- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng triển khai thực hiện kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm;
Trang 1-*** -
NGUYỄN THỊ THU HIỀN
THÚC ĐẨY CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ
GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ VÂN ĐỒN,
TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
THÁI NGUYÊN, NĂM 2019
Thái Nguyên, năm 2018
Trang 2-*** -
NGUYỄN THỊ THU HIỀN
THÚC ĐẨY CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Lưu Ngọc Trịnh
THÁI NGUYÊN, NĂM 2019
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng bản thân Toàn bộ quá trình nghiên cứu được tiến hành một cách khoa học, các
số liệu, kết quả trình bày trong luận văn là chính xác, trung thực và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác Các số liệu trích dẫn trong quá trình nghiên cứu đều được ghi rõ nguồn gốc
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thu Hiền
Trang 4
LỜI CẢM ƠN
Được sự cho phép của Khoa Kinh tế, được sự hướng dẫn tận tình của
thầy giáo PGS TS Lưu Ngọc Trịnh tôi đã tiến hành nghiên cứu để tài "Thúc
đẩy công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh"
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý Đào tạo sau đại học và các giảng viên Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên, đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn
Đặc biệt, tôi xin gửi lời biết ơn chân thành, sâu sắc nhất đến thầy giáo
PGS TS Lưu Ngọc Trịnh đã dành thời gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên
cứu và giúp tôi hoàn thành bản luận văn
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của Đảng ủy, UBND huyện Vân Đồn; Đảng ủy, UBND xã Đoàn Kết; Ban lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Vân Đồn và các cơ quan hữu quan đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên cứu, thực hiện đề tài tại địa phương
Tôi xin được cảm ơn và mong nhận được sự quan tâm, nhận xét của các Thầy, Cô trong Hội đồng bảo vệ để tôi có điều kiện hoàn thiện tốt hơn và
mở rộng những nội dung của luận văn nhằm đạt được tính hiệu quả khi áp dụng vào thực tiễn
Do thời gian nghiên cứu ngắn, trình độ nhận thức và sự hiểu biết về lĩnh vực nghiên cứu còn nhiều hạn chế, nên dù đã cố gắng, nhưng luận văn không thể tránh khỏi những khiếm khuyết, bất cập Tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, thầy giáo, cô giáo, đồng nghiệp
và những ai quan tâm đến lĩnh vực này để tác giả hoàn thiện đề tài hơn nữa
Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2019
Tác giả
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC CÁC BẢNG vii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ viii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG 5
1.1 Cơ sở lý luận về công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 5
1.1.1 Khái niệm thu hồi đất và giải phóng mặt bằng 5
1.1.2 Khái niệm công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 11
1.1.3 Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 15
1.1.4 Nội dung thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 16
1.1.5 Các yếu tố tác động đến công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 32 1.2 Kinh nghiệm bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 34
1.2.1 Kinh nghiệm bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của một số địa phương trong nước 34
1.2.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 37
Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 38
2.1 Câu hỏi nghiên cứu 38
2.2 Phương pháp nghiên cứu 38
2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin 38
2.2.2 Phương pháp tổng hợp và xử lý thông tin 41
2.2.3 Phương pháp phân tích thông tin 41
2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 42
Trang 62.3.1 Chỉ tiêu xác định đối tượng được bồi thường và không được bồi
thường về đất 42
2.3.2 Chỉ tiêu xác định đối tượng được hỗ trợ giải phóng mặt bằng 43
2.3.3 Các chỉ tiêu xác định mức bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho các hộ dân 43
Chương 3 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ VÂN ĐỒN, TỈNH QUẢNG NINH 45
3.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 45
3.1.1 Điều kiện tự nhiên 45
Hình 3.1: Bản đồ vị trí địa lý huyện Vân Đồn 45
3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 48
3.2 Khái quát về Dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh và các chính sách có liên quan 50
3.2.1 Các văn bản pháp lý có liên quan đến dự án 50
3.2.2 Một số văn bản về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của tỉnh Quảng Ninh 53
3.2.3 Khái quát các nội dung cơ bản của dự án 55
3.3 Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của Dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 57
3.3.1 Công tác chuẩn bị bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 57
Bảng 3.3: Kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt giai đoạn 1 59
của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 59
3.3.2 Xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 61
3.3.3 Xác định mức bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho các hộ dân66 3.3.4 Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho các hộ dân 70
Trang 73.4 Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ giải
phóng mặt bằng 76
3.4.1 Các yếu tố khách quan 76
3.4.2 Các yếu tố chủ quan 78
3.5 Đánh giá chung về công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng giai đoạn 1 dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 84
3.5.1 Những kết quả đạt được 84
3.5.2 Những hạn chế và nguyên nhân 85
Chương 4 GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ VÂN ĐỒN, TỈNH QUẢNG NINH 92
4.1 Quan điểm, định hướng, mục tiêu thúc đẩy tiến độ thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng Dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn 92
4.1.1 Các quan điểm 92
4.1.2 Các định hướng 92
4.2 Các giải pháp nhằm thúc đẩy tiến độ thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng Dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn 93
4.2.1 Các giải pháp chung về chính sách 93
4.2.2 Nhóm giải pháp cụ thể 101
4.3 Kiến nghị 105
4.3.1 Kiến nghị với Nhà nước 105
4.3.2 Kiến nghị với UBND tỉnh Quảng Ninh 106
KẾT LUẬN 107
TÀI LIỆU THAM KHẢO 110
Trang 8DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Dân số, mật độ dân số Vân Đồn theo xã giai đoạn 2015 - 201748Bảng 3.2: Cơ cấu giá trị sản xuất các ngành kinh tế huyện Vân Đồn giai
đoạn 2015-2017 49Bảng 3.3: Kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt giai đoạn 1 của dự án
Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 59Bảng 3.4: Kết quả xác định đối tượng được bồi thường giai đoạn 1 của dự
án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 62Bảng 3.5: Kết quả xác định đối tượng được bồi thường theo loại đất giai
đoạn 1 của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 63Bảng 3.6: Kết quả xác định đối tượng được hỗ trợ,giải phóng mặt bằng
giai đoạn 1 của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 64Bảng 3.7: Tổng hợp ý kiến của người dân về việc xác định đối tượng và
điều kiện được bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng giai đoạn 1
dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn 65Bảng 3.8: Bảng giá đất bồi thường giai đoạn 1của dự án Cảng Hàng
không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 66Bảng 3.9: Định mức hỗ trợ giải phóng mặt bằng giai đoạn 1 của dự án
Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 68Bảng 3.10: Tổng hợp ý kiến của người dân về việc xác định mức bồi
thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng giai đoạn 1 dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn 70Bảng 3.11: Kết quả bồi thường về đất giai đoạn 1 của dự án Cảng Hàng
không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 71Bảng 3.12: Kết quả bồi thường thiệt hại về tài sản trên đất giai đoạn 1của
dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 72
Trang 10Bảng 3.13: Kết quả thực hiện công tác hỗ trợ giai đoạn 1 của dự án Cảng
Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 73Bảng 3.14: Tổng hợp ý kiến của người dân về công tác bồi thường, hỗ trợ
giải phóng mặt bằng giai đoạn 1 dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn 74Bảng 3.16: Tổng hợp ý kiến của cán bộ dự án về trình độ văn hóa, ý thức,
trách nhiệm của người dân bị thu hồi đất 77Bảng 3.17: Tổng hợp ý kiến của cán bộ dự án về công tác quản lý, đăng
ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sở hữu nhà ở 79Bảng 3.18: Tổng hợp ý kiến của cán bộ dự án về công tác đánh giá đất
giai đoạn 1 của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh 80Bảng 3.19: Tổng hợp nguồn vốn thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng
mặt bằng giai đoạn 1 dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn giai đoạn 2015-2017 81Bảng 3.20: Tổng hợp ý kiến của người dân có đất bị thu hồi về vai trò,
năng lực của chính quyền địa phương và sự phối hợp giữa các cấp,các ngành trong công tác giải phóng mặt bằng 83Bảng 3.21: Tổng hợp ý kiến của cán bộ dự án về vai trò, năng lực của
chính quyền địa phương và sự phối hợp giữa các cấp, các ngành trong công tác giải phóng mặt bằng 84
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 3.1: Bản đồ vị trí địa lý huyện Vân Đồn 45
Trang 11PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là một trong những nguồn tài nguyên cơ bản để phát triển kinh
tế đất nước, nguồn thu cho ngân sách Nhà nước Đất đai được coi là một loại bất động sản, là một hàng hoá đặc biệt, vì những tính chất của nó như cố định
về vị trí, giới hạn về không gian, vô hạn về thời gian sử dụng và trong quá trình sử dụng nếu được sử dụng một cách hợp lý thì giá trị của đất không những mất đi mà còn tăng lên
Những năm gần đây, nền kinh tế nước ta thay đổi một cách nhanh chóng, nhu cầu về đất cho người dân, cho các công trình xây dựng, các khu công nghiệp, khu đô thị,… tăng lên nhanh chóng làm cho đất càng trở nên khan hiếm và đắt đỏ Trong điều kiện quỹ đất ngày càng hạn hẹp, giá đất ngày càng cao, nhịp độ phát triển ngày càng lớn thì nhu cầu giải phóng mặt bằng càng trở nên cấp thiết và trở thành một thách thức lớn đối với sự phát triển kinh tế, chính trị - xã hội trên phạm vi vùng, quốc gia Vấn đề bồi thường giải phóng mặt bằng trở thành điều kiện tiên quyết để thực hiện dự án phát triển, nếu không được xử lý tốt thì sẽ trở thành vật cản cho sự phát triển kinh tế - xã hội, bởi vậy đòi hỏi phải có sự quan tâm đúng mức và giải quyết triệt để
Vân Đồn là một huyện đảo có tiềm năng phát triển về du lịch, thủy sản của tỉnh Quảng Ninh nên được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư để phát triển thành một Đặc khu hành chính - kinh tế của khu vực Đông Bắc Theo quy hoạch, tại Vân Đồn sẽ xây dựng một Cảng Hàng không Quốc tế để phục
vụ phát triển kinh tế - xã hội
Để xây dựng cảng hàng không dẫn đến việc phải thu hồi đất của người dân, điều đó sẽ làm cuộc sống của người dân bị thay đổi, vì vậy việc triển khai phải có kế hoạch để ổn định cuộc sống cho người dân Trước hết là việc
Trang 12bồi thường và hỗ trợ cho người dân trong giải phóng mặt bằng là một vấn đề quan trọng hàng đầu được quan tâm, giải quyết của chính quyền địa phương Mặc dù tỉnh Quảng Ninh và huyện Vân Đồn đã có những chính sách và bước
đi phù hợp để đảm bảo lợi ích cho người dân mất đất trong quá trình thực hiện giai đoạn 1 của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện giải phóng mặt bằng giai đoạn I của
dự án vẫn còn nhiều sai sót, hạn chế cụ thể: Việc xác định giá đất, giá các loại tài sản để tính bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn chưa nhất quán, nhiều bất cập; hầu hết các khoản bồi thường thiệt hại về đất ở, về tài sản đều thấp hơn nhiều so với giá thị trường dẫn đến nhiều khiếu nại, tố cáo Tình trạng khiếu nại, kiến nghị của nhân dân trong quá trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng giai đoạn 1 của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn tương đối phức tạp, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của dự án chưa kịp thời, dứt điểm dẫn đến tình trạng khiếu kiện kéo dài, gây bất bình trong nhân dân Bên cạnh đó, tình trạng đầu cơ và giao dịch đất đai không đúng quy định trong khu vực dự án diễn ra rất phức tạp, làm tình trạng tăng giá đất đột biến, bất thường tại địa phương càng gây thêm nhiều bức xúc trong dư luận,
Vì vậy phải có sự nghiên cứu để tìm ra những hướng giải quyết hợp lý nhất nhằm thúc đẩy công tác giải phóng mặt bằng để đảm bảo tiến độ đầu tư các giai đoạn tiếp theo của dự án được thực hiện theo đúng kế hoạch
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Thúc đẩy
công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh” nhằm điều tra, tìm hiểu thực
trạng và tìm ra nguyên nhân gây cản trở, đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng trong các giai đoạn tiếp theo của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, đồng thời cũng góp phần cải cách hành chính của Nhà nước
Trang 132 Mục tiêu nghiên cứu của luận văn
2.1 Mục tiêu chung
Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thực hiện dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, từ đó đề xuất các giải pháp để đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho dự án này
- Đề xuất giải pháp thúc đẩy công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
để thực hiện thành công dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thực hiện dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn tại xã Đoàn Kết - Huyện Vân Đồn - Tỉnh Quảng Ninh
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Đề tài được nghiên cứu tại Dự án Cảng Hàng không
Quốc tế Vân Đồn tại xã Đoàn Kết - Huyện Vân Đồn - Tỉnh Quảng Ninh
- Về thời gian: Số liệu đánh giá thực trạng nghiên cứu trong giai đoạn
2015-2017
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề liên quan đến
công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thực hiện dự án Cảng Hàng
Trang 14không Quốc tế Vân Đồn tại xã Đoàn Kết - Huyện Vân Đồn - Tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015-2017
4 Ý nghĩa khoa học của Luận văn
- Ý nghĩa khoa học:
+ Đề tài góp phần làm sáng tỏ cơ sở khoa học và thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh
