Những thách thức và cơ hội của toàn cầu hóa đối với tỉnh nghệ an

Toàn cầu hóa tạo ra nhiều cơ hội nhưng bên cạnh đó cũng gây ra nhiều thách thức đối với tất cả các quốc gia trên thế giới, đặc biệt đối với các nước đang phát triển.. Tôi xin phân tích m

NHỮNG CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA TOÀN CẦU HÓA

ĐỐI VỚI TỈNH NGHỆ AN

Toàn cầu hóa là quá trình liên kết các quốc gia trên thế giới về nhiều mặt, từ kinh

tế đến văn hóa, khoa học, Toàn cầu hóa tạo ra nhiều cơ hội nhưng bên cạnh đó cũng gây ra nhiều thách thức đối với tất cả các quốc gia trên thế giới, đặc biệt đối với các nước đang phát triển Tôi xin phân tích một số tác động tích cực và tiêu cực, được hiểu là cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa đến đời sống, kinh tế, xã hội đối với các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam nói chung và tỉnh Nghệ

An nói riêng

1 Những cơ hội của toàn cầu hóa đối với các nước đang phát triển

- Tự do hóa thương mại: các nước bãi bỏ hàng rào thuế quan, hàng hóa có điều kiện lưu thông rộng rãi, mở rộng phạm vi trao đổi sản phẩm hàng hóa

- Chuyển giao công nghệ: Toàn cầu hóa tạo điều kiện chuyển giao những thành tựu mới về khoa học và công nghệ, về tổ chức và quản lí, chủ yếu từ nhóm nước phát triển sang nhóm nước đang phát triển Các nước đang phát triển có nhiều cơ hội để tiếp nhận và đổi mới công nghệ, trang thiết bị

- Đa phương hóa và tận dụng các mối quan hệ kinh tế quốc tế: Thực hiện chủ trương đa phương hóa quan hệ kinh tế quốc tế Thu hút vốn đầu tư Có sự phân công lao động mới và chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra trên nhiều phương diện

- Toàn cầu hóa còn tạo điều kiện để các nước đang phát triển phát huy nội lực, khai thác tối đa tiềm năng và hạn chế những khó khăn

2 Những thách thức

- Sức ép về tự nhiên, môi trường: Tăng tốc độ khai thác tài nguyên ở các nước

đang phát triển gây cạn kiệt nguồn tài nguyên Các nước phát triển chuyển giao công nghệ lạc hậu sang các nước đang phát triển gây ô nhiễm môi trường

- Sức ép về văn hóa: Các siêu cường quốc kinh tế tìm cách áp đặt lối sống và nền văn hóa của mình vào các nước khác làm cho các giá trị đạo đức của các nhân loại đang có nguy cơ bị xói mòn

- Cạnh tranh về kinh tế: Xu hướng toàn cầu hóa đặt các nước đang phát triển vào thế cạnh tranh khốc liệt Đặc biệt, tự do hóa thương mại mở rộng, hàng rào thuế quan được bãi bỏ, giá thành của hàng trong nước và hàng nhập khẩu không chênh lệch nhiều gây nên sự cạnh tranh về sản phẩm hàng hóa Điều này, buộc các nước đang phát triển phải cải tiến nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành sản phẩm, cải tiến mẫu mã

Ví dụ: Khi Việt Nam gia nhập WTO, nhiều hàng nước ngoài nhập vào Việt Nam với giá rẻ, chất lượng cao Do đó, các doanh nghiệp của Việt Nam phải tìm cách để nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành sản phẩm thì mới có thể cạnh tranh được

Kết luận: Toàn cầu hóa tạo nên nhiều thời cơ cho các nước đang phát triển, đặc biệt là toàn cầu hóa về tài chính Tuy nhiên, xu hướng này cũng đặt các nước đang phát triển trước những thử thách mới Vì vậy, các nước đang phát triển sẽ phát triển tốt nếu các nước này biết khai thác một cách khôn ngoan, tận dụng được những cơ hội và tránh được những hiểm họa

