Để phát huy tốt vai trò của mình, đòi hỏi Trung tâm phải có đội ngũ nhân lực chất lượng, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế và sự vận động, phát triển không ngừng của xã h
Trang 1NGUYỄN DUY TÂN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, VIÊN CHỨC Ở TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
THÁI NGUYÊN - NĂM 2018
Trang 2NGUYỄN DUY TÂN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, VIÊN CHỨC Ở TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH
Ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8.34.04.10
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐỖ THỊ KIM HẢO
THÁI NGUYÊN - NĂM 2018
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan những thông tin, số liệu được sử dụng trong chuyên đề này là xác thực đã nêu trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, trung thực và chưa được dùng để bảo vệ một học vị nào khác Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, vì vậy mọi đánh giá, nhận xét được đưa ra dựa trên quan điểm cá nhân tôi Các thông tin, trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc./
Thái Nguyên, tháng 7 năm 2018
Tác giả luận văn
Nguyễn Duy Tân
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ, động viên của các cá nhân và tập thể Tôi xin được bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong học tập và
nghiên cứu
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý Đào tạo sau Đại học, các khoa, phòng của Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi về mọi mặt trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này
Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của giáo viên hướng dẫn
PGS.TS Đỗ Thị Kim Hảo
Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ, đóng góp nhiều ý kiến quý báu của các nhà khoa học, các thầy, cô giáo trong Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi còn được sự giúp đỡ và cộng tác của các đồng chí tại các địa điểm nghiên cứu, tôi xin chân thành cảm ơn các bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã tạo điều kiện mọi mặt để tôi hoàn thành nghiên cứu này
Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ
Thái Nguyên, tháng 7 năm 2018
Tác giả luận văn
Nguyễn Duy Tân
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU viii
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
5 Kết cấu của luận văn 3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, VIÊN CHỨC 4
1.1 Khái quát về cán bộ, viên chức 4
1.1.1 Khái niệm cán bộ, viên chức 4
1.1.2 Vai trò của đội ngũ cán bộ, viên chức 4
1.1.3 Đặc điểm của cán bộ, viên chức nhà nước 6
1.1.4 Chức năng cán bộ, viên chức 8
1.1.5 Nghĩa vụ của cán bộ, viên chức 8
1.1.6 Quyền của cán bộ, viên chức 11
1.2 Chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức 14
1.2.1 Khái niệm chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức 14
1.2.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức 16
1.3 Nội dung của nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức 18
1.3.1 Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng viên chức 18
1.3.2 Công tác tuyển dụng đội ngũ viên chức 20
1.3.3 Công tác sử dụng viên chức 21
Trang 61.3.4 Công tác đánh giá đội ngũ viên chức 26
1.3.5 Công tác kiểm tra, giám sát viên chức trong thi hành công vụ 28
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức 29
1.4.1 Các nhân tố khách quan 29
1.4.2 Các nhân tố chủ quan 33
1.5 Cơ sở thực tiễn củanâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức và bài học kinh nghiệm đối với Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 34
1.5.1 Cơ sở thực tiễn của nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức 34
1.5.2.Bài học kinh nghiệm đối với Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 37
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 39
2.1 Câu hỏi nghiên cứu 39
2.2 Phương pháp nghiên cứu 39
2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp 39
2.2.3.Phương pháp tổng hợp thông tin 41
2.2.4 Phương pháp phân tích thông tin 41
2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 42
Chương 3: THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, VIÊN CHỨC Ở TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH 44
3.1 Khái quát chung về Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 44
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Trung tâm phát triển quỹ đấtthành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 44
3.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Trung tâm Phát triển quỹ đấtthành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 46
Trang 73.1.3 Cơ cấu tổ chức của Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Cẩm
Phả, tỉnh Quảng Ninh 48
3.2 Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức ở Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 49
3.2.1 Thực trạng cán bộ, viên chức theo trình độ chuyên môn và kỹ năng công tác 49
3.2.2 Vềphẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống 52
3.2.3 Về chất lượng và hiệu quả thực hiện công việc được giao 54
Bảng 3.9: Kết quả khảo sát của chủ đầu từ và nhân dân về chất lượng thực hiện công việc của CBVC tại Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả 56
3.3 Thực trạng hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức ở Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 58
3.3.1 Công tác quy hoạch bồi dưỡng cán bộ, viên chức 58
3.3.2 Công tác tuyển dụng cán bộ, viên chức 61
3.3.3 Công tác sử dụng cán bộ, viên chức 63
3.3.4 Công tác đánh giá cán bộ, viên chức 63
3.3.5 Công tác kiểm tra, giám sát cán bộ, viên chức 69
3.4 Đánh giá chung về thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức ở Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 69
3.4.1 Ưu điểm 69
3.4.2 Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân 73
Chương 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VIÊN CHỨC Ở TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH 79
4.1 Mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức ở Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 79
4.1.1 Mục tiêu chung 79
Trang 84.1.2 Mục tiêu cụ thể 80
4.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức ở Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 82
4.2.1 Đẩy mạnh công tác quy hoạch và đào tạo nâng cao chuyên môn, kỹ năng công tác của cán bộ, viên chức 82
4.2.2 Tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống 86
4.2.3 Nâng cao uy tín trong công tác và năng lực tổ chức quản lý 87
4.2.4 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc cán bộ, viên chức 88
4.2.5 Một số giải pháp khác 90
4.2.5.1.Đổi mới công tác tuyển dụng viên chức 90
4.2.5.2.Đẩy mạnh việc phân loại và đánh giá cán bộ, viên chức ở Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 91
4.2.5.3 Hoàn thiện công tác khen thưởng, kỷ luật viên chức 92
4.2.5.4.Giải pháp về quy chế làm việc, quy định về quy trình công tác 94
4.3 Một số kiến nghị 95
4.3.1 Kiến nghị đối với Nhà nước 95
4.3.2 Kiến nghị đối với Bộ Nội vụ 95
4.3.3 Kiến nghị đối với tỉnh Quảng Ninh 96
KẾT LUẬN 97
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 99
PHỤ LỤC 101
Trang 9DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CNH - HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Trang 10DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1: Thống kê trình độ chuyên môn nghiệp vụ, giới tính, tin học,
ngoại ngữ, tuổi đời của cán bộ viên chức tại TTPTQĐ thành
phố Cẩm Phả năm 2016 - 2017 49
Bảng 3.2: Kết quả khảo sát đánh giá của cán bộ, viên chức về các kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ nghề nghiệp 51
