hién nguyén tàc Thàt vày, khi thuc dàn Phàp bòi uóe tàn còng ta, thì sau hon mot nàm tam tliòi eó hòa binh trén mot ph^i dàit nuóc, còng cuòc khòi phuc kinh té cùa nhàn dàn ta mói chi dat nhirng thành qua buóc d^u, con rat han che Mot so ngành, mot so bó phàn kinh té cùa ta mói dang trong giai doan manh nha So vói dòi hói cùa cuòc khàng chién thì co so kinh té cùa ta qììà nhò bé, Hon nua cuòc chién tranh nhàn dàn cùa ta dién ra trén pham vi rong vói hình thài dan xen, cài ràng luoc nén dà^t nuóc bi chia càt tliành nhiéu vùng, nhiéu mang, Hình thài dan xen cài ràng luoc là loi thè cùa chién tranh nhàn dàn trén nhiéu màt, nhàt là ve quàn

su khi lue lirong vu trang cùa ta con phàn tàn vói vù khi thò so va lói dành dn

kich, Nhung su chia càt dan xen nhu vày rò ràng gay cho ta khóng it khó khnn

ve màt kinh té Truóc hét chùng ta khòng co mot hàu phuong ròng Ic^Ti va tuong

dói an toàn de phàt trién kinh té Trong qua tiình phàt trién cùa hình thài chién

tranh cài ràng luoc eó nhirng vùng, nhiìng dia phuong bi bao vày co làp hoàn toàn Do giao thòng vàn tài chua phàt trién lai bi dich kiém tòa bao vày nén viéc chuyén chó, tiép té giita càc vùng gap rat nhiéu khó khan, eó lue eó neri h^u nhu khòng thè thuc hién duoe Dién hình elio tình trang khó khan ày là lién khu V.Trong nhihig nàm khàng chién, khi càc tình ó Ninh Thuàn, Binh Iliuàn, Kliành Hòa, Dóng Nai lliuong, I^m Vién, Dàc I^ac bi giàc Phàp chiém tró lai thì vùng tu do lién khu V ó trong tình trang bi bao vày phong tòa bón màt Trong nhirng hoàn cành ày, bó dòi va nhàn dàn ta phài thuc hién tu càp tu tue moi màt de khàng chién: "Ngay tu giiìa nàm 1947 vàn de tu càp tu tue tu' thuc

té hién ra càp bàch dén thành cay nghiét, va tró nén vàn de càn bàn cùa tnròng

ky khàng chién , mién Nam Tmng bó dà phài dàt và^n de tu tue mot càch cu tlié

va quyét lièt, phài giài quyét cho ky duoe" [26] Néu nhìn tóng the trén pham

vi cà nuóc, ta cùng thày vàn de duoe dat ra mot càch tuong tu Klii chùng ta tién hành khàng chién va g^i suót cuòc khàng chién nuóc ta cùng ó tình tiang

bi bao vày co làp trong vòng vày cùa de quóc, khóng thè tróng chò su giùp dò tur ben ngoài Klió khan trong quan he quóc té cùa Qiinh phù VNDCCH trong nhirng nàm dàu khàng chién cùng dàt chùng ta vào tình trang phài tu cung tu càp, khóng con càch nào khàc Nhu vày vàn de tu cung tu càp là mot yé!i cì^u mang tinh tà^t yéu, khàch quan trong hoàn cành khàng chién cùa nhàn dàn ta,

lu cung tu càp dàt ra vói toàn dàn trén pham vi cà nuóc, Ihàni chi dói vói Imig

vùng, tfjriig dia phuong

Ve xày dung mot nén kinh té co khà nàng tu cung tu càp, tnróc hét cluing

ta thà^y nhu c^u cùa thòi chién trong cuòc khàng chién chóng Phàp là nhùng nhu càu r^t co bàn, tói thiéu de nhàn dàn va quàn dòi ta eó thè khàng chicli làu dai Dòng chi Truóng Qiinh dà nói: "Trong thói ky khàng chién , cì\n cài gì thì

làm ra cài này, khòng làm nhihig xa xi ph^m.Vi du: san xuàt ra gao, niuói, vài, dung cu, sùng dan, thuóc men, giày m u c " [29,49] Trong co càu nhung nhu clau ày thì nhóm càc san piloni do nòng dàn nòng nghiép làm ra chiém ty trong lón, nhàt là nhung nòng phàm dàp ù'ng cho nhu c^u àn màc Vói dia bàn nóng thòn rong lón ma dich khóng thè chiém dóng va kiém soàt hét duoe, vói tiém nàng nòng nghiép tuong dói dói dào cùng vói bàn chat càn cu chiù khó va sue chiù dung dèo dai nhàn dàn ta dù khà nàng tu cung tu càp cho nhu c^u nn màc Trén co so giài quyét virng chàc vàn de àn, rnac, nén kinh té cùa ta se vuon lén giài quyét tùìig buóc nhùng nhu cì^u càn thiét cho toàn dàn khnng chién

