Hướng dẫn sinh viên ngành giáo dục tiểu học trường cao đẳng sư phạm sử dụng phương pháp trò chơi học tập trong dạy học học vần

Sáng kiến kinh nghiệm, Đề tài nghiên cứu, của giáo viên CĐSP:Hướng dẫn sinh viên ngành giáo dục tiểu học trường cao đẳng sư phạm sử dụng phương pháp trò chơi học tập trong dạy học học vần. Đi học lớp 1 là một giai đoạn mới trong cuộc đời của trẻ. Từ giai đoạn lấy hoạt động vui chơi làm chủ đạo, trẻ em bước vào lớp 1 phải làm quen với hoạt động học tập, một hoạt động có ý thức, đòi hỏi học sinh phải làm việc có tổ chức, có mục đích. Vì thế, giáo viên cần tạo động cơ học tập cho học sinh một cách nhẹ nhàng, giúp học sinh hứng thú với việc học. Giáo viên cần phải có các phương pháp thích hợp trong đó chú trọng đến phương pháp trò chơi học tập (phương pháp học vui). Các em sinh viên là các giáo viên trong tương lai cần nắm vững được đặc điểm tâm lí của lứa tuổi học sinh lớp 1 để có phương pháp giáo dục hiệu quả nhất.

A MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Đi học lớp 1 là một giai đoạn mới trong cuộc đời của trẻ Từ giai đoạn lấyhoạt động vui chơi làm chủ đạo, trẻ em bước vào lớp 1 phải làm quen với hoạtđộng học tập, một hoạt động có ý thức, đòi hỏi học sinh phải làm việc có tổchức, có mục đích Vì thế, giáo viên cần tạo động cơ học tập cho học sinh mộtcách nhẹ nhàng, giúp học sinh hứng thú với việc học Giáo viên cần phải có cácphương pháp thích hợp trong đó chú trọng đến phương pháp trò chơi học tập(phương pháp học vui) Các em sinh viên là các giáo viên trong tương lai cầnnắm vững được đặc điểm tâm lí của lứa tuổi học sinh lớp 1 để có phương phápgiáo dục hiệu quả nhất

Qua nhiều năm giảng dạy nội dung Phương pháp dạy học học Học vần

thuộc học phần Phương pháp dạy học tiếng Việt ở tiểu học 1, tác giả nhận thấy

Tổ chức trò chơi học tập vô cùng quan trọng trong dạy học Học vần Thứ nhất,trò chơi học tập giúp cho tiết học thêm sôi nổi, học sinh hào hứng học tập Thứhai, nhờ trò chơi học tập, các em tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, thoảimái Thứ ba là trò chơi học tập giúp các em củng cố khắc sâu kiến thức mộtcách bền vững

Hiện nay, khi sinh viên tập giảng tại trường cũng như khi sinh viên đi kiếntập, thực tập tại trường phổ thông đa số các em còn gặp khó khăn trong việc tổchức trò chơi học tập cho các em học sinh Giáo sinh không biết nên chọn tròchơi nào để bài học đạt hiệu quả tốt nhất Giáo sinh không biết tổ chức trò chơihọc tập vào thời điểm nào Cũng có giáo sinh còn lúng túng khi tổ chức trò chơihọc tập cho các em

Đề phát huy hết tác dụng của trò chơi học tập, để giúp các em sinh viênkhắc phục những hạn chế khi tổ chức trò chơi học tập trong tiết dạy, tác giả lựachọn đề tài “ Hướng dẫn sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học trường Cao đẳng

Sư phạm sử dụng phương pháp trò chơi học tập trong dạy học Học vần”

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm hướng dẫn sinh viên ngành Giáo dụcTiểu học biết cách thiết kế và tổ chức trò chơi học tập khi dạy học Học vần,tránh khỏi sự bỡ ngỡ khi đi thực tập cũng như ra trường phổ thông công tác

Đề tài thành công với mong muốn được phổ biến trong tổ chuyên môn, gópphần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao năng lực giảng dạy, chất lượng

đào tạo học phần phương pháp dạy học tiếng Việt ở tiểu học 1 của tổ chuyênmôn Nội dung đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho các giảng viên cùng tổchuyên môn hoặc cận chuyên môn trong nhà trường, góp phần nâng cao chấtlượng đào tạo của nhà trường.

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận, cơ sở thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

- Hướng dẫn sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học biết cách thiết kế và tổchức trò chơi học tập trong dạy học Học vần

- Thực nghiệm sư phạm trên đối tượng sinh viên khóa 37 ngành Giáo dụcTiểu học trường Cao đẳng Sư phạm thông qua các tiết tập giảng Học vần củasinh viên trên lớp và những giờ giảng Học vần của sinh viên tại trường tiểu học

có sử dụng phương pháp trò chơi học tập

4 Đối tượng nghiên cứu

Sinh viên các lớp K37 ngành Cao đẳng Tiểu học trường Cao đẳng Sư phạm(các lớp do tác giả trực tiếp giảng dạy) biết cách thức sử dụng phương pháp tròchơi học tập trong dạy học Học vần

5 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài hướng dẫn sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học trường Cao đẳng Sưphạm (các lớp do tác giả trực tiếp giảng dạy) biết cách sử dụng phương pháp tròchơi học tập trong dạy học Học vần

6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

- Phương pháp khảo sát, thống kê

- Phương pháp thực nghiệm

7 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Nội dung của đề tài

được triển khai thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài

Chương 2: Hướng dẫn sinh viên thiết kế trò chơi học tập khi dạy học Họcvần

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

B NỘI DUNG Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lí luận của đề tài

1.1 Khái quát chung về phương pháp trò chơi học tập

1.1.1 Khái niệm về phương pháp trò chơi học tập

Có những quan niệm khác nhau về trò chơi học tập Trong lí luận dạy học,tất cả những trò chơi gắn với việc dạy học như là phương pháp, hình thức tổchức và luyện tập không tính đến nội dung và tính chất của trò chơi thì đềuđược gọi là trò chơi học tập

Do những lợi thế của trò chơi có luật được quy định rõ ràng (gọi tắt là tròchơi có luật), trò chơi học tập được hiểu là loại trò chơi có luật có định hướngđối với sự phát triển trí tuệ của người học, thường do giáo viên nghĩ ra và dùng

nó vào mục đích giáo dục và dạy học

Trò chơi học tập có nguồn gốc trong nền giáo dục dân gian, trong nhữngtrò chơi đầu tiên của mẹ với con, trong các trò vui và những bài hát khôi hài làmcho đứa trẻ chú ý đến những vật xung quanh, gọi tên các vật đó và dùng hìnhthức đó để dạy con, những trò chơi đó có chứa đựng các yếu tố dạy học Tác giảTrương Thị Xuân Huệ khẳng định rằng: “trò chơi dạy học được hiểu là trò chơi

có nhiệm vụ giáo dục, trò chơi dạy học là trò chơi có nội dung và luật chơi chotrước do người lớn sáng tác và đưa vào cuộc sống của trẻ” [6, tr.15]

Theo tác giả Đặng Thành Hưng thì “những trò chơi giáo dục được lựachọn và sử dụng trực tiếp để dạy học, tuân theo mục đích, nội dung, các nguyêntắc và phương pháp dạy học, có chức năng tổ chức, hướng dẫn và động viên trẻhay học sinh tìm kiếm và lĩnh hội tri thức, học tập và rèn luyện kĩ năng, tích lũy

và phát triển các phương thức hoạt động và hành vi ứng xử xã hội, văn hóa, đạođức, thẩm mĩ, pháp luật, khoa học, ngôn ngữ, cải thiện và phát triển thể chất, tức

là tổ chức và hướng dẫn quá trình học tập của học sinh khi họ tham gia trò chơigọi là trò chơi dạy học [7, tr.21]

