Nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở quân đội nhân dân việt nam hiện nay

Do đó, việc nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho quân nhântrong quân đội nói chung, cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở nói riêng trởthành một trong những nhiệm vụ cơ bản, quan tr

nghiên cứu khoa học của riêng tác giả Các

số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và có xuất xứ rõ ràng, không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Đỗ Hồng Quảng

công bố và những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết 27

LƯỢNG GIÁO DỤC KỶ LUẬT CHO HẠ SĨ QUAN, BINH SĨ Ở ĐƠN VỊ CƠ SỞ QUÂN ĐỘI NHÂN

2.1. Thực chất nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ

quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam 31 2.2. Những nhân tố quy định nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho

hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam 57

Chương 3. THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

TRONG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC KỶ LUẬT CHO HẠ SĨ QUAN, BINH SĨ Ở ĐƠN VỊ CƠ SỞ

3.1. Thực trạng và nguyên nhân của thực trạng nâng cao chất

lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở

3.2. Những vấn đề đặt ra trong nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật

cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt

GIÁO DỤC KỶ LUẬT CHO HẠ SĨ QUAN, BINH SĨ

Ở ĐƠN VỊ CƠ SỞ QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT

4.1. Tạo sự thống nhất cao về nhận thức, trách nhiệm và hoạt

động thực tiễn giáo dục kỷ luật của các chủ thể trong nângcao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn

4.2. Đổi mới, hoàn thiện nội dung, hình thức và phương pháp giáo

dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở hiện nay 129

4.3. Xây dựng và phát huy vai trò môi trường kỷ luật ở đơn vị cơ sở nhằm nâng

cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở hiện nay 138 4.4. Phát huy nhân tố chủ quan của hạ sĩ quan, binh sĩ trong nâng

cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho họ hiện nay 149

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

Kỷ luật là một trong những yếu tố cơ bản tạo thành sức mạnh chiến đấucủa quân đội Nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật của quân đội là tất yếukhách quan, là vấn đề có tính quy luật trong sự nghiệp xây dựng và nâng caosức mạnh chiến đấu của quân đội Hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở là lựclượng đông đảo, trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiếnđấu và chiến đấu bảo vệ Tổ quốc Chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan,binh sĩ ở đơn vị cơ sở có vai trò rất quan trọng, trực tiếp hình thành ý thức vàhành vi chấp hành kỷ luật của họ; làm giảm tỷ lệ vi phạm kỷ luật ở đơn vị cơsở; góp phần nâng cao phẩm chất tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của hạ

sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở

Trong những năm gần đây, được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo củacấp ủy, tổ chức đảng và người chỉ huy các cấp, nâng cao chất lượng giáo dục

kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ và việc chấp hành kỷ luật của hạ sĩ quan, binh

sĩ ở đơn vị cơ sở đã đạt được những kết quả nhất định Hiện nay, do tác độngcủa cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra ngày càng mạnh mẽ; toàncầu hóa về kinh tế và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; sự chống phá củacác thế lực thù địch nhằm “phi chính trị hóa quân đội”; những tác động tiêucực của mặt trái nền kinh tế thị trường; những diễn biến phức tạp của tìnhhình thế giới, khu vực và trong nước; yêu cầu nhiệm vụ của quân đội trongtình hình mới; thực trạng quản lý, giáo dục, rèn luyện và chấp hành kỷ luậtcủa hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở trong Quân đội ta còn nhiều yếu kém,bất cập Do đó, việc nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho quân nhântrong quân đội nói chung, cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở nói riêng trởthành một trong những nhiệm vụ cơ bản, quan trọng, cấp bách để góp phầnthực hiện thắng lợi chủ trương của Đảng: xây dựng Quân đội nhân dân ViệtNam “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, ưu tiên hiện đạihóa một số quân binh chủng, lực lượng” [33, tr 149]

Tuy nhiên, so yêu cầu của thực tiễn xây dựng quân đội, xây dựng đơn vị

cơ sở vững mạnh toàn diện, trong nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ

sĩ quan, binh sĩ còn những tồn tại, yếu kém nhất định: Nhận thức, trách nhiệm

và năng lực của một số chủ thể giáo dục đối với vấn đề này còn hạn chế; một

số nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩchưa phù hợp, hiệu quả; ý thức, thái độ, động cơ và hành vi tự giác, tự rènluyện kỷ luật của một số hạ sĩ quan, binh sĩ còn chưa bảo đảm Đặc biệt, mộttrong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay là sự gia tăng về tính chất nghiêmtrọng của những hiện tượng tiêu cực, những vụ việc vi phạm pháp luật, kỷ luậtcủa hạ sĩ quan, binh sĩ như: Tự tử, tự sát; cướp của, giết người; hiếp dâm; lô đề,

cờ bạc; cắm ký nợ, vay nặng lãi… Điều đó đòi hỏi cần phải nâng cao hơn nữachất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở

Vì vậy, tác giả lựa chọn vấn đề: “Nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay”

làm đề tài luận án của mình

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích

Làm rõ một số vấn đề lý luận, thực tiễn và đề xuất giải pháp cơ bảnnâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sởQuân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

Nhiệm vụ

Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Làm rõ thực chất và những nhân tố quy định nâng cao chất lượng giáodục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam

Đánh giá thực trạng và làm rõ những vấn đề đặt ra đối với nâng caochất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân độinhân dân Việt Nam hiện nay

Đề xuất giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ

sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài luận án

Đối tượng nghiên cứu

Vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn

vị cơ sở thuộc các sư đoàn bộ binh đủ quân của Quân đội nhân dân Việt Nam

Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận,thực tiễn về nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ởđơn vị cơ sở thuộc các sư đoàn bộ binh đủ quân, khu vực phía Bắc củaQuân đội nhân dân Việt Nam

Phạm vi khảo sát: Luận án khảo sát sĩ quan, hạ sĩ quan, binh sĩ ở một sốđơn vị cơ sở bộ binh đủ quân, khu vực phía Bắc Cụ thể là các trung đoàn bộbinh đủ quân thuộc: Sư đoàn 3, Quân khu 1; Sư đoàn 316, Quân khu 2; Sưđoàn 395, Quân khu 3; Sư đoàn 312, Quân đoàn 1; Sư đoàn 325, Quân đoàn2; Sư đoàn 301, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội

Phạm vi thời gian: Từ năm 2010 đến nay

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận

Là hệ thống các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựngQuân đội nói chung, kỷ luật của Quân đội nói riêng; hệ thống điều lệnh, điều

lệ của Quân đội và thành tựu nghiên cứu của các công trình khoa học có liênquan đến đề tài

Cơ sở thực tiễn

Là tài liệu tổng kết, số liệu thống kê của các cơ quan, đơn vị binhchủng hợp thành trong Quân đội nhân dân Việt Nam; kết quả điều tra, khảosát thực tế của tác giả về thực trạng nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho

hạ sĩ quan, binh sĩ của một số đơn vị cơ sở bộ binh đủ quân ở các quân khu,quân đoàn khu vực phía bắc hiện nay và số liệu trong nghị quyết Đại hộiĐoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh Quân đội, lần thứ VIII, IX

Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử, với một số phương pháp nghiên cứu cụ thể như: kháiquát hóa, trừu tượng hóa, lịch sử và lôgíc; hệ thống và cấu trúc; phân tích vàtổng hợp; thống kế, so sánh, phương pháp chuyên gia, điều tra xã hội học…Các phương pháp được kết hợp sử dụng đồng bộ, linh hoạt, phù hợp trongtừng chương, từng nội dung của luận án Trong đó:

Phương pháp phân tích và tổng hợp được sử dụng nhiều để đánh giá,

phân tích, khái quát hóa kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học cóliên quan đã công bố, từ đó rút ra những vấn đề mà luận án cần kế thừa, bổsung, phát triển Sử dụng để tổng hợp, phân tích thực trạng nâng cao chấtlượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở và rút ra nhữngvấn đề cần tập trung giải quyết; sử dụng để luận giải các giải pháp nâng caochất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ hiện nay

Phương pháp khái quát hóa, trừu tượng hóa khoa học được sử dụng để

xây dựng các khái niệm, kết luận có tính khái quát từ thực tiễn; xác định,phân tích làm rõ bản chất những nhân tố quy định để chỉ ra sự tác động củatừng nhân tố đến nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ

ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam

Phương pháp lịch sử và logic được sử dụng để xây dựng khung lý

luận và đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩquan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận vàkhảo sát thực tiễn giúp tác giả hoàn thành khung lý luận và đánh giá thựctrạng của luận án Sử dụng phương pháp này để đánh giá được những thànhtựu và hạn chế của công tác giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn

vị cơ sở, để cụ thể hóa các vấn đề lý luận, quan điểm thành các giải phápphù hợp, thiết thực, hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luậtcho hạ sĩ quan, binh sĩ

Phương pháp thống kê, so sánh, điều tra xã hội học được sử dụng chủ yếu

để điều tra, tổng hợp, so sánh, xử lý các số liệu thu thập được để làm rõ nhữngthành tựu và hạn chế trong nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan,binh sĩ ở đơn vị cơ sở, qua đó đề xuất những giải pháp thiết thực, hiệu quả

5 Những đóng góp mới của luận án

Luận án làm rõ quan niệm về nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho

hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam và thực chấtcủa vấn đề này

Luận án khái quát và luận giải những nhân tố quy định nâng cao chất lượnggiáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam

Luận án đánh giá thực trạng và xác định những vấn đề đặt ra từ thựctrạng nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ

sở Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

Luận án đề xuất giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luậtcho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Ý nghĩa lý luận: Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần cung cấp

luận cứ khoa học về nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh

sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

Ý nghĩa thực tiễn: Luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong

nghiên cứu, giảng dạy, giáo dục, rèn luyện kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở cácđơn vị cơ sở trong Quân đội nhân dân Việt Nam và ở các nhà trường quân đội

7 Kết cấu của đề tài luận án

Gồm: Mở đầu, 4 chương (10 tiết), kết luận, danh mục các công trìnhcủa tác giả có liên quan đến luận án, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến đề tài

1.1.1 Các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến quan niệm về

kỷ luật và kỷ luật quân sự

Kỷ luật là một thành tố của tổ chức, bất kỳ một tổ chức nào nếu muốn tồntại và phát triển đều cần có kỷ luật Có rất nhiều các tổ chức, các nhà khoa họcnghiên cứu về kỷ luật Mỗi tổ chức, mỗi nhà khoa học có cách tiếp cận và luậngiải khác nhau về vấn đề kỷ luật Ở mỗi góc độ tiếp cận khác nhau, các tác giả đãnghiên cứu, luận giải và làm rõ từng nội dung, từng vấn đề của kỷ luật

