Tổng quan về thị trường chứng khoán cho người mới bắt đầu

VIETWAY EDU Think different – Do different CƠ CẤU CỦA TTCK  Thị trường sơ cấp: tổ chức phát hành lần đầu đưa chứng khoán vào lưu thông  Thị trường thứ cấp: tổ chức mua đi bán lại ch

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

trường mà ở nơi đó các giao dịch mua

bán chứng khoán được thực hiện thông qua tổ chức trung gian là các công ty

chứng khoán.

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Chứng khoán là gì?

Chứng khoán: là một loại hàng hóa tài

chính trên thị trường Chứng khoán bao gồm: cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư …

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Bản chất của TTCK

1. Thị trường chứng khoán là nơi tập trung và

phân phối các nguồn vốn tiết kiệm để phân phối lại cho những ai muốn sử dụng các

nguồn tiết kiệm đó theo giá mà người sử dụng sẵn sàng trả và theo phán đoán của thị trường về khả năng sinh lời từ các dự án

của người sử dụng Chuyển từ tư bản sở hữu sang tư bản đầu tư

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

2 Thị trường chứng khoán là định chế tài chính trực

tiếp: cả chủ thể cung và cầu vốn đều tham gia vào thị trường một cách trực tiếp Ngược với cách tài trợ gián tiếp được thực hiện thông qua các trung gian tài chính, những người có vốn có khi có đủ điều kiện về môi trường tài chính, pháp lý… sẽ trực tiếp đầu tư và sản xuất, kinh doanh không cần qua các trung gian tài chính mà chuyển vốn thông qua TTCK, một thị trường dẫn vốn trực tiếp

từ người có vốn sang người cần vốn theo nguyên tắc đầu tư.

Bản chất của TTCK

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Chức năng của TTCK

1. Huy động vốn đầu tư cho nền kinh tế

2. Cung cấp môi trường đầu tư cho công

chúng

3. Tạo tính thanh khoản cho các chứng

khoán

4. Đánh giá hoạt động của doanh nghiệp

5. Tạo môi trường giúp chính phủ thực

hiện các chính sách vĩ mô

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

CƠ CẤU CỦA TTCK

 Thị trường sơ cấp: tổ chức phát

hành lần đầu đưa chứng khoán vào lưu thông

 Thị trường thứ cấp: tổ chức mua đi

bán lại chứng khoán đã được phát hành

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

CƠ CẤU CỦA TTCK

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

PHÂN LOẠI TTCK

1 Theo phương thức hoạt động:

 Giao dịch tập trung: sở giao dịch

 Giao dịch phi tập trung: thị trường O.T.C

2 Theo công cụ lưu thông:

 Thị trường cổ phiếu

 Thị trường trái phiếu

 Thị trường chứng khoán phái sinh

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

PHÂN LOẠI TTCK

Là thị trường tập trung Thị trường phi tập trung

Mua bán các chứng khoán đã

niêm yết Mua bán các chứng khoán chưa đăng ký niêm yết

Là thị trường đấu giá hoặc

thương lượng Là thị trường thương lượng

Chịu sự kiểm soát của

UBCKQG Chịu sự kiểm soát của hiệp hội các nhà KDCK

Giao dịch bằng thủ công, bán

điện tử hoặc điện tư Giao dịch hoàn toàn bằng điện tử

2 Nhà đầu tư: nhà đầu tư cá nhân và tổ chức

3 Cơ quan quản lý vĩ mô: chính phủ, UBCKQG,

Bộ tài chính…

4 Sở giao dịch

5 Các công ty chứng khoán

phát hành các chứng khoán.

Đối với việc hành cổ phiếu: Nguồn vốn huy động từ việc phát hành cổ phiếu không cấu thành một khoản nợ mà công ty phải có trách nhiệm hoàn trả cũng như áp lực về khả năng cân đối thanh khoản của công ty sẽ giảm rất nhiều, trong khi sử dụng các phương thức khác như phát hành trái phiếu công ty, vay nợ từ các tổ chức tín

dụng thì hoàn toàn ngược lại

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

CÁC THÀNH PHẦN THAM GIA TTCK

2-Nhà đầu tư : Là những người thực sự mua

và bán chứng khoán trên TTCK (Nhà đầu tư

cá nhân và Nhà đầu tư có tổ chức)

 Nhà đầu tư cá nhân: là những người có vốn nhàn

rỗi tạm thời, tham gia mua bán trên TTCK với mục đích kiếm lời.