+ Tìm ra các nguyên nhân cụ thể dẫn đến các cản trở trong công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của dự án, từ đó tìm ra các biện pháp khắc phục để triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh trong các giai đoạn 2 (2020-2025) và giai đoạn 3 (2025-2030) một cách hiệu quả hơn
- Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể làm tài liệu
tham khảo cho các học viên cao học và sinh viên cũng như công tác quản lý nhà nước về đất đai, đặc biệt là công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Vân Đồn
5 Kết cấu của luận văn
Ngoài Phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu gồm 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác bồi thường, hỗ trợ
giải phóng mặt bằng
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh
Chương 4: Giải pháp thúc đẩy tiến độ thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải
phóng mặt bằng dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh
Trang 15Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC
BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG
1.1 Cơ sở lý luận về công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
1.1.1 Khái niệm thu hồi đất và giải phóng mặt bằng
1.1.1.1 Khái niệm
- Theo Điều 3 Khoản 11 Luật Đất đai năm 2013 thì "Thu hồi đất là
việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai" (Báo cáo quyết toán NSNN hàng năm 2015-2017)
Từ khái niệm trên có thể hiểu thu hồi đất là một quá trình thực hiện các chính sách của Nhà nước nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và lợi ích an ninh quốc gia Vì vậy, khi tiến hành thu hồi đất phải có sự thoả thuận giữa Nhà nước, các cơ quan có chức năng và người dân có đất trong vùng quy hoạch để đi đến sự nhất trí về giá cả đền bù thiệt hại cho người dân Kết quả của quá trình thu hồi đất phụ thuộc rất lớn vào sự ủng hộ của người dân tại địa phương
- Giải phóng mặt bằng: Là quá trình tổ chức thực hiện các công việc
liên quan đến di dời nhà cửa, cây cối và các công trình xây dựng trên phần đất nhất định được quy định cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới trên đó Như vậy, giải phóng mặt bằng có thể hiểu là di dời, di dân
đi nơi khác để lấy mặt bằng xây dựng các công trình mới
1.1.1.2 Mục đích của công tác thu hồi đất
Trong quá trình phát triển của các địa phương, việc quy hoạch và sử dụng đất có thể thay đổi tùy theo từng thời kỳ Để phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã, Nhà nước có thể phải tiến hành thu hồi đất đai tại một số địa điểm Vì vậy, có thể nói mục đích của công tác thu hồi đất là đảm bảo đất đai được sử dụng hợp pháp, đúng mục đích, đạt hiệu quả cao, khắc phục tình trạng tùy tiện trong quản lý, sử dụng đất, vi phạm luật đất đai
Trang 161.1.1.3 Các trường hợp Nhà nước tiến hành thu hồi đất
Luật Đất đai năm 2013 quy định các trường hợp thu hồi đất cụ thể như sau:
* Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh trong các trường hợp sau đây (theo Điều 61 – Luật đất đai 2013):
- Làm nơi đóng quân, trụ sở làm việc;
- Xây dựng căn cứ quân sự;
- Xây dựng công trình phòng thủ quốc gia, trận địa và công trình đặc biệt về quốc phòng, an ninh;
- Xây dựng ga, cảng quân sự;
- Xây dựng công trình công nghiệp, khoa học và công nghệ, văn hóa, thể thao phục vụ trực tiếp cho quốc phòng, an ninh;
- Xây dựng kho tàng của lực lượng vũ trang nhân dân;
- Làm trường bắn, thao trường, bãi thử vũ khí, bãi hủy vũ khí;
- Xây dựng cơ sở đào tạo, trung tâm huấn luyện, bệnh viện, nhà an dưỡng của lực lượng vũ trang nhân dân;
- Xây dựng nhà công vụ của lực lượng vũ trang nhân dân;
- Xây dựng cơ sở giam giữ, cơ sở giáo dục do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý
* Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trong các trường hợp sau đây (theo Điều 62 – Luật đất đai 2013):
- Thực hiện các dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư mà phải thu hồi đất;
- Thực hiện các dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định đầu tư mà phải thu hồi đất, bao gồm: Dự án xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế; khu đô thị mới, dự án đầu tư bằng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức; Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương; trụ sở của tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao; công trình di tích lịch sử - văn hóa,
Trang 17danh lam thắng cảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài, bia tưởng niệm, công trình sự nghiệp công cấp quốc gia; Dự án xây dựng kết cấu
hạ tầng kỹ thuật cấp quốc gia gồm giao thông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc; hệ thống dẫn, chứa xăng dầu, khí đốt; kho dự trữ quốc gia; công trình thu gom, xử lý chất thải;
- Thực hiện các dự án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận mà phải thu hồi đất bao gồm: Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; công trình di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài, bia tưởng niệm, công trình sự nghiệp nâng cấp địa phương; Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của địa phương gồm giao thông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc, chiếu sáng đô thị; công trình thu gom, xử lý chất thải; Dự án xây dựng công trình phục vụ sinh hoạt chung của cộng đồng dân cư; dự án tái định cư, nhà ở cho sinh viên, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ; xây dựng công trình của cơ sở tôn giáo; khu văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí phục vụ công cộng; chợ; nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ, nhà hỏa táng; Dự
án xây dựng khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn mới; chỉnh trang đô thị, khu dân cư nông thôn; cụm công nghiệp; khu sản xuất, chế biến nông sản, lâm sản, thủy sản, hải sản tập trung; dự án phát triển rừng phòng hộ, rừng đặc dụng; Dự án khai thác khoáng sản được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, trừ trường hợp khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, than bùn, khoáng sản tại các khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ và khai thác tận thu khoáng sản
1.1.1.4 Căn cứ thu hồi đất
Theo Điều 63 Luật Đất đai năm 2013, các căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng phải căn cứ các yếu tố sau đây:
- Dự án thuộc các trường hợp thu hồi đất quy định theo pháp luật;
Trang 18- Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt;
- Tiến độ sử dụng đất thực hiện dự án
1.1.1.5 Thẩm quyền thu hồi đất
Theo Điều 66 Luật Đất đai năm 2013, cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất được quy định như sau:
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây: Thu hồi đất đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư
ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; Thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của
xã, phường, thị trấn
- Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây: Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại
Việt Nam (Báo cáo quyết toán NSNN hàng năm 2015-2017)
1.1.1.6 Trình tự, thủ tục thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng
Theo Điều 69 Luật Đất đai năm 2013 quy định trình tự, thủ tục thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng bao gồm các bước sau:
