Phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của trung tâm XNK phía Bắc trực thuộc Tổng Công Ty Thương Mại Hà Nội Hapro

Tuy nhiên,những rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng vẫn xảy ra và vẫn có những tổn thất khôngđáng có, các biện pháp được Trung tâm sử dụng chưa phát huy triệt để tính hiệu quả.Chính vì

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên, cho em được gửi lời cảm ơn tới các thày cô giáo đang giảng dạy vàcông tác tại trường Đại học Thương Mại, các thày cô thuộc bộ môn Quản trị tácnghiệp thương mại quốc tế cùng toàn thể ban lãnh đạo Tổng công Ty Thương mại HàNội Hapro, đặc biệt là các anh chị trong Trung tâm XNK phía Bắc đã tạo nhiều điềukiện cho em thực tập ở Trung tâm để có nhiều thời gian hoàn thành khóa luận tốtnghiệp

Trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp này, em đã nhận được sự hướngdẫn và chỉ bảo tận tình của cô giáo hướng dẫn của em Ts Lê Thị Việt Nga trưởng bộmôn Bản thân em không biết nói gì hơn ngoài lời cảm ơn chân thành nhất của em gửitới cô

Trong quá trình thực tập cũng như làm khóa luận khó tránh khỏi những sai sót,rất mong thày cô bỏ qua đồng thời do trình độ lý luận cũng như sự hạn chế về kinhnghiệm nên chuyên đề thực tập không thể tránh khỏi thiếu sót, em rất mong nhận được

ý kiến đóng góp từ thày, cô để tiếp thu được thêm nhiều kinh nghiệm quý báu và sẽhoàn thành tốt hơn bài khóa luận tốt nghiệp của mình

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ v

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vi

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1

1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu 1

1.2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1

1.3 Mục đích nghiên cứu 2

1.4 Đối tượng nghiên cứu 2

1.5 Phạm vi nghiên cứu 3

1.6.1 Phương pháp thu thập dữ liệu 3

1.6.2 Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu 3

1.7 Kết cấu của khóa luận 4

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA VÀ HẠN CHẾ RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH CHUẨN BỊ HÀNG XUẤT KHẨU 5

2.1 Một số khái niệm cơ bản 5

2.1.1 Khái niệm về quy trình chuẩn bị hàng xuất khẩu 5

2.1.2 Khái niệm về rủi ro 7

2.1.3 Khái niệm về phòng ngừa rủi ro 8

2.1.4 Khái niệm về hạn chế rủi ro 8

2.2 Những rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu 8

2.2.1 Rủi ro khan hiếm nguồn hàng cung ứng cho xuất khẩu 8

2.2.2 Rủi ro do sự biến động giá cả hàng hóa 9

2.2.3 Rủi ro do mất khả năng kiểm soát về số lượng và chất lượng hàng hóa xuất khẩu 10

2.2.4 Rủi ro do những biến đổi phẩm chất hàng hóa 10

2.3 Nguyên nhân của những rủi ro trong quá trình chuẩn bị hang xuất khẩu 11

2.3.1 Nguyên nhân khách quan 11

2.3.2 Nguyên nhân chủ quan 12

2.4 Phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu 12

2.4.1 Ý nghĩa của phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng

xuất khẩu 12

2.4.2 Các biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu 13

CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÒNG NGỪA VÀ HẠN CHẾ RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH CHUẨN BỊ HÀNG GỐM SỨ XUẤT KHẨU SANG THỊ TRƯỜNG NGA CỦA TRUNG TÂM XUẤT NHẬP KHẨU PHÍA BẮC 18

3.1 Giới thiệu về Trung tâm Xuất nhập khẩu phía Bắc 18

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 18

3.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của trung tâm 18

3.1.3 Cơ cấu nhân sự và tài chính 20

3.2 Khái quát hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị 21

3.2.1 Hoạt động xuất khẩu 21

3.2.1.1 Tình hình xuất khẩu theo nhóm hàng của Trung tâm 21

3.2.1.2 Tình hình xuất khẩu theo từng mặt hàng TCMN của Tâm XNK phía Bắc 23

3.2.1.3 Thị trường xuất khẩu hàng TCMN của trung tâm XNK phía Bắc giai đoạn 2010-2012 24

3.2.2 Hoạt động nhập khẩu 25

3.3 Phân tích thực trạng hoạt động phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị mặt hàng gốm sứ xuất sang thị trường Nga của Trung tâm XNK phía Bắc 26

3.3.1 Những rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khảu sang thị trường Nga hay gặp phải của Trung tâm 26

3.3.2 Nguyên nhân của những rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của Trung tâm XNK phiá Bắc 29

3.3.2.1 Nguyên nhân khách quan 29

3.3.3 Biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của Trung tâm XNK phía Bắc 31

3.4 Đánh giá công tác phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của Trung tâm XNK phía Bắc 32

3.4.1 Những thành công 32

3.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế 33

CHƯƠNG IV: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA VÀ HẠN CHẾ RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH CHUẨN BỊ HÀNG GỐM SỨ XUẤT KHẨU SANG THỊ TRƯỜNG NGA CỦA TRUNG TÂM XNK PHÍA BẮC 34 4.1 Định hướng phát triển của Trung tâm xuất nhập khẩu phía Bắc 34 4.2 Giải pháp ngăn ngừa và phòng chống rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga 34

4.2.1 Đề xuất giải pháp 34 4.2.2 Những kiến nghị 40

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Sơ đồ 1: Có cấu tổ chức của Trung tâm XNK phía Bắc 20 Bảng 3.1 Kim ngạch xuất khẩu theo nhóm hàng tại Trung tâm XNK phía Bắc giai đoạn 2010-2012 22 Bảng 3.2 : Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng TCMN tại trung tâm XNK phía Bắc theo nhóm hàng giai đoạn 2010-2012 23 Bảng 3.3: Kim ngạch xuất khẩu hàng TCMN của trung tâm XNK phía Bắc tại các thị trường giai đoạn 2010-2012 24

