giáo án hình học tuần 1 - tuần 4

Phương pháp dạy học chủ yếu: - Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học.. Hoạt động 3: Một số hệ thức liên quan tới đường cao 14 phút- Yêu cầu học sinh đọc định lí 2 tr

Ngày soạn:27 /08/10 Ngày dạy:28 /08/10

Tiết 1

§1 MỘT SỐ HỆ THỨC VỀ CẠNH VÀ ĐƯỜNG CAO TRONG TAM

GIÁC VUÔNG

I Mục tiêu:

* Kiến thức: Học sinh cần nhận biết được các cặp tam giác vuông đồng dạng trong hình 1 Biết thiết lập các hệ thức b2 = ab’; c2 = ac’; h2 = b’c’ và củng cố định lí Pytago Biết vận dụng các hệ thức trên để giải bài tập

* Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng nhận biết các tam giác vuông đồng dạng Tính được đại lượng này thông qua hai đại lượng kia, kĩ năng trình bầy

* Thái độ: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi học bài

II Chuẩn bị:

* Thầy: Bảng phụ, thước thẳng, compa, êke

* Trò: Thước thẳng, compa, êke, tìm hiểu bài học

III Phương pháp dạy học chủ yếu:

- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học

- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác

IV Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu chương trình hình học lớp 9 và chương I 2 phút

- Nội dung của chương:

+ Một số hệ thức về cạnh và

đường cao, …

+ Tỉ số lượng giác của góc

nhọn cho trước và ngược lại

Hoạt động 2: Hệ thức giữa cạnh góc vuông và hình chiếu của nó trên cạnh huyền 17 phút

! GV đưa bảng phụ có vẽ hình

1 tr64 giới thiệu các kí hiệu

trên hình

- Yêu cầu học sinh đọc định lí

trong SGK

? Hãy viết lại nội dung định lí

bằng kí hiệu của các cạnh?

- Cho học sinh thảo luận theo

nhóm để chứng minh định lí

? Đọc ví dụ 1 trong SGK và

trinh bày lại nội dung bài tập?

! Như vậy định lí Pitago là hệ

quả của định lí trên

- b2 ab';c2 ac'

- Thảo luận theo nhóm

- Trình bày nội dung chứng minh định lí Pitago

1 Hệ thức giữa cạnh góc vuông và hình chiếu của nó trên cạnh huyền

Cho ABC vuông tại A có AB = c, AC=b, BC=a, AH= h, CH=b', HB=c'

a

c b

h

b' c'

H

A

Định lí 1: b2 ab';c2 ac'

Chứng minh: (SGK)

Ví dụ: Chứng minh định lí Pitago

Ta có: a = b’ + c’ do đó:

b2 + c2 = a(b’+c’) = a.a = a2

Hoạt động 3: Một số hệ thức liên quan tới đường cao 14 phút

- Yêu cầu học sinh đọc định lí

2 trong SGK?

? Với quy ước như trên hãy

viết lại hệ thức của định lí?

? Làm bài tập ?1 theo nhóm?

- Yêu cầu các nhóm trình bày

bài chứng minh, GV nhận xét

kết quả

- Yêu cầu một học sinh đọc ví

dụ 2 trang 66 SGK

- Đọc lí

-h2 b'c'

- Làm việc động nhóm

Ta có: HBA CAH (cùng phụ với góc HCA ) nên AHB

CHA

Suy ra:

2

AH HB

HC HA AH.AH HC.HB



2 Một số hệ thức liên quan tới đường cao

Định lí 2: h2 b'c'

Chứng minh:

HBA CAH (cùng phụ với góc HCA )

Suy ra:

2

AH HB

HC HA AH.AH HC.HB



- Gọi một học sinh lên bảng

hoàn thành bài tập 1a trang 68

SGK

! Tương tự hãy trình bày bài

1b trang 68 SGK?

- Trình bày bảng

Độ dài cạnh huyền:

x + y = 6282 10

Ap dụng định lí 1 ta có:

- Đứng tại chỗ trình bày

Ap dụng định lí 1 ta có:

y = 20 - 15.4920 = 4.5080

Luyện tập

Bài 1/68 Hình 4a

Độ dài cạnh huyền:

x + y = 62 82 10

Ap dụng định lí 1 ta có:

- Bài tập về nhà: 2 trang 69 SGK; 1, 2 trang 89 SBT

- Chuẩn bị bài mới

V: Rút kinh nghiệm:

………

………

………

………

Ngày soạn:02 /09/10 Ngày dạy:03 /09/10

Tiết 2

§1 MỘT SỐ HỆ THỨC VỀ CẠNH VÀ ĐƯỜNG CAO TRONG TAM

GIÁC VUÔNG (tiếp)