Các nhiệm vụ, quy tắc, luật chơi và các quan hệ trong trò chơi dạy họcđược tổ chức tương đối chặt chẽ trong khuôn khổ các nhiệm vụ dạy học và đượcđịnh hướng vào mục tiêu, nội dung học tập Trò chơi học tập được sáng tạo ra

và được sử dụng bởi các nhà giáo và người lớn dựa trên những khuyến nghị của

lí luận dạy học, đặc biệt là của lí luận dạy học các môn học cụ thể Chúng phản

ánh lí thuyết, ý tưởng, mục tiêu của nhà giáo, là một trong những hoạt động giáodục không tuân theo bài bản cứng nhắc như những giờ học

Từ những dẫn dắt ở trên, có thể hiểu: “Trò chơi là một hình thức học tập cóhiệu quả đối với học sinh Thông qua các trò chơi, học sinh được luyện tập vàlàm việc cá nhân, làm việc trong đơn vị nhóm, đơn vị lớp theo sự phân công vàvới tinh thần hợp tác Cùng với những hình thức học tập khác, trò chơi tạo cơhội để học sinh học bằng tự hoạt động; tự củng cố kiến thức và hoàn thiện kĩnăng [1, tr.45-46]

Phương pháp trò chơi học tập là phương pháp giáo viên thông qua việc tổ chức các trò chơi có liên quan đến nội dung bài học, có tác dụng phát huy tính tích cực nhận thức gây hứng thú học tập cho học sinh Qua trò chơi học sinh tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, đồng thời qua trò chơi phát triển được tính tự giác [ 11, tr.45]

1.1.2 Cơ sở khoa học xây dựng trò chơi dạy học

Trò chơi học tập là một phương pháp rất có hiệu quả để thu hút sự tham giacủa học sinh Trong cuộc chơi, mọi người đều bình đẳng và cố gắng thể hiện hếtmình Vì vậy, tổ chức trò chơi chẳng những là biện pháp tăng cường hứng thútrong học tập, nâng cao sự chú ý, thay đổi các trạng thái tâm lí mệt mỏi trongquá trình nhận thức mà còn là biện pháp rèn luyện các kĩ năng ứng xử, giao tiếp,củng cố và phát triển khả năng tự tin của các em trong học tập và trong hoạtđộng xã hội Hướng dẫn sinh viên sử dụng phương pháp trò chơi dạy học, chúngtôi dựa trên các cơ sở khoa học:

Cơ sở ngôn ngữ học và văn học: Trò chơi học tập là hoạt động của học sinhnhằm mục đích giải trí, thư giãn sau những giờ học căng thẳng, mệt mỏi Ngoài

ra, qua trò chơi học sinh được rèn luyện thể lực, các giác quan, có cơ hội giaolưu với mọi người Thông qua các trò chơi, ngôn ngữ nói của học sinh được pháttriển và các thói quen ứng xử văn minh lịch sự được hình thành

Cơ sở Giáo dục học: Quan hệ của trò chơi dạy học với khoa học giáo dụcthể hiện ở chỗ trò chơi học tập hoàn toàn sử dụng các khái niệm, thuật ngữ củagiáo dục học Nó hiện thực hóa mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục do giáo dục học đề

ra, phát triển trí tuệ, hình thành thế giới quan khoa học, phát triển tư duy sángtạo cho học sinh, giáo dục tư tưởng đạo đức, phát triển óc thẩm mĩ

Cơ sở tâm lí học và tâm lí ngôn ngữ học: Phương pháp sử dụng trò chơihọc tập rất phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí học sinh tiểu học, đặc biệt là học

sinh lớp đầu cấp Đặc điểm tâm lí của lứa tuổi học sinh tiểu học là hiếu động,thích trực quan sinh động, thích hợp với việc học mà chơi, chơi mà học Dovậy để việc tiếp thu và vận dụng kiến thức tốt, tránh căng thẳng trong học tập,giáo viên nên vận dụng phương pháp trò chơi học tập kết hợp với các phươngpháp khác.

Để xây dựng trò chơi dạy học phục vụ cho việc dạy học Học vần, chúngtôi căn cứ vào các tiêu chí sau: Căn cứ vào mục tiêu, nội dung, phương pháp củabài học; căn cứ vào logic của quá trình dạy học trên lớp; căn cứ vào cách phânloại trò chơi trong dạy học; căn cứ vào thực trạng thiết kế, tổ chức trò chơi họctập khi dạy học Học vần của sinh viên K37 ngành Giáo dục Tiểu học trườngCao đẳng Sư phạm ; căn cứ vào đặc điểm của sinh viên sư phạm trong quátrình học tập ở trường; căn cứ vào chương trình dạy học Học vần ở tiểu học; căn

cứ vào giáo trình, bài giảng dạy học Học vần

1.1.3 Vai trò của phương pháp trò chơi học tập

Phương pháp trò chơi học tập có vai trò quan trọng trong dạy học TiếngViệt nói chung và dạy phân môn Học vần nói riêng Học sinh phải sử dụng cácgiác quan để thực hiện các thao tác chơi, nhiệm vụ chơi do đó các giác quan trởnên thính nhạy hơn, ngôn ngữ mạch lạc hơn và tư duy trừu tượng cũng đượcphát triển

Trò chơi học tập làm thay đổi hình thức học tập làm cho không khí lớp họctrở nên thoải mái, học sinh hứng thú với bài học Đặc biệt qua trò chơi học tậphọc sinh tiếp thu bài tự giác, tích cực hơn, học sinh được củng cố và hệ thốnghóa kiến thức Trò chơi sẽ giúp học sinh được nhìn nhận, phân tích, so sánh,khái quát hóa kiến thức đã lĩnh hội được trước đó Thông qua trò chơi sẽ giúpcho học sinh ấn tượng mạnh mẽ về kiến thức đó, vì thế mà học sinh nắm bắt bàinhanh hơn

Học sinh sẽ khắc sâu kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo một cách vững chắc Đây là

cơ sở để giúp học sinh dễ dàng phát hiện ra được kiến thức và ghi nhớ kiến thứccủa bài học

Phương pháp trò chơi học tập giúp học sinh học tập một cách chủ động và

có sự tự tin hơn vào bản thân mình khi tìm ra tri thức mới của bài học

1.1.4 Các nguyên tắc của việc thiết kế trò chơi dạy học

Nguyên tắc dạy học là những luận điểm cơ bản có tính quy luật, có tác dụng chỉ đạo toàn bộ quá trình giảng dạy và học tập phù hợp với mục tiêu dạy

học nhằm thực hiện tốt nhất các nhiệm vụ dạy học đã đặt ra

Chúng tôi thiết kế các trò chơi học tập dựa trên một số nguyên tắc sau:

Đảm bảo tính mục đích: Mục đích của trò chơi là phát huy tính tích cực

học tập của học sinh Vì vậy nhiệm vụ chơi, luật chơi và hành động của tròchơi đòi hỏi học sinh phải sử dụng các giác quan, các thao tác trí tuệ, đặc biệt

là thao tác tư duy như: phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, trừu tượng hóa, đểlĩnh hội kiến thức của bài học, môn học

Đảm bảo tính chất của hoạt động chơi: Mỗi trò chơi học tập phải là trò

chơi đích thực, thực sự hấp dẫn, kích thích tính tích cực, tự lập, sáng tạo củahọc sinh Những trò chơi nhằm tích cực hóa hoạt động học tập cho học sinhphải tạo cơ hội cho các em hứng thú, tự nguyện tham gia vào trò chơi, tích cựcvận dụng vốn hiểu biết và năng lực trí tuệ của mình để giải quyết nhiệm vụ họctập trong những hoàn cảnh chơi sinh động với yếu tố thi đua lẫn nhau