Bước 1: Xây dựng và thực hiện kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát,
Trang 19- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng triển khai thực hiện kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm;
- Người sử dụng đất có trách nhiệm phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thực hiện việc điều tra, khảo sát, đo đạc xác định diện tích đất, thống kê nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất để lập phương
án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;
- Trường hợp người sử dụng đất trong khu vực có đất thu hồi không phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm thì Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng tổ chức vận động, thuyết phục để người sử dụng đất thực hiện
Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày được vận động, thuyết phục mà người sử dụng đất vẫn không phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định kiểm đếm bắt buộc Người có đất thu hồi có trách nhiệm thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc Trường hợp người có đất thu hồi không chấp hành thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc và tổ chức thực hiện cưỡng chế theo quy định tại Điều 70 của Luật này
Bước 2: Lập, thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
- Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất thu hồi tổ chức lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo hình thức tổ chức họp trực tiếp với người dân trong khu vực có đất thu hồi, đồng thời niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh
Trang 20hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi
Việc tổ chức lấy ý kiến phải được lập thành biên bản có xác nhận của đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã, đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, đại diện những người có đất thu hồi
Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm tổng hợp ý kiến đóng góp bằng văn bản, ghi rõ số lượng ý kiến đồng ý, số lượng ý kiến không đồng ý, số lượng ý kiến khác đối với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất thu hồi tổ chức đối thoại đối với trường hợp còn có ý kiến không đồng ý về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hoàn chỉnh phương án trình cơ quan có thẩm quyền;
- Cơ quan có thẩm quyền thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước khi trình Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quyết định thu hồi đất
Bước 3: Ban hành quyết định thu hồi đất, phê duyệt và tổ chức thực
hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
- Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quy định tại Điều 66 của Luật này quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày;
- Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã phổ biến và niêm yết công khai quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã và địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi; gửi quyết định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến từng người có đất thu hồi, trong đó ghi rõ về mức bồi thường, hỗ trợ, bố trí nhà hoặc đất tái định
cư (nếu có), thời gian, địa điểm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ; thời gian bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có) và thời gian bàn giao đất đã thu hồi cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng;
Trang 21- Tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt;
- Trường hợp người có đất thu hồi không bàn giao đất cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thì Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng tổ chức vận động, thuyết phục để người có đất thu hồi thực hiện
Trường hợp người có đất thu hồi đã được vận động, thuyết phục nhưng không chấp hành việc bàn giao đất cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi đất và tổ chức thực hiện việc cưỡng chế theo quy định tại Điều 71 của Luật này
Bước 4: Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có
trách nhiệm quản lý đất đã được giải phóng mặt bằng (Báo cáo quyết toán
NSNN hàng năm 2015-2017)
1.1.2 Khái niệm công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
1.1.2.1 Bồi thường về đất đai
a Khái niệm
- Theo Điều 3 Khoản 12 Luật Đất đai năm 2013 thì: "Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu
hồi cho người sử dụng đất" (Báo cáo quyết toán NSNN hàng năm 2015-2017)
Với khái niệm trên có thể hiểu bồi thường đất là việc Nhà nước trả lại cho người bị thu hồi đất một số tiền tương ứng với giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi theo mức giá cả đã thỏa thuận
b Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất
Theo Điều 74 Luật Đất đai năm 2013 quy định nguyên tắc bồi thường
về đất khi Nhà nước thu hồi đất như sau:
Trang 22- "Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện
được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật này thì được bồi thường" (Báo
cáo quyết toán NSNN hàng năm 2015-2017)
- "Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích
sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân
cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất" (Báo cáo quyết toán
xuất và phát triển" (Báo cáo quyết toán NSNN hàng năm 2015-2017)
b Nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
- Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ;
- Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai
và đúng quy định của pháp luật
Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: bao gồm: Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm;
hỗ trợ tái định cư và hỗ trợ khác
1.1.2.3 Quy trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
- Xác định và công bố chủ trương thu hồi đất
- Chuẩn bị hồ sơ địa chính cho khu đất bị thu hồi
- Lập, thẩm định và xét duyệt phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ
và tái định cư
Trang 23- Thông báo về việc thu hồi đất
- Quyết định thu hồi đất
- Giải quyết khiếu nại đối với quyết định thu hồi đất
- Kê khai, kiểm kê và xác định nguồn gốc đất đai
- Lập, thẩm định, xét duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
- Sau khi phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được UBND cấp
có thẩm quyền phê duyệt, tổ chức được giao nhiệm vụ thực hiện bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư có trách nhiệm niêm yết công khai phương án tại trụ sở làm việc của đơn vị và UBND cấp xã nơi có đất bị thu hồi, thông báo kế hoạch, thời gian chi trả bồi thường, giải quyết tái định cư và thực hiện giải phóng mặt bằng
- Bàn giao đất đã bị thu hồi
- Cưỡng chế thu hồi đất
- Giải quyết khiếu nại đối với quyết định bồi thường hỗ trợ tái định cư
hoặc quyết định cưỡng chế thu hồi đất
* Bước 1:
- Tiếp nhận các hồ sơ pháp lý của dự án từ phía Chủ đầu tư
- Tham mưu cho cấp có thẩm quyền Văn bản chủ trương thu hồi đất
- Thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và thành lập Tổ
tư vấn giúp việc cho Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (nếu cần)
- Xây dựng kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt bằng trình UBND huyện phê duyệt theo quy định