I Mục tiêu:

* Kiến thức: Viết được các hệ thức có liên quan đến đường cao ứng với cạnh huyền của tam giác vuông Biết vận dụng các hệ thức trên để giải bài tập

* Kĩ năng: Vận dụng các hệ thức trên để giải toán và giải quyết một số bài toán thực tế, kĩ năng trình bầy

* Thái độ: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi học bài

II Chuẩn bị:

* Thầy: Tranh vẽ, bảng phụ, thước thẳng, compa, êke

* Trò: Thước thẳng, compa, êke, tìm hiểu bài học

III Phương pháp dạy học chủ yếu:

- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học

- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác

IV Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp:

2 Bài mới:

? Phát biểu và viết hê thức

giữa cạnh góc vuông và hình

chiếu của nó lên cạnh huyền?

Lấy ví dụ minh họa?

? Phát biểu và viết hê thức

giữa hình chiếu hai cạnh góc

vuông và đường cao?

Lấy ví dụ minh họa?

- Trả lời

2 2

b ab';c ac'

- Trả lời

2

h b'c'

- Yêu cầu học sinh đọc định lí

3 trong SGK

? Hãy viết lại nội dung định lí

bằng kí hiệu của các cạnh?

- Cho học sinh thảo luận theo

nhóm nhỏ để chứng minh định

lí

? Làm bài tập ?2 theo nhóm?

- ah bc 

- Thảo luận theo nhóm nhỏ

Ta có: S ABC 1ah

2





ABC

1

2





Suy ra: bc ah 

- Trình bày nội dung chứng minh

- Làm việc động nhóm

2 Một số hệ thức liên quan tới đường cao

Định lí 3: bc ah  Chứng minh:

a

c b

h

b' c'

H

A

1

2



1

2



Suy ra: bc ah 

Hoạt động 3: Một số hệ thức liên quan tới đường cao 17 phút

- Yêu cầu học sinh đọc định lí

4 trong SGK?

? Với quy ước như trên hãy

viết lại hệ thức của định lí?

- Yêu cầu các nhóm trình bày

bài chứng minh định lí? (Gợi

ý: Sử dụng định lí Pitago và hệ

thức định lí 3)

- Yêu cầu một học sinh đọc ví

dụ 3 trang 67 SGK

- Giáo viên đọc và giải thích

phần chú ý, có thể em chưa

biết trong SGK

- Đọc định lí

2 2 2

1 1 1

h b c

- Thảo luận nhóm và trình bày Theo hệ thức 3 ta có:

ah bc a h b c

- Theo dõi ví dụ 3

2 Một số hệ thức liên quan tới đường cao

Định lí 4: 12 12 12

h b c

Chứng minh:

a

c b

h

b' c'

H

A

Theo hệ thức 3 và định lí Pitago ta có:

ah bc a h b c

2 2 2 2 2 2 2 2 (b c )h b c 1 1 1 h b c       * Chú ý: SGK Hoạt động 4: Củng cố 10 phút - Gọi một học sinh lên bảng hoàn thành bài tập 4 trang 69 SGK (bảng phụ) - Trình bày bảng Áp dụng định lí 2 ta có: x = 2 2 4 1  y = 4.5 20=4.4721 Luyện tập Bài 4/69 Hình 7 Áp dụng định lí 2 ta có: x = 2 2 4 1  y = 4.5  20=4.4721 Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà 2 phút - Xem bài cũ, học thuộc các định lí - Bài tập về nhà: 3 trang 69 SGK; 4, 5, 6 trang 89 SBT - Chuẩn bị bài “Luyện tập” V: Rút kinh nghiệm: ………

………

………

………

Ngày soạn:05/09/10 Ngày dạy:06/09/10

Tiết 3

LUYỆN TẬP

I Mục tiêu:

* Kiến thức: Vận dụng được các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác vuông

* Kĩ năng: Rèn kĩ năng vẽ hình, kĩ năng vận dụng các hệ thức để giải bài tập

* Thái độ: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi học bài

II Chuẩn bị:

* Thầy: Thước thẳng, êke, bảng phụ, bảng nhóm, bút dạ

* Trò: Thước thẳng, êke, học bài và làm bài tập

III Phương pháp dạy học chủ yếu:

- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học

- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác

IV Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp:

2 Bài mới:

- GV treo bảng phụ, gọi

bốn học sinh cùng lúc hoàn

thành yêu cầu của bài

? Hãy viết hệ thức và tính

các đại lượng trong các

hình trên?