Vàn de thtr ba là phuomg thuc tó cinte nén kinh té khàng chién Hiue

hién duòng lói toàn dàn khàng chién, Dàng chù truong, trén linh vuc kinh té , khuyén khìch tàt cà càc thành ph^n kinh té, càc hình thuc kinh te cùng phàt trién: "Phài làm elio kinh té cà thè, kinh té hop tàc xà va kinh té quóc doanh dòng thòi phàt trién" [29.47] Bang chù tiuong ày Dàng eó thè dóng vién toàn dàn tham già kién quóc, tàn dung moi khà nàng, huy dóng moi ngubn lue vào cuòc thi dua tàng già san xuàt Nhimg làm thè naò de lành dao, dinh huóng duoe nén kinh té nhiéu thành ph^i, mot nén kinh té tiéu nóng, cà tlié, phàn tàn

ày, khi ma Nhà nuóc ta chua eó lue luong kinh té dù manh de diéu tiét trén pham vi vi mò? Qiién tranh dòi hòi nén kùih té phài duoe diéu chinh va chi dao thóng nhàt ó mite dò nh^ft dinh Trong hoàn cành khàng chién, chùng ta khòng thè co mot nén kinh té ké hoach hóa ó mù'c do cao Nhung toàn bó nén kinh tèda duoe dinh huóng tnróc hét ó muc liéu dàm bào "Àn no, màc à'm.dành khòe" Phuong huóng san xuàt cùa moi ngành kinh té, cùa càc xi nghiép, cùa tiirng ho già dinh déu phài nhàm muc dìch chung là dàp ung nhu càu cùa khàng chién, quyét tàm thuc hién cho ky duoe phuong chàm tu càp tu lue Mat khàc, vói he thóng chinh quyén trong tay, Nhà nuóc co tlié bang nhirng bicn phàp hành chình - kinh té, ké cà nhirng bién phàp dac biét cùa thói ky chién tranh

ma thuc hién ehi huy kuih té, Cùng vói càc bién phàp chình quyén, càc bién phàp dóng vién eó vu, càc phong trào thi dua hình thite tó chù'c kinh té cùng tao diéu kién de Nhà nuóc thòng qua dò ma lành dao kinh té " Nhihig xì nghiép thuòc quyén Qiinh phù quàn ly va nhihig bop tàc xà co thè san xuàt tlieo ké hoach duoe" [29.50] Nhung m^m nióng kinh té quóc doanh, kinh té HTX duoe xày dung trong khàng chién, tnróc hét va truc tiép phuc vu cho khàng chién, nhung nò sé phàt trién manh d^n, trò thành hình thù'c kinh té phó bién va giir vai trò chù dao cùa kinh té dàt nuóc trong tuong lai Càc xì nghiép quóc doanh thuòc quyén cùa Nhà nuóc, hoàn toàn eó thè boat dòng theo ké hoach do Nhà nuóc dinh ra phù bop vói yéu c^u chung cùa dàt nuóc Diéu khó khan là dinh ké hoach va huóng dàn kinh té cà thè boat dòng theo ké hoach chung De làm diéu do, Dàng ta chù tnròng "Khéo vàn dung kinh té HTX, dùng nò làm cài khàu nói lién kinh té cà thè vói kinh té quóc doanh" [29.48]

Dò là phuong thitc to chite vù'a phàt huy duoe tình nàng dòng sàng tao cùa quàn chùng, "vàn de cho sàng kién cà nhàn này nò" [29.50], vùa két bop vói càc bién phàp khàc de Nhà nuóc eó thè thuc hién chi huy thóng nhàt ó muc dò e^n thiét

Vàn de thù tu ' xét trén quan diém khàng chién toàn dién thì còng cuòc

xày dung nén kinh té dàn chù mói cùa ta trong khàng chién mói chi là mot màt cùa cliuong trình kuih té khàng chién Ve pliìa thuc dàn Phàp, trén linh vuc kinh t é , àm muu phà hoai cùa chùng ngày càng hoc lo rò ràng, duoe thè hién bang càc chién dich, càc ké hoach rong lón nhàm triét phà lue luong kinh té cùa ta Hành dóng phà hoai cùa tliuc dàn Phàp ngày càng tró nén dà man, tàn klióc dén muc hùy diet Vi vày cuòc khàng chién cùa ta trén màt tran kinh té khòng chi bao gòm xày dung va bào ve nén kinh té cùa ta ma con bao gòni mat thù hai là phà hoai kinh té cùa dich Suy cho cùng, dò là mot trong nhung càch thuc tliùc d^y su so sành lue luong kinh té giua ta va dich tlieo chiéu huóng ngày càng eó loi elio ta, góp phàn làm thay dói tuong quan lue luong mot càch

toàn dién giCra hai ben tham chién Tir tliuc tièn khàch quan ày Dàng dà vach

"Chuong trình kinh té khàng chién" cùa ta bao gòm hai màt:

"a) Màt tiéu cuc, phà hoai kinh té dich, làm cho dich khòng kinh doanh bóc lòt gì duoe, khóng thuc hién duoe chinh sàch "Lày chién tranh nuòi chién tranh"

b) Mat tìch cuc, xày dmig kinh té cùa ta ," [39.31],

Trén day là nhihig vàn de co bàn trong duòng lói khàng chién trén màt tran kinh té cùa Dàng Nhirng vàn de co bàn dò dà duoe Dàng ta som giài quyét

va kliàng dinh dùt khoàt ngay trong thòi ky diku cùa cuòc khàng chién Nhirng nói dung trong yéu nhàt cùa duóng lói kinh té khàng chién néu trén eó tàc dung dinh huóng, lành dao su phàt trién cùa toàn bò nén kinh té nuóc ta trong suót cuòc chién tranh

< Dói vói nuóc ta xày dung nén kinh té khàng chién tmóc hét là xày dung nén nòng nghiép khàng chién Qiùng ta déu biét lue luong lao dóng ò nuóc ta chù yéu là nòng dàn; san xuàt trong khàng chién chù yéu là san xuàt nòng nghiép, nhirng vàt phàm thiét yéu de cung càp cho toàn dàn, cho khàng chién chù yéu là do nòng dàn - nóng nghiép làm ra Nói dung dàn chù nhàn dàn cùa nén kinh té khàng chién chù yéu cùng là dàn chù vói nòng dàn; dàm duong tràch nhiém nàng né thuc hién phuong chàm tu cung tu cà]) ve moi mat cùng

do nén nóng nghiép khàng chién gành vàc Suy cho cùng, nhung nàng lue hién tliuc va tiém tàng cùng khà nàng phàt trién cùa kinh té nóng nghiép là nhùng càn cu* co bàn va chù yéu de dua vào dò Dàng ta vach duóng lói khàng chién trén mat tran kinh té 1 rong nhung nàm dàu khàng chién, do eó su chénh lécli lón ve lue luong quàn su giùa ta va Hiàp, chùng ta buòc phài rùt khòi càc thành phó, thi xà lón Ngay tfr dò va trong suót cuòc khàng chién, vùng nón^ thòn ròng lón luòn luòn là dia bfin quan trong, ó do, dua vào su che chó dùn boc cùa nhàn dàn chùng ta dà bào toàn duoe lue luong, xày dung va phàt trièr lue luong dóng tliòi kién tri tiép tue cuòc khàng chién toàn dàn, toàn diér

truóng ky, Duong nliién cùng ngay tu d^u va trong suÓt cuòc khàng chién, vàn

de nòng dàn, nòng nghiép tró tliành nói dung co bàn trong tàm cùa viéc xày dung lue lugng, xày dung nén tàng cùa kinh té khàng chién Nhàe lói Ho Qiù Tich trong nhimg ngày d^u xày dung d^t nuóc "ITiuc tue thì binh cuòng" chùng

ta th^y rò quan diém cùa Dàng ta va Chù Tich Kò Chi Minh ve vai trò, tràch

nhiém cùa san xuà^t nòng nghiép trong còng cuòc khàng chién kién quóc Khàng chién càng duoe ddy manh, tàc dung to lón va nhiéu màt cùa san xuàt nóng nghiép càng duoe nhàn tliùc sàu sàc hon, cu thè va toàn dién hon Ngày 16/11/1951 trong thu gijri bòi nghi canh nóng toàn quÓe, Phó Thù tuóng Chình phù Pham Vàn Dbiig dà phàn tich: "Còng viéc san xuàt nóng nghiép là mot còng tàc rat quan trong dói vói khàng chién, dói vói dói song nhàn dàn, dói vói nén tài chìnli quóc già, dói vói boat dóng va phàt trién nén kinh té chung

Qiùng ta phài eó y thù'c rift d^y dù va ìMu triét ve diém này " [65.47]

Nòng nghiép truc tiép san xuàt ra cài àn, cài màc cho nhàn dàn, song tàc dóng cùa nò khòng han che dùng lai ó viéc giài quyét nhung nhu e^u bìnli thuóng hàng ngày dò ma tàc dòng dén toàn bò boat dòng kinh té xà bòi va thóng qua dò ma tàc dòng dén toàn bò cuòc khàng chién Xàc dinh mot càch téng quàt vi tri cùa san xuàt nòng nghiép bàn "Bào cào ve kinh té tài chình" tai dai bòi i ^ tliù^ II (1951) cùa Dàng néu rò: "Nòng nghiép hién nay va trong mot thói gian r^t dai mìa chình là nén tàng kinh té chù yéu cùa cbiing ta D^y manh tàng già san xu^t nòng nghiép là nàm duoe phàn chù yéu cùa vàn de phàt trién kinh té trong khàng chién, bào dàm cung càp cho khàng chién " [43.832] Tfr nhirng quan diém cùa Dàng chùng ta thày rò, xày dung kinh té khàng chién chù yéu là xày dung, phàt trién nén nòng nghiép khàng chién va thuc té cùng chùiig tò "ó ta khóng mot boat dòng khih té nào ma khòng ìt nhiéu dinh dàng dén nòng nghiép, va eó thè nói phàt trién nóng nghiép titc là phàt trién kinh té" [40.67] Nhu vày, duóng lói kinh té khàng chién cùa Dàng co tic dung lành dao toàn bó boat dòng cùa càc ngành kinh té nhung phài duoe xày dung chù