 Nhà đầu tư có tổ chức: là các định chế đầu tư thường xuyên mua bán chứng khoán với số lượng

lớn trên thị trường.

cho thị trường phát triển.

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

CÁC THÀNH PHẦN THAM GIA TTCK

4-Sở giao dịch: Là cơ quan thực hiện vận

hành thị trường (cung cấp các điều kiện và phương tiện giao dịch mua bán chứng khoán cũng như các dịch vụ cho việc phát hành

chứng khoán) và ban hành những quyết định điều chỉnh các hoạt động giao dịch chứng

khoán trên Sở phù hợp với các quy định của luật pháp và UBCK.

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

CÁC THÀNH PHẦN THAM GIA TTCK

5-Các công ty chứng khoán: Là những công

ty hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán, có thể đảm nhận một hoặc nhiều trong số các nghiệp vụ chính là môi giới,quản lý quỹ đầu

tư, bảo lãnh phát hành,tư vấn đầu tư chứng khoán và tự doanh.

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

 Cổ phiếu: Cổ phiếu là giấy chứng

nhận sở hữu cổ phần được cấp cho

cổ đông Đó là chứng từ xác nhận quyền

sở hữu và lợi ích hợp pháp của người

sở hữu cổ phiếu (nhà đầu tư) đối với tài sản hoặc vốn của công ty cổ phần.

CỔ PHẦN - CỔ PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

CỔ PHẦN - CỔ PHIẾU

Có 2 loại cổ phiếu: cổ phiếu thông thường và

cổ phiếu ưu đãi

 Cổ phiếu thường: là loại cp mà cổ đông sở

hữu cổ phiếu thông thường có quyền hạn và trách nhiệm đối với công ty như: Được chia cổ tức theo kết quả kinh doanh; Được quyền bầu

cử, ứng cử vào bộ máy quản trị và kiểm sóat công ty; Và phải chịu trách nhiệm về sự thua lỗ hoặc phá sản tương ứng với phần vốn góp của mình.

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

CỔ PHẦN - CỔ PHIẾU

Có 2 loại cổ phiếu: cổ phiếu thông thường và

cổ phiếu ưu đãi

 Cổ phiếu ưu đãi: là giấy chứng nhận phần vốn

cho các cổ đông được ưu tiên Các cổ đông sở hữu cổ phiếu ưu đãi cũng là hình thức đầu tư vốn cổ phần như cổ phiếu thông thường nhưng quyền hạn và trách nhiệm hạn chế như: lợi tức

cố định; không có quyền bầu cử, ứng cử v.v

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

CỔ PHẦN - CỔ PHIẾU

 Cổ tức: là khoản lợi nhuận ròng được trả

cho mỗi cổ phần Cổ tức được lấy từ nguồn lợi nhuận của công ty sau khi đã thực hiện các nghĩa vụ về tài chính Mức chi trả cũng như hình thức chi trả cổ tức tùy thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty và do Hội đồng Quản trị hoặc Đại hội cổ đông quyết định Trong trường hợp công ty kd không có lời thì cổ đông cũng không nhận được cổ tức

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

QUỸ ĐẦU TƯ VÀ CHỨNG CHỈ QŨY

 Quỹ đầu tư: là một định chế tài chính trung gian

phi ngân hàng thu hút tiền nhàn rỗi từ các nguồn khác nhau để đầu tư vào các cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ, hay các loại tài sản khác như bất động sản hay cho thuê tài chính …

 Tất cả các khoản đầu tư này đều được quản lý

chuyên nghiệp, chặt chẽ bởi công ty quản lý quỹ, ngân hàng giám sát và cơ quan thẩm quyền khác Hiện nay trên TTCK VN có 2 công ty quản lý quỹ là VF1 và PRUDENTIAL.

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

QUỸ ĐẦU TƯ VÀ CHỨNG CHỈ QŨY

 Chứng chỉ quỹ: Là một loại chứng khoán mà

do quỹ đầu tư phát hành ra công chúng với

số lượng nhất định và quỹ hay công ty quản

lý quỹ không có nghĩa vụ phải mua lại chứng chỉ quỹ từ người đầu tư trong thời gian hoạt động của quỹ Chứng chỉ quỹ VF1

và BF1 hiện nay đang dược giao dịch như một loại chứng khoán thông thường khác

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

1. Các nguồn lợi tức thu được từ trái phiếu

2. Đặc điểm

3. Phân loại trái phiếu

4. Lợi ích khi đầu tư trái phiếu

5. Bất lợi khi đầu tư trái phiếu

6. Một số vấn đề nhà đầu tư cần lưu ý khi đầu

tư vào trái phiếu

7. Khi nào cổ phiếu, trái phiếu chính thức bị

huỷ bỏ niêm yết?

TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

1. Lãi suất định kỳ: Được trả theo lãi suất

cuống phiếu thường là một năm một lần hoặc nhiều lần

2. Lãi của lãi: Sinh ra khi các khoản lãi định

kỳ không bị tiêu dùng mà được tiếp tục tái đầu tư

3. Chênh lệch giá: Khoản chênh lệnh giữa giá

mua vào và giá bán ra của trái phiếu

CÁC NGUỒN LỢI TỨC THU ĐƯỢC

TỪ TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

2.1 Một trái phiếu thông thường có

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

ĐẶC ĐiỂM

Trái phiếu thể hiện quan hệ chủ nợ – con

nợ giữa người phát hành và người đầu tư

Phát hành trái phiếu là đi vay vốn Mua trái phiếu là cho người phát hành vay vốn và như vậy, trái chủ là chủ nợ của người phát hành Là chủ nợ, người nắm giữ trái phiếu (trái chủ) có quyền đòi các khoản thanh toán theo cam kết về khối lượng và thời hạn, song

không có quyền tham gia vào những vấn đề của bên phát hành.

Cung cầu vốn trên thị trường tín dụng

Lượng cung cầu vốn đó lại tuỳ thuộc vào chu kỳ kinh tế, động thái chính sách của ngân hàng trung ương, mức độ thâm hụt ngân sách của chính phủ và phương thức tài trợ thâm hụt đó

Thời gian đáo hạn của trái phiếu Nếu các trái phiếu có mức rủi ro như nhau, nhìn

chung thời gian đáo hạn càng dài thì lãi suất càng cao

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

3.1 Căn cứ vào việc có ghi danh

hay không 3.2 Căn cứ vào đối tượng phát

hành trái phiếu

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

3.1 Căn cứ vào việc có ghi danh hay không

 Trái phiếu vô danh: là trái phiếu không mang

tên trái chủ, cả trên chứng chỉ cũng như trên sổ sách của người phát hành Những phiếu trả lãi đính theo tờ chứng chỉ, và khi đến hạn trả lãi, người giữ trái phiếu chỉ việc xé phiếu trả lãi ra

và mang tới ngân hàng nhận lãi Khi trái phiếu đáo hạn, người nắm giữ nó mang chứng chỉ tới ngân hàng để nhận lại khoản cho vay.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

3.1 Căn cứ vào việc có ghi danh hay không:

 Trái phiếu ghi danh: là loại trái phiếu có ghi tên

và địa chỉ của trái chủ, trên chứng chỉ và trên sổ của người phát hành Hình thức ghi danh có thể chỉ thực hiện cho phần vốn gốc, cũng có thể là ghi danh toàn bộ, cả gốc lẫn lãi Dạng ghi danh toàn

bộ mà đang ngày càng phổ biến là hình thức ghi

sổ Trái phiếu ghi sổ hoàn toàn không có dạng vật chất, quyền sở hữu được xác nhận bằng việc lưu giữ tên và địa chỉ của chủ sở hữu trên máy tính.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu

 Trái phiếu chính phủ: là những trái phiếu do chính phủ

phát hành nhằm mục đích bù đắp thâm hụt ngân sách, tài trợ cho các công trình công ích, hoặc làm công cụ

điều tiết tiền tệ.

 Trái phiếu chính phủ là loại chứng khoán không có

rủi ro thanh toán và cũng là loại trái phiếu có tính thanh khoản cao Do đặc điểm đó, lãi suất của trái phiếu chính phủ được xem là lãi suất chuẩn để làm căn cứ ấn định lãi suất của các công cụ nợ khác có cùng kỳ hạn.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu:

 Trái phiếu công trình: là loại trái phiếu

được phát hành để huy động vốn cho những mục đích cụ thể, thường là để xây dựng

những công trình cơ sở hạ tầng hay công trình phúc lợi công cộng Trái phiếu này có thể do chính phủ trung ương hoặc chính

quyền địa phương phát hành.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu:

 Trái phiếu công ty:

* Là các trái phiếu do các công ty phát hành để vay vốn dài hạn Trái phiếu công

ty có đặc điểm chung sau:

+ Trái chủ được trả lãi định kỳ và trả

gốc khi đáo hạn

+ Không được tham dự vào các quyết

định của công ty

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu :

 Trái phiếu công ty:

+ Có loại trái phiếu không được trả lãi định kỳ, người mua được mua dưới mệnh giá và khi đáo hạn được nhận lại mệnh giá.