- Nhận xét kết quả làm bài

của các học sinh

- Quan sát hình vẽ trên bảng phụ

- Trình bày bài giải

Hình 1: b2 ab';c2 ac'

c = 4,9(10 4,9) = 8.545

b = 10(10 4,9) = 12.207

Hình 2: h2 = b'c'

h = 10.6,4 = 8

Hình 3: ah = bc

h = 6.8

10 = 4,8

Hình 4: 12 12 12

h b c

h = 62 82

6.8

- Gọi một học sinh đọc đề

Bài 5/tr60 SGK

? Để tính AH ta làm nhhư

thế nào?

? Tính BH?

? Tương tự cho CH?

- Gọi một học sinh đọc nội

dung bài 4/tr70 SGK?

là tam gíac cân ta cần

chứng minh những gì?

? Theo em chứng minh

theo cách nào là hợp lí? Vì

sao?

! Trình bày phần chứng

minh?

ta làm sao?

! Trình bày bài giải?

- Áp dụng theo định lí 4

- Trình bày cách tính

Áp dụng định lí 4 ta có:

2 2 2

=> h 5.76 2.4

- Áp dụng định lí 2:

2

2

- Đọc đề và vẽ hình

- Cạnh DI = DL hoặc I L

- Chứng minh DI = DL vì có thể gán chúng vào hai tam giác bằng nhau

- Trình bày bài chứng minh

- Bằng một yếu tố không đổi

- Trình bày bảng

Tính AH; BH; HC?

Giải

Áp dụng định lí 4 ta có:

2 2 2

=> h 5.76 2.4

Áp dụng định lí 2 ta có:

2

2

Bài 4/tr70 SGK

Giải

a Chứng minh  DIL là tam giác cân

Xét DAI và LCD ta có:

C A 1v

AD DC ADI DLC





Do đó, DAI = LCD (g-c-g) Suy ra: DI = DL (hai cạnh tương ứng) Trong DIL có DI = DL nên cân tại D

b 12 1 2

DI DK không đổi Trong LDK có DC là đường cao Áp dụng định lí 4 ta có:

cạnh hình vuông ABCD nên 12

đổi

- Bài tập về nhà: 6; 7; 8; trang 70 SGK

- Chuẩn bị bài phần luyện tập

V Rút kinh nghiệm:

………

Ngày soạn:05/09/10 Ngày dạy:06/09/10

Tiết 4

LUYỆN TẬP

I Mục tiêu:

* Kiến thức: Vận dụng linh hoạt các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác vuông

* Kĩ năng: Rèn kĩ năng vẽ hình, kĩ năng vận dụng các hệ thức để giải bài tập

* Thái độ: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi học bài

II Chuẩn bị:

* Thầy: Thước thẳng, êke, bảng phụ, bảng nhóm, bút dạ

* Trò: Thước thẳng, êke, học bài và làm bài tập

III Phương pháp dạy học chủ yếu:

- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học

- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác

IV Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp:

2 Bài mới:

? Nêu các hệ thức liên

quan về cạnh và đường

cao trong tam giác

vuông?

? Áp dụng chứng minh

định lí Pitago?

- Các hệ thức

Hệ thức 1: b2 ab';c2 ac'

Hệ thức 2: h2 = b'c'

Hệ thức 3: ah = bc

Hệ thức 4: 12 12 12

h b c

- Chứng minh định lí Pitago

a

c b

h

b' c'

H

A

Ta có: a = b’ + c’ do đó:

b2 + c2 = a(b’+c’) = a.a = a2

- Gọi một học sinh đọc đề

bài và vẽ hình

? Để tính AH ta làm nhhư

thế nào?

- Vẽ hình

- Áp dụng định lí 2

Bài 6/tr69 SGK

Giải

Áp dụng định lí 2 ta có:

? Hãy tính AB và AC?

- Giáo viên treo bảng phụ

có chuẩn bị trước hình 8

và 9 trong SGK Yêu cầu

một học sinh đọc phần

“Có thể em chưa biết”

SGK trang 68 và yêu cầu

đề bài

? Chia lớp thành bốn

nhóm thực hiện thảo luận

để hoàn thành bài tập?