Đảm bảo tính hệ thống và tính phát triển: Các trò chơi được sắp xếp từ

đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó, tạo thành một hệ thống gồm các nhómtrò chơi nhằm nâng cao năng lực phát triển trí tuệ của học sinh

Đảm bảo tính đa dạng: Các trò chơi hệ thống phải đa dạng, phong phú tạo

cơ hội cho học sinh thực hành, vận dụng vốn hiểu biết thuộc nhiều lĩnh vựckhác nhau và khả năng tư duy của họ để giải quyết nhiệm vụ học tập trongnhững tình huống chơi đa dạng, phong phú

1.1.5 Quy trình thiết kế trò chơi trong dạy học Học vần

Với mỗi trò chơi, giáo viên tiến hành thông qua các bước sau:

Bước 1, giáo viên giới thiệu tên trò chơi và nêu mục đích của trò chơi Têntrò chơi phải hấp dẫn, dễ hiểu sẽ lôi cuốn học sinh tham gia chơi Mục đích tròchơi sẽ giúp các em định hình được mình tham gia chơi để làm gì? Mình sẽ tìmthấy kiến thức gì qua trò chơi này? Từ đó học sinh xác định được nhiệm vụ củamình khi chơi

Bước 2, chuẩn bị: Những đồ dùng cần thiết giáo viên và học sinh phảichuẩn bị để phục vụ cho chơi trò chơi

Bước 3, nêu luật chơi, cách chơi, hình thức chơi: Hướng dẫn cách chơi cụthể giúp các em hiểu được từng bước hoạt động mà mình phải tiến hành Luậtchơi rõ ràng giúp các em chơi tích cực, tự giác Luật chơi cần chỉ rõ quy địnhđối với người chơi và quy định thắng thua của người tham gia trò chơi, thời gianthực hiện trò chơi

Bước 4, tiến hành chơi trò chơi: Tổ chức người tham gia trò chơi: số ngườitham gia, số đội tham gia, quản trò Ở bước này các em sẽ quyết định kết quảcủa cuộc chơi, do đó các em phải cần phải làm việc tích cực, giáo viên cần phảiquan sát, nhắc nhở, giúp đỡ các em nếu các em còn lúng túng.

Bước 5, giáo viên nhận xét sau cuộc chơi Giáo viên hoặc trọng tài là họcsinh nhận xét về thái độ tham gia trò chơi của từng đội, những việc làm chưa tốtcủa các đội để rút ra kinh nghiệm Trọng tài công bố kết quả chơi của từng đội,

cá nhân và trao giải cho đội đoạt giải

1.2 Khái quát về phân môn Học vần

1.2.1 Mục tiêu của môn Học vần

Mục tiêu của dạy Học vần là dạy tiếng Việt cho trẻ em ở độ tuổi đi học trênkhắp các miền, vùng của đất nước với yêu cầu dạy chữ (đọc, viết) trên cơ sởphát triển và hoàn thiện các kĩ năng khác (nghe, nói) Nói cách khác, Học vầnnhằm rèn cho học sinh bốn kĩ năng đọc, viết, nghe, nói Dạy Học vần phải kếthợp cả hai mục tiêu cơ bản là dạy chữ và dạy âm: dạy chữ trên cơ sở dạy âm,dạy âm để dạy chữ Mục tiêu đặc biệt cần đạt được của Học vần chính là chữviết

Môn Học vần có vị trí quan trọng ở Tiểu học, là phân môn mở đầu của lớpđầu tiên ở bậc Tiểu học Từ việc nắm được mặt chữ, biết viết chữ, biết đọc trơntiếng, từ, câu, toàn bài… giúp các em có phương tiện để học tốt môn Tiếng Việt

và các môn học khác ở các lớp trên

1.2.2 Nội dung chương trình phân môn Học vần ở tiểu học

Theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại công văn số 832/BGDĐTDGTH, chương trình Học vần lớp 1 gồm 103 bài được học trong 24 tuần, mỗibài học 2 tiết, mỗi tiết 35 phút Cuối chương trình có 2 bài kiểm tra Học kì I:học 18 tuần gồm 76 bài Học kì II: học 6 tuần đầu, gồm có 27 bài

Chương trình dạy chữ (đọc, viết) trên cơ sở phát triển và hoàn thiện toàndiện các kĩ năng khác (nghe, nói) Ngữ liệu để học ở giai đoạn học chữ là những

từ ngữ, câu ngắn, đoạn ngắn, các thành ngữ, tục ngữ, ca dao… phù hợp với yêucầu học chữ và rèn kĩ năng Ngữ liệu học được lựa chọn phù hợp với đặc điểmlứa tuổi học sinh lớp 1, có tác dụng giáo dục và mở rộng sự hiểu bết cho họcsinh

Các kiểu dạng bài Học vần gồm:

Dạng 1: Làm quen với cấu trúc âm tiết qua con chữ e, b và các dấu thanh

Dạng 2: Dạy chữ ghi âm, vần mới.

Dạng 3: Bài ôn tập âm, vần

Cụ thể chương trình dạy học Học vần được bố trí gồm các bài học được tácgiả thống kê cụ thể qua bảng sau:

Bài 36: ay - ây Tập 1, trang 74

- Ôn tập cuối kì

1.2.3 Các phương pháp dạy học Học vần

Sách giáo khoa Tiếng Việt 1 được biên soạn trên cơ sở đổi mới phươngpháp dạy học song không phủ nhận các phương pháp truyền thống như: Phươngpháp giao tiếp, phương pháp luyện tập thực hành, phương pháp tổ chức trò chơihọc tập… Tuy nhiên việc sử dụng các phương pháp phải theo hướng tích cựchóa hoạt động học tập của học sinh

Trong dạy học Học vần, giáo viên thường sử dụng một số phương phápnhư: phương pháp giao tiếp, phương pháp trực quan, phương pháp phân tíchtổng hợp; phương pháp luyện tập thực hành và phương pháp trò chơi học tập

Trò chơi học tập trong dạy học Học vần nhằm mục đích hướng vào việccủng cố kiến thức, rèn luyện kĩ năng cho học sinh, đồng thời giúp học sinh duytrì hứng thú học tập.

Dù là hình thức học tập thú vị, hấp dẫn, song không vì thế mà lạm dụngphương pháp chơi học tập Trong giờ dạy học âm, vần, giáo viên cần phải phốiphương pháp trò chơi học tập với các phương pháp dạy học khác

2 Cơ sở thực tiễn của đề tài

2.1 Thực trạng thiết kế trò chơi học tập khi dạy học Học vần của sinh viên K37 ngành Giáo dục Tiểu học trường Cao đẳng Sư phạm

Tại trường Cao đẳng Sư phạm , nội dung dạy học Học vần được sắp xếp ởhọc kì 3 năm thứ 2 trong bộ môn Phương pháp dạy học tiếng Việt ở tiểu học 1

Ở chương 2- Phương pháp dạy học các phân môn, cụ thể trong phương pháp dạyhọc Học Vần, chương trình bố trí sinh viên học 10 tiết (4 tiết lí thuyết, 6 tiết thựchành) Trong đó chương trình dành thời lượng 1 tiết lí thuyết 1 tiết thực hành đểhướng dẫn dạy học Học vần theo chương trình Công nghệ Giáo dục Thời lượngcòn lại giảng viên hướng dẫn sinh viên dạy học Học vần là 3 tiết lí thuyết, 5 tiếtthực hành với 3 kiểu dạng bài: Dạng 1: Làm quen với cấu trúc âm tiết qua conchữ e, b và các dấu thanh; Dạng 2: Dạy chữ ghi âm, vần mới; Dạng 3: Bài ôn tập