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

1 Danh mục từ viết tắt tiếng Việt

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

Quá trình chuẩn bị hàng trước khi xuất sang thị trường khác là một khâu cực kỳquan trọng và nó luôn tiềm ẩn những rủi ro không lường trước được Đặc biệt với cácmặt hàng dễ vỡ hoặc dễ hỏng như gốm sứ, thực phẩm hoạt động này càng quan trọnghơn Phòng ngừa và hạn chế rủi ro là những hoạt động đã và đang ngày càng được cáccông ty xuất nhập khẩu chú trọng tới Làm tốt công tác này có một ý nghĩa quan trọngđối với doanh nghiệp, không chỉ là giúp tránh và giảm được những tổn thất về vật chất,tiền bạc cho doanh nghiệp mà nó còn tạo được thương hiệu và uy tín trước đối tác nóiriêng, trước bạn bè khắp năm châu nói chung Từ khi thành lập tới nay, Trung tâmxuất nhập khẩu phía Bắc - trực thuộc Tổng Công ty Thương Mại Hà Nội - Hapro đãthực hiện nhiều biện pháp tích cực để ngăn ngừa và giảm thiểu tối đa những rủi rotrong quá trình chuẩn bị mặt hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga, một thịtrường quen thuộc của Trung tâm và cũng là một thị trường khá kỹ tính Trong thờigian thực tập tại Trung tâm càng giúp em nhận ra hai hoạt động này có vai trò quantrọng thế nào Các biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro được Trung tâm sử dụng đãgiúp Trung tâm tránh được những rủi ro không mong muốn, tiết kiệm đáng kể nhữngchi phí phải bỏ ra nếu rủi ro thực sự xảy ra Bên cạnh đó, dựa trên kinh nghiệm nhiềunăm xuất khẩu các sản phẩm gốm sứ sang thị trường Nga, Trung tâm đã có nhiều biệnpháp tích cực giúp giảm thiểu tối đa mức độ tổn thất mà các rủi ro gây ra Tuy nhiên,những rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng vẫn xảy ra và vẫn có những tổn thất khôngđáng có, các biện pháp được Trung tâm sử dụng chưa phát huy triệt để tính hiệu quả.Chính vì vậy, sau khi đã nghiên cứu và tìm hiểu kỹ lưỡng, em quyết định lựa chọn đề

tài làm khóa luận tốt nghiệp của mình: " Phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của trung tâm XNK phía Bắc - trực thuộc Tổng Công Ty Thương Mại Hà Nội - Hapro".

1.2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Trên thực tế, qua tìm hiểu trên các bài báo, thư viện, các bài nghiên cứu, luậnvăn em thấy rằng đã có nhiều bài nói về rủi ro và hạn chể rủi ro nhưng chủ yếu ở mứckhái quát chung chung, nói về một ngành hàng của Việt Nam xuất khẩu ra thế giới

trong khi cũng chưa nói nhiều về hoạt động phòng ngừa Liên quan đến đề tài em lựachọn, em chưa thấy có tác giả nào đề cập tới hay có bàn về Chỉ có vài nghiên cứu, bàikhóa luận có nói về rủi ro, chủ yếu là rủi ro trong thanh toán quốc tế, trong hợp đồnghoặc rủi ro trong phương thức thanh toán L/C, gần nhất với đề tài của em thì có bàiviết về rủi ro và hạn chế rủi ro trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam giai đoạn1997-2001 Trong thời gian từ năm 2010, gần như không có đề tài nghiên cứu nàogiống với đề tài em đang tìm hiểu nói chung, tại trường Đại học Thương Mại nói riêngcũng không có đề tài nào tương tự Có thể nói đề tài em lựa chọn khá mới

1.3 Mục đích nghiên cứu

Với đề tài “Phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứxuất khẩu sang thị trường Nga của trung tâm XNK phía Bắc - trực thuộc Tổng Công

Ty Thương Mại Hà Nội – Hapro” tập trung vào xác định các loại rủi ro mà Trung tâmXNK phía Bắc có thể gặp phải trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất sang thịtrường Nga, những hoạt động phòng ngừa và hạn chế rủi ro mà Trung tâm đã thựchiện cùng những kết quả đạt được từ đó đề xuất các giải pháp phòng ngừa và hạn chếrủi ro bổ sung khác để giảm thiểu tối đa mọi tổn thất cho Trung tâm

- Hệ thống lại cơ sở lý luận về rủi ro, phòng ngừa rủi ro, hạn chế rủi ro, nhữngnguyên nhân và ý nghĩa của việc phòng ngừa

- Phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động phòng ngừa và hạn chế rủi ro trongquá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của Trung tâm XNKphía Bắc

- Đề xuất các giải pháp ngăn ngừa và phòng chống rủi ro trong quá trình chuẩn

bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của Trung tâm XNK phía Bắc

1.4 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu hướng tới là thực trạng những vấn đề lý thuyết về rủi ro,phòng ngừa và hạn chế những rủi ro trong quá trình chuẩn bị hang xuất khẩu, hoạtđộng phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩusang thị trường Nga của Trung tâm xuất nhập khẩu phía Bắc

1.5 Phạm vi nghiên cứu

Thời gian: giai đoạn 2010-2012

Không gian: các hoạt động phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn

bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của Trung tâm xuất nhập khẩu phía Bắc

1.6 Phương pháp nghiên cứu

1.6.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

- Dữ liệu sơ cấp từ công ty thực tập: Báo cáo kết quả kinh doanh giai đoạn 2010

- 2012, báo có kết quả giao dịch và báo cáo xuất nhập khẩu, báo cáo xuất khẩu hàngthủ công mỹ nghệ giai đoạn 2010-2012 từ phòng xuất nhập khẩu, website của Trungtâm xuất nhập khẩu phía Bắc

- Dữ liệu thu thập từ bên ngoài công ty: Các nguồn tài liệu đáng tin cậy liênquan đến đề tài: cơ sở lý thuyết dựa trên các giáo trình, các nguồn tài liệu, số liệu, báocáo từ các tạp chí kinh tế, các trang web xuất nhập khẩu uy tín của chính phủ và diễnđàn của các công ty xuất nhập khẩu

1.6.2 Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu

Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong chuyên đề:

 Phương pháp thống kê mô tả: Thông qua các số liệu thu thập được, tập hợp,thống kê và tổng hợp mô tả thành các bảng số liệu, các sơ đồ bảng biểu …

 Phương pháp so sánh: So sánh kết quả của các hoạt động phòng ngừa và hạnchế rủi ro mà Trung tâm xuất nhập khẩu phía Bắc đã áp dụng và tính hiệu quả của từngbiện pháp