- Gọi các nhóm trình bày

nội dung bài giải

Áp dụng định lí Pitago ta có:

2

2

- Quan sát hình trên bảng phụ

- Theo dõi phần “Có thể em chưa biết”

- Thực hiện nhóm

- Trình bày bài giải

Áp dụng định lí Pitago ta có:

Bài 7/tr70 SGK

Hình 8

Giải

Hình 8 Trong ABC có trung tuyến AO ứng với cạnh huyền BC bằng một nửa cạnh huyền nên ABC vuông tại A Ta có: AH2 = BH.CH hay x2 = ab Hình 9 Hình 9 Trong DEF có đường trung tuyến DO ứng với cạnh EF bằng một nửa cạnh huyền nên DEF vuông tại D Vậy: DE2 = EI.EF hay x2 = ab Hoạt động 3: Hướng dẫn về nhà 2 phút - Ôn lại lại bài cũ - Chuẩn bị §2 Tỉ số lượng giác của góc nhọn V Rút kinh nghiêm: ………

………

………

………

Ngày soạn:10/09/10 Ngày dạy:11/09/10

Tiết 5

§2 TỈ SỐ LƯỢNG GIÁC CỦA GÓC NHỌN

I Mục tiêu:

* Kiến thức: Hiểu các công thức, định nghĩa tỉ số lượng giác của một góc nhọn Tính được các tỉ số lượng giác của góc nhọn

* Kĩ năng: Viết được các biểu thức biểu diễn định nghĩa sin, cos, tg, cotg của góc nhọn cho trước Rèn kĩ năng dựng hình, kĩ năng trình bầy

* Thái độ: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi học bài

II Chuẩn bị:

* Thầy: Thước thẳng, êke, bảng phụ, bảng nhóm, bút dạ

* Trò: Thước thẳng, êke, học bài và làm bài tập

III Phương pháp dạy học chủ yếu:

- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học

- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác

IV Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp:

2 Bài mới:

? Nêu các hệ thức liên quan về

cạnh và đường cao trong  tam

giác vuông?

- Các hệ thức

Hệ thức 1: b2 ab';c2 ac'

Hệ thức 2: h2 = b'c'

Hệ thức 3: ah = bc

Hệ thức 4: 12 12 12

h b c

Hoạt động 2: Khái niệm tỉ số lượng giác của một góc nhọn 28 phút

- Giáo viên treo bảng phụ cĩ

vẽ hình 13 trong SGK Yêu

cầu một học sinh đọc phần mở

đầu trong SGK

! Yêu cầu học sinh nhắc lại tên

gọi các cạnh ứng với gĩc nhọn

? Yêu cầu học sinh hoạt động

nhĩm để hồn thành bài tập

?1 trong sách giáo khoa?

- Theo dõi bài

- Nhắc lại các khái niệm

- Làm việc nhĩm, trình bày phần chứng minh

AB

AB

1 Khái niệm tỉ số lượng giác của một gĩc nhọn

a Mở đầu

Cho ABC vuơng tại A Xét gĩc nhọn

B của nĩ

AB là cạnh kề của gĩc B

AC là cạnh đối của gĩc B

?1

AB

AB

- GV nêu nội dung định nghĩa

như trong SGK Yêu cầu học

sinh phát biểu lại các định

nghĩa đĩ

? Căn cứ theo định nghĩa hãy

viết lại tỉ số lượng giác của gĩc

nhọn B theo các cạnh của tam

giác?

? So sánh sin  và cos  với 1,

giải thích vì sao?

- Gọi một học sinh lên bảng

hồn thành bài tập ?2

- Yêu cầu học sinh tự đọc các

ví dụ 1, 2, 3 trong SGK trang

73

- Gọi một học sinh trình bày

cách dựng hình trong bài tập ?

3

- Trình bày

cạnhđối sin

cạnh huyền

 

cạnh kề cos

cạnh huyền

  cạnhđối tg

cạnh kề

 

cạnh kề cot g

cạnhđối

 

- sin  <1; cos  <1

Vì trong tam giác vuơng cạnh huyền là cạnh cĩ độ dài lớn nhất

- Trình bày bảng

- Trình bày bảng

b Định nghĩa (SGK)

cạnhđối sin

cạnh huyền

 

cạnh kề cos

cạnh huyền

  cạnhđối tg

cạnh kề

 

cạnh kề cot g

cạnhđối

 

Nhận xét

sin  <1; cos  <1

c Các ví dụ

? Nêu định nghĩa tỉ số lượng

giác của góc nhọn?

? Làm bài tập 10 trang 76

SGK?

-Nêu như trong SGK

- Trình bày bảng Các tỉ số lượng giác góc 340

sin340; cos340

tg340

cotg340

Bài 10 tr 76SGK

sin340;cos340; tg340; cotg340

- Bài tập về nhà: 11; 12 trang 76 SGK

- Chuẩn bị bài mới phần tiếp theo §2

V: Rút kinh nghiệm:

………

………

………

………

………