Trong nghiên cứu, có rất nhiều quan niệm khác nhau về kỷ luật Ở mỗigóc độ tiếp cận, mỗi lĩnh vực nghiên cứu, các nhà khoa học lại đưa ra cácquan niệm về kỷ luật khác nhau

Nghiên cứu về kỷ luật quân sự, tác giả V Đ Culacop cho rằng “Kỷ luậtquân sự thực chất là một trong những hình thức kỷ luật của nhà nước và là tổngthể các mối quan hệ trong đó người quân nhân là chủ thể trong quá trình thựchiện các nhiệm vụ chức năng của mình” [24, tr 3] Qua nghiên cứu, tác giảkhẳng định vị trí, vai trò to lớn của kỷ luật trong quân đội xã hội chủ nghĩa: “Làmột trong những yếu tố chính của sẵn sàng chiến đấu, kỷ luật quân sự có liênquan chặt chẽ với các khâu khác của sẵn sàng chiến đấu Có thể nói rằng nếuthiếu kỷ luật quân sự thì không thể giải quyết được bất cứ một vấn đề quan trọngnào của sẵn sàng chiến đấu” [24, tr 3], đồng thời tác giả khẳng định: “Người chỉhuy, người cán bộ chính trị không thể chỉ huy bộ đội được kết quả và bảo đảmthắng lợi trong chiến tranh hiện đại nếu thiếu kỷ luật trong đơn vị [24, tr 3] Nhưvậy, kỷ luật ngoài việc là yếu tố chính tạo nên tính sẵn chiến đấu của quân độithì nó còn là cơ sở, là tiền đề vững chắc để người chỉ huy triển khai, duy trì thựchiện nghiêm túc các mệnh lệnh, chỉ thị trong điều kiện khắc nghiệt của chiếntranh nhằm đạt mục đích cuối cùng là giành chiến thắng trong mọi cuộc chiến

Nghiên cứu về kỷ luật quân sự, nhưng ở góc độ làm rõ khái niệm, bảnchất, sự hình thành của kỷ luật quân sự tự giác, tác giả I N Vonkop trong côngtrình khoa học “Về xác định khái niệm “kỷ luật quân sự tự giác”” [140] đã chỉ

ra việc hình thành và phát triển kỷ luật quân sự tự giác của người quân nhâncách mạng: đó là quá trình biện chứng của tính tự giác và tính tự phát, trong đótính tự giác dần dần chiếm ưu thế và thống trị Sự thống trị của tính tự giác sẽdẫn tới việc giải quyết mâu thuẫn giữa tính tự giác và tính tự phát, việc giảiquyết mâu thuẫn này tạo ra chất mới và lượng mới trong kỷ luật quân sự - đóchính là kỷ luật tự giác quân sự Trong công trình “Mối tương quan của kỷ luậtquân sự và tính kỷ luật” [141] tác giả I N Vonkop cho rằng, tính kỷ luật chính

là một phẩm chất của người quân nhân, đó là thái độ nhận thức của mỗi quânnhân với kỷ luật được thiết lập trong quân đội và nhận thức đó tạo nên hành vicủa bản thân phù hợp với yêu cầu của kỷ luật trong quân đội

Ở công trình khoa học: “Nâng cao tính tự giác chấp hành kỷ luật củachiến sỹ Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” [128], tiếp cận nghiên cứu ởgóc độ triết học, tác giả Nguyễn Văn Tuấn cho rằng: “Kỷ luật, thực chất đó là

sự bắt buộc tuân thủ một cách bản năng hay có ý thức đối với những cá nhânthành viên hoặc tập thể thành viên trong một xã hội hay một tổ chức xã hộiđối với những quy tắc của xã hội, của tổ chức ấy” [128, tr 8] Như vậy, kỷluật là những quy tắc, quy định bắt buộc mọi người phải chấp hành dù muốnhay không Mục đích của kỷ luật là nhằm tạo ra sự thống nhất trong nhận thức

và hành động của tổ chức đó Kỷ luật do con người đặt ra nhưng không phải

là sự áp đặt chủ quan, tùy tiện mà là xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, theo đúngquy luật khách quan Đối với một tổ chức, kỷ luật càng nghiêm túc, càng chặtchẽ thì tổ chức đó càng phát triển

Tác giả Nguyễn Ngọc Phú trong công trình khoa học “Một số vấn đề lýluận và thực tiễn về kỷ luật quân sự” [94] đã chỉ ra “Kỷ luật quân sự là một bộphận của kỷ luật xã hội Đó là sự chấp hành nghiêm chỉnh và chính xác củamỗi quân nhân đối với các trật tự, quy tắc được quy định bởi luật pháp nhànước, điều lệnh quân đội, mệnh lệnh chỉ thị của cấp trên” [94, tr 5] Như vậy,theo tác giả, kỷ luật quân sự là một bộ phận của kỷ luật xã hội, nhưng gắn vớiđặc thù của hoạt động quân sự nên yêu cầu về kỷ luật rất cao Kỷ luật quân sự

là một dạng kỷ luật của tổ chức đặc biệt là quân đội, được xác lập trên các trật

tự, quy tắc do pháp luật của Nhà nước, điều lệnh của quân đội, mệnh lệnh, chỉthị của cấp trên quy định