Bảng 3.3 Thực trạng cán bộ, viên chức có chứng chỉ trình độ lý luận, giai đoạn 2016 - 2017 52
Bảng 3.4: Thực trạng CB, VC là đảng viên giai đoạn 2016 - 2017 53
Bảng 3.5: Kết quả khảo sát đánh giá của cán bộ, viên chức về đạo đức công vụ tại Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả 54
Bảng 3.6: Khảo sát đánh giá của cán bộ, viên chức về mức độ hoàn thành công việc của CBVC tại Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả 55
Bảng 3.7: Kết quả khảo sát của chủ đầu từ và nhân dân về chất lượng thực hiện công việc của CBVC tại Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả 56
Bảng 3.8: Kết quả khảo sát đào tạo cán bộ, viên chức 58
Bảng 3.9: Kết quả khảo sát công tác quy hoạch cán bộ 60
Bảng 3.10: Kết quả khảo sát đánh giá công tác tuyển dụng viên chức 62
Bảng 3.11: Khảo sát bố trí, sử dụng, sắp xếp cán bộ, viên chức 63
Bảng 3.12: Kết quả khảo sát đánh giá của cán bộ, viên chức về thực hiện công việc tại Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả 67
Bảng 3.13: Kết quả khảo sát đánh giá của chủ đầu tư và nhân dân về thực hiện công việc của CBVC tại Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả 68
Trang 11DANH MỤC CÁC HÌNH
Sơ đồ 3.1: Tổ chức bộ máy ở Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố
Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 48 Biểu đồ 3.1: Kết quả đánh giá, phân loại cán bộ, viên chức giai đoạn
2016 - 2017 55
Trang 12MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Tổng kết 30 năm đổi mới và việc thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ
XI của Đảng về cán bộ và công tác cán bộ, Đại hội XII của Đảng với quyết tâm “tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh” đã đặt ra nhiệm vụ
“đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ” Với quan điểm nhìn thẳng vào sự thật, Báo cáo Chính trị Đại hội XII đã nhận định: “Việc đổi mới công tác cán bộ chưa có đột phá lớn Đánh giá cán bộ vẫn là khâu yếu nhất qua nhiều nhiệm
kỳ nhưng chưa có những tiêu chí cụ thể và giải pháp khoa học để khắc phục” Việc nhìn nhận thẳng thắn, khách quan như vậy của Đại hội đã nhận được sự đồng tình cao trong đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân khi quán triệt, triển khai đưa Nghị quyết vào cuộc sống
Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Cẩm phả là đơn vị sự nghiệp Nhà nước, trực thuộc Uỷ ban nhân dân Thành phố Cẩm Phả Được thành lập theo Quyết định số 1195/QĐ-UBND ngày 27/4/2010 của UBND Tỉnh Quảng Ninh Để phát huy tốt vai trò của mình, đòi hỏi Trung tâm phải có đội ngũ nhân lực chất lượng, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế và sự vận động, phát triển không ngừng của xã hội, đặc biệt là đảm bảo chất lượng của đội ngũ cán bộ, viên chức bởi họ là những người đi đầu, những người giữ vai trò quyết định trong việc quán triệt, tổ chức thực hiện mọi quyết định của các cấp lãnh đạo và hiện thực hóa sự lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước
về khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, đáp ứng mục tiêu nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh nhà
Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ, công chức của Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả luôn được kiện toàn, chất lượng đội ngũ cán
bộ, viên chức được nâng lên rõ rệt phần nào đã đáp ứng được những đòi hỏi khắt khe của thời kỳ hội nhập, phát triển kinh tế
Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả còn một số hạn chế như: đào tạo bồi dưỡng đội
Trang 13ngũ cán bộ viên chức chưa gắn với việc sử dụng, chưa có chính sách thỏa đáng để thu hút cán bộ, viên chức có trình độ cao về công tác, việc học tập của cán bộ chưa thực sự hiệu quả do nhiều nguyên nhân Do vậy, mặc dù đã được đào tạo, bồi dưỡng, một số cán bộ, viên chức còn lúng túng trong việc thực hiện nhiệm vụ, năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành, giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới
Xuất phát từ tầm quan trọng và thực tiễn của việc nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ, tác giả đã lựa chọn đề tài:“Nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, viên chức ở trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” làm luận văn tốt nghiệp của mình
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Phân tích, đánh giá được thực trạng và xác định các yếu tố ảnh hưởng
đến chất lượng đội ngũ công chức, viên chức tại Trung tâm phát triển quỹ đất
thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức tại Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu thực trạng hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức tại Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
Trang 143.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Luận văn được nghiên cứu tại Trung tâm phát triển quỹ
đất thành phố Cẩm Phả, Quảng Ninh
- Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu số liệu từ năm 2016-2017
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức ở trung tâm phát triển quỹ đất ở thành phố
Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
4 Đóng góp của Luận văn
- Về lý luận: Luận văn phân tích và làm rõ cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập
- Về thực tiễn: Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng, từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,viên chức ở trung tâm phát triển quỹ đất ở thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, áp dụng một số giải pháp cụ thể trong nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,viên chức ở một số địa phương
5 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 4 chương như sau:
Chương 1: Cở sở lý luận và thực tiễn về nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, viên chức
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức ở trung
tâm phát triển quỹ đất ở thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
Chương 4: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên
chức ở trung tâm phát triển quỹ đất ở thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
Trang 15Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, VIÊN CHỨC
1.1 Khái quát về cán bộ, viên chức
1.1.1 Khái niệm cán bộ, viên chức
Theo khoản 1, điều 4 luật Cán bộ, công chức được Quốc hội nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VII, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 13/11/2008 (sau đây gọi tắt là Luật CBCC) và có hiệu lực thi hành từ ngày
01/01/2010, quy định: “Cán bộ là công dân Việt Nam được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, ch ức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đay gọi chung là cấp tỉnh), ở quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện) trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”.[21] Luật viên chức 2010 được Quốc hội ban hành ngày 15 tháng 11 năm 2010 và chính thức
có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2012 “Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn
vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”.[22]
1.1.2 Vai trò của đội ngũ cán bộ, viên chức
Cán bộ, viên chức nhà nước có những vai trò sau:
- Là nguồn nhân lực quan trọng có vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, đưa các chính sách