 Phương pháp phân tích: Sử dụng sự logic trong mối quan hệ giữa tần suất cácloại rủi ro thường xảy ra với các biện pháp phòng ngừa đã thực hiện và kết quả đạtđược thể hiện trên các dữ liệu thu thập được từ đó phân tích và đánh giá sự hợp lý vàkhông phù hợp trong bảng tổng hợp thống kê được Phân tích tính hiệu quả cũng nhưkhông hợp lý của các biện pháp phòng ngừa, hạn chế rủi ro mà Trung tâm đã thựchiện

 Phương pháp tổng hợp: Tổng hợp lại những phân tích và so sánh để đưa ranhững nhận xét và đánh giá về hiệu quả của các hoạt động phòng ngừa và hạn chế rủi

ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu của Trung tâm Từ đó đưa ra một

số giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro phù hợp và tối ưu hơn trong quá trình chuẩn

bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của Trung tâm xnk phía Bắc Bên cạnh

đó, tiếp tục sử dụng các biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro mà Trung tâm đã thựchiện mang lại hiệu quả cao

1.7 Kết cấu của khóa luận

Sau phần lời cảm ơn, mục lục, danh mục bảng biểu, sơ đồ, hình vẽ, danh mục từviết tắt, nội dung chuyên đề được trình bày trong 4 chương:

 Chương I: Trình bày tổng quan vấn đề nghiên cứu

 Chương II: Cơ sở lý luận về phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trìnhchuẩn bị hàng xuất khẩu

 Chương III: Phân tích thực trạng hoạt động trong phòng ngừa và hạn chế rủi

ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga của Trung tâmxnk phía Bắc

 Chương IV: Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp phòng ngừa và hạnchế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng gốm sứ xuất khẩu sang thị trường Nga củaTrung tâm xnk phía Bắc

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA VÀ HẠN CHẾ RỦI RO

TRONG QUÁ TRÌNH CHUẨN BỊ HÀNG XUẤT KHẨU 2.1 Một số khái niệm cơ bản

2.1.1 Khái niệm về quy trình chuẩn bị hàng xuất khẩu

Quá trình chuẩn bị hàng hóa xuất khẩu là một chuỗi các hoạt động bao gồmchuẩn bị hàng theo đúng tên hàng, số lượng, phù hợp với chất lượng, bao bì, ký mãhiệu để có thể giao hàng đúng quy định trong hợp đồng TMQT

Quy trình chuẩn bị hàng xuất khẩu bao gồm các bước:

- Tập trung hàng xuất khẩu và tạo nguồn hàng

- Bao bì đóng gói

- Kẻ ký mã hiệu hàng hóa

Tập trung hàng xuất khẩu và tạo nguồn hàng

Tập trung hàng thành lô hàng đủ về số lượng, phù hợp về chất lượng và đúngđịa điểm, tối ưu hóa chi phí Các doanh nghiệp xuất khẩu thường tập trung hàng xuấtkhẩu từ các nguồn hàng xuất khẩu từ các nguồn hàng là nơi đã và có đủ khả năng cungcấp hàng hóa đủ điều kiện cho xuất khẩu Việc tập trung hàng hóa xuất khẩu gồm cácbước chính:

 Phân loại hàng hóa xuất khẩu: doanh nghiệp tiến hành phân loại nguồn hàng

để tạo ra các nhóm nguồn hàng có đặc trưng tương đối đồng nhất Từ đó, doanhnghiệp có các chính sách, biện pháp lựa chọn và ưu tiên thích hợp với từng loại nguồnhàng để khai thác tối đa khả năng từ mỗi loại nguồn hàng

 Nghiên cứu nguồn hàng xuất khẩu Muốn khai thác và phát triển nguồn hàng

ổn định và phát triển kinh doanh phải nghiên cứu và tiếp cận nguồn hàng để cóphương thức và hệ thống thu mua hàng xuất khẩu được tối ưu Doanh nghiệp cầnnghiên cứu đâu là các nguồn hàng hiện hữu và đâu là các nguồn hàng tiềm năng

 Các phương thức thu gom hàng xuất khẩu:

o Mua hàng xuất khẩu

o Tự sản xuất để xuất khẩu

o Gia công hoặc bán nguyên liệu thu mua hàng xuất khẩu

o Liên doanh, liên kết tạo nguồn hàng xuất khẩu

o Xuất khẩu ủy thác

 Tổ chức hệ thống tập trung hàng xuất khẩu bao gồm hệ thống các chi nhánh,đại lý, kho bãi, vận tải, thông tin quản lý, kỹ thuật, công nghệ và nguồn lực thích hợp.Doanh nghiệp phải dựa trên đặc điểm mặt hàng, đặc điểm nguồn hàng và hình thứcgiao dịch để tổ chức hệ thống tập trung hàng xuất khẩu hoạt động có hiệu quả, cầnphải thiết kế và chỉ đạo các bộ phận của hệ thống thực hiện theo kế hoạch cụ thể.

Bao gói hàng xuất khẩu

Trong thương mại quốc tế, không ít hàng hóa để trần hay để rời, nhưng đại bộphận hàng hóa yêu cầu phải được đóng gói bao bì trong quá trình vận chuyển và bảoquản Vì vậy việc tổ chức đóng gói bao bì, kẻ ký mã hiệu là khâu quan trọng trong việcchuẩn bị hàng hóa Để đóng gói bao bì cho hàng xuất khẩu người quản trị phải đưa racác quyết định:

 Hàng hóa có cần đóng bao bì không

 Kiểu cách và chất lượng của bao bì

 Số lượng bao bì cần đóng gói

 Nguồn và cách thức cung cấp bao bì

 Cách thức đóng gói bao bì

Bao bì là một loại vật phẩm dùng để bao gói và chứ đựng hàng hóa, hạn chếnhững tác động của môi trường bên ngoài nhằm bảo vệ hàng háo trong quá trình vậnchuyển, bảo quản đồng thời có tác dụng sử dụng quảng cáo và hướng dẫn tiêu dùng.Dựa trên căn cứ vào số lượng hàng hóa, tính chất hàng hóa và chất lượng bao bì màhợp đồng đã ký kết, doanh nghiệp cần xác định được nhu cầu bao bì để có kế hoạchcung ứng bao bì cho đầy đủ và đúng thời điểm Khi đóng gói có thể đóng gói hở vàđóng gói kín Khi đóng gói hàng hóa phải đảm bảo đúng kỹ thuật Kể cả vật liệu dùng