Cùng nghiên cứu về kỷ luật quân sự, tiếp cận dưới góc độ triết học, tácgiả Nguyễn Văn Tài quan niệm: “Kỷ luật quân sự là sự tuân thủ nghiêm chỉnhnhững yêu cầu của pháp luật Nhà nước, điều lệnh quân đội, chỉ thị, mệnh lệnhcủa cấp trên, nhằm tạo nên sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất cao bảo đảm choquân đội hoàn thành tốt chức năng nhiệm vụ được giao trong mọi điều kiệntình huống” [109, tr 56] Như vậy, hoạt động quân sự là một hoạt động đặcthù, đòi hỏi yêu cầu đặc biệt cao về kỷ luật, do kỷ luật quân sự được tổ chức,duy trì, thực hiện để bảo đảm tạo nên sự thống nhất “muôn người như một” của

tổ chức quân sự trong thực hiện nhiệm vụ với mục đích bảo đảm cho quân độihoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình Kỷ luật quân sự không nằmngoài, nằm trên pháp luật của Nhà nước, mà nó là sự cụ thể hóa pháp luật củaNhà nước vào tổ chức đặc thù là quân đội

Dưới góc độ tiếp cận triết học, tác giả Nguyễn Văn Thanh trong côngtrình khoa học “Mối quan hệ giữa phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và tăngcường kỷ luật trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” [113] cho rằng: kỷluật của quân đội đề cao tính nghiêm minh, nhưng trên cơ sở sự tự giác, sựgiác ngộ chính trị, đặc biệt là sự công bằng, bình đẳng giữa các quân nhân;dân chủ và kỷ luật luôn gắn bó hữu cơ với nhau và là bản chất của quân đội

ta Nội dung kỷ luật của quân đội cách mạng phản ánh bản chất nhân văn,nhân đạo, tiến bộ Tác giả khẳng định “Kỷ luật quân đội ta là kỷ luật tự giác.Tính tự giác và tính nghiêm minh trong kỷ luật của quân đội ta không làm hạnchế nhau, mà thống nhất và bảo đảm cho nhau phát triển” [113, tr 26] So sánh

sự khác nhau về chất giữ kỷ luật quân đội ta với kỷ luật của quân đội tư sản, tácgiả chỉ ra: “Sự khác nhau căn bản giữa kỷ luật quân đội ta với kỷ luật quân đội

tư sản là ở tính tự giác Kỷ luật quân đội của giai cấp tư sản dựa trên sự áp bứcgiai cấp, buộc binh lính phải phục tùng thụ động, mù quáng” [113, tr 27]

Tác giả Nguyễn Mạnh Hưởng trong công trình khoa học “Tư tưởng HồChí Minh về kỷ luật của quân đội cách mạng” [53] đã khẳng định: kỷ luật làmột trong những yếu tố rất quan trọng của quân đội, kỷ luật là sức mạnh củaquân đội, nó bảo đảm cho quân đội thực hiện thống nhất giữa ý chí và hànhđộng, bảo đảm cho quân đội thực hiện nhiệm vụ đạt hiệu quả cao Nếu đượcthường xuyên quan tâm, giáo dục kỷ luật với những biện pháp giáo dục hiệuquả thì sẽ tạo nên nhận thức tình cảm, ý chí và hành vi kỷ luật của quân nhân,tạo nên sức mạnh vật chất nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội

Nghiên cứu về kỷ luật quân sự, tác giả Phạm Đình Hòe quan niệm:

Kỷ luật quân sự là sự chấp hành nghiêm chỉnh và chính xác của mỗiquân nhân đối với các trật tự, quy tắc được quy định bởi pháp luậtNhà nước, điều lệnh, điều lệ của quân đội, mệnh lệnh, chỉ thị của cấptrên, nhằm tạo nên sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất cao trong hànhđộng, phát huy mọi năng lực, trí sáng tạo của mỗi cá nhân bảo đảmcho quân đội phát huy được sức mạnh, hoàn thành chức năng vànhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh, tình huống [49, tr 20]

Như vậy, để quân đội hoàn thành nhiệm vụ thì mọi quân nhân phảichấp hành nghiêm kỷ luật, việc chấp hành kỷ luật tạo ra sự thống nhất cao, tạo

ra sức mạnh to lớn bảo đảm cho quân đội thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ.Quy định kỷ luật quân sự là bắt buộc, dù muốn hay không mọi quân nhâncũng phải chấp hành Nhưng kỷ luật của quân đội ta - một quân đội cáchmạng thì kỷ luật của quân đội được thực hiện nghiêm minh, trên cơ sở tựnguyện, tự giác chấp hành kỷ luật của mỗi quân nhân Bởi vì, nội dung, hìnhthức kỷ luật của quân đội ta được thực hiện dân chủ, công khai, mọi quânnhân từ binh nhì tới cấp tướng đều bình đẳng trong chấp hành kỷ luật trên cơ