âm, vần

Học kì 1, tôi được phân công trực tiếp giảng dạy tại hai lớp CĐTH K37A

và CĐTH K37B Sau khi sinh viên được trang bị xong nội dung kiến thức líthuyết dạy học Học vần, tôi giao nhiệm vụ cho sinh viên về nhà thiết kế giáo ándạy học Học vần trên cả ba kiểu dạng bài Cụ thể tôi yêu cầu sinh viên thựchành thiết kế giáo án ba bài trên cả ba dạng Dạng bài làm quen với cấu trúc âm

tiết qua con chữ e,b và các dấu thanh - bài 1: e (Tiếng Việt 1, tập một, tr.4-5) Dạng bài dạy âm vần mới- bài 12: i,a (Tiếng Việt 1, tập một, tr.26- 27) và bài 38: eo, ao (Tiếng Việt 1, tập một, tr.78- 79) Dạng bài Ôn tập - bài 37 Ôn tập

(Tiếng Việt 1, tập một, tr.76- 77)

Trước khi sinh viên thực hành tập giảng trước lớp, tôi tiến hành khảo sátthực trạng thiết kế trò chơi học tập khi dạy học Học vần của sinh viên K37ngành Giáo dục Tiểu học trường Cao đẳng Sư phạm theo hệ thống câu hỏi trên

3 lớp ngành Cao đẳng Sư phạm Tiểu học (145 sinh viên)

PHIẾU KHẢO SÁT SINH VIÊN VỀ THIẾT KẾ TRÒ CHƠI HỌC TẬP

KHI DẠY HỌC HỌC VẦN

1 Khi thiết kế giáo án dạy Học vần anh (chị) thường sử dụng nhữngphương pháp dạy học nào sau đây?

a Phương pháp giao tiếp, phương pháp luyện tập thực hành, phươngpháp trò chơi học tập

b phương pháp trực quan, phương pháp phân tích tổng hợp

a Khi học xong từ khóa; khi đã học xong bảng ôn tập; khi học sinhhọc xong câu ứng dụng

b Khi học sinh luyện nói hoặc củng cố bài học

c Cả hai phương án trên

5 Theo anh (chị) khi giáo viên sử dụng phương pháp trò chơi học tậptrong dạy học Học vần, học sinh sẽ:

a Rất thích, hào hứng tham gia

b Bình thường

c Căng thẳng, mệt mỏi sợ phải gọi trả lời

Thông qua phát phiếu điều tra và giáo án, tôi thu được kết quả như sau:

Câu hỏi 1: Trong tổng số 145 sinh viên thì không có 37 sinh viên lựa chọnđáp án a chiếm 25,51%; 35 sinh viên lựa chọn đáp án b chiếm 24,14 %; 73 sinhviên lựa chọn đáp án C chiếm 50,34%

Câu hỏi 2: Trong tổng số 145 sinh viên thì 81 sinh viên lựa chọn đáp án achiếm 55,86%; 60 sinh viên lựa chọn đáp án b chiếm 41,37%; 4 sinh viên lựachọn đáp án c chiếm 2,75%

Câu hỏi 3: Trong tổng số 145 sinh viên thì 47 sinh viên lựa chọn đáp án achiếm 32,41 %; 31 sinh viên lựa chọn đáp án b chiếm 21,37%; 67 sinh viên lựachọn đáp án c chiếm 46,2%

Câu hỏi 4: Trong tổng số 145 sinh viên thì 45 sinh viên lựa chọn đáp án achiếm 31,04 %; 50 sinh viên lựa chọn đáp án b chiếm 34,48%; 50 sinh viên lựachọn đáp án c chiếm 34,48%

Câu hỏi 5: Trong tổng số 145 sinh viên thì 140 sinh viên lựa chọn đáp án achiếm 95,55 %; 5 sinh viên lựa chọn đáp án b chiếm 4,45%; không có sinh viênlựa chọn đáp án c

Nhìn vào kết quả khảo sát chúng ta thấy phần lớn sinh viên đều biết trongdạy học Học vần phương pháp trò chơi học tập là phương pháp thường đượcgiáo viên sử dụng và việc thiết kế trò chơi học tập cho học sinh khi dạy học Họcvần là cần thiết Phần lớn sinh viên đều đồng quan điểm cho rằng sử dụng tròchơi học tập trong dạy Học vần làm cho học sinh hứng thú với bài giảng củagiáo viên

Tuy nhiên sinh viên chưa nắm rõ được các bước trong quy trình tổ chức tròchơi học tập cho học sinh Sinh viên chưa biết sử dụng trò chơi học tập vào thời

điểm nào của tiết học và chưa hiểu rõ mục đích của việc sử dụng trò chơi họctập khi dạy học Học vần.

Nguyên nhân của thực trạng trên: Phương pháp trò chơi học tập chỉ được

giáo viên vận dụng một phần trong quy trình cả tiết dạy học Học vần kết hợp vớicác phương pháp dạy học khác như phương pháp giao tiếp, phương pháp trựcquan, phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp luyện tập thực hành Trongthời lượng ba tiết lí thuyết trên lớp giảng viên chỉ đủ thời gian hướng dẫn sinhviên vận dụng các phương pháp vào giảng dạy và hướng dẫn sinh viên nắm chắcquy trình giảng dạy cho ba kiểu dạng bài Đa số sinh viên ý thức tự học chưa caonên chưa biết được các bước cần thực hiện, thời điểm sử dụng phương pháp tròchơi học tập

2.2 Thực trạng tổ chức trò chơi học tập khi dạy học Học vần của sinh viên K37 ngành Giáo dục Tiểu học trường Cao đẳng Sư phạm

Để tiến hành khảo sát thực trạng tổ chức trò chơi học tập khi dạy học Họcvần của sinh viên K37 ngành Giáo dục Tiểu học, tôi tiến hành quan sát sinh viênthực hành giảng trên lớp 5 tiết và theo dõi vi deo sinh viên tập giảng theo nhómcung cấp trên cả hai lớp CĐTH K37A, CĐTH K37B (88 sinh viên)

Các em thiết kế và tổ chức thực hành tập giảng ba bài trên cả ba dạng.Dạng bài làm quen với cấu trúc âm tiết qua con chữ e,b và các dấu thanh - bài 1:

e (Tiếng Việt 1, tập một, tr.4-5) Dạng bài dạy âm vần mới- bài 12: i,a (Tiếng Việt 1, tập một, tr.26- 27) và bài 38: eo, ao (Tiếng Việt 1, tập một, tr.78- 79) Dạng bài Ôn tập - bài 37 Ôn tập (Tiếng Việt 1, tập một, tr.76- 77)

Quan sát sinh viên thực hành tập giảng, tôi thu được kết quả như sau:

Thứ nhất, đa số sinh viên bỏ qua sử dụng phương pháp trò chơi học tậphoặc có tổ chức trò chơi học tập cho học sinh nhưng không hiệu quả

Thứ hai, nhiều sinh viên chưa nắm rõ các bước cần thực hiện khi tổ chứctrò chơi Vì thế trong quá trình thực hiện còn lúng túng, giải thích luật chơi,hướng dẫn cách chơi chưa rõ

Thứ ba, phần lớn sinh viên chưa biết lựa chọn thời điểm thích hợp để tổchức trò chơi học tập hoặc sinh viên chỉ biết tổ chức cho học sinh chơi trò chơisau khi học sinh học xong từ khóa

Nguyên nhân của thực trạng trên là do việc thiết kế giáo án dạy học Học

vần có sử dụng phương pháp trò chơi học tập của sinh viên chưa tốt dẫn tới khibước vào thực hành các em rất lúng túng, không hiểu khi đã thực hiện Phần lớn

sinh viên chưa tự giác tự học Sinh viên thực hành tập giảng theo nhóm chưanghiêm túc, chuẩn bị đồ dùng còn sơ sài Đây chính là một số những nguyênnhân dẫn tới kết quả thực hành tập giảng Học vần có sử dụng phương pháp tròchơi học tập của sinh viên chưa tốt.

