Pellagra là bệnh do rối loạn chuyển hoá vitamin PP. Thương tổn da thường xuất hiện ở vùng hở, nặng lên vào mùa xuân hè, thuyên giảm vào mùa đông. Bệnh không tự khỏi nếu không được điều trị, ngoài tổn thương ở da còn tổn thương nội tạng như tiêu hoá, thần kinh và trường hợp nặng có thể gây tử vong.
Trang 1TÀI LI U Y D Ệ ƯỢ C
PHÒNG ĐÚNG CÁCH???
1.Đ I C Ạ ƯƠ NG
-Pellagra là b nh do r i lo n chuy n hoá vitamin PP Thệ ố ạ ể ương t n da thổ ường xu t hi n vùng h , n ng ấ ệ ở ở ặ lên vào mùa xuân hè, thuyên gi m vào mùa đông.ả
-B nh không t kh i n u không đệ ự ỏ ế ược đi u tr , ngoài t n thề ị ổ ương da còn t n thở ổ ương n i t ng nhộ ạ ư tiêu hoá, th n kinh và trầ ường h p n ng có th gây t vong.ợ ặ ể ử
2.NGUYÊN NHÂN VÀ C CH B NH SINH Ơ Ế Ệ
-Vitamin PP g m 2 ch t:ồ ấ
+Axít nicotinic hay còn g i là niacin.ọ
+Amit nicotinic hay còn g i là nicotinamit.ọ
-Ngoài ra r i lo n chuy n hoá axit tryptophan cũng góp ph n gây nên b nh Pellagra.ố ạ ể ầ ệ
Trang 2GANIKderma® Gi i pháp đi u tr và th m mỹ v t th ả ề ị ẩ ế ươ ng c p, mãn tính ; +100 b nh da li u ; Nam ph khoa ; Trĩ và H u Môn ấ ệ ễ ụ ậ
-B nh pellagra do r i lo n chuy n hoá vitamin PP (thệ ố ạ ể ường là do thi u vitamin PP), nguyên nhân thi u ế ế vitamin PP r t đa d ng Có th do 1 trong nh ng nguyên nhân sau:ấ ạ ể ữ
+Ăn ngô ho c lúa mi n nguyên ch t (không ch bi n ho c ch ăn ngô và ăn lúa mi n mà không ăn thêm ặ ế ấ ế ế ặ ỉ ế các lo i ngũ c c khác).ạ ố
+R i lo n h p th c a c quan tiêu hoá Trố ạ ấ ụ ủ ơ ường h p này ngoài thi u vitamin PP còn kèm theo thi u các ợ ế ế vitamin nhóm B khác như B1, B2, B6
+R i lo n chuy n hoá axít amin tryptophan.ố ạ ể
+Ăn ch đ ăn hoàn toàn b ng rau.ế ộ ằ
+Do thu c: m t s thu c làm nh hố ộ ố ố ả ưởng t i chuy n hoá và h p th vitamin PP nhớ ể ấ ụ ư rimifon, sulfamid, thu c ch ng co gi t, thu c ch ng tr m c m.ố ố ậ ố ố ầ ả
+Do kh i u ác tính.ố
3.CH N ĐOÁN Ẩ
a) Lâm sàng
-Thương t n daổ
+B t đ u là dát đ gi i h n rõ r t, trên có v y da, có khi có b ng nắ ầ ỏ ớ ạ ệ ả ọ ước, m n nụ ước N u thế ương t n m i ổ ớ phát, da vùng b b nh sẽ phù nh , d n d n da tr nên khô dày và s m màu Ngị ệ ẹ ầ ầ ở ẫ ườ ệi b nh có c m giác ả
ng a, nóng vùng thứ ở ương t n.ổ
+V tríị
m t: thỞ ặ ương t n hay g p hai bên vành tai, rãnh mũi, má (có khi t o thành hình cánh bổ ặ ở ạ ướm), trán,
c m, tháp mũi (ít khi xu t hi n mi m t).ằ ấ ệ ở ắ
Vùng tam giác c áo.ổ