và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trở thành thực tiễn và tiếp thu nguyện vọng của nhân dân, nắm bắt được những yêu cầu của thực tiễn của cuộc sống để phản ánh kịp thời với cấp trên, là một trong những nguồn lực quan trọng trong việc thực hiện công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Trang 16- Đội ngũ cán bộ, viên chức có vị trí, vai trò quyết định trong việc triển khai tổ chức thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tại cơ sở Thông qua họ mà ý Đảng, lòng dân tạo thành một khối thống nhất, làm cho Đảng, Nhà nước “ăn sâu, bám rễ” trong quần chúng nhân dân, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước Như vậy, chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật có đi vào cuộcsống, trở thành hiện thực sinh động hay không, tùy thuộc phần lớn vào sựtuyên truyền
và tổ chức vận động nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức
- Đội ngũ cán bộ, viên chức nhà nước có số lượng lớn và vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước nói chung và chính quyền cấp cơ sở nói riêng Bởi vì họ là những người trực tiếp gắn bó với địa phương, am hiểu tâm tư, nguyện vọng của người dân địa phương, đồng thời là người đại diện cho nhân dân trong việc cung cấp thông tin cho các cán bộ lãnh đạo để đưa ra quyết định quản lý khoa học, đúng đắn
- Cán bộ, viên chức các cấp cũng là những người trực tiếp hòa giải những xung đột, mâu thuẫn tranh chấp trong nội bộ nhân dân, hiện thực hóa quyền làm chủ cơ sở của nhân dân Vì vậy, trình độ và phẩm chất của đội ngũ này có ảnh hưởng rất lớn đến sự vận hành liên tục và hiệu quả của bộ máy nhà nước Và thực tế cũng chứng minh: Nơi nào quan tâm đầy đủ và làm tốt công tác cán bộ, có đội ngũ cán bộ cơ sở vững mạnh thì nơi ấy tình hình chính trị xã hội ổn định, kinh tế văn hóa phát triển, quốc phòng, an ninh được giữ vững, mọi chủ trương chính sách của Đảng được triển khai có hiệu quả Ngược lại, ở đâu đội ngũ cán bộ, viên chức không được quan tâm, để xảy ra tình trạng tham nhũng, của quyền, hách dịch thì nơi đó tình hình địa phương gặp nhiều khó khăn, phức tạp, dễ bị kẻ xấu lợi dụng
- Cán bộ, viên chức các cấp là nhân tố quan trọng góp phần xây dựng hệ thống chính trị cấp cơ sở, gây dựng tình đoàn kết, tập hợp mọi tiềm năng, nguồn
Trang 17động viên mọi tầng lớp nhân dân ra sức thi đua hoàn thành thắng lợi các mục tiêu về kinh tế- xã hội, thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của cơ sở.[14]
1.1.3 Đặc điểm của cán bộ, viên chức nhà nước
Thứ nhất, phải là công dân Việt Nam
Thứ hai, về chế độ tuyển dụng, bổ nhiệm:
Cán bộ, viên chức phải là người được tuyển dụng hoặc bổ nhiệm vào ngạch, chức danh, chức vụ trong các Cơ quan, Tổ chức, Đơn vị thuộc cấp Trung ương, cấp Tỉnh, cấp Huyện
Ví dụ: Điều 8 Nghị định 06/2010/NĐ-CP quy định những người là
Công chức, trong đó Công chức trong Viện Kiểm sát nhân dân tối cao gồm: Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; kiểm sát viên, điều tra viên; người làm việc trong văn phòng, vụ, cục, ban và Viện nghiệp vụ thuộc Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.[2]
Cán bộ, viên chức phải có đủ trình độ chuyên môn phù hợp với ngạch, chức danh, chức vụ Các vấn đề liên quan tới bổ nhiệm, tuyển dụng công chức vào các chức danh, chức vụ và bổ nhiệm vào các ngạch công chức quy định
cụ thể ở chương IV - Luật Cán bộ, Công chức năm 2008 và Luật Viên chức năm 2010 Những vấn đề này còn phụ thuộc vào quy định riêng đối với các chức danh, chức vụ khác nhau; cùng một chức danh, chức vụ nhưng thuộc các
tổ chức, cơ quan, đơn vị khác nhau; cùng một chức danh, chức vụ thuộc cùng một loại tổ chức, cơ quan, đơn vị nhưng ở các cấp khác nhau
Thứ ba, về nơi làm việc: Nơi làm việc của cán bộ, viên chức rất đa
dạng Nếu như cán bộ là những người hoạt động trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, ở Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương, ở Huyện, Quận, Thị xã, Thành phố trực thuộc Tỉnh thì Công chức còn làm việc ở cả Cơ quan, Đơn vị thuộc Quân đội Nhân dân, Công an Nhân dân, trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị
sự nghiệp công lập
Trang 18Ví dụ: Khoản 2 Điều 11 Nghị định 06/2010/NĐ - CP quy định Công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý đơn vị sự nghiệp công lập như
sau: “Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu; người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ”.[2]
Thứ tư, về thời gian công tác: Cán bộ, viên chức đảm nhiệm công tác
từ khi được bổ nhiệm, tuyển dụng cho tới khi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động mà không hoạt động theo nhiệm kì như cán bộ (Điều 60 - Luật cán bộ, công chức năm 2008) Chấm dứt đảm nhiệm chức vụ khi đến tuổi nghỉ hưu: Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi (Quy định tại điểm a Khoản 1 Điều
73 - Luật Bảo hiểm Xã hội năm 2014)
Thứ năm, về chế độ lao động: Cán bộ, viên chức được biên chế và
hưởng lương từ ngân sách nhà nước (Điều 12 - Luật cán bộ, công chức năm 2008); đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật
Thứ sáu, cán bộ, viên chức là những người trưởng thành về thể chất và
trưởng thành vè mặt xã hội, họ được tuyể dụng hoặc bổ nhiệm giữ một chức
vụ thương xuyên trong các công sở của Nhà nước, họ đang trực tiếp tham gia vào bộ máy xông quyền của nền hành chính quốc gia, Như vậy họ là những ngườ tự làm chủ được hành vi, thái độ của mình và phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật với tư cách là một công dân, một công chức hành chính Họ trưởng thành ở mặt xá hội còn biểu hiện ở giá trị sản phẩm lao động của họ được xã hội công nhận và bằng sức lao động của mình, họ đã nuôi sống được bản thân hơn nữa, sự trưởng thành về mặt xã hội còn thể hiện ở cuộc sống riêng tư củ họ họ là những người có đầy đủ điều kiện hành vi trước pháp luật
Thứ bảy, họ là những người đã có vị thế xã hội, vì công chức là những
người đang giữ chức vụ hoặc trách nhiệm nhất định theo trình độ đào tạo và được xếp vào ngạch bậc tương ứng trong hệ thống hành chính Một số bộ
Trang 19phận viên chức có nhiều kinh nghiệm sống được tích luỹ tuỳ theo lĩnh vực mà
họ hoạt động Bởi là viên chức, họ phải được đào tạo ở trình độ nhất định, cùng với vị trí làm việc của mình trong bộ máy công quyền
1.1.4 Chức năng cán bộ, viên chức
- Cán bộ, viên chức là những người làm công tác chuyên môn thuộc biên chế và hợp đồng của UBND, HĐND các cấp, có trách nhiệm tham mưu, giúp UBND, HĐND các cấp thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác được phân công và thực hiện các nhiệm vụ khác do lãnh đạo các cấp giao phó
- Cán bộ, viên chức là người trực tiếp tham mưu cho lãnh đạo lãnh đạo các cấp nhà nước trong việc điều hành, chỉ đạo công tác, thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; trực tiếp tiếp xúc với nhân dân, phục vụ nhân dân, thực hiện chức năng quản lý nhà nước theo đúng chính sách và thẩm quyền được đơn vị được giao.[14]
1.1.5 Nghĩa vụ của cán bộ, viên chức
Theo Luật cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 quy định nghĩa vụ của cán bộ, công chức và Luật Viên chức năm 2010
a Nghĩa vụ của cán bộ
- Nghĩa vụ của cán bộ đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân
Trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ danh dự Tổ quốc và lợi ích quốc gia
Tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân
Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân
Chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng
và pháp luật của Nhà nước.[21]
- Nghĩa vụ của cán bộ trong thi hành công vụ
Thực hiện đúng, đầy đủ và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn được giao
Trang 20Có ý thức tổ chức kỷ luật; nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, đơn vị; báo cáo người có thẩm quyền khi phát hiện hành
vi vi phạm pháp luật trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; bảo vệ bí mật nhà nước
Chủ động và phối hợp chặt chẽ trong thi hành công vụ; giữ gìn đoàn kết trong cơ quan, tổ chức, đơn vị