Chương 1 tác giả đề tài đã đi tìm hiểu những nội dung về cơ sở lí luận, cơ

sở thực tiễn của đề tài nghiên cứu Đây là những cơ sở quan trọng để tác giảtriển khai hướng dẫn sinh viên thiết kế trò chơi học tập khi dạy học Học vầnđược trình bày ở chương 2 của đề tài

Chương 2: HƯỚNG DẪN SINH VIÊN THIẾT KẾ TRÒ CHƠI HỌC

TẬP KHI DẠY HỌC HỌC VẦN

1 Yêu cầu đối với việc thiết kế trò chơi học tập khi dạy học Học vần

Khi thiết kế trò chơi trong dạy học nói chung và thiết kế trò chơi dạy họctrong dạy học Học vần nói riêng, chúng ta cần tuân thủ một số yêu cầu nhấtđịnh Thiết kế trò chơi trong dạy học Học vần cần thực hiện theo các yêu cầusau:

Mục đích của trò chơi phải thể hiện được mục tiêu của bài học hoặc mộtphần của chương trình

Các dụng cụ chơi cần đơn giản, dễ làm hoặc dễ tìm kiếm tại chỗ

Luật chơi đơn giản để học sinh dễ nhớ, dễ thực hiện Cần đưa ra các cáchchơi có nhiều học sinh tham gia để tăng cường kĩ năng học tập hợp tác

Hình thức chơi đa dạng giúp học sinh được thay đổi các hoạt động học tậptrên lớp, giúp học sinh phối hợp các hoạt động trí tuệ với các hoạt động vậnđộng

Chọn quản trò có năng lực phù hợp với yêu cầu của trò chơi

Tổ chức trò chơi vào thời gian thích hợp của bài học để vừa làm cho họcsinh hứng thú học tập vừa hướng cho học sinh tiếp tục tập trung các nội dungkhác của bài học một cách có hệu quả

Giáo viên phải quan sát, theo dõi và bao quát lớp học để kịp thời giúp đỡ,khuyến khích, động viên người chơi khi cần thiết

2 Hướng dẫn sinh viên thiết kế trò chơi học tập khi dạy học Học vần

2.1 Các bước thực hiện

Một trò chơi thời gian tiến hành thường từ 3 đến 5 phút được thực hiệntheo các bước sau:

Bước 1, nêu tên trò chơi, nêu mục đích, giải thích ý nghĩa của trò chơi.Bước 2, chuẩn bị: Chuẩn bị những đồ dùng, dụng cụ cần thiết của giáo viên

và học sinh phục vụ cho việc chơi trò chơi

Bước 3, phổ biến luật chơi: Nêu rõ cách chơi, hiệu lệnh, phần việc và cáchthức làm việc (điền, viết, nói, đọc…) của mỗi thành viên trong đội tham gia tròchơi; đặt tên nhóm và ấn định số lượng thành viên tham gia trò chơi cho mỗinhóm Nêu rõ cách cho điểm đánh giá thường theo 3 yêu cầu: đúng, nhanh, đẹp.Bước 4, cách chơi: Trọng tài hô hiệu lệnh dứt khoát các nhóm đồng loạttiến hành Trọng tài quan sát, điều chỉnh giúp đỡ các thành viên về cách chơithường không cho tất cả các học sinh cùng làm một lúc mà nên cho lần lượtcùng làm dưới dạng tiếp sức, chia nhóm… Để tiến hành nhanh, giáo viênthường chia nhóm thành một số dãy bàn Mỗi nhóm cử số thành viên tham giatheo yêu cầu do giáo viên nêu ra; lên xếp hàng hoặc đứng tại chỗ tùy theo yêucầu của trò chơi

Bước 5, tổng kết trò chơi: Trọng tài kiểm tra kết quả để đánh giá cho điểm,nêu chỗ sai, sửa sai nếu có

2.2 Cách thiết kế trò chơi trong dạy học Học vần

Khi thiết kế trò chơi dạy học trong dạy học nói chung, chúng ta cần thựchiện theo các khâu bước đã dẫn ở trên Tuy nhiên trong dạy học Học vần, chúng

ta cần dựa trên các căn cứ phân loại trò chơi để có thể thiết kế trò chơi học tậpđạt được mục đích dạy học Có thể phân loại các trò chơi thành nhóm trò chơi trítuệ, nhóm trò chơi vận động, nhóm trò chơi phối hợp trí tuệ và vận động …Cũng có thể phân loại thành nhóm các trò chơi giới thiệu nội dung mới(gây hứng thú nhận thức); Nhóm trò chơi tìm hiểu tri thức (lĩnh hội tri thứcmới); Nhóm trò chơi củng cố ôn tập

Nhóm trò chơi giới thiệu nội dung mới: Những trò chơi này có thể sử dụng

khi bắt đầu vào tiết học, nó có tác dụng dẫn dắt học sinh tìm hiểu nội dung, họctập một cách tự nhiên, thoải mái và vui vẻ Không chỉ vậy, trò chơi này cònđược sử dụng khi chuyển tiếp sang một nội dung mới trong giờ học Cáchchuyển tiếp này giúp học sinh thay đổi trạng thái, kích thích hoạt động trí tuệ đểđạt được mục tiêu bài học

Nhóm trò chơi lĩnh hội tri thức mới: Dựa vào quan điểm “vùng phát triển

gần nhất” những loại trò chơi này nhằm huy động vốn hiểu biết của học sinh.Qua trò chơi này, giúp giáo viên nắm được trình độ nhận thức hiện tại của học

sinh mà đưa ra các yêu cầu cao hơn hướng đến vùng phát triển gần nhất Để sửdụng loại trò chơi này, giáo viên phải linh hoạt trong quá trình tổ chức vì mỗi

em có sự nhận thức khác nhau

Nhóm trò chơi củng cố ôn tập: Những trò chơi trong nhóm này được sử

dụng sau khi học sinh đã được học một nội dung đơn vị kiến thức nào đó Đểtham gia được trò chơi và mong muốn chiến thắng, học sinh phải tích cực huyđộng trí nhớ, tư duy và khả năng phản ứng nhanh của mình Điều đó, sẽ giúphọc sinh củng cố kiến thức, luyện tập kĩ năng một cách tự nhiên, tự giác và tíchcực

Với phạm vi nghiên cứu của mình, chúng tôi chỉ đưa ra những trò chơimang tính chất định hướng cho các bài học, phù hợp với nội dung phân môngiảng dạy mà chưa đi sâu vào tất cả các nhóm tiểu tiết trò chơi Mục đích của đềtài nhằm hướng dẫn sinh viên biết cách thiết kế trò chơi trong bài dạy cụ thể.Một số trò chơi học tập thường được sử dụng trong dạy học Học vần: Tròchơi tô chữ trên tranh để nhận mặt chữ ghi âm, vần mới và đọc trơn tiếng chứa

âm, vần vừa học Trò chơi chỉ đúng, nhanh các tiếng, từ có âm, vần vừa học Tròchơi ghép vần, thanh, phụ âm đầu tạo thành tiếng, đọc các tiếng đó Trò chơi đitìm lời thơ để luyện ghép tiếng nhanh và chọn từ có nghĩa phù hợp với việc diễnđạt chính xác ý của câu thơ Trò chơi nhìn ra xung quanh để tìm nhanh các tiếng

có chứa âm, vần mới Trò chơi viết thư trong nhóm để tập dùng từ chứa âm, vầnvừa tạo ra lời nói Trò chơi nối chữ với chữ để tạo thành từ có nghĩa, đọc được

từ đó Trò chơi viết đúng, nhanh, đẹp các tiếng, từ có âm, vần vừa học bằng chữviết thường…

Chẳng hạn khi dạy bài 55: eng, iêng (Tiếng Việt 1, tập 1 tr.112-113) giáo

viên có thể thiết kế trò chơi dạy học gồm các khâu bước và cách thức thực hiệnnhư sau:

1 TÊN TRÒ CHƠI: “Ai đúng, ai nhanh”

2 MỤC ĐÍCH CỦA TRÒ CHƠI

- Giờ học sôi nổi, HS hào hứng học tập

- Giúp các em nhớ, đọc được tiếng có vần eng, iêng, phân biệt được điểm

giống và khác nhau giữa hai vần

- Rèn luyện sự nhanh nhẹn cho HS

3 CHUẨN BỊ CHO TRÒ CHƠI

- GV chuẩn bị hai bảng phụ (A, B) Mỗi bảng giống như bảng dưới đây:

Tiếng có vần eng Tiếng có vần iêng

- Chuẩn bị bút lông hoặc phấn màu để học sinh làm bài

- Tìm sẵn một số tiếng có vần eng, iêng.