Mu tay, m t du i c ng tay, mu chân.ặ ỗ ẳ
+Các thương t n có ranh gi i rõ r t, khu trú vùng h (vùng ti p xúc v i ánh sáng m t tr i) Ngoài các ổ ớ ệ ở ở ế ớ ặ ờ
v trí hay g p nói trên, b vai cánh tay, khu u tay, đ u g i cũng b thị ặ ả ỷ ầ ố ị ương t n (các thổ ương t n này ổ
thường g p ngặ ở ườ ệi b nh m c qu n đùi, áo may ô).ặ ầ
-Thương t n niêm m c + Viêm môi, viêm l i.ổ ạ ợ
+Âm đ o, âm h , h u môn, bìu cũng có khi b thạ ộ ậ ị ương t n v i tính ch t da khô, dày, có v y da.ổ ớ ấ ả
Trang 3GANIKderma® Gi i pháp đi u tr và th m mỹ v t th ả ề ị ẩ ế ươ ng c p, mãn tính ; +100 b nh da li u ; Nam ph khoa ; Trĩ và H u Môn ấ ệ ễ ụ ậ
+H ng ban d ng Pellagra: đây là b nh pellagra không đi n hình, các bi u hi n lâm sàng ch y u xu t ồ ạ ệ ể ể ệ ủ ế ấ
hi n trên da Thệ ương t n c b n là da đ , bong v y da B nh khu trú vùng ti p xúc v i ánh n ng (vùngổ ơ ả ỏ ả ệ ở ế ớ ắ
h ) N u không ch a, b nh sẽ chuy n sang b nh pellagae th t s ở ế ữ ệ ể ệ ậ ự
-Thương t n n i t ng:ổ ộ ạ
+C quan tiêu hoá: a ch y, chán ăn, bu n nôn, đôi khi có r i lo n ch c năng gan Các tri u ch ng r i ơ ỉ ả ồ ố ạ ứ ệ ứ ố
lo n tiêu hoá thạ ường xu t hi n trấ ệ ước khi có thương t n da.ổ
+Th n kinh: ngầ ườ ệi b nh thường đau đ u, chóng m t, đau các dây th n kinh ngo i biên, gi m trí nh , có ầ ặ ầ ạ ả ớ khi có d u hi u thi u năng tinh th n, r i lo n th giác.ấ ệ ể ầ ố ạ ị
-Vitamin PP trong máu gi mả
-D u hi u c a suy dinh dấ ệ ủ ưỡng: gi m protein huy t thanh, thi u máu nhả ế ế ượ ắc s c, gi m canxi máu có th ả ể
đi kèm
-Gi i ph u b nh: b ng nả ẫ ệ ọ ước trong thượng bì, thâm nh p các t bào viêm t i trung bì nông.ậ ế ạ
D a vào nh ng đ c đi m lâm sàng và c n lâm sàng ch y u sau:ự ữ ặ ể ậ ủ ế
-Ngườ ệi b nh thi u ăn ho c nghi n rế ặ ệ ượu
-T n thổ ương dát đ , b ng nỏ ọ ước ho c dát thâm.ặ
-V trí vùng da h , ranh gi i rõ v i da lành.ị ở ớ ớ
-R i lo n tiêu hóa.ố ạ
-R i lo n v tâm th n.ố ạ ề ầ
-Vitamin PP trong máu gi m d) Ch n đoán phân bi tả ẩ ệ
-Viêm da ti p xúc: m t s hoá ch t nh t là hoá ch t bay h i gây ra viêm da ti p xúc vùng h , ch n ế ộ ố ấ ấ ấ ơ ế ở ở ẩ đoán d a vào ti n s ti p xúc v i hoá ch t Di n bi n c p tính, có th xu t hi n vào b t kỳ lúc nào n u ự ề ử ế ớ ấ ễ ế ấ ể ấ ệ ấ ế
ti p xúc v i hoá ch t gây d ng Lo i b hoá ch t gây d ng b nh sẽ kh i.ế ớ ấ ị ứ ạ ỏ ấ ị ứ ệ ỏ
-Lupus ban đ : ban hình cánh bỏ ướm, tăng nh y c m ánh n ng, ban đ hình đĩa, đau kh p, loét niêm m c,ạ ả ắ ỏ ớ ạ