sở giác ngộ cách mạng và vì mục đích hoàn thành nhiệm vụ chung của đơn vị

Tác giả Vũ Hiệp Bình khi nghiên cứu về kỷ luật của quân đội, đã luận giải,làm rõ sự khác nhau về bản chất của kỷ luật trong xã hội tư bản và kỷ luật xã hộichủ nghĩa Theo tác giả “Trong xã hội tư bản, kỷ luật được duy trì dựa trên cácbiện pháp cưỡng bức tàn bạo kèm theo các thủ đoạn mị dân làm cho người laođộng hình thành những kiểu chấp hành ngoan ngoãn, phục tùng “một cách ngoanngoãn” những ý chí của giai cấp bóc lột, thống trị” [6, tr 10], còn “Kỷ luật xã hộichủ nghĩa được nảy sinh và phát triển trong quá trình hoạt động tự giác, xây dựngmột xã hội mới của quần chúng lao động” [6, tr 10] Như vậy kỷ luật của xã hội

tư bản và kỷ luật của xã hội chủ nghĩa khác nhau về “bản chất” Từ nhận định đó,tác giả nghiên cứu kỷ luật quân sự với tư cách là một hình thức đặc biệt của kỷluật Gắn với đối tượng cụ thể là kỷ luật của Quân đội nhân dân Việt Nam, tác giảkhẳng định, bản chất kỷ luật của Quân đội nhân dân Việt Nam:

Là kỷ luật vừa đòi hỏi sự tự giác của mỗi quân nhân, vừa đòi hỏi sựnghiêm minh với tất cả mọi người không trừ một ai, từ binh nhì đến cấptướng, tính tự giác và nghiêm minh của kỷ luật quân sự là hai mặt có quan

hệ biện chứng, tác động chặt chẽ lẫn nhau tạo nên bản chất, nội dung bêntrong của “tính kỷ luật” ở người quân nhân cách mạng [6, tr 13]

Trong đó, phẩm chất “Kỷ luật “tự giác, nghiêm minh” là yếu tố quan trọng

góp phần tạo nên sức mạnh của quân đội và là điều kiện tiên quyết để bảo đảmcho chiến đấu thắng lợi trước kẻ thù” [6, tr 11] của Quân đội nhân dân Việt Nam

Nghiên cứu về bản chất kỷ luật của Quân đội ta, tác giả Mai Văn Lýkhẳng định: “Kỷ luật của quân đội ta mang bản chất cách mạng, tự giác,nghiêm minh, được cán bộ, chiến sĩ trong quân đội chấp hành nghiêm túc vàchính điều đó đã góp phần làm nên sức mạnh giúp cho quân đội ta khôngngừng trưởng thành, lớn mạnh, chiến thắng mọi kẻ thù” [71, tr 11] Trong xâydựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại thì kỷ luậtluôn là nội dung cơ bản của xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện

Tác giả Trần Bá Thanh trong công trình khoa học “Giữ nghiêm kỷ luật

ở tổ chức cơ sở đảng đơn vị huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu trong quân độihiện nay” [114], cho rằng “Kỷ luật là những quy định, quy tắc có tính chất bắtbuộc đối với hoạt động của các thành viên và bộ phận trong một tổ chức vàcủa tổ chức, bảo đảm cho tổ chức đó luôn thống nhất ý chí và hành động, có

đủ sức mạnh để thực hiện mục đích nhất định” [114, tr 7]

Trong “Phát triển văn hóa kỷ luật cho chiến sĩ ở các đơn vị cơ sở trongquân đội hiện nay” [45], tác giả Đào Huy Hiệp khẳng định: tính tự giác vànghiêm túc trong kỷ luật của Quân đội ta luôn thống nhất biện chứng chặtchẽ, không tách rời Từ đó, tác giả chỉ ra con đường hình thành văn hóa kỷluật của chiến sĩ ở đơn vị cơ sở trong quân đội hiện nay: là quá trình làm chochiến sĩ chuyển từ thụ động, gượng ép đến chủ động, tự giác chấp hành kỷluật của quân đội và quy định của đơn vị

Nghiên cứu về kỷ luật, tác giả Phạm Đình Duyên cho rằng: nguyên nhâncủa hiện tượng vi phạm kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ rất đa dạng, nhưng tiếpcận ở góc độ tâm lý có các nguyên nhân như: do nhận thức; xuất phát từ thái độchống đối; do những thói quen, hành vi trong cuộc sống và hoạt động thườngngày; do cán bộ chưa có phương pháp nắm bắt và giải quyết vấn đề tâm lý, tưtưởng phù hợp; do các xung đột tâm lý giữa các quân nhân trong đơn vị Baotrùm các nguyên nhân trên xuất phát từ đặc điểm của hạ sĩ quan, binh sĩ:

Là lứa tuổi đang phát triển và hoàn thiện về nhân cách, họ có đặctrưng thường nóng nảy, khả năng tự chủ và tự kiềm chế kém, tính

tự ái rất cao (nhiều khi thái quá) hơn nữa hạ sĩ quan, binh sĩ vốnquen với nếp sống tự do, chưa được giáo dục, rèn luyện nhiều,thường nảy sinh tâm lý “tò mò”, hoặc vì bị “cấm đoán” mà nảy sinhthái độ phản ứng với những điều bị “cấm”, muốn làm ngược lại,dẫn đến vi phạm kỷ luật quân đội [28, tr 39]