4 LUẬT CHƠI

- Bắt đầu chơi khi có hiệu lệnh

- Mỗi lần, mỗi em chỉ được điền một tiếng

5 CÁCH CHƠI

Chơi theo hình thức tiếp sức (nhóm 6)

- GV treo hai bảng phụ lên bảng lớp

- GV nêu cách chơi: Trên bảng, cô có hai bảng phụ A,B Cô mời hai nhómlên bảng (mỗi nhóm 6 em xếp theo thứ tự 1,2,3,4,5,6) Mỗi em được tìm và viết

một tiếng có vần eng hoặc iêng lên bảng phụ của nhóm mình Em số 1 của hai

nhóm lên viết xong, về chỗ, em số 2 lên Cứ thế cho đến hết 6 em

- Nhóm nào viết đúng, đẹp, nhanh là nhóm chiến thắng

- GV tổ chức cho HS chơi

6 NHẬN XÉT

- Kết quả, tinh thần, thái độ của các đội tham gia trò chơi

3 Hướng dẫn sinh viên thiết kế một số trò chơi học tập trong dạy học Học vần theo từng thời điểm

Trong dạy học Học vần, việc thiết kế và tổ chức trò chơi học tập thườngnhằm mục đích củng cố kiến thức cho học sinh Giáo viên có thể tổ chức tròchơi học tập cho học sinh ngay sau khi học xong từ khóa; sau khi đã học xongbảng ôn tập; sau khi học sinh học xong câu, bài ứng dụng; khi học sinh luyệnnói hoặc tổ chức cho học sinh chơi trò chơi ở khâu củng cố bài học

3.1 Thiết kế trò chơi sau khi học xong từ khóa

Mục đích của việc thiết kế trò chơi sau khi học sinh học xong từ khóanhằm mục đích khắc sâu kiến thức cho học sinh; rèn luyện sự nhanh nhạy chohọc sinh; không khí lớp học sôi nổi

Hình thức chơi: Tùy vào từng trò chơi, giáo viên có thể tổ chức cho họcsinh chơi theo hình thức cá nhân, chơi theo nhóm, tiếp sức…

Một số trò chơi có thể sử dụng: Nhanh mắt, nhanh tay; Đố bạn; Ai thínhtai

Ví dụ khi dạy bài 12: i,a sau khi giáo viên hướng dẫn học sinh học xong

các từ khóa bi, cá giáo viên có thể tổ chức cho học sinh chơi trò chơi nhằm mục

đích củng cố kiến thức cho học sinh

1 TÊN TRÒ CHƠI: “Đố bạn?”

GV có thể tổ chức cho HS chơi trò chơi này khi học xong từ khóa Giáoviên cũng có thể tổ chức cho các em chơi ở khâu củng cố bài học

2 MỤC ĐÍCH CỦA TRÒ CHƠI

- Rèn luyện sự nhanh nhạy trong giải câu đố

- Viết đúng được âm, tiếng vừa học

- Giúp các em phát huy được trí tưởng tượng

3 CHUẨN BỊ CHO TRÒ CHƠI

- GV chuẩn bị một bảng phụ ghi hai câu đố sau:

a) Một nét thẳng đứng nghiêm chào

Trên thêm dấu chấm, chữ nào nói ngay!

(Là chữ gì? )

b) Thân em nho nhỏ, tròn tròn

Chiều chiều những chú bé con bắn hoài

Thêm huyền tác dụng cho ai

Gửi thư đi khắp mọi nơi, mọi miền.

(Là những chữ gì? )

- HS chuẩn bị bảng con, phấn, khăn lau bảng

4 LUẬT CHƠI

- Bắt đầu chơi khi có hiệu lệnh

- Đã giải câu đố sai thì không được làm lại

5 CÁCH CHƠI: Theo hình thức chia nhóm.

- Giáo viên đưa bảng phụ lên

- Giáo viên nêu cách chơi: Cô sẽ chia lớp thành các nhóm 4 Trên bảng cóhai câu đố Mỗi câu đố cô sẽ đọc ba lần để các em nghe

- Đầu tiên cô sẽ đọc câu đố 1 Các nhóm nhớ lắng nghe cho kĩ Sau khinghe xong, mỗi nhóm trao đổi với nhau xem câu đố nói về chữ gì (âm gì) các

em vừa học Tìm được xong, nhóm ghi lên bảng con của nhóm mình Khi nghe

cô gõ thước xuống bàn một cái, các nhóm giơ bảng con của nhóm mình lên.Nhóm nào làm đúng, viết đẹp sẽ được khen

- Câu đố 2: Cách làm tương tự như làm ở câu đố 1

* Kết quả đúng: Câu đố 1: chữ i, câu 2: chữ bi (tên hòn bi) và chữ bì (bì

thư)

6 NHẬN XÉT

- Kết quả, tinh thần, thái độ của các đội tham gia trò chơi

3.2 Thiết kế trò chơi sau khi học xong bảng ôn tập

Mục đích của việc thiết kế trò chơi sau khi học sinh học xong bảng ôn tậpnhằm mục đích củng cố, khắc sâu kiến thức cho học sinh; rèn luyện sự nhanhnhạy cho học sinh; giúp cho học sinh nhớ được các vần ôn, tiếng chứa vần ôn.Hình thức chơi: tùy vào từng trò chơi cụ thể, giáo viên có thể tổ chức chohọc sinh chơi theo hình thức cá nhân, chơi cả lớp, chơi theo nhóm, tiếp sức…Một số trò chơi có thể sử dụng: Ai quan sát giỏi, Ai nhớ giỏi, Tàu chởhàng, Cắm hoa…

Ví dụ khi dạy bài 37: Ôn tập; sau khi học sinh đã học xong bảng ôn tập,

giáo viên có thể tổ chức cho học sinh chơi trò chơi, nhằm giúp học sinh ôn tậpcác vần, rèn luyện trí nhớ, rèn luyện cho học sinh trả lời đủ câu đủ ý

1 TÊN TRÒ CHƠI: “Ai nhớ giỏi?”

Giáo viên tổ chức cho các em chơi sau khi đã học xong bảng ôn tập

2 MỤC ĐÍCH CỦA TRÒ CHƠI

- Giờ học sôi nổi, học sinh hào hứng học tập

- Giúp học sinh nhớ được các vần ôn

- Rèn luyện trí nhớ và sự nhanh nhẹn cho học sinh

- Rèn luyện cho học sinh trả lời đủ câu, đủ ý

3 CHUẨN BỊ CHO TRÒ CHƠI

GV chuẩn bị bảng cài, thẻ từ cài trên bảng như bảng dưới đây:

nải chuối múi bưởi máy bay nhảy dây đôi đũa tuổi thơmáy bay cối xay ngày họi cây cối vây cá tuổi thơtươi cười cái túi gửi quà vui vẻ đồ chơi cái chổi

4 LUẬT CHƠI

- Bắt đầu chơi khi có hiệu lệnh

- Mỗi em chỉ được phát biểu một lần

5 CÁCH CHƠI: Chơi cả lớp.

* Chơi lần 1 Giáo viên đưa bảng cài lên

- Giáo viên nêu cách chơi: Cô sẽ cho các em đọc ba lần tất cả các chữ cáitrên bảng cài Sau đó, cô dành 1 phút để các em quan sát lại nhiều lần các thẻ từ

trên bảng cài Cô sẽ quay bảng cài lại và thay đổi vị trí của hai thẻ từ ở 2 hàngtrên, không cho các em biết Nhiệm vụ của các em là hãy xếp lại các thẻ từ chođúng vị trí ban đầu.