yéu dua trén co so thuc tièn cùa nòng nghiép nuóc ta va tàc dung lành dao chi dao cùa no phài l^y kinh té nòng thón - nóng nghiép làm trong tàm Trong duóng lói kinh té cùa Dàng, phuong chàm tu tue tu c^p là mot nói dung lón va quan trong De thuc hién duoe phuong chàm ày dòi hòi su phói bop boat dòng cùa nhiéu ngành, cùa cà gubng mày kinh té nhung ph^i dóng góp cùa nòng nghiép giù vi tri trong yéu nhàt vói tình càch là san xuàt de cung càp vói so luong lón nhung nhu c^u co bàn thiét yéu nhàt cùa nliàn dàn, dòng tliói vói tinli càch là ngành giù vi tri "nén tàng" cho toàn bò nén kinh té khàng chién Nói càch khàc, thuc chat cùa xày dung nén kinh té tu càp tu tue chù yéu là xày dung, phàt trién mot nén nòng nghiép tu càp, tu tue Nghién cuu duóng lói kinh té khàng chién nói chung va nhung chù truong chình sàch cùa Dàng dói

vói nóng nghiép nói riéng ta eó thè tliày dinh huóng phàt trién nòng nghiép

khàng chién duoe qui dinh bòi hai phuong huóng lón:

1) Dòng vién toàn dàn tham già san xuàt de dàp ùtig nhu eìau àn, màc cho quàn dàn ta thuc hién khàng chién truóng ky cho dén tliàng loi

2) Vijra phuc vu khàng chién vù'a chudn bi cho mot nén nóng nghiép trong tuong lai bang càch "Phàt trién che dò dàn chù nhàn dàn gay niàm móng cho chù nghia xà bòi"

Tur hai phuong huóng dò, mot loat càc chù truong chình sàch cu thè cùa Dàng va Nhà nuóc dà duoe trién khai thuc hién nhàm tliùc d^y tàng già san xuàt Càc chù tnròng chình sàch cu thè này eó thè phàn làm hai nhóm:

- Nhóm càc chù truong chình sàch lién quan dén vàn de ruòng dàt nhàm tao diéu kién càn bàn va kìch thìch toàn dàn hàng bài tàng già san xuàt, thuc hién kh^u hiéu "Kliòng mot tàc dàt bi bó hoang"

- Nhóm càc chù truong chinh sàch nhàm giùp dò, huóng dàn nóng dàn trong san xuàt va dòi song

Tliuc hién nhirng chình sàch nói trén tire là Uiuc hién su lành dao cùa Dàng dói vói nòng nghiép Dem duóng lói chình sàch cùa Dàng va Nhà nuóc

vào thuc tién san xuàt, bién duòng lói chinh sàch tliành hién thuc chình là két qua boat dóng phói bop giiJa càc co quan chình quyén, co (pian chuyén món

ma truc tiép nhàt là bó canh nòng vói boat dóng tìch cuc cùa càc doàn thè

quàn chùng trong dò phài ké tói vai trò to lón cùa tó chù'c Nóng bòi Hién thuc

sinli dòng mang lai hiéu qua to lón nhàt là càc phong trào thi dua dién ra sòi nói, lién tue va ròng khàp trong san xuàt tiét kiém phuc vu khàng chién Phong trào tlii dua ài quóc là mot phuong tliùc lành dao cùa Dàng, dóng thòi phàt trién tlii dua va két qua cùa thi dua cùng là biéu hién sinh dòng ve su phù bop cùa duòng lói chình sàch vói thuc tièn

2.2 TÓ aiirc VÀ a l i DAO SAN XUAT NÒNG NGinÈP

Tur khi khàng chién toàn quóc bùng no, nhiém vu cùa san xuàt phùe tap hon, nàng né hon va viéc thuc hién nhiém vu dò dién ra trong hoàn cành eó nhiéu tàc dòng khó khan mói Ngoài su chi phói chung va thuóng xuyén cùa càc yéu tó tu nhién tjong vùng nhiét dói gió mùa nhu vàn eó, nén nòng nghiép khàng chién cùa ta con chiù su chi phói, tàc dòng cùa càc yéu tó chình tri, xà boi, quàn su cùa thòi ky chién tranh