bi u hi n tâm th n kinh, t n thể ệ ầ ổ ương th n, gi m m t hay c ba dòng t bào máu, tràn d ch đa màng, bi nậ ả ộ ả ế ị ế
Trang 4GANIKderma® Gi i pháp đi u tr và th m mỹ v t th ả ề ị ẩ ế ươ ng c p, mãn tính ; +100 b nh da li u ; Nam ph khoa ; Trĩ và H u Môn ấ ệ ễ ụ ậ
đ i mi n d ch, kháng th kháng phospholipid N u có 4 trên 11 tiêu chu n thì ch n đoán là lupus ban đ ổ ễ ị ể ế ẩ ẩ ỏ
h th ng.ệ ố
-Viêm da do ánh n ng: phát vào mùa xuân hè, có y u t c m quang trong các l p bi u bì da, n u lo i ắ ế ố ả ở ớ ể ế ạ
b các ch t c m quang này và h n ch ra n ng b nh sẽ gi m hay kh i hoàn toàn.ỏ ấ ả ạ ế ắ ệ ả ỏ
4.ĐI U TR Ề Ị
-Thu c m S i ố ỡ ồ GANIKderma bôi ngoài
-Kem ch ng n ng.ố ắ
-Vitamin PP là thu c đi u tr đ c hi u.ố ề ị ặ ệ
-Li u lề ượng: 500mg/24h chia làm 4 l n.ầ
-L u ý: ph i u ng thu c sau khi ăn no Thu c có th gây d ng.ư ả ố ố ố ể ị ứ
-Nên cho thêm vitamin B1, B2, B6
-Đi u tr b ng vitamin PP thề ị ằ ương t n da sẽ gi m và m t đi nhanh nh t và trổ ả ấ ấ ước nh t Các d u hi u r i ấ ấ ệ ố
lo n th n kinh và r i lo n tiêu hoá sẽ gi m và m t đi sau.ạ ầ ố ạ ả ấ
-Ch đ dinh dế ộ ưỡng t t, nâng cao th tr ng.ố ể ạ
5.TI N TRI N VÀ BI N CH NG Ế Ể Ế Ứ
-B nh thệ ường xu t hi n và n ng lên vào mùa hè Mùa đông gi m đi ch không kh i h n.ấ ệ ặ ả ứ ỏ ẳ
-N u không đế ược đi u tr b nh ti n tri n càng ngày càng n ng Da d n d n thâm, khô, dày, bong v y ề ị ệ ế ể ặ ầ ầ ả liên t c Các bi u hi n n i t ng sẽ n ng d n lên nh t là r i lo n tiêu hoá và đau dây th n kinh ngo i ụ ể ệ ộ ạ ặ ầ ấ ố ạ ầ ạ biên M t s trộ ố ường h p n ng n u không đi u tr k p th i có th d n t i t vong.ợ ặ ế ề ị ị ờ ể ẫ ớ ử
6.PHÒNG B NH B NH Pellagra Ệ Ệ
Trang 5GANIKderma® Gi i pháp đi u tr và th m mỹ v t th ả ề ị ẩ ế ươ ng c p, mãn tính ; +100 b nh da li u ; Nam ph khoa ; Trĩ và H u Môn ấ ệ ễ ụ ậ
-Nên ăn các lo i ngũ c c khác nhau tránh ch ăn hai lo i ngũ c c là ngô và lúa mi n đ n thu n.ạ ố ỉ ạ ố ế ơ ầ
-Ch đ ăn nên kèm theo th t cá và các ch t có nhi u vitamin nh t là vitamin nhóm B.ế ộ ị ấ ề ấ
-Nên ki m tra s c kho thể ứ ẻ ường xuyên, phát hi n m t s b nh có liên quan.ệ ộ ố ệ
-Không u ng nhi u rố ề ượu bia
-B o v và bôi kem ch ng n ng trả ệ ố ắ ước khi ra ngoài tr i.ờ
Trang 6GANIKderma® Gi i pháp đi u tr và th m mỹ v t th ả ề ị ẩ ế ươ ng c p, mãn tính ; +100 b nh da li u ; Nam ph khoa ; Trĩ và H u Môn ấ ệ ễ ụ ậ