- Cho học sinh xung phong trả lời

* Chơi lần 2

- Giáo viên nêu cách chơi: Cô sẽ quay bảng cài lại và thay đổi vị trí của 4thẻ từ không cho các em biết Nhiệm vụ của các em là xếp các thẻ từ trở về vị tríban đầu

* Chơi lần 3: Giáo viên có thể cho học sinh quan sát cả 4 hàng thẻ từ trênbảng cài và thay đổi một vài vị trí các từ trong 4 hàng đó rồi cho HS làm bài

- Cho học sinh chơi

6 NHẬN XÉT

- Kết quả, tinh thần, thái độ của các đội tham gia trò chơi

3.3 Thiết kế trò chơi sau khi học sinh học xong câu ứng dụng

Mục đích của việc thiết kế trò chơi sau khi học sinh học xong từ khóanhằm mục đích củng cố, khắc sâu kiến thức cho học sinh; rèn luyện sự nhanhnhạy cho học sinh; không khí lớp học sôi nổi

Hình thức chơi: tùy vào từng trò chơi, giáo viên có thể tổ chức cho họcsinh chơi theo hình thức cá nhân, chơi theo nhóm, tiếp sức…

Một số trò chơi có thể sử dụng: Tìm tiếng, Tìm từ, Truyền tin, Nối ô chữ,Chiếc nón kì diệu

Ví dụ khi dạy bài 38: eo, ao; sau khi học sinh học xong câu ứng dụng, giáo

viên có thể tổ chức cho học sinh chơi trò chơi nhằm mục đích giúp các em nhớ

và đọc được vần eo, ao, phân biệt được hai vần

1 TÊN TRÒ CHƠI: “Ai đúng, ai nhanh?”

Giáo viên tổ chức cho các em chơi sau khi học xong câu ứng dụng

2 MỤC ĐÍCH CỦA TRÒ CHƠI

- Giờ học sôi nổi, học sinh hào hứng học tập

- Giúp các em nhớ và đọc được vần eo, ao, phân biệt được hai vần

- Rèn luyện sự nhanh nhẹn cho học sinh

3 CHUẨN BỊ CHO TRÒ CHƠI

- GV cần chuẩn bị hai bảng phụ (A, B) Mỗi bảng giống như bảng dướiđây:

1 chú m…… 4 l…… trèo

2 ngôi s…… 5 trái đ…….

3 cái k…… 6 ch… cờ

- Chuẩn bị bút lông hoặc phấn màu để học sinh làm bài

4 LUẬT CHƠI

- Bắt đầu chơi khi có hiệu lệnh

- Mỗi lần mỗi em chỉ được điền một vần

5 CÁCH CHƠI: Chơi theo hình thức tiếp sức (nhóm 6)

- Giáo viên đưa hai bảng phụ lên bảng lớp

- Giáo viên nêu cách chơi: Trên bảng, cô có hai bảng phụ A, B Cô mời hainhóm lên bảng (mỗi nhóm 6 em xếp theo thứ tự 1, 2, 3, 4, 5, 6) Mỗi em lênbảng được chọn vần eo hoặc ao điền vào chỗ còn trống thích hợp trong bảng phụcủa nhóm mình Em số 1 của hai nhóm lên điền xong, em số 2 lên Cứ thế chođến hết 6 em

- Nhóm nào điền đúng, đẹp, nhanh là nhóm đó thắng

- Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi

6 NHẬN XÉT

- Kết quả, tinh thần, thái độ của các đội tham gia trò chơi

3.4 Thiết kế trò chơi ở phần luyện nói

Mục đích của việc thiết kế trò chơi sau khi học sinh học xong từ khóanhằm mục đích củng cố kiến thức cho học sinh; rèn luyện sự nhanh nhạy chohọc sinh, rèn học sinh nói đủ câu, đủ ý; giờ học sôi nổi, học sinh hào hứng họctập

Hình thức chơi: tùy vào từng trò chơi, giáo viên có thể tổ chức cho học sinhchơi theo hình thức cá nhân, chơi theo nhóm, tiếp sức…

Một số trò chơi có thể sử dụng: Đố em, Hỏi- Đáp, Kể cho bạn nghe

Ví dụ khi dạy bài 71: et, ết Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi.

1 TÊN TRÒ CHƠI: “Hỏi - Đáp”

Giáo viên tổ chức cho các em chơi trong phần luyện nói

2 MỤC ĐÍCH CỦA TRÒ CHƠI

- Giờ học sôi nổi, HS hào hứng học tập

- Rèn trí nhớ và óc quan sát cho HS

- Rèn luyên học sinh tự tin khi nói

3 CHUẨN BỊ CHO TRÒ CHƠI

- Giáo viên chuẩn bị trước một số câu hỏi và câu trả lời theo chủ đề tròchơi (chợ Tết) Ví dụ:

Hỏi: - Được đi chợ Tết với bố mẹ, bạn thấy những gì?

Đáp: - Mình thấy mọi người bán rất nhiều hoa

Hỏi: - Bạn còn thấy gì nữa không?

Đáp: - Mình thấy rất nhiều kẹo bánh được bày bán trên các sạp hàng…

4 LUẬT CHƠI

- Bắt đầu chơi khi có hiệu lệnh

- Mỗi lần mỗi em chỉ được điền một vần

5 CÁCH CHƠI

Chơi theo nhóm đôi

- Giáo viên nêu cách chơi: Cô chia các em thành từng nhóm đôi (hai emngồi gần nhau làm thành một nhóm, tự phân em số 1, em số 2) Em số 1 hỏitrước, em số 2 trả lời Sau đó đổi lại, em số 2 hỏi, em số 1 trả lời Chủ đề các emcần hỏi và trả lời là: Đi chợ Tết, bạn thấy những gì?

- GV tổ chức cho HS chơi

- GV cho một số nhóm lên hỏi – đáp trước lớp

6 NHẬN XÉT

- Kết quả, tinh thần, thái độ của các đội tham gia trò chơi

3.5 Thiết kế trò chơi ở khâu củng cố bài học

Mục đích của việc thiết kế trò chơi sau khi học sinh học xong từ khóanhằm mục đích khắc sâu kiến thức cho học sinh; rèn luyện sự nhanh nhạy chohọc sinh; không khí lớp học sôi nổi

Hình thức chơi: tùy vào từng trò chơi, giáo viên tổ chức cho học sinh chơitheo hình thức cá nhân, chơi theo nhóm, tiếp sức…

Một số trò chơi có thể sử dụng: Cây nở hoa, Tinh mắt, nhanh tay, Bác đưathư, Đố bạn…

Ví dụ sau khi học sinh học xong bài 1: e, giáo viên tổ chức trò chơi học tập

giúp học sinh nhận diện chữ e nhanh chóng

1 TÊN TRÒ CHƠI: “Tinh mắt, nhanh tay”

2 MỤC ĐÍCH CỦA TRÒ CHƠI

- Giúp học sinh nhận diện được chữ e một cách nhanh chóng.