để chèn lót và việc chèn lót cũng phải đảm bảo đúng kỹ thuật, để đảm bảo thuận tiện

và tối ưu trong bốc xếp hàng hóa

Kẻ ký mã hiệu hàng xuất khẩu

Kẻ ký mã hiệu là những ký hiệu bằng chữ, bằng số hoặc bằng hình vẽ được ghitrên các bao bì bên ngoài nhằm cung cấp các thông tin cần thiết cho quá trình giaonhận, bốc dỡ, vận chuyển và bảo quản hàng hóa Kẻ ký mã hiệu là khâu cần thiết và làkhâu cuối cùng trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu Để kẻ ký mã hiệu người quảntrị phải quyết định:

 Nội dung kẻ ký mã hiệu

 Vị trí kẻ ký mã hiệu trên bao bì

 Chất lượng của ký mã hiệu

Nội dung của ký mã hiệu bao gồm những thông tin cần thiết đối với người nhậnhàng, thông tin cần thiết cho việc vận chuyển hàng hóa, và những thông tin hướng dẫncách xếp đặt, bốc dỡ, bảo quảng hàng hóa

2.1.2 Khái niệm về rủi ro

Cho đến nay chưa có định nghĩa thống nhất về rủi ro, các trường phái khácnhau, tác giả khác nhau đưa ra những định nghĩa rủi ro khác nhau Những định nghĩanày rất đa dạng, phong phú và có thể chia làm 2 trường phái lớn:

 Trường phái truyền thống (hay còn gọi là trường phái tiêu cực)

 Trường phái hiện đại

Theo trường phái truyền thống thì rủi ro được coi là sự không may, sự tổn thất,mất mát, nguy hiểm …

Thuộc trường phái này có các định nghĩa:

 Theo Từ điển Tiếng Việt do Trung tâm từ điển học Hà Nội xuất bản năm

1995 thì “Rủi ro là điều không lành, không tốt, bất ngờ xảy đến”

 Theo cố GS Nguyễn Lân thì “Rủi ro ( đồng nghĩa với rủi) là sự không may”(Từ điển và ngữ Việt Nam, năm 1998, tr 1540)

 Theo từ điển Oxford “Rủi ro là khả năng gặp nguy hiểm hoặc bị đau đớn,thiệt hại …”

 Một số từ điển khác đưa ra các khái niệm tương tự, như: “Rủi ro là sự bấttrắc, gây ra mất mát, hư hại” hay “Rủi ro là yếu tố liên quan đến nguy hiểm, sự khókhăn hoặc điều không chắc chắn”…

Tóm lại, theo cách nghĩ truyền thống thì “Rủi ro là những thiệt hại, mất mát,nguy hiểm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn hoặc điều không chắcchắn có thể xảy ra cho con người”

Theo trường phái hiện đại

 “Rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được” (Frank Knight)

 “Rủi ro là sự bất trắc có thể liên quan đến việc xuất hiện những biến cốkhông mong đợi” (Allan Willet)

 “Rủi ro là một tổng hợp những ngẫu nhiên có thể đo lường được bằng xácsuất” (Irving Preffer).

 Diễn giải một cách đầy đủ hơn về rủi ro và các nguy cơ rủi ro, các tác giả C.Arthur William, Jr Micheal, L Smith đã viết: “Rủi ro là sự biến động tiềm ẩn ở nhữngkết quả Rủi ro có thể xuất hiện trong hầu hết mọi hoạt động của con người Khi có rủi

ro, người ta không thể dự đoán được chính xác kết quả Sự hiện diện của rủi ro gâynên sự bất định Nguy cơ rủi ro phát sinh bất cứ khi nào một hành động dẫn đến khảnăng được hoặc mất không thể đoán trước.”

Như vậy, theo trường phái hiện đại, rủi ro là sự bất trắc có thể đo lườngđược Rủi ro vừa mang tính tích cực, vừa mang tính tiêu cực Rủi ro có thể mang đếnnhững tổn thất, mất mát, nguy hiểm, … cho con người, nhưng cũng có thể mang đếnnhững cơ hội

Trong khóa luận tốt nghiệp này, với đề tài đã lựa chọn, em sử dụng kháiniệm rủi ro của trường phái hiện đại, cách hiểu về rủi ro là sự kiện bất ngờ, nằm ngoàimong đợi của con người và gây ra những thiệt hại cho con người trong các hoạt độngcủa mình Mặc dù rủi ro là sự kiện khách quan, xảy ra ngoài ý muốn nhưng con ngườihoàn toàn có thể kiểm soát được rủi ro ở những mức độ khác nhau, từ đó có nhữngbiện pháp hạn chế tối đa những tổn thất do rủi ro mang đến

2.1.3 Khái niệm về phòng ngừa rủi ro

Phòng ngừa rủi ro là những biện pháp được thực hiện với mục đích ngăn ngừa,phòng tránh, không cho những rủi ro xảy ra từ việc đo lường, dự báo trước các loại rủiro

2.1.4 Khái niệm về hạn chế rủi ro

Hạn chế rủi ro là những biện pháp được thực hiện nhằm giảm bớt khả năng xảy

ra rủi ro trong hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nếu xảy ra thì tổn thất là ít nhất,nhỏ nhất có thể

2.2 Những rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu

2.2.1 Rủi ro khan hiếm nguồn hàng cung ứng cho xuất khẩu

Do những yếu tố bất lợi về thời tiết, dịch bệnh, nguồn nguyên liệu, năng lực sảnxuất có thể dẫn đến khan hiếm nguồn hàng xuất khẩu Khi đó, người xuất khẩu luôntìm mọi cách để giảm lượng hàng xuất khẩu hoặc yêu cầu thay thế bằng hàng hóa khác

hoặc kéo dài thời gian chuẩn bị hàng hóa, thậm chí là tự ý không thực hiện việc giaohàng Ngay cả trong một số trường hợp, nguồn hàng cung ứng cho xuất khẩu thực tếkhông thiếu, nhưng do người bán đã không tổ chức tốt công tác thu gom hàng hóa nên

đã không có hàng cho xuất khẩu, tạo ra sự khan hiếm "giả tạo" ở một thời điểm nhấtđịnh Thiệt hại trong trường hợp này không chỉ riêng đối với người nhập khẩu mà cảđối với người xuất khẩu Với người nhập khẩu thì do chậm nhận hàng, nhận không đủlượng hàng hoặc không nhận được hàng sẽ dẫn đến những thiệt hại về lợi nhuận, đọngvốn do mở L/C, suy giảm uy tín trong các giao dịch kế tiếp, ảnh hưởng nhiều đến kếhoạch sản xuất, kinh doanh Với người xuất khẩu thì do không có hàng để thực hiệnhợp đồng nên có thể bị phạt do vi phạm hợp đồng, suy giảm lợi nhuận, suy giảm uy tínthương mại, nguy cơ mất thị trường và khách hàng, phát sinh nhiều chi phí để giảiquyết lượng hàng đã được chuẩn bị nhưng không xuất khẩu được