Bảo vệ, quản lý và sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài sản nhà nước được giao Chấp hành quyết định của cấp trên Khi có căn cứ cho rằng quyết định
đó là trái pháp luật thì phải kịp thời báo cáo bằng văn bản với người ra quyết
định; trường hợp người ra quyết định vẫn quyết định việc thi hành thì phải có văn bản và người thi hành phải chấp hành nhưng không chịu trách nhiệm về hậu quả của việc thi hành, đồng thời báo cáo cấp trên trực tiếp của người ra quyết định Người ra quyết định phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.[22]
Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật
- Nghĩa vụ của cán bộ là người đứng đầu
Chỉ đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao và chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị
Kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn việc thi hành công vụ của cán bộ, công chức;
Tổ chức thực hiện các biện pháp phòng, chống quan liêu, tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và chịu trách nhiệm về việc để xảy ra quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong cơ quan, tổ chức, đơn vị
Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về dân chủ cơ sở, văn hóa công sở trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; xử lý kịp thời, nghiêm minh cán
bộ, công chức thuộc quyền quản lý có hành vi vi phạm kỷ luật, pháp luật, có thái độ quan liêu, hách dịch, cửa quyền, gây phiền hà cho công dân
Giải quyết kịp thời, đúng pháp luật, theo thẩm quyền hoặc kiến nghị
cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiến nghị của cá nhân,
tổ chức;
Trang 21Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật
b Nghĩa vụ của viên chức
- Chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản Việt
Nam và pháp luật của Nhà nước
+ Có nếp sống lành mạnh, trung thực, cần, kiệm, liêm, chính, chí công
vô tư
+ Có ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm trong hoạt động nghề nghiệp; thực hiện đúng các quy định, nội quy, quy chế làm việc của đơn vị sự nghiệp công lập
+ Bảo vệ bí mật nhà nước; giữ gìn và bảo vệ của công, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài sản được giao
+ Tu dưỡng, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp, thực hiện quy tắc ứng xử của viên chức
- Nghĩa vụ của viên chức trong hoạt động nghề nghiệp
+ Thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ được giao bảo đảm yêu cầu về thời gian và chất lượng
+ Phối hợp tốt với đồng nghiệp trong thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ + Chấp hành sự phân công công tác của người có thẩm quyền
+ Thường xuyên học tập nâng cao trình độ, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ + Khi phục vụ nhân dân, viên chức phải tuân thủ các quy định sau:
Có thái độ lịch sự, tôn trọng nhân dân
Có tinh thần hợp tác, tác phong khiêm tốn
Không hách dịch, cửa quyền, gây khó khăn, phiền hà đối với nhân dân Chấp hành các quy định về đạo đức nghề nghiệp
Chịu trách nhiệm về việc thực hiện hoạt động nghề nghiệp
Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật
- Nghĩa vụ của viên chức quản lý
Viên chức quản lý thực hiện các nghĩa vụ quy định tại Điều 16, Điều 17 của Luật này và các nghĩa vụ sau:
Trang 22+ Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của đơn vị theo đúng chức trách, thẩm quyền được giao
+ Thực hiện dân chủ, giữ gìn sự đoàn kết, đạo đức nghề nghiệp trong đơn vị được giao quản lý, phụ trách
+ Chịu trách nhiệm hoặc liên đới chịu trách nhiệm về việc thực hiện hoạt động nghề nghiệp của viên chức thuộc quyền quản lý, phụ trách
+ Xây dựng và phát triển nguồn nhân lực; quản lý, sử dụng có hiệu quả
cơ sở vật chất, tài chính trong đơn vị được giao quản lý, phụ trách
+ Tổ chức thực hiện các biện pháp phòng, chống tham nhũng và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong đơn vị được giao quản lý, phụ trách.[22]
1.1.6 Quyền của cán bộ, viên chức
a Quyền của cán bộ
- Quyền của cán bộ được bảo đảm các điều kiện thi hành công vụ
Được giao quyền tương xứng với nhiệm vụ
Được bảo đảm trang thiết bị và các điều kiện làm việc khác theo quy định của pháp luật
Được cung cấp thông tin liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn được giao Được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ Được pháp luật bảo vệ khi thi hành công vụ
- Quyền của cán bộ về tiền lương và các chế độ liên quan đến tiền lương
Được Nhà nước bảo đảm tiền lương tương xứng với nhiệm vụ, quyền hạn được giao, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước Cán bộ, công chức làm việc ở miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc trong các ngành, nghề có môi trường độc hại, nguy hiểm được hưởng phụ cấp
và chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật
Được hưởng tiền làm thêm giờ, tiền làm đêm, công tác phí và các chế
độ khác theo quy định của pháp luật
Trang 23- Quyền của cán bộ về nghỉ ngơi
Cán bộ, công chức được nghỉ hàng năm, nghỉ lễ, nghỉ để giải quyết việc riêng theo quy định của pháp luật về lao động Trường hợp do yêu cầu nhiệm
vụ, cán bộ, công chức không sử dụng hoặc sử dụng không hết số ngày nghỉ hàng năm thì ngoài tiền lương còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng tiền lương cho những ngày không nghỉ
b Quyền của viên chức
- Quyền của viên chức về hoạt động nghề nghiệp
+ Được pháp luật bảo vệ trong hoạt động nghề nghiệp
+ Được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ
+ Được bảo đảm trang bị, thiết bị và các điều kiện làm việc
+ Được cung cấp thông tin liên quan đến công việc hoặc nhiệm vụ được giao
+ Được quyết định vấn đề mang tính chuyên môn gắn với công việc hoặc nhiệm vụ được giao
+ Được quyền từ chối thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ trái với quy định của pháp luật
+ Được hưởng các quyền khác về hoạt động nghề nghiệp theo quy định của pháp luật
Trang 24- Quyền của viên chức về tiền lương và các chế độ liên quan đến tiền lương
+ Được trả lương tương xứng với vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp, chức vụ quản lý và kết quả thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ được giao; được hưởng phụ cấp và chính sách ưu đãi trong trường hợp làm việc ở miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng
có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc làm việc trong ngành nghề có môi trường độc hại, nguy hiểm, lĩnh vực sự nghiệp đặc thù
+ Được hưởng tiền làm thêm giờ, tiền làm đêm, công tác phí và chế độ khác theo quy định của pháp luật và quy chế của đơn vị sự nghiệp công lập
+ Được hưởng tiền thưởng, được xét nâng lương theo quy định của pháp luật và quy chế của đơn vị sự nghiệp công lập
- Quyền của viên chức về nghỉ ngơi
+ Được nghỉ hàng năm, nghỉ lễ, nghỉ việc riêng theo quy định của pháp luật về lao động Do yêu cầu công việc, viên chức không sử dụng hoặc
sử dụng không hết số ngày nghỉ hàng năm thì được thanh toán một khoản tiền cho những ngày không nghỉ
+ Viên chức làm việc ở miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa hoặc trường hợp đặc biệt khác, nếu có yêu cầu, được gộp số ngày nghỉ phép của 02 năm để nghỉ một lần; nếu gộp số ngày nghỉ phép của 03 năm để nghỉ một lần thì phải được sự đồng ý của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập
+ Đối với lĩnh vực sự nghiệp đặc thù, viên chức được nghỉ việc và hưởng lương theo quy định của pháp luật
+ Được nghỉ không hưởng lương trong trường hợp có lý do chính đáng
và được sự đồng ý của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập
- Quyền của viên chức về hoạt động kinh doanh và làm việc ngoài thời gian quy định
+ Được hoạt động nghề nghiệp ngoài thời gian làm việc quy định trong hợp đồng làm việc, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác
Trang 25+ Được ký hợp đồng vụ, việc với cơ quan, tổ chức, đơn vị khác mà pháp luật không cấm nhưng phải hoàn thành nhiệm vụ được giao và có sự đồng ý của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập
+ Được góp vốn nhưng không tham gia quản lý, điều hành công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã, bệnh viện tư, trường học tư và tổ chức nghiên cứu khoa học tư, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác
- Các quyền khác của viên chức
Viên chức được khen thưởng, tôn vinh, được tham gia hoạt động kinh
tế xã hội; được hưởng chính sách ưu đãi về nhà ở; được tạo điều kiện học tập hoạt động nghề nghiệp ở trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật Trường hợp bị thương hoặc chết do thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ được giao thì được xét hưởng chính sách như thương binh hoặc được xét để công nhận là liệt sĩ theo quy định của pháp luật.[22]
1.2 Chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức
1.2.1 Khái niệm chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức
Chất lượng là một phạm trù trừu tượng, nó mang tính chất định tính và khó định lượng, chúng ta không thể cân đo đong đếm được Dưới mỗi cách tiếp cận khác nhau thì quan niệm về chất lượng cũng khác nhau
Theo từ điển tiếng Việt, chất lượng được xem là: “Cái tạo nên phẩm chất, giá trị của mỗi con người, một sự vật, một sự việc” [23] Đây là cách đánh giá một con người, một sự việc, một sự vật trong cái đơn nhất, cái tính độc lập của nó
Theo một cách hiểu khác thì: Chất lượng là một phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật để phân biệt nó với sự vật khác Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật, biểu hiện ra bên ngoài qua các thuộc tính Nó là cái
Trang 26liên kết các thuộc tính của sự vật lại làm một, gắn bó với sự vật như một tổng thể, bao quát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sự vật.[24]
Như vậy, trong phạm vi đề tài nghiên cứu, có thể hiểu về chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức là khả năng giải quyết các vấn đề thuộc tất cả các lĩnh vực, khả năng thỏa mãn các yêu cầu của tổ chức, cá nhân (khách hàng)
về cung ứng các dịch vụ hành chính Tiêu chí để đánh giá chất lượng cán bộ, viên chức cũng đa dạng: có thể là tỷ lệ giải quyết hồ sơ đảm bảo đúng quy định về thời gian, quy trình, thủ tục; có thể là sự đo lường về mức độ thỏa mãn của người dân khi hưởng thụ dịch vụ hành chính liên quan đến các yếu
tố, như sự hài lòng về thái độ phục vụ, sự hài lòng về thời gian giải quyết công việc của người dân
Tóm lại, quan niệm chung nhất về “chất lượng” là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một người, một sự vật, sự việc Nói đến chất lượng là nói tới hai vấn đề cơ bản:
Vì thế, nói đến chất lượng của một con người là nói đến mức độ đạt được của một người ở một thời gian và không gian được xác định cụ thể, đó
là các mức độ tốt hay xấu, cao hay thấp, ngang tầm hay dưới tầm, vượt tầm, đạt hay không đạt yêu cầu đặt ra Tổng hợp những phẩm chất, những giá trị, những thuộc tính đặc trưng, bản chất của một con người và các mặt hoạt động của con người đó, chính là chất lượng con người đó
Khi phân tích, đánh giá chất lượng của bất kỳ sự vật, hiện tượng, quá trình nào đang diễn ra trong tự nhiên, xã hội hay trong tư duy phải phân tích,
Trang 27đánh giá chất lượng của từng yếu tố, từng bộ phận cấu thành sự vật hiện tượng và quá trình ấy trong thống nhất, biện chứng, trong sự ràng buộc và tác động lẫn nhau giữa chúng; không được tuyệt đối hoá một yếu tố, bộ phận nào hoặc tách rời giữa các yếu tố, các bộ phận Quá trình đó đòi hỏi phải có phương pháp xem xét, đánh giá cụ thể, không thể áp dụng phương pháp duy nhất, đặc biệt là đối với con người và hoạt động của con người trong xã hội
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã xác định: “Chất lượng của cán bộ là sự thống nhất giữa phẩm chất chính trị và năng lực công tác, thể hiện ở kết quả hoàn thành nhiệm vụ”
Cụ thể hơn, có thể quan niệm: Chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức hiện nay là tổng hợp thống nhất biện chứng những giá trị, những thuộc tính đặc trưng, bản chất của đội ngũ cán bộ về mặt con người và các mặt hoạt động, quy định và phản ánh mức độ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của đội ngũ cán
bộ trong điều kiện kinh tế thị trường, mở cửa, hội nhập quốc tế.[24]
Theo đó, chất lượng đội ngũ cán bộ có tính ổn định tương đối, có thể cao hoặc thấp do tác động của những điều kiện khách quan và chủ quan, không bất biến, thường xuyên vận động, biến đổi, phát triển theo yêu cầu, nhiệm vụ; chịu
sự tác động mạnh mẽ của thực tiễn và phụ thuộc vào quá trình bồi dưỡng, rèn luyện, phấn đấu của mỗi người cán bộ Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ:
“Trong thế giới, cái gì cũng biến hoá Tư tưởng con người cũng biến hoá Vì vậy, cách xem xét cán bộ, quyết không nên chấp nhất, vì nó cũng phải biến hoá… Một người cán bộ khi trước sai lầm, không phải vì thế mà sai lầm mãi Cũng có cán bộ đến nay chưa bị sai lầm nhưng chắc gì sau này không phạm sai lầm? Quá khứ, hiện tại và tương lai của mọi người không phải luôn giống nhau”
1.2.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức
Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức là tổng thể các biện pháp có tổ chức, có định hướng tác động lên tập hợp tất cả các thuộc tính và
sự phối hợp hoạt động của đội ngũ cán bộ, viên chức làm cho thay đổi về chất cao hơn so với thời điểm chưa tác động
Trang 28Để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức, cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa chất lượng với số lượng cán bộ, viên chức, chỉ khi nào hai mặt này hài hòa, tác động hữu cơ với nhau thì mới tạo nên sức mạnh đồng bộ của cả đội ngũ
Đội ngũ cán bộ, viên chức được đánh giá là có chất lượng nếu chỉ dựa trên việc xem xét, đánh giá chất lượng của từng thành viên riêng rẽ thì kết quả của việc đánh giá đó sẽ là không chính xác Để đánh giá chính xác về chất lượng của đội ngũ cán bộ, viên chức phải đánh giá trên quan điểm là một đội ngũ cán bộ, viên chức mang tính tổng thể, cụ thể là:
Thứ nhất, chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức được xem xét thông
qua các tiêu chí đánh giá như: thể lực (bao gồm thể chất và tâm lý); trí lực (trình độ học vấn, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phương pháp, kỹ năng làm việc, trình độ tin học, ngoại ngữ ) Tâm lực (phẩm chất chính trị, đạo đức công vụ, tác phong làm việc, văn hóa ứng xử và sự tín nhiệm)
Thứ hai, chất lượng đội ng ũ cán bộ, viên chức là sức mạnh của tất cả
các thành viên trong đội ngũ đặt trong mối quan hệ tác động qua lại tạo nên sức mạnh tập thể được xem xét cả về mặt số lượng, chất lượng và cơ cấu hay thể hiện tính linh hoạt, phù hợp, tính liên kết và sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất cả về ý chí lẫn hành động, đem lại hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu đặt ra
và đạt được mục tiêu của tổ chức Sức mạnh tập thể thông qua sự tác động tương hỗ của các thành viên tạo nên sức mạnh lớn hơn sức mạnh của các thành viên đơn lẻ trong tổ chức
Chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức được nâng cao biểu hiện ở các khía cạnh sau:
Thứ nhất, chất lượng hoạt động công vụ của cán bộ, viên chức tăng (tức
hiệu suất công việc của cán bộ, công chức cấp xã được nâng cao), các nhiệm
vụ mà cấp trên giao luôn hoàn thành tốt
Thứ hai, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, viên chức
ngày càng được nâng cao và đảm bảo phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của