Tru&c hét trong khàng chién kinh té nóng nghiép cùa ta phài xày dung

theo phuong chàm tu càp, tu tue Dò là phuong chàm "thiéu gì làm này" Cliién tranh càng lari ròng, hình thài dan xen cài ràng luoc càng phàt trién thì phatn vi dia bàn thuc hién tu cung tu càp càiìg thu hej) "Oiuoiig trình tu lue sé phài co gang thuc hién ó tiìng khu vuc niót Kinh nghiém mot nàn) nay dà cho biét io

rèi là don vi dia phuong tu tue dati dàn phài thu bep lai (nhàt là sau tran ViCt

Bàc)" [2.3] Huóng vào viéc tu tue cho nhu càu àn, màc, san xuàt nóng nghiép

ó nhiéu vùng dà phài bàt chàp hiéu qua kinh té, bàt chàp cà khó khan cùa diéu kién tu nhién ma thuc hién cho ky duoc (vùng tu do lién khu V va cùng nnén Dóng Nam bó buóc phài trong cày luong thuc trong khi do mién Tiung Nam bO

va Tày Nani bò co rat nhiéu thuàn loi cho viéc tiòng lùa thì lai phài han che, thu bep dién tich trÓng lùa, ),

Thù hai là do ành huóng cùa chién su nén diéu kién san xuàt nòng

nghiép gap rat nhiéu khó khan Nhiéu vùng, nhiéu vu san xuàt do chién su lan tói ma khòng thè san xuàt duoe lìiành qua cùa san xuàt nhiéu khi bi chién tianh tàn phà Hon nfra su phà hoai eó chù dìch, eó ké hoach cùa dich ngày àc liét va qui mó phà hoai ngày càng lón Tón thàt do chién tranh, do àm muu phà hoai cùa dich ma nóng dàn - nòng nghiép phài gành chiù ngày càng nàng né hon

Thùba là nòng dàn - nóng nghiép khòng chi phuc vu khàng chién ve vàt

lue, tài lue ma con cung càp nguóii nhàn lue to lón Vi phuc vu khàng chién, vi giao luu khó khan nén san xuàt nòng nghiép gap nhirng khó khan lón vi thiéu nhàn còng, thiéu sue kéo, thiéu phuong tién san xuàt

De nòng nghiép eó thè hoàn thành nhiém vu trong diéu kién ày, Dàng, Nhà nuóc dà néu hai clunh sàch lón;

"1) Qiinh sàch nòng nghiép tu tue

2) Qiinh sàch nòng nghiép huóng dàn va giùp do" [2,3]

Ve "Qiinh sàch nòng nghiép tu tue" phài tuàn tlieo dùng phuong chàm

"thiéu gì làm này" nén tiong khàng chién phài "chù truong tnróc hét vàn de àn, màc An tliì phài lo phàt trién giòiig trot ngù eoe thuc ph<^m, Mac thì càn phài khuyéch truong canh tàc bòng, day, tàm tang" [2,3]

Ve chình sàch thu bai, do "Tình hình nóng nghiép cùa ta con luóm thuòm, trinh do nòng dàn con thàp kém, ho chua co mot y tbùc nòng nghiép de khàng chién mot càch io ràng, quan niém kinh doanh nòng ])hó con thién càn hep hòi Nhirng diéu thuóng tbùc canh nóng thu luom duoc va pho thòng duoc con rat ìt òi,mgi phuong phàp canh tàc con thò so" [2.4] elio nén phài huói\g dàn va giùp dò nòng dàn Qiinh sàch huóng dàn va giùp dò nóng dàn nhàm ba muc dich chình:

- De nòng dàn hiéu rò su c ^ tliiét phài tu tue cho nhu c^u khàng chién bang càch dàt nhiing ké hoach cu thè, thiét tliue phù bop vói chuong trình tu tue chung cho nòng dàn làm theo

- De nòng dàn hiéu biét ve phuong phàp canh tàc, dua nhung ky thuàt mói vào san xuàt, nàng dàn trình do Uiàm canh trong san xuàt nòng nghiép

- Giùp dò nòng dàn eó diéu kién san xuàt (vón, gióng, sù'c kéo, phàn bón, nhàn còng )bào ve mùa màng, tiéu thu san ph^m va tó chuc san xuàt (càc trai canh nòng kiéu màu, nhà tàm kiéu màu, trai dinh dién di dàn.,.) Tiìr hai chinh sàch lón néu trén, su lành dao cùa Dàng va viéc quàn ly diéu hành cùa Nhà nuóc duoc thuc hién bang càc chinh sàch va bién phàp cu tlié, tao nén tàc dòng tóng bop dòng bó dói vói su phàt trién cùa nòng nghiép