2.2.2 Rủi ro do sự biến động giá cả hàng hóa

Trong nền kinh tế thị trường, sự biến động của giá cả hàng hóa diễn ra một cáchthường xuyên dưới những tác động của hàng loạt các yếu tố từ môi trường kinh tế vĩ

mô và những điều chỉnh trong chính sách vi mô của mỗi quốc gia Với những biếnđộng giảm giá thường ít được xem như là rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng xuấtkhẩu, ngoại trừ trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu đề nghị đảm bảo chắc chắn nguồnhàng đã ký hợp đồng thu mua với số lượng lớn hơn nhiều lượng hàng xuất khẩu củahợp đồng Khi đó với mức độ xuất khẩu hạn chế sẽ gây thiệt hại cho doanh nghiệp.Các trường hợp còn lại thường xuyên được xem xét khi giá cả hàng hóa có biến độngtăng Rõ ràng khi giá cả tăng, việc thu mua sẽ trở nên khó khăn hơn, lợi nhuận sẽ bịsuy giảm đến mức thậm chí bị thua lỗ Nguy cơ hàng giao không đủ số lượng hoặcchậm giao hoặc từ chối giao hàng là rất cao

Tổn thất trong trường họp này cũng không chỉ xảy ra riêng đối với người xuấtkhẩu mà cả đối với người nhập khẩu Người xuất khẩu có thể bị thua lỗ, bị phạt hợpđồng, suy giảm uy tín thương mại, mất dần khách hàng, trong khi đó, với người nhậpkhẩu cũng rất dễ bị tổn thương do giá hàng tăng cao ( do không có đủ lượng hàng như

đã thỏa thuận, phải chấp nhận giá cao hoặc phải tìm kiếm những nguồn hàng khác thaythế dẫn đến phát sinh nhiều chi phí và bỏ lỡ cơ hội kinh doanh)

2.2.3 Rủi ro do mất khả năng kiểm soát về số lượng và chất lượng hàng hóa xuất khẩu

Đây là rủi ro có nguyên nhân từ những hành vi chủ quan của những người thamgia và có liên quan đến công tác chuẩn bị hàng xuất khẩu Người xuất khẩu hoặc ngườinhập khẩu, vì những nguyên nhân khác nhau bị mất khả năng kiểm soát về số lượng

và chất lượng của hàng xuất khẩu, chẳng hạn không thể kiểm tra được toàn bộ sốlượng và chất lượng lô hàng do được tập kết cùng thời điểm với số lượng lớn, do chủquan và tin tưởng ở những bên cung ứng, do thiếu kiểm soát trong các hợp đồng giaohàng tay ba ( giữ nhà sản xuất với người xuất khẩu và người vận chuyển hoặc ngườinhập khẩu), thiếu các phương tiện kiểm tra chất lượng, do điều kiện thời tiết bất lợihoặc những điều kiện khác như chiến tranh, bạo động,

Với những trường hợp này có thể gây ra những tổn thất khi thì cho người xuấtkhẩu khi thì cho người nhập khẩu và thậm chí cho cả người xuất khẩu và người nhậpkhẩu Mất kiểm soát về chất lượng, không đúng chất lượng, bị lẫn chủng loại, bị saiquy cách, bao bì thiếu hoặc không phù hợp dẫn đến nguy cơ suy giảm chất lượng trongvận chuyển và bảo quản Khi đó, người xuất khẩu có thể phải sửa chữa hàng hóa,thay thế bằng một số lượng hàng hóa khác, tiến hành bổ sung hoặc thay thế bao bì.Mức độ thiệt hại sẽ phụ thuộc nhiều vào mức độ vi phạm về số và chất lượng so vớidoanh nghiệp Việt Nam khi nhận hàng tại cảng đến đã phát hiện hàng hóa thừa về sốlượng và trong nhiều tình huống đó phần thiệt hại đã thuộc về đối tác xuất khẩu nướcngoài

Với người nhập khẩu, khi bị mất khả năng kiểm soát đối với số lượng và chấtlượng hàng hóa trong quá trình chuẩn bị của đối tác thì nguy cơ thiệt hại là rất cao, bởitrong thương mại quốc tế, ngày nay, người ta sử dụng rất rộng rãi phương thức thanhtoán bằng tín dụng chứng từ (L/C), một phương thức thanh toán chủ yếu dựa vàochứng từ chứ không dựa vào thực tế số lượng và chất lượng Nên khi phát hiện hànghóa bị sai lệch về số và chất lượng thì cũng đã muộn và phải tốn rất nhiều công sức,tiền bạc để khiếu nại, giải quyết

2.2.4 Rủi ro do những biến đổi phẩm chất hàng hóa

Với không ít trường hợp, giai đoạn chuẩn bị hàng xuất khẩu kéo dài hàng thángtrong những điều kiện thời tiết khắc nghiệt, trong khi không phải ở đâu và lúc nào điều

kiện kho hàng cũng đủ để bảo quản hàng hóa theo đúng những quy định Vì thé, ngaytrong quá trình chuẩn bị, hàng hóa có thể bị suy giảm chất lượng do những tác động từmôi trường tự nhiên cũng như từ ý thức và hành vi của con người (chất xếp khôngđúng, vận chuyển sai quy định, bảo quản không tốt, ) Ngoại trừ những trường hợphàng hóa bị suy giảm chất lượng rõ rệt như ngấm nước mưa, vón cục, vỡ bao bì, chảynhão thì rất nhiều trường hợp những biến đổi chất lượng trong giai đoạn này làkhông dễ dàng nhận thấy bằng cảm quan nếu các doanh nghiệp xuất khẩu thường ít cócác biện pháp đối phó hợp lý Do để hàng ngoài trời nằng nhiều ngày có thể làm bềmặt của sản phẩm bị nhăn, phap màu, kém bóng; do độ ẩm không khí cao dẫn đến độ

ẩm của hàng hóa cao hơn tiêu chuẩn, hàng hóa bị lẫn mùi, mất mùi là những tổn thấtkhó nhận thấy trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu

Tổn thất do những rủi ro này mang lại thường là loại tổn thất bộ phận và nó tácđộng đến cả người xuất khẩu và người nhập khẩu Người xuất khẩu có thể phải chịunhiều chi phí sửa chữa thay thế hàng hóa, thậm chí bị trả lại hàng do người mua từchối nhận lô hàng không đảm bảo chất lượng như thỏa thuận Bên anh đó, người nhậpkhẩu có thể phải gánh chịu hậu quả nếu sau khi nhận hàng mức độ chuẩn bị hàng hóakhông tốt của người xuất khẩu Uy tín thương mại của người nhập khẩu sẽ giảm đáng

kể nếu hàng được đưa ra bán cho người tiêu dùng khi đã bị suy giảm chất lượng

2.3 Nguyên nhân của những rủi ro trong quá trình chuẩn bị hang xuất khẩu

2.3.1 Nguyên nhân khách quan

Mỗi loại rủi ro xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau Nhưng tựu chungloại, có thể liệt kê các nguyên nhân khách quan dẫn đến các rủi ro trong quan trìnhchuẩn bị hàng xuất khẩu bao gồm:

 Nguyên nhân dẫn đến khan hiếm nguồn hàng xuất khẩu có thể là khách quan( ảnh hưởng của thời tiết, dịch bệnh, cạn kiệt nguồn nguyên liệu, )

 Sự biến động của nền kinh tế của thế giới nói chung và của 2 nước mà 2 doanhnghiệp xuất khẩu và nhập khẩu đang kinh doanh: lạm phát, sự tăng/mất giá của đồngtiền, …

 Điều kiện thiên nhiên bất lợi, hỏa hạn bất ngờ

 Ảnh hưởng từ môi trường chính trị giữa 2 nước

2.3.2 Nguyên nhân chủ quan

 Hạn chế xuất khẩu của chính phủ, không tổ chức tốt công tác thu mua, hợpđồng xuất khẩu gạo do chính sách hạn chế xuất khẩu gạo của Việt Nam là một ví dụ vềnhững nguyên nhân chủ quan theo tiếp cận hành vi của con người

 Sự chủ quan của người xuất khẩu trong quá trình chuẩn bị hàng: không chuẩn

bị đúng số lượng, chất lượng, bảo quản không tốt, …

 Công tác chuẩn bị hàng quá yếu kém, thiếu chuyên nghiệp

 Quá trình dự trữ bảo quản hàng hóa không tốt, quá trình bốc vác, vận chuyểnkhông đúng quy cách

2.4 Phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu

2.4.1 Ý nghĩa của phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu

Những rủi ro xảy ra trong quá trình chuẩn bị hàng hóa xuất khẩu đa phần đều làcác rủi ro thuần túy mang lại mất mát và thiệt hại cho doanh nghiệp, cả phía bên xuấtkhẩu và bên nhập khẩu, thậm chí là cho cả nền kinh tế Không có ai mong muốn rủi roxảy ra, các doanh nghiệp luôn cố gắng phòng ngừa hết các khả năng có thể xảy ra đểtránh hoặc giảm thiểu tổn thất Khi những rủi ro không thể kiểm soát, không thể lườngtrước được xảy ra, các doanh nghiệp lại tiếp tục đưa ra các biện pháp để hạn chế mộtphần thiệt hại mà những rủi ro đó gây ra Mức độ tổn thất của từng loại rủi ro khônggiống nhau, nó lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau Ở mức độ nhẹ, doanh nghiệpchỉ mất một phần chi phí để bù đắp thiệt hại nhưng vẫn đảm bảo đủ hàng cho bên mua,giao đúng và đủ số lượng hoặc có thể giao chậm trong một khoảng thời gian khôngquá chậm trễ không gây ảnh hưởng nhiều tới cả 2 phía Ở mức độ nặng hơn, doanhnghiệp không chỉ thiệt hại về vật chất, tài chính mà còn liên quan đến cả tính mạngngười lao động, danh tiếng của công ty trên thị trường quốc tế Đơn cử như những đơnđặt hàng số lượng lớn các mặt hàng dễ cháy, một vụ cháy nổ ngoài ý muốn trong mộtđêm có thể phá hủy toàn bộ số hàng được lưu trong kho, do số lượng hàng quá lớn vàgiá trị quá cao, tính chất mặt hàng không thể thay thế, thời gian quá gấp gáp, doanhnghiệp không thể giao được hàng đúng hạn, hơn nữa còn bị phạt vi phạm hợp đồng,bồi thường cho gia đình các công nhân bị thương hoặc tử vong Bên mua cũng đangcần hàng gấp để giao cho đối tác khác, thiệt hại của họ nghiêm trọng không kém phía

người bán Để xây dựng được uy tín và danh dự của một doanh nghiệp xây dựng trênthị trường quốc tế không phải là một việc dễ dàng và cần rất nhiều thời gian Nhưngmất đi những giá trị vô hình này lại rất dễ dàng và một khi đã đánh mất tài sản vô giánày, việc khôi phục lại càng khó khăn hơn gấp bội, chính vì thế, công tác phòng ngừa

và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu ngày càng được các doanhnghiệp xuất nhập khẩu chú trọng và đầu tư nhiều hơn Hoạt động này có ý nghĩa đặcbiệt quan trọng liên quan tới doanh thu và danh tiếng của công ty Ở mức độ sâu xahơn, những hoạt động này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển ngày càng lớnmạnh sau này của doanh nghiệp Đặc biệt, trong nền kinh tế toàn cầu mọi thứ đều pháttriển và thay đổi không ngừng tới mức không một ai hay doanh nghiệp nào có thể chắcchắn nắm bắt được quy luật của nó, không thể kiểm soát được Sự phòng ngừa chu đáo

và tính toán khôn ngoan sẽ chứng tỏ khả năng quản trị và tầm nhìn sâu rộng của doanhnghiệp đó

2.4.2 Các biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu

Với mỗi loại rủi ro sẽ có những biện pháp phòng ngừa và hạn chế khác nhau

Các biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro do khan hiếm nguồnhàng cung ứng cho xuất khẩu

 Trước hết, các doanh nghiệp cần có kế hoạch hợp lý trong thu gom hàng hóaxuất khẩu trên cơ sở xác định năng lực cung ứng của từng nguồn hàng, xác lập đượcdanh mục các yếu tố biến động và dự báo được xác suất xuất hiện nguy cơ rủi ro, xâydựng phương án dự phòng trong chuẩn bị hàng xuất khẩu ( thông qua việc ký các hợpđồng chênh lệch nhau về thời gian giao hàng, thỏa thuận thay thế linh hoạt hàng hóa,thỏa thuận các trường hợp bất khả kháng, )