Trang 29vị trí chức danh đảm nhiệm Đồng thời, khả năng tiếp thu được những kiến thức về kinh tế thị trường, kiến thức về pháp luật, kiến thức về quản lý nhà nước, ngoại ngữ và tin học ngày càng tăng để nắm bắt kịp thời những biến động của thực tiễn ở cơ sở, theo kịp những thay đổi và sự phát triển của đất nước, của khu vực và của thế giới
Thứ ba, năng lực tổ chức các hoạt động ngày càng tốt hơn Biểu hiệnlà:
có tư duy nhạy bén sáng tạo, có phương pháp làm việc dân chủ khoa học,có tính quyết đoán dám nghĩ, dám làm
Thứ tư, phẩm chất đạo đức của người cán bộ, viên chức ngày càng tốt
hơn Đó là sự trung thành với Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bảo vệ Tổ quốc và lợi ích quốc gia; Luôn tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân.[14]
1.3 Nội dung của nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức
1.3.1 Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng viên chức
Xây dựng quy hoạch và kế hoạch ký hợp để phát triển đội ngũ cán bộ, viên chức là một công việc thường xuyên và quan trọng, đây là quy trình quen thuộc được thực hiện hàng năm Quy hoạch tốt, đảm bảo tính khoa học và phù hợp với thực tế khách quan thì góp phần cho sự phát triển, ngược lại sẽ gây lãng phí
Quy hoạch cán bộ, viên chức là quá trình thực hiện đồng bộ các chủ trương, biện pháp tạo nguồn để xây dựng đội ngũ cán bộ, viên chức, là việc
bố trí, lập kế hoạch trong dài hạn, là sự sắp xếp đội ngũ cán bộ, viên chức đang làm trong các cơ quan hành chính hoặc nguồn dự bị nhằm đảm bảo chủ động nguồn nhân lực cho chất lượng, lấp chỗ trống trong các cơ quan hành chính hay thay thế đội ngũ cán bộ, viên chức đương nhiệm nhằm bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ trong thời gian nhất định
Quy hoạch đội ngũ cán bộ là việc lập dự án, thiết kế xây dựng tổng hợp đội ngũ cán bộ; dự kiến bố trí, sắp xếp tổng thể đội ngũ cán bộ theo một ý đồ
Trang 30rõ rệt với một trình tự hợp lý trong một thời gian nhất định làm cơ sở cho việc lập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, đề bạt hoặc giới thiệu cán bộ, viên chức có đủ năng lực ứng cử các chức danh lãnh đạo, quản lý
Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, viên chức được xác định là một nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng, góp phần tích cực trong việc nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công tác, chất lượng và hiệu quả làm việc của cán bộ, công chức; hướng tới mục tiêu tạo được sự thay đổi về chất trong thực thi nhiệm vụ chuyên môn
Đào tạo, bồi dưỡng viên chức là quá trình trang bị cho công chức những kiến thức, kỹ năng cần thiết, trước hết là những kiến thức về nhà nước, Pháp luật, phương thức quản lý và các quy trình hành chính trong chỉ đạo, điều hành, phương pháp, kinh nghiệm quản lý, trang bị kiến thức, kỹ năng hoạt động theo chương trình quy định cho ngạch viên chức Nghị
địnhsố18/2010/NĐ-CP ngày ngày05/03/2010 của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nhấn mạnh: “Đào tạo, bồi dưỡng theo vị trí việc làm nhằm trang bị, cập nhật kiến thức, kỹ năng, phương pháp cần thiết để làm tốt công việc được giao”.[11]
Mục tiêu của đào tạo, bồi dưỡng viên chức là nhằm trang bị kiến thức,
kỹ năng, phương pháp thực hiện nhiệm vụ công vụ, góp phần xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp có đủ năng lực xây dựng nền hành chính tiên tiến, hiện đại
Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, viên chức hiện nay trở thành những người cán bộ có đạo đức cách mạng trong sáng, có kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ cao, năng động và sáng tạo đáp ứng yêu cầu của nền hành chính hiện đại Phải là công bộc của dân, hết lòng vị nhân dân phục vụ Nâng cao trình độ chính trị, thấm nhuần các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, trung thành với chế độ, tận tụy với công việc, đáp ứng yêu cầu của việc kiện toàn và nâng cao hiệu quả của bộ máy quản lý Nhà nước Tuy
Trang 31nhiên, để đội ngũ viên chức có thể tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức thì chính sách đào tạo, bồi dưỡng của Nhà nước có vai trò tác động rất quan trọng Chất lượng của công tác đào tạo, bồi dưỡng lại phụ thuộc vào các vấn đề như: Hệ thống các cơ sở đào tạo, chương trình, giáo trình, đội ngũ giảng viên; Chế độ cho người đi học như tiền ăn ở, đi lại, học phí, thời gian học; Cơ chế đảm bảo sau đào tạo để tránh lãng phí
1.3.2 Công tác tuyển dụng đội ngũ viên chức
Tuyển dụng viên chức là một hoạt động công, do cơ quan, tổ chức và người có thẩm quyền thực hiện và chịu sự điều chỉnh của các quy phạm pháp luật thuộc ngành Thông qua tuyển dụng để tạo nguồn viên chức đáp ứng yêu
cầu, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, tổ chức “Tuyển dụng viên chức là việc lựa chọn người có phẩm chất, trình độ và năng lực vào làm viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập.” [22]
Tuyển dụng viên chức là một trong những nội dung quan trọng quyết định chất lượng của đội ngũ viên chức hiện tại cũng như tương lai Mục đích của việc tuyển dụng viên chức và tiến hành ký kết hợp đồng là nhằm tìm được những người đủ tài và đức, đủ phẩm chất tốt để đảm nhiệm công việc Công tác tuyển dụng viên chức là tiền đề hết sức quan trọng của việc xây dựng và phát triển đội ngũ viên chức nhà nước trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội để đảm đương những nhiệm vụ được giao
Nói đến cơ chế tuyển dụng là nói đến cách thức, phương pháp để lựa chọn cán bộ sao cho đúng người, đúng việc nhằm phát huy năng lực và sở trường của họ để đạt kết quả cao trong công tác
Để tiến hành tuyển dụng viên chức phải căn cứ vào “vào nhu cầu công việc, vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập” (Điều 20 Căn cứ tuyển dụng - Luật viên chức).[22]
Do đó, để có được đội ngũ viên chức chất lượng cao thì việc tuyển dụng phải được thực hiện theo một quy trình chặt chẽ nhằm hạn chế những tiêu cực
Trang 32nảy sinh trong quá trình tuyển chọn Các tiêu chuẩn tuyển dụng phải xuất phát trên cơ sở yêu cầu tiêu chuẩn chức danh đảm nhận, phải bám sát yêu cầu của tổ chức và bám sát định hướng chung của công tác tổ chức cán bộ là phải nâng cao trình độ đáp ứng yêu cầu của của quá trình CNH-HĐH đất nước
Tuyển dụng viên chức phải chú ý đến việc tuyển dụng được nhân tài, cần có cơ chế, chính sách đãi ngộ xứng đáng cho việc thu hút người giỏi tham gia tuyển dụng
Trong quá trình tuyển dụng viên chức cần tuân thủ nghiêm ngặt theo các nguyên tắc sau:
- Bảo đảm công khai, minh bạch, công bằng, khách quan và đúng pháp luật
- Bảo đảm tính cạnh tranh
- Tuyển chọn đúng người đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm
- Đề cao trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập
- Ưu tiên người có tài năng, người có công với cách mạng, người dân tộc thiểu số (Điều 21 Nguyên tắc tuyển dụng - Luật viên chức) [22]
1.3.3 Công tác sử dụng viên chức
Việc sử dụng đội ngũ viên chức phải xuất phát từ nhiều yếu tố, trên cơ
sở chức năng, nhiệm vụ, công việc của từng cơ quan, đơn vị
Đối với đội ngũ viên chức, hai căn cứ quan trọng để bố trí, sử dụng là yêu cầu của công vụ và điều kiện nhân lực hiện có của tổ chức, cơ quan, đơn
vị Sử dụng viên chức phải dựa vào những định hướng có tính nguyên tắc sau:
- Sử dụng viên chức phải có tiền đề và quy hoạch
- Sử dụng phải căn cứ vào mục tiêu Mục tiêu của hoạt động quản lý đến mục tiêu sử dụng viên chức
- Tuân thủ nguyên tắc khách quan, nguyên tắc vô tư và công bằng khi thực hiện chính sách của Nhà nước Đ ây là căn cứ quan trọng để thực hiện chính sách sử dụng cán bộ