Ngoài các công trình khoa học tiểu biểu trên còn có rất nhiều các côngtrình khoa học, các bài báo viết về kỷ luật, kỷ luật quân đội như: công trìnhcủa tác giả Nguyễn Văn Nuôi (2004) “Tăng cường kỷ luật quân đội để hoàn

thành tốt mọi nhiệm vụ” [90]; Kỷ yếu Hội thảo khoa học (2011) Tình trạng

vi phạm kỷ luật trong quân đội và phương hướng, giải pháp ngăn ngừa, khắc phục [8]; công trình của tác giả Tô Xuân Sinh (2011) “Nguyên nhân và

một số giải pháp chủ yếu ngăn ngừa, khắc phục hiện tượng vi phạm kỷ luậtnghiêm trọng trong quân đội hiện nay” [106] Tựu trung, các tác giả đềukhẳng định: kỷ luật là những quy định, quy tắc buộc mọi thành viên trong một

tổ chức phải chấp hành; kỷ luật có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng trong sựtồn tại, phát triển của tổ chức Kỷ luật quân sự là một trong những nhân tố cơbản tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội Bất cứ một quân đội nào, nếukhông có kỷ luật thì không thể chiến đấu và chiến thắng

1.1.2 Các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến giáo dục kỷ luật và giáo dục kỷ luật trong quân đội

Giáo dục kỷ luật là hoạt động đặc trưng, rất quan trọng của con người

và xã hội loài người Có rất nhiều tác giả với nhiều công trình khoa họcnghiên cứu về hoạt động giáo dục kỷ luật, trên nhiều lĩnh vững, nhiều nộidung và ở nhiều khía cạnh tiếp cận nghiên cứu khác nhau

Khi nói về kỷ luật và giáo dục kỷ luật cho quân nhân, ở “Diễn văn trongcuộc họp các học sinh và giáo sư Học viện Lênin 19/ 9/ 1940” được trích trongcuốn sách “Bàn về kỷ luật trong quân đội cách mạng” [97], Calinin khẳng định:bản chất kỷ luật của quân đội cách mạng là tự giác nghiêm minh, việc chấp hành

kỷ luật của chiến sĩ không phải là bị thúc ép, bắt buộc từ yếu tố bên ngoài tácđộng vào Để kỷ luật được chấp hành triệt để, chất lượng chấp hành kỷ luật đượcnâng cao thì việc chấp hành kỷ luật của chiến sĩ phải xuất phát từ nhu cầu nội tại,thôi thức từ bên trong của mỗi chiến sĩ Đó là nhu cầu được rèn luyện và chấphành kỷ luật trên cơ sở của sự giác ngộ lý tưởng cách mạng, nhận thức đúng đắn

về nhiệm vụ, trách nhiệm và vinh dự của người chiến sĩ Nhận thức về kỷ luật vàtính tự giác trong chấp hành kỷ luật của chiến sĩ càng cao, thì việc chấp hành kỷluật của quân đội càng nghiêm túc, chặt chẽ Qua đó, tác giả nhấn mạnh về yêucầu cần phải giáo dục kỷ luật cho chiến sĩ: “các sĩ quan, cán bộ chính trị, nhất làtrong hoàn cảnh chiến đấu phải hết sức chú ý giáo dục - vì không giáo dục thì kỷluật tự giác không thể có” [97, tr 22] Trong giáo dục kỷ luật, tác giả cho rằng,biện pháp giáo dục quan trọng và quyết định nhất đó chính là giáo dục bằnghành động gương mẫu của người chỉ huy trước chiến sĩ “Trong quân đội hơnđâu hết, kỷ luật nghiêm minh và uy tín của thủ trưởng là cần thiết” [97, tr 22]

Tác giả Makarenco trong công trình “Giáo dục trong thực tiễn” [75] đã

đi sâu vào nghiên cứu các phương pháp giáo dục để giáo dục đạt hiệu quảnhất, trong đó tác giả có luận bàn về vấn đề kỷ luật trong công tác giáo dục

Từ kinh nghiệm quá trình giáo dục của mình, tác giả cho rằng: “kỷ luật khôngphải là phương tiện giáo dục mà là kết quả giáo dục” [75, tr 47] Theo tác giả,

kỷ luật phải được hiểu một cách rộng hơn các ước lệ được chấp nhận thời kìtrước cách mạng Bởi ước lệ sẽ có một hình thức khống chế, hủy diệt cá tính,hủy diệt ý chí và hoài bão cá nhân, buộc con người phải phục tùng, tôn sùngyếu tố quyền lực, đó là thứ kỷ luật mà mọi người xã hội cũ phải tuân theo.Trong xã hội mới, kỷ luật vừa là một sự bắt buộc, vừa là đạo đức, vừa làchính trị, bởi đây là thứ kỷ luật tự giác, do đó khi xem xét người vi phạm kỷluật phải theo quan điểm chính trị và đạo đức Chính vì vậy mà “mỗi nhà sưphạm phải coi trọng kỷ luật, miễn là kỷ luật đó được dùng với ý nghĩa là kếtquả của giáo dục” [75, tr 48]