Biện pháp này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong những tình huốngthiếu hàng ngoài dự kiến Dựa trên kinh nghiệm xuất khẩu hàng trong nhiều năm cùngvới đánh giá, phân tích xu hướng thị hiếu của thị trường để dự tính khoảng thời gian,lượng hàng có thể sẽ thiếu để có kế hoạch dự trữ hàng hợp lý Phương pháp ký hợpđồng chênh lệch nhau cũng là một phương án hay tuy nhiên cũng không chắc giúpdoanh nghiệp có thể chuẩn bị tốt hơn nguồn hàng cung ứng nếu nguồn hàng khan hiếmvới số lượng quá lớn, yêu cầu nguồn nguyên liệu hiếm và nhân công có tay nghề cao

Trong trường hợp bên mua hàng đang cần gấp hàng hóa thì sẽ rất khó để thương lượngthời gian giao hàng Việc tính toán dự phòng trong khi chuẩn bị hàng xuất khẩu cũngkhông phải dễ thực hiện Bởi nếu như tính toán không chính xác, ước lượng số hàngcần bổ sung với thực tế quá chênh lệch sẽ khiến doanh nghiệp chịu lỗ, với những sảnphẩm không thể bảo quản lâu hay mang tính thời vụ sẽ đẩy doanh nghiệp vào nguy cơtồn đọng hàng Việc dự trữ hàng cũng khiến doanh nghiệp bị mất một khoản chi phíkhông nhỏ cho lưu kho, tiền vốn Rủi ro thiếu hàng cung ứng không phải lúc nào cũngxảy ra, tần suất không cao, khi xảy ra sẽ gây nhiều tổn thất cho doanh nghiệp Nếudoanh nghiệp có thể làm tốt công tác dự phòng sẽ chứng minh được năng lực và tínhchuyên nghiệp của doanh nghiệp nhưng ngược lại sẽ khiến doanh nghiệp bị tổn thấtkhông nhỏ về cả doanh thu lẫn uy tín Nói chung thì loại rủi ro này dù thực hiện phòngngừa tốt thì khi xảy ra vẫn gây ra tổn thất, lại không thể dự đoán hay kiểm soát được.Chỉ có thể tính toán sao cho mức độ tổn thất là nhỏ nhất nếu như rủi ro này xảy ra.

Rủi ro do biến động giá cả bắt nguồn từ sự biến đổi của thị trường, nhữngchính sách vĩ mô và vi mô của nhà nước, các doanh nghiệp nước chủ nhà dù có thể dựđoán được phần nào sự thay đổi đó cũng không thể nào ngăn chặn nó không xảy ra màchỉ có thể tìm cách hạn chế tổn thất do sự biến động này mang lại:

 Các bên cùng bàn bạc để khắc phục theo hướng cùng chung nhau gánh hậuquả rủi ro nếu muốn duy trì quan hệ thương mại lâu dài

 Thiết lập quỹ dự phòng rủi ro do biến động giá cả

 Thực hiện các biện pháp tự bảo hiểm thông qua các giao dịch tại sở giao dịchhàng hóa ( nếu có điều kiện)

 Bên cạnh đó, khi đàm phán và ký kết hợp đồng cũng cần nên cụ thể các điềukiện ràng buộc trách nhiệm và hướng xử lý những tình huống không mong đợi, trong

đó có tình huống biến động tăng của giá cả hàng hóa

Loại rủi ro này có thể mang lại lợi ích cũng có thể mang lại bất lợi cho cácdoanh nghiệp xuất khẩu Tuy nhiên thì những trường hợp mang lại lợi nhuận chodoanh nghiệp là không nhiều Với biện pháp đàm phán về trường hợp biến động giáxảy ra, hai bên cùng chia sẻ rủi ro rất khó thực hiện, nó chỉ khả thi khi hai doanhnghiệp xác định sẽ làm ăn lâu dài và có độ thân thiết, tín nhiệm đối phương cao Nếubên nào cũng mong thu lại lợi nhuận cao nhất cho mình mà không chịu nhường nhịn

nhau thì sẽ rất khó có được tiếng nói chung, việc đưa ra phương án khả thi cho trườnghợp giá bị biến đổi là không khả thi Các doanh nghiệp Việt chủ yếu là sử dụng biệnpháp thiết lập quỹ phòng ngừa rủi ro để bù đắp thiệt hại do biến động giá gây ra vàcũng giúp doanh nghiệp không gặp rắc rối trong việc quay vòng vốn nếu rủi ro xảy ra.Biện pháp sử dụng bảo hiểm hay các phương thức phòng ngừa và hạn chế qua sở giaodịch ít được sử dụng ở Việt Nam bởi giá trị của đơn hàng không đủ lớn nếu trừ đi chiphí phòng ngừa thì doanh nghiệp không thu lại được bao nhiêu, thậm chí là lỗ dù rủi ro

có xảy ra hay không Trường hợp không xảy ra rủi ro, doanh nghiệp đã mất một phầnchi phí không nhỏ Chính vì thế mà không nhiều doanh nghiệp xuất khẩu sử dụng biệnpháp phòng ngừa này

Rủi ro do mất khả năng kiểm soát về chất lượng và số lượng hàng hóa xuấtkhẩu có các biện pháp phòng ngừa rủi ra và hạn chế tổn thất là:

 Tăng cường kiểm soát về số lượng và chất lượng thông qua các thỏa mãn sửdụng các cơ quan giám định độc lập có uy tín

 Người xuất khẩu trong quá trình chuẩn bị hàng hóa cần có nhân viên theo dõitrực tiếp quá trình thu mua, thường xuyên đối chiếu giữa thực tế hàng hóa với các chỉtiêu được quy định trong các hợp đồng, tính toán thời gian hợp lý cho công tác chuẩn

bị hàng hóa để có thể tiến hành kiểm tra được toàn bộ lô hàng (theo phương pháp kiểmtra đại diện hoặc kiểm tra toàn bộ)