Trong quá trình xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức việc bố trí, vấn đề được đặc biệt quan tâm Quá trình bố trí, phân công và sử
Trang 33dụng viên chức là một chuỗi các mắt xích công việc quan trọng liên quan đến người viên chức từ khâu tuyển dụng đầu vào, hướng dẫn tập sự, bổ nhiệm vào ngạch viên chức, phân công công tác phù hợp với tiêu chuẩn ngạch, bậc và vị trí công tác phù hợp với ngạch được bổ nhiệm Việc sắp xếp đúng chỗ, đúng việc sẽ tạo điều kiện phát huy tin thần hăng say làm việc, phát huy được năng lực, sở trường, rèn luyện kỹ năng thành thạo công việc khuyến khích tinh thần học tập và rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn, góp phần chủ yếu đảm bảo cho việc hoàn thành công vụ của cơ quan Vì vậy, công tác phân công, bố trí viên chức có ảnh hưởng rất lớn đối với chất lượng của đội ngũ viên chức
- Việc sử dụng viên chức được bên tuyển dụng và bên tham gia tuyển dụng thỏa thuận, tuân theo quy định tại (Điều 25, Luật Viên chức) [22]
+ Hợp đồng làm việc xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian từ đủ 12 tháng đến 36 tháng
+ Hợp đồng làm việc không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng Hợp đồng làm việc không xác định thời hạn áp dụng đối với trường hợp đã thực hiện xong hợp đồng làm việc xác định thời hạn và trường hợp cán bộ, công chức chuyển thành viên chức theo quy định của Luật Viên chức
+ Hợp đồng làm việc được ký kết bằng văn bản giữa người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập với người được tuyển dụng làm viên chức và được lập thành ba bản, trong đó một bản giao cho viên chức
+ Đối với các chức danh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật do cấp trên của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập bổ nhiệm thì trước khi
ký kết hợp đồng làm việc phải được sự đồng ý của cấp đó
- Đối với chế độ tập sự được quy định tại Điều 27, Luật Viên chức + Người trúng tuyển viên chức phải thực hiện chế độ tập sự, trừ trường hợp đã có thời gian từ đủ 12 tháng trở lên thực hiện chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với yêu cầu của vị trí việc làm được tuyển dụng
Trang 34+ Thời gian tập sự từ 03 tháng đến 12 tháng và phải được quy định trong hợp đồng làm việc
- Nếu thay đổi nội dung, ký kết tiếp, tạm hoãn và chấm dứt hợp đồng làm việc phải tuân theo quy định Điều 28 Luật Viên chức
+ Trong quá trình thực hiện hợp đồng làm việc, nếu một bên có yêu cầu thay đổi nội dung hợp đồng làm việc thì phải báo cho bên kia biết trước ít nhất 03 ngày làm việc Khi đã chấp thuận thì các bên tiến hành sửa đổi, bổ sung nội dung liên quan của hợp đồng làm việc Trong thời gian tiến hành thoả thuận, các bên vẫn phải tuân theo hợp đồng làm việc đã ký kết Trường hợp không thoả thuận được thì các bên tiếp tục thực hiện hợp đồng làm việc
đã ký kết hoặc thoả thuận chấm dứt hợp đồng làm việc
+ Đối với hợp đồng làm việc xác định thời hạn, trước khi hết hạn hợp đồng làm việc 60 ngày, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập căn cứ vào nhu cầu của đơn vị, trên cơ sở đánh giá khả năng hoàn thành nhiệm vụ của viên chức, quyết định ký kết tiếp hoặc chấm dứt hợp đồng làm việc đối với viên chức
+ Việc tạm hoãn thực hiện hợp đồng làm việc, chấm dứt hợp đồng làm việc được thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động
+ Khi viên chức chuyển công tác đến cơ quan, tổ chức, đơn vị khác thì chấm dứt hợp đồng làm việc và được giải quyết các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật
+ Khi viên chức được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm giữ chức vụ được pháp luật quy định là công chức tại đơn vị sự nghiệp công lập hoặc có quyết định nghỉ hưu thì hợp đồng làm việc đương nhiên chấm dứt
- Việc đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc Điều 29 Luật Viên chức + Đơn vị sự nghiệp công lập được đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc với viên chức trong các trường hợp sau:
Viên chức có 02 năm liên tiếp bị phân loại đánh giá ở mức độ không hoàn thành nhiệm vụ
Viên chức bị buộc thôi việc
Trang 35Viên chức làm việc theo hợp đồng làm việc không xác định thời hạn bị
ốm đau đã điều trị 12 tháng liên tục, viên chức làm việc theo hợp đồng làm việc xác định thời hạn bị ốm đau đã điều trị 06 tháng liên tục mà khả năng làm việc chưa hồi phục Khi sức khỏe của viên chức bình phục thì được xem xét để ký kết tiếp hợp đồng làm việc
Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc những lý do bất khả kháng khác theo quy định của Chính phủ làm cho đơn vị sự nghiệp công lập buộc phải thu hẹp quy
mô, khiến vị trí việc làm mà viên chức đang đảm nhận không còn
Khi đơn vị sự nghiệp công lập chấm dứt hoạt động theo quyết định của
cơ quan có thẩm quyền
+ Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc, người đứng đầu đơn vị
sự nghiệp công lập phải báo cho viên chức biết trước ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng làm việc không xác định thời hạn hoặc ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng làm việc xác định thời hạn Đối với viên chức do cơ quan quản lý đơn vị
sự nghiệp công lập thực hiện tuyển dụng, việc đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc do người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập quyết định sau khi có sự đồng ý bằng văn bản của cơ quan quản lý đơn vị sự nghiệp công lập
+ Người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập không được đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc với viên chức trong các trường hợp sau:
Viên chức ốm đau hoặc bị tai nạn, đang điều trị bệnh nghề nghiệp theo quyết định của cơ sở chữa bệnh
Viên chức đang nghỉ hàng năm, nghỉ về việc riêng và những trường hợp nghỉ khác được người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập cho phép
Viên chức nữ đang trong thời gian có thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới
36 tháng tuổi, trừ trường hợp đơn vị sự nghiệp công lập chấm dứt hoạt động
+ Viên chức làm việc theo hợp đồng làm việc không xác định thời hạn
có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nhưng phải thông báo bằng văn bản cho người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập biết trước ít nhất 45 ngày;
Trang 36trường hợp viên chức ốm đau hoặc bị tai nạn đã điều trị 06 tháng liên tục thì phải báo trước ít nhất 03 ngày
+ Viên chức làm việc theo hợp đồng làm việc xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng trong các trường hợp sau:
Không được bố trí theo đúng vị trí việc làm, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm các điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng làm việc
Không được trả lương đầy đủ hoặc không được trả lương đúng thời hạn theo hợp đồng làm việc
Bị ngược đãi; bị cưỡng bức lao động
Bản thân hoặc gia đình thật sự có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng
Viên chức nữ có thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở chữa bệnh Viên chức ốm đau hoặc bị tai nạn đã điều trị từ 03 tháng liên tục mà khả năng làm việc chưa hồi phục
+ Viên chức phải thông báo bằng văn bản về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc cho người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập biết trước ít nhất 03 ngày đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c, đ
và e khoản 5 Điều này; ít nhất 30 ngày đối với trường hợp quy định tại điểm d khoản 5 Điều này
Tóm lại, việc bố trí, sử dụng, ký kết hợp đồng đối với đội ngũ viên chức phải đảm bảo các nội dung sau:
- Bố trí phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn, phù hợp với sở trường Điều đó