+ Khi công ty giải thể hoặc thanh lý, trái phiếu được ưu tiên thanh toán trước các cổ phiếu.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu:

 Trái phiếu công ty:

* Trái phiếu công ty bao gồm những loại sau:

+ Trái phiếu có đảm bảo: là trái phiếu được

đảm bảo bằng những tài sản thế chấp cụ thể, thường là bất động sản và các thiết bị Người nắm giữ trái phiếu này được bảo vệ ở một mức

độ cao trong trường hợp công ty phá sản, vì họ

có quyền đòi nợ đối với một tài sản cụ thể

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu

 Trái phiếu công ty:

* Trái phiếu công ty bao gồm những loại sau:

+ Trái phiếu không bảo đảm: Trái phiếu tín

chấp không được đảm bảo bằng tài sản mà được đảm bảo bằng tín chấp của công ty Nếu công ty bị phá sản, những trái chủ của trái phiếu này được giải quyết quyền lợi sau các trái chủ có bảo đảm, nhưng trước cổ đông.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu:

 Trái phiếu công ty:

+ Trái phiếu không bảo đảm: Các trái phiếu tín chấp có thể chuyển đổi cho phép trái chủ được quyền chuyển trái phiếu thành cổ phiếu thường của công ty phát hành Tuỳ theo quy định, việc chuyển đổi có thể được tiến hành vào bất cứ thời điểm

nào, hoặc chỉ vào những thời điểm cụ thể xác định.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu:

 Trái phiếu công ty:

+Trái phiếu có thể mua lại cho phép người

phát hành mua lại chứng khoán trước khi đáo hạn khi thấy cần thiết Đặc tính này có lợi cho người phát hành song lại bất lợi cho người đầu

tư, nên loại trái phiếu này có thể có lãi suất cao hơn so với những trái phiếu khác có cùng thời hạn.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu:

 Trái phiếu công ty:

+ Trái phiếu có thể bán lại: cho phép người

nắm giữ trái phiếu được quyền bán lại trái phiếu cho bên phát hành trước khi trái phiếu đáo hạn Quyền chủ động trong trường hợp này thuộc về nhà đầu tư, do đó lãi suất của trái phiếu này có thể thấp hơn so với những trái phiếu khác có cùng thời hạn.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu:

 Trái phiếu công ty:

+ Trái phiếu có thể chuyển đổi cho phép

người nắm giữ nó có thể chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu thường, tức là thay đổi tư cách

từ người chủ nợ trở thành người chủ sở hữu của công ty Loại trái phiếu này thuộc vào nhóm hàng hoá chứng khoán có thể chuyển đổi được mà điển hình là trái phiếu của công ty CII.

PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Trong bất cứ điều kiện nào nhà đầu tư đều

hoặc bỏ như cổ phiếu)

LỢI ÍCH KHI ĐẦU TƯ VÀO TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

Trong bất cứ điều kiện nào nhà đầu tư đều

có quyền:

3 Được cung cấp tất cả những thông tin về

tình hình làm ăn của bên vay

4 Được ưu tiên thanh toán tài sản thanh lý khi

công ty bị phá sản hay ngừng hoạt động trước các cổ đông có cổ phần ưu đãi và cổ phần thông thường

LỢI ÍCH KHI ĐẦU TƯ VÀO TRÁI PHIẾU

VIETWAY ED

U

Think different – Do different

 Trái phiếu có loại được miễn thuế thu nhập

(trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương) Đối với những người có thu nhập cao, mua trái phiếu trên vẫn có lợi

 Trái phiếu trên thị trường thứ cấp có giá lên

xuống đối nghịch với lãi suất thị trường Nếu biết tính toán phân tích để thực hiện mua bán

thì vẫn có lợi

LỢI ÍCH KHI ĐẦU TƯ VÀO TRÁI PHIẾU