 Bên nhập khẩu cũng cần có phương án kiểm tra lượng hàng hóa do bên xuấtkhẩu chuẩn bị (trực tiếp cho nhân viên kiểm tra hoặc thỏa thuận để thuê khóan chuyêngia tiến hành kiểm tra, xác nhận) Rất nhiều hợp đồng xuất khẩu nông sản, thủy sảncủa Việt Nam đa phải chấp nhận để chuyên gia nước ngoài tiến hành kiểm tra lô hàngxuất khẩu trong quá trình chuẩn bị ngay tại nhà máy hoặc kho của người xuất khẩuViệt Nam Văn bản xác nhận về việc đã được kiểm tra sơ bộ của chuyên gia nướcngoài là một trong những chứng từ không thể thiếu để doanh nghiệp Việt Nam thanhtoán tiền hàng xuất khẩu

 Với những rủi ro do các yếu tố khách quan như đình công, chiến tranh, bạođộng dẫn đến các bên bị mất khả năng kiểm soát về số lượng và chất lượng hàng hóatrong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu đặc biệt thì biện pháp ưu việt được khuyếncáo là mua bảo hiểm đặc biệt cho hàng hóa (nếu giá trị lô hàng lớn) hoặc các bên cùng

nhau thỏa thuận chi tiết về các trường hợp bất khả kháng trong hợp đồng và nhữngthỏa thuận riêng khác tùy theo từng loại hàng hóa cụ thể.

Nguyên nhân của loại rủi ro trên chủ yếu là thuộc về yếu tố chủ quan là nhàxuất khẩu trong quá trình chuẩn bị hàng Các biện pháp phòng ngừa và hạn chế đượcthực hiện có mang lại hiệu quả hay không chủ yếu dựa vào độ chuyên nghiệp củadoanh nghiệp Loại rủi ro này sẽ rất ít khi xảy ra nếu doanh nghiệp thực hiện nghiêmngặt, chặt chẽ quá trình chuẩn bị hàng, vận chuyển cho tới khi giao hàng cho bên mua.Nếu từng bước trong quá trình chuẩn bị hàng đều được làm cẩn thận, tỉ mỉ thì chắcchắn sẽ khó xảy ra những sơ sót này Nhưng cũng có trường hợp số lượng đơn hàngquá lớn, thời gian quá gấp không thể kiểm soát toàn bộ quá trình một cách thườngxuyên và liên tục, cộng thêm do tính chất từng loại sản phẩm không thể kiểm tra từngsản phẩm một trước khi lưu kho hoặc giao tới địa điểm thỏa thuận với bên bán dẫn đếnrủi ro thiếu hàng hay chất lượng không đảm bảo Bên cạnh đó, những nguyên nhânkhách quan do thời tiết hay các nhân tố không lường trước làm cho hàng chuẩn bị bịhỏng hóc, biến màu hay mất đi chất lượng ban đầu Với những nguyên nhân này,doanh nghiệp thật sự rất khó có thể lường trước và cũng không thể tránh được tổn thấtmột khi rủi ro này xảy ra Việc quan trọng nhất mà các doanh nghiệp phải làm để đốiphó với rủi ro này đó là tìm mọi cách để giữ được chữ tín, hình ảnh đẹp của công tytrong mắt đối tác Có thể nói, rủi ro mất kiểm soát về số lượng, chất lượng hàng xuấtkhẩu thuộc loại rủi ro thuần túy, chỉ mang lại tổn thất cho doanh nghiệp mà không cóích lợi gì

Biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro do những biến đổi phẩm chất hànghóa xuất khẩu:

 Lường trước được những biến động của tự nhiên (mưa gió, bão, lụt, ), hành

vi không mong muốn (cháy, nổ, phá hoại, ) để hạn chế tối đa những suy giảm chấtlượng trong quá trình chuẩn bị hàng xuất khẩu là biện pháp cần phải được áp dụng triệtdể

 Người xuất khẩu cũng cần tổ chức tốt quá trình chuẩn bị hàng háo và các yếu

tố hậu cần phục vụ cho công tác thu gom, bảo quản hàng xuất khẩu

 Thỏa thuận kiểm tra, giám định hàng hóa trước khi xếp hàng là biện pháp cầnđược các nhà nhập khẩu áp dụng triệt để để hạn chế tối đa những thiệt hại do suy giảmchất lượng trong công đoạn chuẩn bị hàng xuất khẩu của người xuất khẩu

 Trong những trường hợp đặc biệt, do sự khắc nghiệt của thời tiết hoặc điềukiện rất hạn chế về các phương tiện hậu cần, người nhập khẩu có thể có các biện pháp

hỗ trợ người xuất khẩu trong bảo quản hàng đã thu gom được (tất nhiên với nhữngthỏa thuận cụ thể về kinh phí và giá cả hàng hóa)

 Mua bảo hiểm cho hàng hóa trong thời gian lưu kho chờ xuất khẩu để đềphòng thiệt hại do cháy nổ, ngập lụt …)

Rủi ro biến đổi phẩm chất hàng hóa có tần suất xảy ra tương đối thấp Khôngphải loại sản phẩm nào cũng sẽ dễ dàng bị biến đổi phẩm chất, còn tùy vào đặc trưngcủa sản phẩm, điều kiện bảo quản, quá trình vận chuyển,… và những nhân tố tác độngkhác Loại rủi ro này xuất phát chủ yếu từ nguyên nhân khách quan, do điều kiện thờitiết không thuận lợi, thay đổi bất ngờ Một phần là do quá trình bảo quản, bốc dỡ tớiđịa điểm đich không được giám sát chặt chẽ, làm ăn cẩu thả khiến cho sản phẩm bịbiến dạng về bao bì, nội dung hoặc hình thức Rủi ro này không thể dự đoán trướcđược, nhưng có thể kiểm soát và phòng ngừa từ những nguyên nhân chủ quan có thểgây ra Biện pháp phòng ngừa bằng bảo hiểm cho hàng hóa trong thời gian lưu khothường được sử dụng với hàng giá trị lớn, thời gian bảo quản lân hoặc tính chất sảnphẩm dễ bị hỏng,… biện pháp này giúp doanh nghiệp xuất khẩu được yên tâm hơn.Mặt khác, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động quá trình bảo quản, lưu trữ hàngvào kho chờ ngày xuất sao cho đảm bảo không có sơ suất đáng tiếc nào xảy ra Dựatrên kinh nghiệm có thể dự báo, đo lường những sự cố có thể xảy ra làm biến đổi phẩmchất hàng hóa, từ đó tiền hành biện pháp phòng ngừa Cùng với đó, nghĩ trước cácphương án nhằm hạn chế tổn thất do rủi ro đó gây ra nếu như doanh nghiệp không thểngăn chặn không cho nó xảy ra