- Nhanh tay dùng phấn (bút màu) đánh dấu nhân (x) vào ô có chữ e.

- Giúp các em mạnh dạn trước tập thể lớp

- Giúp các em khắc sâu kiến thức vừa học trong bài.

- Đã đánh dấu sai thì không được đánh lại

3 CHUẨN BỊ CHO TRÒ CHƠI

- Hai bảng phụ (bằng giấy rô-ki) gọi là bảng A và bảng B

+ Mặt trước của hai bảng phụ có viết (hoặc đánh máy) 30 chữ cái in thườngnhư kiểu chữ trong sách giáo khoa (Cỡ chữ đủ học sinh cả lớp nhìn thấy rõ),

trong đó, ít nhất mỗi bảng có 6 chữ e, xếp lộn xộn không theo thứ tự để tổ chức

- Bắt đầu chơi khi có hiệu lệnh

- Mỗi em chỉ được đánh dấu theo số lần quy định của GV

5 CÁCH CHƠI

a) Mức độ dễ: Thi theo hình thức cá nhân

- Giáo viên đính hai bảng phụ lên bảng lớp (ngang hàng nhau và vừa tầmvới của học sinh), như hai bảng A và B dưới đây:

Bảng A Bảng B

- Giáo viên nêu cách chơi:

+ Cô có hai bảng phụ gồm

nhiều chữ cái, trong đó có một số chữ e các em vừa học Mỗi lần cô gọi hai em

lên bảng Nhiệm vụ của các em là dùng bút màu (phấn màu) đánh dấu (x) vào ô

có chữ e trên bảng của mình Mỗi em được đánh dấu hai lần Em nào đánh dấuđúng mà xong trước là em đó thắng Khi có hiệu lệnh thì các em mới bắt đầulàm bài

+ Cả lớp nhìn lên bảng theo dõi các bạn làm bài

b) Mức độ khó: Thi theo hình thức tiếp sức.

GV lật mặt sau của hai bảng phụ đã chép sẵn những câu thơ sau

Cô dạy em tập viết

Gió đưa thoảng hương nhài

Nắng ghé vào cửa lớp

Cô dạy em tập viết Gió đưa thoảng hương nhài Nắng ghé vào cửa lớp

- Giáo viên nêu cách chơi:

+ Cô chia những em tham gia chơi làm hai đội (hoặc nhóm): đội A và đội

B Mỗi đội có 4 em, với số thứ tự 1, 2, 3, 4 Các em đứng thành hàng dọc Đội A

sẽ làm bài trên bảng A, đội B làm bài trên bảng B Khi có hiệu lệnh, hai em số 1

sẽ lên lấy bút màu (hoặc phấn màu) khoanh tròn (hoặc gạch dưới) con chữ e cótrong các tiếng ở những câu thơ trên bảng của đội mình (Mỗi em khoanh trònmột con chữ e) Khoanh xong, em số 1 trở về đội của mình, vỗ nhẹ tay vào vaibạn số 2 của đội Em số 2 lên làm bài, kết thúc Đội nào khoanh đúng, nhanh,đẹp là đội đó thắng

+ Cả lớp chú ý theo dõi hai đội để nhận xét bài làm của bạn

6 NHẬN XÉT

- Kết quả, tinh thần, thái độ của các đội tham gia trò chơi

Như vậy, chương 2 của đề tài, tác giả đã hướng dẫn sinh viên thiết kế tròchơi học tập khi dạy học Học vần Cụ thể chương này, đề tài đã đưa ra nhữngyêu cầu đối với việc thiết kế trò chơi học tập trong dạy học Học vần; hướng dẫnsinh viên cách thiết kế trò chơi học tập trong dạy học Học vần; hướng dẫn sinhviên thời điểm thiết kế trò chơi học tập trong dạy học Học vần Việc hướng dẫnsinh viên đạt được hiệu quả sẽ được kiểm chứng ở chương 3 thực nghiệm sưphạm

Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

3.2 Đối tượng thực nghiệm

Để đạt được mục đích thực nghiệm, chúng tôi lựa chọn đối tượng thựcnghiệm là sinh viên lớp CĐTH K37A (45 sinh viên) và sinh viên lớp CĐTH K37B (48 sinh viên) là lớp đối chứng Đây là hai lớp tôi trực tiếp giảng dạy tronghọc kì 1 năm học 2018- 2019

3.3 Thời gian thực nghiệm

Thời gian thực nghiệm được thực hiện ở học kì 1 năm học 2018-2019 Nộidung hướng dẫn sinh viên thiết kế giáo án thực hiện ở (tuần 5, học kì 1) Nộidung hướng dẫn sinh viên tổ chức hoạt động dạy học thực hiện ở (tuần 8 đếntuần 15, học kì 1) theo phân phối chương trình

3.4 Nội dung thực nghiệm

Giảng viên giao nhiệm vụ cho sinh viên thiết kế giáo án theo nhóm bài dạytheo yêu cầu của giáo viên có sử dụng phương pháp trò chơi học tập và tổ chứcthực hành giảng theo nhóm (mỗi tổ một nhóm)

3.5 Phương pháp thực nghiệm

Chúng tôi tiến hành thực nghiệm nội dung thiết kế và tổ chức trò chơi dạyhọc khi dạy học Học vần trên hai lớp CĐTH để đối sánh Lớp CĐTH K37A tôitiến hành hướng dẫn thiết kế và tổ chức dạy học Học vần có sử dụng phươngpháp trò chơi học tập còn lớp CĐTH K37B chúng tôi không hướng dẫn Trongquá trình thực nghiệm sư phạm, chúng tôi thực hiện theo cách thức:

Khảo sát sinh viên về tầm quan trọng, mục đích của việc thiết kế giáo án có

sử dụng phương pháp trò chơi học tập, các bước thực hiện khi thiết kế trò chơihọc tập khi dạy học Học vần

Đánh giá việc thiết kế giáo án thông qua các bài dạy do giáo viên yêu cầu.Quan sát quá trình thực hành giảng của sinh viên chúng tôi quay vi deo đểđánh giá kết quả thực nghiệm

Tổ 1 - Dạng bài 1: Làm quen với âm và chữ

Bài 1: e (Tiếng Việt 1, tập 1, tr 4-5)

I Mục tiêu

- HS làm quen và nhận biết được chữ và âm e.

- Bước đầu nhận thức được mối liên hệ giữa chữ và tiếng chỉ đồ vật, sự vật.Phát triển lời nói tự nhiên theo chủ đề: Trẻ em và loài vật đều có lớp họccủa mình

II Chuẩn bị

- Giấy ô li có viết chữ cái e phóng to, hoặc bảng có kẻ ô để viết mẫu chữ e.

- Sợi dây (hoặc vật tương tự chữ e) để minh họa nét cho chữ e.

- Tranh minh họa (hoặc các vật mẫu) các tiếng: bé, me, xe, ve.

- Tranh minh họa phần luyện nói về các lớp học của loài chim, ve, ếch, gấu,

và của HS

- Bộ chữ cái thực hành tiếng Việt 1

- Vở bài tập

III Hoạt động dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

* Tiết 1: 35 phút

1 Giới thiệu bài

- GV treo tranh SGK phóng to, cho HS quan

sát tranh thảo luận và trả lời các câu hỏi:

+ Tranh vẽ ai?

+ Tranh vẽ những gì nữa?

- GV: các tiếng bé, me, ve, xe giống nhau ở

chỗ đều có âm e, GV chỉ chữ e và phát âm: e

2 Dạy chữ ghi âm

- GV hướng dẫn HS chơi trò chơi:

1 TÊN TRÒ CHƠI: “Tinh mắt, nhanh tay”