2.2.7 Thi/c hién chinh sàch ruóng ààt

Ruòng dàt là vàn de co bàn cùa càch mang dàn toc dàn chù nhàn dàn Trong khàng chién nhiém vu chóng de quóc xàm luoc giành dóc làp tlióng nhàt thuc su cho Tó quóc duoc néu cao trén hét Càn phài doàn két toàn dàn, c^i lién minh vói tàt cà càc lue hrong eó tinh tli^n dàn toc tién bò vi muc tiéu dòc làp dàn toc Vi vày nhiém vu chóng phong kién, giài quyét yéu c^u iiiòng dàt cùa nòng dàn phài làm tùrng buóc, két bop chat che va phuc vu nhiém vu chóng

de quóc Khi dà nàm chình quyén, Dàng ta chù truong han che bóc lòt cùa dia chù phong kién bang càch giàm dia tò dia chình, xóa bò càc loai d|a tò phu, hoàn no cho tà dién Tuy nhién chình sàch ve tò, titc cùa Chinh phù tliuc hién trong nàm 1945,1946 chua duoc bao nhiéu thì khàng chién toàn quóc bùng no Nhihig ngày dàu toàn quóc khàng chién chùng ta chua eó diéu kién tàp tmng lue luong trién khai thi hành chình sàch giàm tò, hoàn no Sau thàng loi cùa chién dich Viét Bàc (cuoi nàm 1947) khàng chién buóc sang giai doan mói Theo su phàn chia càc giai doan khàng chién cùa Dàng thì nhung nàm 1948,1949 là nhung nàm ma quàn dàn ta phài tìch cuc chuàn bi cho "giai doan

phàn cóng" Su lanh dao, chi dao cùa Dàng trén màt tran kinh té nòng nghiép cùng tuàn theo va phuc vu tu tuóng ehi dao dò Màt khàc dói vói Dàng ta, nòng dàn là lue luong càch mang to lón nhàt, tmng thành va tin cày nhàt cùa giai càp còng nhàn Dem lai quyén loi cho nòng dàn là tình càm, tràch nhiém nhimg cung là vàn de thuòc chién luoc càch mang cùa giai càp còng nhàn Do

do khi co diéu kién, Dàng va Nhà nuóc ta dà thi hành nhiìng chinh sàch mang lai quyén loi thiét thuc cho nóng dàn Sàc lénh so 78-SL ngày 14/7/1949 ve viéc giani dia tò duoe ban hành Tiép theo là Nghi dinh lién bò Nói vu - Tu phàp - Canh nòng sÓ 152NV-LB ngày 23/7/1949 va thòng tu lién bò Nói vu-Tu

phàp- Canh nóng so 50-LB-I ngày 15/11/1949 àn dinh càc Uiè tinte thi hành

Sàc lénh so 78

Trong càc vàn bàn phàp ly trén Nhà nuóc dà qui dinh:

- Giàm 25% so dia tò chình thu truóc ngày càch mang Tliàng Tàm Càc bòi dóng giàm tó tinh sé tùy thuòc diéu kién cu thè de diéu chinh mù'c giani nliimg SÓ dia tò ma tà dién phài nòp khóng duoc qua 1/3 tóng so tliu hoach mot

vu chình

- Triét de xóa bò dia tò phu

- Tliù tiéu che dò qua dién

- Triét de bài trìr nhirng mành klióe gian giao tliu tó cùa chù dién

- Thành làp va giao nhiém vu cho bòi dòng giàm tò tinh

Thi hành chình sàch giàm tò cùa Qiình phù, quyén loi cùa tà dién (da so

là b ^ i , eó nòng) duoc cài tliién dàng ké Néu so vói mite thu cùa càc chù dién tnróc khi eó chình sàch giàm tò thì mite tò cùa tà dién phài nòp dà giàm duoc mot mjra (Ò Nam bò do tình hình chién su, giao thóng lién lac khó khan nén su chi dao truc tiép cùa Tmng irong khòng thè thuc hién nhanh chóng duoc, Do eó nhirng dàc diérn riéng nén ve mat lành dao san xuàt ó Nam bò vira tuàn theo nhùng chù truong chmli sàch cùa Nhà nuóc trung uong vùa eó su dòc làp tuong dói mang tình chat dia phuong cho phù bop vói tmh hình cu thè Qiinh sàch

mòng dàt ò Nam bò eó nhung sàng tao, nhung buóc di som hon va manh bao

hon b Tmng uong (Xem nghi dinh so 68/ND ngày 7/3/1949 va nghi dinh

66/ND ngày 7/3/1949 cùa UBKaiC Nam bò, [5.131]

Thuc hién chinh sàch giàm tò, miVc dò bóc lòt cùa dia chù dà bi han che mot phUn dàng kè, tuy nhién quyén tu hiru mòng dàt cùa càc chù dién vàn duoc Nhà nuóc tón trong va bào bò Rò ràng day chi là mot buóc cài càch dàn chù ó mite dò thàp vù'a mang lai quyén loi cho nòng dàn viìra dàm bào duoe doàn két trong nóng thòn Buóc d^u thuc hién chình sàch giàm tò dén cuoi nani 1949 dà

co két qua rò rèt

Bang SÓ 1 : TÌNII HÌNH GIÀM Tò TAI CAC KHU (dén cuoi 1949)

[61.9]

LÉN KHU

Lién khu III

Lién khu IV(1)