có nghĩa là khi sử dụng cán bộ, viên chức, nhất là những người làm nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý, phải xem xét cả hai yếu tố khách quan (tiêu chuẩn cán bộ, viên chức) lẫn chủ quan (phẩm chất, năng lực, nguyện vọng )
- Đề bạt, cất nhắc phải đúng lúc, đúng người, đúng việc Bố trí đề bạt không đúng có thể dẫn đến thừa, thiếu cán bộ viên chức một cách giả tạo, công việc kém phát triển, tiềm lực không được phát huy
Trang 37- Trọng dụng nhân tài, không phân biệt đối xử với người có tài ở trong hay ngoài Đảng, người ở trong nước hay người Việt Nam định cư ở nước ngoài
- Chú ý kết hợp hài hòa giữa đóng góp của cán bộ công chức với chế độ chính sách tiền lương và các đãi ngộ khác Khi thưởng, phạt phải rõ ràng, công bằng, kịp thời, phải căn cứ vào chất lượng, hiêu quả công tác của cán bộ, công chức.[22]
Trong tác phẩm “Sửa đổi lề lối làm việc” khi đề cập đến vấn đề sử dụng cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu lên 6 yêu cầu hết sức quan trọng
đó là “Phải biết rõ cán bộ; Phải cất nhắc cán bộ cho đúng; Phải khéo dùng cán bộ; Phải phân phối cán bộ cho đúng; Phải giúp cán bộ cho đúng và phải giữ gìn cán bộ” Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã vạch ra ba chứng bệnh do cách sử dụng cán bộ sai lầm Người lưu ý: “Mục đích khéo dùng cán bộ cốt để thực hành đầy đủ chính sách của Đảng và Chính phủ” Đề “Khéo dùng” cán bộ, Bác Hồ yêu cầu phải thực hiện mấy điểm:
+ “Khiến cho cán bộ có gan nói, có gan đề ra ý kiến” Theo Bác, cán b
ộ không nói không phải họ không có gì để nói mà vì không dám nói, họ sợ
+ “Khiến cho cán bộ có gan phụ trách, có gan làm việc” Cán bộ không phải ai cũng có năng lực như nhau Nhưng lãnh đạo khéo, tài nhỏ hóa ra tài to Lãnh đạo không khéo, tài to cũng hóa ra tài nhỏ Khi sử dụng phải tin cán bộ
+ “Không nên tự tôn tự đại mà phải nghe, phải hỏi ý kiến của cấp dưới” Bác còn yêu cầu, nếu ý kiến cấp dưới không đúng thì nên dùng thái độthân thiết, giải thích cho họ hiểu
1.3.4 Công tác đánh giá đội ngũ viên chức
Đánh giá viên chức là hoạt động công vụ được thực hiện từ phía cơquan, đơn vị, tổ chức, người sử dụng viên chức, tập thể lao động nhằm xem xét chất lượng viên chức dựa trên cơ sở thực tiễn công tác của người công chức và yêu cầu nhiệm vụ được cơ quan, đơn vị, tổ chức đề ra đối với viên chức
Trang 38Đánh giá đúng viên chức thì toàn bộ quy trình công tác cán bộ sẽ chính xác, hiệu quả trong chọn người xếp việc được chính xác, tạo điều kiện cho viên chức phát huy được sở trường, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đồng thời không bỏ sót nhân lực chất lượng, chọn nhầm nhân lực kém chất lượng Ngược lại, đánh giá viên chức không đúng thì không những bố trí, sử dụng viên chức không đúng mà quan trọng hơn là mai một dần động lực phát triển,
có khi làm thui chột những tài năng, “vàng thau lẫn lộn”, xói mòn niềm tin của đảng viên, quần chúng ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị
- Mục đích của đánh giá viên chức để làm căn cứ tiếp tục bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chế độ, chính sách đối với viên chức.(Điều 39, Luật Viên chức) [22]
- Để đánh giá viên chức dựa trên những căn cứ sau:
Các cam kết trong hợp đồng làm việc đã ký kết
Quy định về đạo đức nghề nghiệp, quy tắc ứng xứ của viên chức
- Nội dung đánh giá viên chức: (Điều 40 Luật Viên chức)
+ Kết quả thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ theo hợp đồng làm việc
đã ký kết
+ Việc thực hiện quy định về đạo đức nghề nghiệp
+ Tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân, tinh thần hợp tác với đồng nghiệp và việc thực hiện quy tắc ứng xử của viên chức
+ Năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ + Kết quả hoạt động của đơn vị được giao quản lý, phụ trách
+ Việc đánh giá viên chức được thực hiện hàng năm; khi kết thúc thời gian tập sự; trước khi ký tiếp hợp đồng làm việc; thay đổi vị trí việc làm; xét khen thưởng, kỷ luật, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng
- Phân loại đánh giá viên chức:
Trang 39+ Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
+ Hoàn thành tốt nhiệm vụ
+ Hoàn thành nhiệm vụ
+ Không hoàn thành nhiệm vụ.[22]
Khi đánh giá phải bảo đảm tính khách quan, toàn diện, tính lịch sử - cụ thể; trên cơ sở thực hiện tự phê bình và phê bình; thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ; công khai đối với cán bộ, viên chức được đánh giá Phát huy đầy đủ trách nhiệm của tập thể và cá nhân, lấy kết quả, hiệu quả hoàn thành nhiệm vụ làm thước đo chủ yếu trong đánh giá viên chức
Đánh giá viên chức được coi là tiền đề quan trọng nhất nhưng vẫn là khâu khó và yếu nhất, khó nhất là đánh giá cái “tâm” và cái “tầm” và bản lĩnh chính trị của người viên chức
1.3.5 Công tác kiểm tra, giám sát viên chức trong thi hành công vụ
Kiểm tra, giám sát viên chức nhằm nắm chắc thông tin diễn biến tư tưởng, tiến trình tiến hành công việc của viên chức, giúp cho lãnh đạo cơ quan, đơn vị phát hiện những vấn đề nảy sinh, kịp thời uốn nắn sửa chữa những sai sót của viên chức, hạn chế sự lãng phí nguồn nhân lực trong đội ngũ viên chức, kiểm tra giám sát để đánh giá năng lực của từng viên chức, từ đó có hướng bố trí công việc phù hợp hơn hoặc xắp xếp, đề bạt công chức hợp lý, đào tạo, bồi dưỡng viên chức có năng lực kém, kịp thời đáp ứng công việc
Kiểm tra, giám sát viên chức là khâu quan trọng trong công tác cán bộ, song, đây là một công việc rất khó, rất nhạy cảm vì có ảnh hưởng đến tất cả các khâu khác của công tác cán bộ Kiểm tra, giám sát viên chức được đánh giá theo các nội dung:
- Chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước
- Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tác phong và lề lối làm việc
- Năng lực lãnh đạo, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ
Trang 40- Tinh thần trách nhiệm trong công tác
- Kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao
Kiểm tra để phát hiện những ưu điểm cũng như hạn chế khuyết điểm của viên chức, loại trừ những người thiếu năng lực thoái hóa biến chất và ngăn chặn kẻ xấu chui vào bộ máy Kết quả kiểm tra là cơ sở khách quan điều chỉnh và tác động, làm cho viên chức luôn hoạt động đúng hướng, đúng nguyên tắc Qua đó vận dụng hình thức thưởng phạt nghiêm minh, ngăn chặn những tiêu cực, phát huy nhân tố tích cực, tạo dựng lòng tin của nhân dân đối với Đảng, đối với nhà nước
Tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát đội ngũ viên chức mới nắm được thực trạng chất lượng và những biến động của đội ngũ này để xây dựng chiến lược và kịp thời khen thưởng những thành tích, tiến bộ và xử lý những sai phạm, tạo lập lòng tin của nhân dân đối với chính quyền Mặt khác, tăng cường quản lý, kiểm tra, luân chuyển cán bộ, thay thế những cán bộ yếu kém, tăng cường cán bộ có chất lượng
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức
1.4.1 Các nhân tố khách quan
1.4.1.1.Mục tiêu, định hướng phát triển và quan điểm của người lãnh đạo tổ chức
- Mục tiêu, định hướng phát triển của tổ chức: Mục tiêu, chiến lược phát triển của tổ chức tác động mạnh mẽ đến hoạt động nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Chính mục tiêu, chiến lược quyết định hướng phát triển của
tổ chức, từ đó đặt ra những yêu cầu cho công việc trong thời gian tới của tổ chức và kỹ năng, trình độ nguồn nhân lực cần có, sẽ quyết định hình thức đào tạo, phương pháp đào tạo, số lượng đi đào tạo nhiều hay ít, bộ phận nào có người đi đào tạo, kinh phí đào tạo, sử dụng nhân lực như thế nào để hiệu quả Từ đó góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức
- Quan điểm của người lãnh đạo tổ chức: Nếu người đứng đầu tổ chứcquan tâm, chú trọng đến chất lượng nguồn nhân lực thì hoạt động nâng