- Lập đo vẽ trích đo, trích lục hoặc trích lục đo vẽ bổ sung bản đồ địa chính khu đất quy hoạch thực hiện dự án
Trang 24- Hình thức công khai: Xây dựng Pano khẩu hiệu tại khu quy hoạch dự án; Thông báo trên đài phát thanh, truyền hình tại địa phương; Tổ chức Hội nghị công khai tại trụ sở UBND xã, thị có dự án đi qua
* Bước 3:
- Chuẩn bị hồ sơ địa chính cho khu đất bị thu hồi
- Xác định giá đất bồi thường cụ thể của các thửa đất bị ảnh hưởng phải thu hồi đất
- Kê khai, thống kê sơ bộ số hộ, số nhân khẩu, số lao động, đất đai, tài sản cây cối, hoa màu, mồ mả, nhà cửa và các công trình kiến trúc khác nằm trong khu vực quy hoạch dự án để lập phương án tổng thể
* Bước 4:
- Lập phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
- Trình thẩm định, phê duyệt phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ
sơ chi tiết bồi thường GPMB cho các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức sử dụng đất bị ảnh hưởng
- Lập dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định
- Niêm yết, công khai dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư tại trụ sở UBND cấp xã, nhà văn hóa khu dân cư nơi có đất thu hồi trong thời hạn ít nhất 20 ngày (trừ các trường hợp thu hồi đất quy định tại Điều 17 Nghị định 47/NĐ-CP)
Trang 25- Kết thúc công khai dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư, lập Biên bản ghi rõ số lượng ý kiến đồng ý, số lượng ý kiến không đồng ý,
số lượng ý kiến khác đối với dự thảo phương án đã niêm yết
* Bước 7:
- Trên cơ sở ý kiến của người bị thu hồi đất, căn cứ các quy định hiện hành tiến hành hoàn chỉnh lại phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (trường hợp cần phải điều chỉnh, bổ sung thì chỉnh sửa lại cho phù hợp)
- Trình các cấp, ngành có thẩm quyền đề nghị thu hồi đất, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định tại Điều
66 Luật Đất đai 2013
- Thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
- Phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
- Chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và bố trí đất ở được bồi thường
- Cưỡng chế thu hồi đất (nếu có) khi đã thực hiện đầy đủ mọi chế độ đối với chủ sử dụng đất
- Bàn giao đất cho Chủ đầu tư dự án
* Bước 9: Giải quyết khiếu nại đối với Quyết định thu hồi đất, bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư (nếu có)
1.1.3 Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
Công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để xây dựng các công trình thường tính đa dạng và phức tạp, cụ thể:
- Tính đa dạng
Trang 26Quá trình bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của các dự án thường khác nhau, điều này là do mỗi dự án được thực hiện trên các địa bàn khác nhau Do đó điều kiện về đặc điểm tự nhiên, điều kiện về kinh tế, xã hội, dân trí, phong tục, tập quán, của từng dự án cũng khác nhau Vì vậy, cách thức tiến hành, thời gian thực hiện, công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng sẽ có những đặc điểm riêng biệt, khác nhau
- Tính phức tạp
Vì đất đai là tài sản có giá trị cao, nó có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối của mọi tổ chức, cá nhân Đối với khu vực nông thôn, đất đai không chỉ là nơi sinh sống của dân cư mà còn là tư liệu sản xuất quan trọng đảm bảo cuộc sống cho họ Trình độ sản xuất của khu vực nông thôn nào càng thấp thì khả năng chuyển đổi nghề nghiệp của bộ phận người dân tại địa bàn này càng khó khăn Khi khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn, người dân chỉ tập trung vào sản xuất nông nghiệp nên tâm lý giữ đất để sản xuất là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu Với tâm lý như vậy, khi thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng để thực hiện các dự án thường vấp phải rất nhiều khó khăn, thậm chí là sự chống đối của nhiều người dân Vì vậy, khi thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng không chỉ phải làm tốt công tác tuyên truyền, vận động dân cư di chuyển mà còn phải đảm bảo thực hiện tốt công tác hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và đền
bù thỏa đáng
1.1.4 Nội dung thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
1.1.4.1 Công tác chuẩn bị bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
Để đảm bảo tiến độ trong quá trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đòi hỏi công tác chuẩn bị phải được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc Khi dự án được phê duyệt, các công việc đầu tiên cần phải tiến hành trong công tác chuẩn bị bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng bao gồm:
Trang 27a, Thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và thành lập Tổ tư vấn giúp việc cho Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
Căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, UBND cấp tỉnh lựa chọn giao việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho 2 đơn vị:
- Ban bồi thường, hỗ trợ tái định cư của quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh
- Tổ chức phát triển quỹ đất
* Thành phần, Ban bồi thường hỗ trợ và tái định cư
Ban bồi thường hỗ trợ và tái định cư cấp quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh do lãnh đạo UBND làm chủ tịch, các thành viên thường bao gồm:
- Đại diện cơ quan Tài chính – Phó chủ tịch hội đồng
- Chủ đầu tư - Uỷ viên thường trực
- Đại diện cơ quan Tài nguyên và Môi trường - Uỷ viên
- Đại diện UBND cấp xã có đất bị thu hồi - Uỷ viên
- Đại diện của những hộ có đất bị thu hồi từ một đến hai người
Một số thành viên khác do Chủ tịch Ban bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư quyết định cho phù hợp với thực tế địa phương
* Nguyên tắc hoạt động và trách nhiệm của Ban bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
- Ban bồi thường, hỗ trợ và tái định cư giúp UBND cùng cấp lập và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Ban làm việc theo nguyên tắc tập thể và quyết định theo đa số; trường hợp biểu quyết ngang nhau thì thực hiện theo phía có ý kiến của Chủ tịch Hội đồng
- Ban bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp lý của số liệu kiểm kê, tính pháp lý của đất đai, tài sản được bồi thường, hỗ trợ hoặc không được bồi thường, hỗ trợ trong phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
* Trách nhiệm của các thành viên trong Ban bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
Trang 28- Chủ tịch Ban chỉ đạo các thành viên Ban lập, trình duyệt và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
- Chủ đầu tư có trách nhiệm giúp chủ tịch Ban lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; bảo đảm đầy đủ kinh phí để chi trả kịp thời tiền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
- Đại diện những người bị thu hồi có trách nhiệm: Phản ánh nguyện vọng của người bị thu hồi đất, người phải di chuyển chỗ ở, vận động những người bị thu hồi đất thực hiện di chuyển, giải phóng mặt bằng đúng tiến độ
- Các thành viên khác thực hiện các nhiệm vụ theo sự phân công và chỉ đạo của Chủ tịch Ban phù hợp với trách nhiệm của ngành
b Xây dựng kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt bằng trình UBND cấp có thẩm quyền phê duyệt