Lién khu V

TÓNG SO DffiNCHÙ

IXSNGSÒTÀ DIEN

-14.000

-DIÉNTiai Dl/dC GIÀM

(MÀU)

115.418

•

32.634 (1) chi ké Thanh Nglìé Tình

Cùng vói chinh sàch giàm tò, tur nani 1947 do chién sir ngày càng lan

ròng, tình hình dàn cu" eó nhihig bién dòng, xào tron lón nén vàn de ón dinh noi sinh song ciia dóng bào di cir, tàn cir duoc dat ra càp bàch Chu tnròng cùa

Dàng ta là "Dem dóng bào tàn eir di cir, nhfft là nhirng ngirói eó nàng lire san xuàt tur nhirng vùng bi chién Ixanli tàn plià dén nliirng vùng tuong dói yt n ón, san dàt ma thiéu nhàn còng de làp nén nfìung trai san xuàt xung phong.'* [29.50] Còng viéc này tur nàm 1945 là nhiém vu cùa so KIIDD tnrc thuòc Nha Nóng - Muc - Thùy - Làm cùa Bò kinh té Tnróc tình hình mói, nhiem vu "klià'n

hoang di dàn" ngày càng nàng né, Qiinh piiù da quyét dinh tliành làp Nha KHDD thuòc Bò Canh nòng tiì tliàng 3 nàm 1947 Ngay trong nàm 1947 Nha KHDD dà nhàn bàn giao 101 dòn dién, pliAn loai càc dòn dién ày de eó ké

hoach khai thàc, dÒiig thòi da nghién ciru khào sàt mot loat càc dia bàn de

chu^n bi tliành làp càc vùng dinh dién Trong nàm 1947 cung dà chu^n bi càc diéu kién ban d^u cho nhàn dàn, làp nén hai trai dinh dién ó Ngàn Tmói (Ha Tình) va Van L^i (llianh Hóa) [2.59] Sau mot nani d^u vù'a khàng chién vùa san xuàt, tliành tich ban d^u cùa nhàn dàn ta trong viéc khai hoang mó thém dién tich canh tàc rat dàng khich le (xem phu lue sÓ 4) Nàm 1948 va nhàt là nàm 1949 còng tàc "KHDD" duoc tién hành manh me hon Dén Uiàng 9/1949

dà so bò khào sàt diroc 15.020 ha eó khà nàng nòng nghiép ó càc vùng Tliucnig

Yèn Tlié (Bàc Giang), Dai Tu (Thài Nguyén),Yén Binh, Yèn San (Yèn Bài), Nho

Quan (Ninh Bình),aii Né (Hòa Buih), Ngàn Imòi (Ha Tình) Qìng vói viéc so thàm dà làm 11 km du'óng di, 36 nhà (tru so, nhà nhàn còng, nhà che bién nòng

san, truóng hoc ,) va biróc dìa\ dào mirong dàn niroc [5.75] dàt co so ban dììu

cho viéc di dàn tó chù'c san xuàt Dén cuòi nàm 1949, thóng qua Nha KHDD Nhà niróc niróc dà quàn ly 14 trai doanh dién quóc già vói dién tich 30.000 ha;

107 dòn dién, trai àp vàng chù vói dién tich 58.000 ha, dóng Uiòi hiróng dSn nóng dàn tir dòng canh tàc ó 90 vùng vói tóng dién tìch 150.000 ha [5.113] Vói SU' giùp do cùa Nhà niróc va nò lire lo lón cùa nhàn dàn Irong hai nani 1948

- 1949 dà eó" 15.000 già dinh mói di eir lén càc vùng doanh dién do KHDD tnrc tiép liuóng dàn" va 50,000 b^ti eó nóng ó càc dòn dién thuòc I^^DD quàn tri diroc tam càp mòng cày [5,174]

Tuy con thiéu sót rat lón vói nhàn dàn, nhàt là viéc khóng dàm bào diroc

diéu kién sinli song va san xuàt ban dàu nhimg nhihig co gang biróc dì^u cùa

Nhà mróe là to lón néu dàt trong hoàn cành chién franh

Cùng vói chinh sàch giàm tó, chinh sàch phuc hóa khai hoang cùn Nhà niróc dà thè hién quyén Itrc cùa chinh (piyén dàn chù nhàn dàn trong viéc tiróc