Thứ nhất

Với quan điểm và nguyên tắc rõ ràng, Việt Nam đẩy nhanh quá trình hội nhập Đường lối ở tầm vĩ mô không thể tránh khỏi đối với sự phát triển của quá trình

tham gia toàn cầu hoá thực tế có ý nghĩa rất lớn đối với sự nghiệp đổi mới, hội nhập của Việt Nam Từ nhận thức này trong những năm qua Việt Nam nói chung

và tỉnh Nghệ An nói riêng đã có bước chuyển đổi lớn trong chính sách phát triển kinh tế đối ngoại Các chính sách này đều theo hướng tự do hoá, tất nhiên ở các tầng lớp khác nhau phụ thuộc vào thực lực của mỗi lĩnh vực

Thứ hai

Tham gia toàn cầu hóa chính là tranh thủ các điều kiện quốc tế để tranh thủ tiềm năng nước nhà, phục vụ cho việc nâng cao đời sống nhân dân Nghệ An là tỉnh có tài nguyên thiên nhiên phong phú nhưng chưa được khai thác hiệu quả Với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú không chỉ tạo ra điều kiện cho việc phát triển các ngành khai thác chế biến mà còn thu hút đầu tư của các công ty nước ngoài trên cơ

sở các nguồn tài nguyên thiên nhiên có sẵn, Nghệ An có thể xác lập cơ cấu ngành kinh tế với những sản phẩm có tính cạnh tranh đáp ứng được nhu cầu trị trường thế giới

Thứ ba

Trong điều kiện nền kinh tế thế giới đang quá độ sang nền kinh tế trí tuệ, khoa học

và công nghệ phát triển mạnh trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, chi phối mọi lĩnh vực kinh tế xã hội nhưng cũng không thể thay thế vai trò của nguồn lực lao động Hơn nữa, bản thân nguồn lực lao động còn là nhân tố sáng tạo ra công nghệ thiết bị mới và sử dụng chúng trong quá trình phát triển kinh tế

Trên thực tiễn nhiều công ty nước ngoài vào Nghệ An, một trong những lý do quan trọng là tận dụng nguồn lực lao động dồi dào, rẻ và có khả năng tiếp thu công nghệ mới

Hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo ra cơ hội để nguồn lực của nước ta nói chung và tỉnh Nghệ An nói riêng khai thông giao lưu với thế giơí bên ngoài Nghệ An đã xuất khẩu lao động qua các hợp đồng gia công chế biến hàng xuất khẩu và nhập khẩu lao động kỹ thuật công nghệ mới rất cần thiết Như vậy với lợi thế nhất định

về nguồn lao động cho phép lựa chọn dạng hình phù hợp tham gia vào hội nhập và qúa trình hội nhập đã tạo điều kiện để nâng cao chất lượng nguồn lao động mới

Thứ tư

GDP toàn tỉnh tăng từng năm

Cùng với mức đó, đời sống vật chất và văn hoá tinh thần của nhân dân được cải thiện thành qủa này tạo ra niềm tin vững chắc của toàn dân vào sự nghiệp đổi mới

Thứ năm

Mặc dù kinh tế Nghệ An chưa phát triển nhưng không phải hội nhập với hai bàn tay trắng, ngoài tài nguyên thiên nhiên nguồn lực cùng với sự ổn đinh về chính trị

xã hội, Nghệ An cũng có kinh nghiệm nhất định sau hơn 20 năm cùng với đất nước đổi mới, hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới

Cơ hội chỉ phát huy tác dụng khi chúng ta biết nắm bắt lấy nó nhận thức một cách đúng đắn và đầy đủ các cơ hội để khai thác triệt để sẽ giúp cho nền kinh tế Nghệ

An phát triển

2 THÁCH THỨC

Bên cạnh những thuận lợi kể trên nền kinh tế Nghệ AN còn nhiều thách thức trong

đó đặc biệt là năm thách thức sau đây:

Thứ nhất

Tiềm lực vật chất của Nghệ An còn yếu, nguồn nhân lực dồi dào nhưng nói chung

là có kỹ năng không cao, điều này khiến cho hệ thống phân công lao động quốc tế gặp nhiều bất cập Khó khăn này thể hiện ở chỗ năng lực tiếp cận khoa học công nghệ chủ yếu, khó phát huy lợi thế của nước đi sau trong việc tiếp cận các nguồn lực sẵn có từ bên ngoài để nâng cao cơ sở hạ tầng kỹ thuật dẫn đến nguy cơ Nghệ

An có thể trở thành “bãi rác” của các công nghệ lạc hậu Với quy mô vốn nhỏ như các doanh nghiệp vừa và nhỏ (dnvvn) thì khả năng nhập các công nghệ lạc hậu càng lớn

Thứ hai

Sự cạnh tranh, đặc biệt là cả các sản phẩm công nghiệp còn quá thấp do đó Nghệ

An gặp nhiều khó khăn trong việc củng cố và phát triển các thị trường mới trong điều kiện nhiều nước đang phát triển cùng chọ chiến lược tăng cường hướng về xuất khẩu nên sẽ bị áp lực cạnh tranh ngay tại thị trường nội địa; việc mở rộng thị trường nội địa theo AFTA, WTO có thể biến Việt Nam và Nghệ An nói riêng thành thị trường tiêu thụ sản phẩm nước ngoài hàng hoá nước ngoài chất lượng cao lại được cắt giảm thuế, điều này khiến cho hàng hoá của các doanh nghiệp vừa

và nhỏ bị cạnh tranh gay gắt

Thứ ba

Do tri thức và trình độ kinh doanh của các goanh nghiệp còn thấp, cộng với hệ thống tài chính và ngân hàng còn yếu kém nên dễ bị tổn thương và bị thao túng nếu

tự do hoá thị trường vốn sớm; từ kinh nghiệm của các nước ngoài và quốc tế ngày càng tăng

Thứ tư

Hệ thống thông tin viến thông toàn cầu hoá với tư cách là một thứ quyền lực siêu hàng đang phát triển nhanh có thể gây ra tác động tiêu cức trực tiếp đến an ninh kinh tế, văn hoá, xã hội theo hướng gây rối loạn và làm lợi cho các thế lực bên ngoài vấn đề là kiểm soát việc tự do hoá thông tin, truyền thông như thế nào để không từ bỏ lợi ích tận dụng khai thác nó mà vẫn hạn chế tối đa nguy cơ gây thiệt hại sảy ra

Thứ năm

Trong quan hệ kinh tế đối ngoại, chủ yếu là với các quốc gia có tiềm lực mạnh có thể chứa đựng những yếu tố tiêu cực như muốn kìm hãm thậm chí gây sức ép buộc tỉnh nhà phải thay đổi định hướng, mục đích phát triển

3 CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH TẾ

Trong thời gian tới, Việt Nam nói chung và Nghệ An nói riêng cần xây dựng chiến lược phát triển kinh tế mới phù hợp với các xu hướng phát triển của toàn thế giới,

cụ thể là:

- Tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế từ chiều rộng sang chiều sâu; nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế

- Phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững; sử dụng tốt các nguồn lực để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững; tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng; đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính sách kinh tế, bảo vệ môi trường

và đảm bảo công bằng xã hội

- Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tăng cường hội nhập quốc tế

- Tận dung cơ hội tốt cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do và cách mạng 4.0 mang lại…

- Xoá bỏ các rào cản, thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân để kinh tế tư nhân thực sự trở thành “động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế; Tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển

- Cần chú trọng vào nền kinh tế tư nhân Các DN tư nhân trong nước sẽ là trụ cột của nền kinh tế quốc dân và năng lực cạnh tranh quốc gia Với khu vực DNNN ngày một chiếm tỷ trọng nhỏ hơn do quá trình cải cách DNNN, rõ ràng là khu vực DN tư nhân cần phải tăng trưởng nhanh hơn, hiệu quả hơn, với năng suất cao hơn nhằm tránh tình trạng nền kinh tế sẽ bị phụ thuộc quá nhiều vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực hộ kinh doanh có mức năng suất thấp hơn