Sau khi có quyết định thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư, Ban bồi thường, giải phóng mặt bằng cấp huyện chủ trì phối hợp với chủ đầu tư và UBND cấp xã nơi có dự án đầu tư lập kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt bằng, thông qua Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để trình UBND cấp huyện phê duyệt
Kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt bằng thường bao gồm các nội dung chủ yếu sau:
- Khối lượng giải phóng mặt bằng: Tổng diện tích phải thực hiện và diện tích của từng loại đất phải thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
- Kế hoạch chi tiết tiến độ GPMB của dự án: Là kế hoạch về thời gian
và nội dung công việc phải thực hiện trong từng giai đoạn
Thời gian lập kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt bằng và thông qua Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để trình UBND cấp huyện phê duyệt tối đa là 05 ngày làm việc
Trong thời gian không quá 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được tờ trình của Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng, UBND cấp huyện có trách nhiệm ký quyết định phê duyệt
Trang 29c Tổ chức thông báo công khai chủ trương thu hồi đất và các chế độ chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đến các chủ sử dụng đất trong khu vực quy hoạch dự án
Sau khi kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt bằng được phê duyệt, Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng phải tổ chức thông báo công khai chủ trương thu hồi đất và các chế độ chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư đến các chủ sử dụng đất trong khu vực quy hoạch dự án
- Thông báo bằng văn bản đến từng người có đất thu hồi các nội dung
có liên quan
- Đăng trên Cổng thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân tỉnh, Cổng thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân các huyện, gồm: Quyết định thu hồi đất; quyết định kiểm đếm bắt buộc, quyết định cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc, quyết định cưỡng chế thu hồi đất (nếu có); quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư kèm theo phương án chi tiết
* Những nội dung phải công khai
- Những chủ trương, chính sách, các văn bản của Trung ương, các quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh có liên quan đến thu hồi đất; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Trang 30- Quy hoạch sử dụng đất; kế hoạch sử dụng đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt
- Văn bản quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội hoặc quyết định đầu tư, văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ hoặc danh mục các dự án, công trình được phép thu hồi đất
- Bản vẽ quy hoạch chi tiết và bản đồ tỷ lệ 1/500 khu vực Nhà nước thu hồi đất được các cơ quan quản lý Nhà nước chấp thuận và xác nhận
- Bảng giá đất đã được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt
- Quyết định phê duyệt đầu tư công trình, dự án
- Quyết định của cấp có thẩm quyền về việc thành lập các Hội đồng liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
- Thông báo thu hồi đất của cấp có thẩm quyền; Kế hoạch thực hiện thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng; giá đất cụ thể để tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất; giá bồi thường về tài sản, vật kiến trúc, cây cối hoa màu trên đất khi Nhà nước thu hồi
- Quy định về tái định cư (đối với những dự án có tái định cư), gồm: quy hoạch, địa điểm, dự kiến đầu tư hạ tầng khu tái định cư, giá thu tiền sử dụng đất, thời gian bàn giao đất hoặc nhà tái định cư
- Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, gồm: kết quả đo đạc, kết quả kiểm kê đất đai, tài sản gắn liền với đất của người có thu hồi; kết quả xác nhận nguồn gốc sử dụng đất; số nhân khẩu (đối với trường hợp thu hồi đất ở); mức và giá trị bồi thường, hỗ trợ đất, tài sản trên đất; tổng mức bồi thường đối với từng người có đất thu hồi; Phương án đào tạo nghề và tìm kiếm việc làm (nếu có)
- Quyết định thu hồi đất; quyết định kiểm đếm bắt buộc; quyết định cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc; quyết định cưỡng chế thu hồi đất (nếu có); quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư kèm theo phương án chi tiết
Trang 31- Kết quả giải quyết các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của nhân dân về thu hồi đất; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
1.1.4.2 Xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
Xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng là xác định cá nhân, hộ gia đình hoặc đơn vị có đất đai, tài sản đủ điều kiện để được hưởng bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước tiến hành giải phóng mặt bằng
Tùy theo mỗi dự án khác nhau mà căn cứ để xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cũng khác nhau Nhưng chủ yếu việc xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đều phải dựa vào các văn bản pháp quy do Nhà nước quy định
Hiện nay, đối tượng và điều kiện được bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng được xác định theo Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ; Thông tư số 37/2014/TT- BTNMT ngày 30/06/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường và các quyết định về đất đai của UBND tỉnh hoặc huyện nơi tiến hành dự án, cụ thể:
a Bồi thường, giải phóng mặt bằng
* Đối tượng được hưởng bồi thường
- Tổ chức, cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo; hộ gia đình, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài đang sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi đất (sau đây gọi chung là người bị thu hồi đất) và có đủ điều kiện để được bồi thường đất, tài sản thì được bồi thường theo quy định; trường hợp sau khi bị thu hồi đất mà không còn chỗ ở thì được bố trí tái định cư
- Người được bồi thường thiệt hại về tài sản gắn liền với đất bị thu hồi
phải là người sở hữu hợp pháp tài sản đó, phù hợp với quy định của pháp luật
* Điều kiện để được bồi thường về đất, tài sản trên đất
Theo Điều 75 Luật Đất đai năm 2013 quy định các điều kiện để được bồi thường về đất, tài sản trên đất cụ thể như sau:
Trang 32- "Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định mà chưa được cấp hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo
quy định của pháp luật mà chưa được cấp" (Báo cáo quyết toán NSNN hàng
được cấp" (Báo cáo quyết toán NSNN hàng năm 2015-2017)
- "Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp
luật mà chưa được cấp" (Báo cáo quyết toán NSNN hàng năm 2015-2017)
- "Tổ chức được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận thừa kế quyền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đã nộp, tiền nhận chuyển nhượng đã trả không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước,
có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy
Trang 33định của pháp luật mà chưa được cấp" (Báo cáo quyết toán NSNN hàng năm
2015-2017)
- "Tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao được Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê và có Giấy chứng nhận hoặc
có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở
và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật mà chưa được cấp"
(Báo cáo quyết toán NSNN hàng năm 2015-2017)
- "Tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp
có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc bán kết hợp cho thuê; cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật mà chưa
được cấp" (Báo cáo quyết toán NSNN hàng năm 2015-2017)
* Điều kiện không được bồi thường về đất, tài sản trên đất
Người bị thu hồi đất không có một trong các điều kiện theo quy định được bồi thường về đất ở trên hoặc tại thời điểm sử dụng đất vi phạm quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt và đã công bố hoặc vi phạm hành lang không được bồi thường thiệt hại về đất cũng như tài sản trên đất Trong trường hợp xét thấy cần hỗ trợ thì UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xem xét quyết định đối với từng trường hợp cụ thể
b Hỗ trợ giải phóng mặt bằng
* Đối tượng được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất
- Hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất nông nghiệp khi thực hiện Nghị định số 64/CP ngày 27 tháng 9 năm 1993; Nghị định số 02/CP ngày 15 tháng 01 năm 1994; Nghị định số 85/1999/NĐ-CP ngày 28 tháng 8 năm 1999; Nghị định số 163/1999/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 1999 và Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ
Trang 34- Nhân khẩu nông nghiệp trong hộ gia đình quy định theo pháp luật nhưng phát sinh sau thời điểm giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình đó;
- Hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng đủ điều kiện được giao đất nông nghiệp theo pháp luật nhưng chưa được giao đất nông nghiệp và đang sử dụng đất nông nghiệp do nhận chuyển nhượng, nhận thừa kế, được tặng cho, khai hoang theo quy định của pháp luật, được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất thu hồi xác nhận là đang trực tiếp sản xuất trên đất nông nghiệp đó;
- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do nhận giao khoán đất sử dụng vào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản (không bao gồm đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ) của các nông, lâm trường quốc doanh khi Nhà nước thu hồi mà thuộc đối tượng là cán bộ, công nhân viên của nông, lâm trường quốc doanh đang làm việc hoặc đã nghỉ hưu, nghỉ mất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp đang trực tiếp sản xuất nông, lâm nghiệp;
hộ gia đình, cá nhân nhận khoán đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp trên đất đó;
- Tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mà bị ngừng sản xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất thì được hỗ trợ ổn định sản xuất
Điều kiện để được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất như sau:
- Đối với hộ gia đình, cá nhân, tổ chức kinh tế, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang sử dụng đất thuộc đối tượng quy định đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất quy định tại các Điều 100, 101 và 102 của Luật Đất đai;
- Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do nhận giao khoán đất
sử dụng vào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản (không bao gồm đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ) của các nông trường, lâm trường quy định thì phải có hợp đồng giao khoán sử dụng đất
Trang 35* Đối tượng được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm
Theo Điều 20 và 21 Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ các nội dung về hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm khi Nhà nước thu hồi đất quy định như sau:
- Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp theo quy định của Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 (Điều 20) này (trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân là cán bộ, công nhân viên của nông trường quốc doanh, lâm trường quốc doanh đã nghỉ hưu, nghỉ mất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp) khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp mà được bồi thường bằng tiền thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền đối với diện tích đất nông nghiệp thu hồi còn được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm theo quy định
- Hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh, dịch vụ mà phải di chuyển chỗ ở thì được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm theo quy định của Luật Đất đai (Điều 21 Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ)
* Đối tượng được hỗ trợ tái định cư
Đối tượng được hỗ trợ tái định cư là các hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở theo quy định
1.1.4.3 Xác định mức bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
Xác định mức bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng là xác định định mức bồi thường về đất đai, tài sản hoặc số tiền hỗ trợ cho các đối tượng bị thị hại về đất đai, tài sản hoặc ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt, khi Nhà nước tiến hành giải phóng mặt bằng
Hiện nay, mức bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cũng được quy định
cụ thể trong trong Nghị định số 47/2014/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 15/5/2014 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
a Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia
Trang 36Theo Điều 75 Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia bao gồm nội dung chủ yếu sau đây:
- Họ và tên, địa chỉ của người có đất thu hồi;
- Diện tích, loại đất, vị trí, nguồn gốc của đất thu hồi; số lượng, khối lượng, giá trị hiện có của tài sản gắn liền với đất bị thiệt hại;
- Các căn cứ tính toán số tiền bồi thường, hỗ trợ như giá đất tính bồi thường, giá nhà, công trình tính bồi thường, số nhân khẩu, số lao động trong
độ tuổi, số lượng người được hưởng trợ cấp xã hội;
- Số tiền bồi thường, hỗ trợ;
- Chi phí lập và tổ chức thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng;
- Việc bố trí tái định cư;
- Việc di dời các công trình của Nhà nước, của tổ chức, của cơ sở tôn giáo, của cộng đồng dân cư;
- Việc di dời mồ mả
Việc lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật và phải niêm yết, tiếp nhận ý kiến đóng góp của người dân trong khu vực có đất thu hồi ít nhất là 20 ngày, kể từ
ngày niêm yết (Chi cục Thống kê huyện Vân Đồn 2015 – 2017)
b Bồi thường về đất
Việc bồi thường về đất đai được quy định cụ thể trong Luật Đất đai năm 2013; Nghị định số 43/2014/NĐ - CP và Nghị định số 47/NĐ - CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ cụ thể như sau:
- Việc bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đực quy định tại tại Điều 76 Luật Đất Đai và Điều 3 Nghị định
số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ
Trang 37- Việc bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp vượt hạn mức do nhận chuyển quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 77 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định cụ thể tại Điều 4 Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ, theo đó: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp vượt hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 do được thừa kế, tặng cho, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ người khác theo quy định của pháp luật mà đủ điều kiện được bồi thường thì được bồi thường, hỗ trợ theo diện tích thực tế mà Nhà nước thu hồi Đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp quy định tại Khoản 1 Điều này nhưng không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc không đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà
ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật Đất đai thì chỉ được bồi thường đối với diện tích đất trong hạn mức giao đất nông nghiệp Đối với phần diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức giao đất nông nghiệp thì không được bồi thường về đất nhưng được xem xét hỗ trợ theo quy định
- Việc bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo quy định tại Khoản 3 Điều 78 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định cụ thể tại Điều 5 Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ
- Việc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở quy định tại Điều
79 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định cụ thể tại Điều 6 Nghị định
số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ, theo đó: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ở, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đang sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất tại Việt Nam khi Nhà nước thu hồi đất ở mà
có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai thì được bồi thường bằng việc
Trang 38giao đất ở, nhà ở tại khu tái định cư hoặc bồi thường bằng tiền theo quy định của pháp luật
- Việc bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại đối với đất phi nông nghiệp không phải là đất ở của hộ gia đình, cá nhân quy định tại Điều 80 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định tại Điều 7 Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ, theo đó: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở khi Nhà nước thu hồi đất, nếu đủ điều kiện được bồi thường theo quy định tại Điều 75 của Luật Đất đai thì được bồi thường về đất Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm, cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có) Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất do thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng thì được bồi thường về đất; Căn cứ vào điều kiện thực tế, quỹ đất tại địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể việc bồi thường Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất thương mại, dịch vụ, đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, đất phi nông nghiệp khác có thời hạn sử dụng ổn định lâu dài mà có đủ điều kiện được bồi thường theo quy định của pháp luật khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường về đất theo giá đất ở Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có nhà ở trước ngày
01 tháng 7 năm 2004 mà có nguồn gốc do lấn, chiếm, khi Nhà nước thu hồi đất nếu không có chỗ ở nào khác thì được Nhà nước giao đất ở mới có thu tiền sử dụng đất hoặc bán nhà ở tái định cư; Giá đất ở tính thu tiền sử dụng đất, giá bán nhà ở tái định cư do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định
- Việc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất nghĩa trang, nghĩa địa của tổ chức kinh tế quy định tại Khoản 2 Điều 81 của Luật Đất đai được
Trang 39thực hiện theo quy định tại Điều 8 Nghị định số 47/NĐ -CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ được Nhà nước bồi thường bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng hoặc được bồi thường về đất theo quy định tại Khoản 2 Điều 74 của Luật Đất đai Việc giao đất tại nơi khác để làm nghĩa trang, nghĩa địa quy định tại Điểm này phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
đã được cơ quan, nhà nước có thẩm quyền phê duyệt
- Việc bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất, thiệt hại tài sản gắn liền với đất đối với đất thuộc hành lang an toàn khi xây dựng công trình có hành lang bảo vệ quy định tại Điều 94 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định tại Điều 10 Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ
- Việc bồi thường, hỗ trợ về đất khi Nhà nước thu hồi đối với đất được giao không đúng thẩm quyền trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 nhưng đã nộp tiền để được sử dụng đất mà chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được thực hiện theo quy định tại Điều 11 Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ
- Việc bồi thường về đất cho người đang sử dụng đất mà không có giấy
tờ về quyền sử dụng đất được thực hiện theo quy định tại Điều 13 Nghị định
số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ, theo đó: Khi Nhà nước thu hồi đất mà người sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các Khoản 1, 2 và 3 Điều 100 của Luật Đất đai và Điều 18 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP mà đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất quy định tại Điều 101 và Điều 102 của Luật Đất đai, các Điều 20, 22, 23, 25, 27 và 28 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP thì được bồi thường về đất Trường hợp người có đất thu hồi được bồi thường bằng tiền thì số tiền bồi thường phải trừ khoản tiền nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật về thu tiền sử dụng đất; thu tiền thuê đất, thuê mặt nước
Trang 40- Việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các trường hợp thu hồi đất
ở trong khu vực bị ô nhiễm môi trường có nguy cơ đe dọa tính mạng con người; đất ở có nguy cơ sạt lở, sụt lún, bị ảnh hưởng bởi hiện tượng thiên tai khác đe dọa tính mạng con người được thực hiện theo quy định tại Điều 16 Nghị định số 47/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ
c Hỗ trợ ổn định đời sống
- Thu hồi từ 30% đến 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ trong thời gian 6 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và trong thời gian 12 tháng nếu phải di chuyển chỗ ở; trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế -
xã hội đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trợ tối đa là 24 tháng
Đối với trường hợp thu hồi trên 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ trong thời gian 12 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở
và trong thời gian 24 tháng nếu phải di chuyển chỗ ở; trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trợ tối đa là 36 tháng;
- Diện tích đất thu hồi quy định được xác định theo từng quyết định thu hồi đất của Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền;
- Mức hỗ trợ cho một nhân khẩu quy định được tính bằng tiền tương đương 30 kg gạo trong 01 tháng theo thời giá trung bình tại thời điểm hỗ trợ của địa phương
d Hỗ trợ ổn định sản xuất
- Hộ gia đình, cá nhân được bồi thường bằng đất nông nghiệp thì được
hỗ trợ ổn định sản xuất, bao gồm: Hỗ trợ giống cây trồng, giống vật nuôi cho sản xuất nông nghiệp, các dịch vụ khuyến nông, khuyến lâm, dịch vụ bảo vệ thực vật, thú y, kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi và kỹ thuật nghiệp vụ đối với sản xuất, kinh doanh dịch vụ công thương nghiệp;