doat so hmi ruóng d^t cùa thuc dàn Phàp, han che bóc lót dia tò cùa dia chù

phong kién, dbng thòi buóc d^u thè hién chù'c nàng va nàng lire quàn 1^ kinh

té nòng nghiép tlieo huóng xày dung mot nén kbih té dàn chù mói Dù nhirng

chùih sàch lién quan dén ruóng ó^t trén day chua dbng bó, con co tliiéu sót

nhung tàc dóng tìch cuc cùa nò dén nóng dàn, nóng nghiép là rat lón góp ph^i

tliùc óày su phàt trién cùa nóng nghiép khàng chién

2.2.2 Giùp do, huóng dàn nóng dàn

Nhà nuóc quan tàm tnróc hét dén vàn de thùy loi de dàm bào nuóc tirai

cho dòng ruóng va bào ve mùa màng khòi bi lu lut tàn phà Trong khàng chién

Nhà nuóc va nhàn dàn ta tiép tue giành nliiéu cóng cùa cho viéc dàp de, ho de

Theo bào cào cùa Bó Giao thòng Còng chình, tir nàm 1946 dén 1948 trén 19

tinh tu Nghé An trò ra, nhàn dàn ta dà dào dàp 5.214.000 m^ dàt dà cho viéc

dàp de tu bó de Tình ra phì tón éè dàp de va ho de lén tói 34.163.000 dòng He

thòng de dò dà bào ve duoc 1.300.000 ha dóng móng óé mói nàm san xuàt ra

khoàng 2.000.000 tàn thóc [36.142] Néu tfnh trong ba nàm d^u ké tir ngày

toàn quóc kliàng chién thì khói luong dàt dnp de va so ngày cóng dà huy dóng

duoc cho viéc dàp va sua cliiìa de diéu nhu sau: [25.4]

Nàm So khòi dàt dà dào dàp (m^) So ngày còng

1947 1.300.000 1.800.000

1948 1.320.000 2.000.000

1949 1.280.000 1.600.000 Cùng vói còng cuòc bào ve de diéu, còng tàc tliùy nòng cùng duoc ddy

manh Chi tlióng ké ò Thài Binh, Thanh Hóa, Nghé An, Ha tình dién tìch duoc

titoi tàng so vói tjuóc là 22.140 ha nén mói nàm cho tliu hoach tliém 21.160 tàn

tlióc Nhà nuóc dàc biét chù y dén cóng tac tiéu thùy nóng Trong khàng chién

su dìiu tu cùa Nhà nuóc cho càc còng trình Ihùy nòng lón rat han che inàt

khàc càc còng trình lón thiròng xuyén bi dich phà hoai hoàc càn trò hoat dòng gay nhièu khó khan cho san xuà^t Phàt trién tiéu thijy nòng là hiróng quan trong phù hop vói difeu kién chiéh tranh, hop vói khà nàng cùa nòng dàn cà thè, co thè thirc hién diroc trén nhièu dia bàn san xuà^t Theo bào cào 9 tliàng dàu nàin 1949 cùa Bò Canh nòng "Nhiéu còng trình tiéu thùy nòng dà diroc xày dimg nhò sir hop tàc giira nhàn vién canh nòng va giao thòng còng chình hoàc

do dàn chùng tir dòng làm ò nhifeu noi " [5.11] Bào cào nàm 1949 cùa khu nòng chình Viét Bàc cùng cho bié^t: " Dac biét nàm 1949 càc còng tàc tiéu thùy nòng dà phàt trién rà't nhanh Nhò làm c^ng thoàt nwóc, dàp dàp, dào muong, làp cùa ngòi càc tinh Vình Yèn, Bàc Ninh, lliài Nguyén, Tuyén Quang, Yèn Bài, Phùe Yèn dà tàng diroc dién tìch cày chiém, mùa va ba giàng" [6.18] eó thè khang dinh phàt trién manh tiéu nòng là chù trurong dùng, mot thành còng

cùa Nlià niróc va nhàn dàn ve dàm bào ché^ dò niróc cho san xuà^t nòng nghiép

trong khàng chiéh

Vàn de thù hai là sir quan tàm dàu tir giùp dò cùa Nhà nufóc ve vòn,

giong va càc phirong tién san xu^t,

Ve vón san xuàt: Mac dù ngàn sàch Nhà niróc r^t han hep, Bò Tài chình

cung dành vón cho tin dung san xuà't va qua hàng nàm dfeu co gang tàng df\n

d^u tir cho tin dung san xuàt ; "Tu 30 triéu tàng lén 60 triéu (1948) ròi dén nàm

1949 là 90 triéu ò b()n lién khu Bàc Viét Nani va 20 triéu ò mifen Nani Ining

bò" [5.99] Vàu tu cùa tin dung san xuàt vào linh vire nòng nghiép chiém ty

trong lón Nàm 1947 trong so 16.147.734 d 45 ma nha tin dung san xuàt dà cho vay thì vay ve nòng nghiép là 14.724.965 d 15 chiém 91,2% [47.221], Ò Nam

bò tình hình eó khó khan fimi nhiéu vi càc tó chuc tin dung san xuàt diroc xày dimg rat chàm [6.152] Mài tói nàm 1949 "Càc tinh mifen Dóng va Dóng thàp

Miròi mói diroc òng bò tnròng Bo Canh nòng va UBKaiC Nam bo giùp cho

mói tinh tiìr 200.000 d£^n 400.000 d de phàt trién nòng nghiép, aiirc hién ciiiroiig trình tir tue hay dir trir" [6.152] Nhìn chung, so vón cùa tin dung do nguòn