Tác giả Nguyễn Thanh Long trong công trình “Phân tích mâu thuẫntrong quá trình củng cố và tăng cường kỷ luật của Quân đội nhân dân Việt Namhiện nay” [69] cho rằng: kỷ luật quân sự là hình thức liên hệ xã hội đặc biệt giữacon người với nhau và giữa con người với vũ khí trang bị kỹ thuật Do đó, kỷluật quân sự làm tăng gấp nhiều lần hiệu quả của hoạt động quân sự Để nângcao sức mạnh chiến đấu của quân đội đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ của quânđội trong tình hình mới thì cần phải tăng cường giáo dục kỷ luật cho quân đội,bảo đảm quân đội thành một khối thống nhất vững mạnh cả về chính trị, tưtưởng và tổ chức Tác giả chỉ ra những mâu thuẫn trong quá trình củng cố vàtăng cường kỷ luật của Quân đội ta hiện nay được biểu hiện ra thông qua mộtloạt những mâu thuẫn cơ bản là: mâu thuẫn giữa tập trung và dân chủ, mâu thuẫngiữa nghĩa vụ và quyền lợi, mâu thuẫn giữa con người và vũ khí trang bị kỹthuật Các mâu thuẫn này liên quan mật thiết đến bản chất của kỷ luật quân đội,phản ánh những mặt, những khía cạnh, những nét đặc trưng của kỷ luật Trên cơ

sở đó tác giả đưa ra những nguyên tắc chỉ đạo và những giải pháp chủ yếu đểgiải quyết mâu thuẫn trong quá trình củng cố và tăng cường kỷ luật của Quânđội nhân dân Việt Nam hiện nay

Tác giả Phạm Minh Thụ trong công trình “Sử dụng tổng hợp cácphương pháp giáo dục thói quen hành vi kỷ luật cho học viên sĩ quan ở cáctrường đại học quân sự” [119] đã nghiên cứu làm rõ về kỷ luật quân sự vàcác phương pháp giáo dục kỷ luật, từ đó nhấn mạnh vai trò đặc biệt quantrọng của các phương pháp giáo dục xây dựng thói quen hành vi kỷ luậtcho học viên Theo tác giả “Phương pháp giáo dục thói quen hành vi kỷluật cho học viên sĩ quan ở các trường đại học quân sự là tổng hợp các cáchthức, biện pháp mà nhà giáo dục tác động đến ý thức và hành vi của họcviên, nhằm hình thành, phát triển và củng cố các thói quen hành vi kỷ luậtcho học viên” [119, tr 26] Trên cơ sở phân tích các đặc trưng của sử dụngtổng hợp các phương pháp giáo dục hành vi kỷ luật, tác giả đưa ra hệ thốngcác phương pháp giáo dục, chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụngtổng hợp các phương pháp giáo dục thói quen hành vi kỷ luật cho học viên

sĩ quan ở các trường đại học quân sự Căn cứ vào thực trạng, tác giả đưa raphương hướng sử dụng tổng hợp các phương pháp giáo dục thói quen hành

vi kỷ luật cho học viên sĩ quan ở các trường đại học quân sự hiện nay

Tác giả Ngô Văn Quỳnh trong công trình “Vận dụng tư tưởng Hồ ChíMinh về kỷ luật quân sự vào giáo dục, rèn luyện kỷ luật bộ đội” [105], trên cơ

sở phân tích các quan điểm, tư tưởng của Hồ Chí Minh về kỷ luật, về công tácgiáo dục, rèn luyện bộ đội đã đưa ra các giải pháp cơ bản để khắc phục nhữnghạn chế, yếu kém trong giáo dục, rèn luyện, chấp hành kỷ luật của bộ đội ởcác đơn vị, đặc biệt là ở đơn vị cơ sở

Trong công trình “Tiếp tục giáo dục pháp luật và kỷ luật quân đội cho quânnhân theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [107] tác giả Trịnh Minh Sơn đã tiếp cậnnghiên cứu và kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục văn hóa pháp luật, kỷluật trong quân đội Theo tác giả “Văn hóa pháp luật và kỷ luật của quân nhânbiểu hiện tập trung ở sự hiểu biết sâu sắc, sự nhất trí và lòng tin vào pháp luật Nhànước, điều lệnh, điều lệ, kỷ luật quân đội, tự giác hành động theo pháp luật Nhànước, chấp hành điều lệnh, điều lệ, kỷ luật của quân đội” [107, tr 30] Muốn có

kỷ luật tự giác nghiêm minh trong quân đội thì cần phải tăng cường giáo dục vănhóa pháp luật, kỷ luật cho quân nhân Qua đó, tác giả đưa ra các giải pháp giáodục nâng cao trình độ văn hóa pháp luật, kỷ luật cho cán bộ, chiến sĩ trong quânđội

Tác giả Vũ Quang Hải trong công trình “Nghiên cứu quy trình tổ chứcgiáo dục kỷ luật cho học viên trong các nhà trường quân đội” [39], đã đưa raquan niệm về giáo dục kỷ luật quân sự cho học viên trong nhà trường quân đội:

“là sự phối hợp thống nhất giữa hoạt động của nhà giáo dục và đối tượng giáodục, với những cách thức tổ chức, phương pháp giáo dục thích hợp được tiếnhành có mục đích, có tổ chức nhằm nâng cao nhận thức, hình thành thái độ, thóiquen hành vi kỷ luật đúng đắn cho học viên trong quá trình học tập, rèn luyện tạinhà trường quân đội” [39, tr 35] Tác giả nhấn mạnh: giáo dục kỷ luật quân sựcho học viên phải được coi là nhiệm vụ thường xuyên cấp bách của các nhàtrường quân đội trong quá trình giáo dục đào tạo, được thể hiện bằng các hoạtđộng giáo dục cụ thể nhưng diễn ra đa dạng trong các khoảng thời gian và cáchoạt động khác nhau, nó luôn mang những nhân tố cơ bản như: mục tiêu, nộidung, phương pháp, hình thức giáo dục kỷ luật; nhà giáo dục và đối tượng giáodục, phương tiện và điều kiện giáo dục; kết quả giáo dục Quá trình giáo dục kỷluật không phải diễn ra một cách đơn giản, thuần túy mà là một quá trình lâu dài,phức tạp Qua nghiên cứu, tác giả đưa ra những tiêu chí đánh giá tính khả thi củaquy trình giáo dục kỷ luật và những giải pháp xây dựng và thực hiện quy trình tổchức giáo dục kỷ luật cho học viên trong các nhà trường quân đội

Trong công trình “Kết hợp giáo dục, rèn luyện đạo đức và kỷ luật trongQuân đội nhân dân Việt Nam” [137] của Viện Khoa học Xã hội và Nhân vănquân sự, Bộ Quốc phòng chỉ ra: Giáo dục và rèn luyện đạo đức trong quân đội

là quá trình không ngừng hình thành, bồi đắp giá trị chuẩn mực đạo đức cáchmạng và loại bỏ những đạo đức cũ không phù hợp với xã hội mới, qua đóhình thành, củng cố, phát triển đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ Qua

đó đưa ra quan niệm:

Giáo dục, rèn luyện kỷ luật trong Quân đội nhân dân Việt Nam làtổng thể hoạt động của chủ thể và các lực lượng trong việc trang bịtri thức, nâng cao trình độ nhận thức, trình độ giác ngộ, ý thức kỷluật, điều chỉnh, định hướng hành vi kỷ luật quân nhân nhằm xâydựng, củng cố, phát triển ý thức chấp hành, thói quen hành vi kỷluật của mỗi quân nhân phù hợp với Hiến pháp, pháp luật của Nhànước, điều lệnh, điều lệ của quân đội, nhằm nâng cao sức mạnhchiến đấu của quân đội, bảo đảm hoàn thành mọi nhiệm vụ đượcgiao trong mọi hoàn cảnh [136, tr 24]

Bàn về mối quan hệ giữa giáo dục, rèn luyện đạo đức và kỷ luậttrong quân đội, các tác giả cho rằng: “Mối quan hệ giữa giáo dục, rèn luyệnđạo đức và kỷ luật trong Quân đội nhân dân Việt Nam là hai yếu tố, hỗ trợ,thúc đẩy và bổ sung cho nhau trong quá trình nâng cao phẩm chất đạo đức

và tính kỷ luật của quân nhân góp phần hình thành phẩm chất, nhân cáchcủa người quân nhân cách mạng” [136, tr 29] Trên cơ sở nghiên cứu thựctiễn việc kết hợp giáo dục, rèn luyện đạo đức và kỷ luật trong Quân đội ta,các tác giả đã chỉ ra những nhân tố tác động đến việc giáo dục, rèn luyệnđạo đức và kỷ luật, đồng thời đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng,hiệu quả việc kết hợp giáo dục, rèn luyện đạo đức và kỷ luật trong Quânđội nhân dân Việt Nam hiện nay

Tác giả Nguyễn Thanh Hải trong công trình “Binh chủng Tăng thiếtgiáp tăng cường công tác giáo dục pháp luật, quản lý kỷ luật” [40] đã phântích làm rõ những yếu tố như: đặc điểm vùng miền khu vực đóng quân, tìnhhình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tác động của mặt trái kinh tế thịtrường ảnh hưởng đến nhận thức, lối sống, nhất là ý thức chấp hành phápluật, kỷ luật của cán bộ chiến sĩ Tác giả chỉ ra: để không ngừng nâng cao chấtlượng tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu, bảo đảm cho đơn vị hoàn thànhthắng lợi nhiệm vụ thì cần phải nâng cao chất lượng công tác giáo dục, tuyêntruyền, phổ biến pháp luật, quản lý và rèn luyện kỷ luật Qua đó tác giả nêulên những giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng công tác dục pháp luật,quản lý kỷ luật trong binh chủng Tăng Thiết giáp hiện nay.

Trong công trình “Tăng cường công tác giáo dục, quản lý kỷ luật trongquân đội” [51] tác giả Phạm Hồng Hương qua nghiên cứu thực trạng chấphành kỷ luật của quân nhân chỉ ra: Bên cạnh những điểm tốt, những cái đạtđược, thời gian qua trong quân đội vẫn còn xảy ra các vụ việc vi phạm kỷluật, thậm chí vi phạm kỷ luật nghiêm trọng dẫn đến chết người, mất an toàntrong lao động, huấn luyện và tham gia giao thông, tính tự giác rèn luyện ởmọi lúc, mọi nơi ở một số quân nhân chưa cao Tình trạng vi phạm kỷ luậttrong quân đội thời gian qua do các nguyên nhân:

Về khách quan, do tác động từ mặt trái của cơ chế thị trường,những hành vi tiêu cực, tệ nạn xã hội có ảnh hưởng nhất định đếnnhận thức, lối sống của một bộ phận quân nhân từ trước khi nhậpngũ và ngay khi đang tại ngũ Về chủ quan, vai trò lãnh đạo, chỉhuy các cấp trong công tác giáo dục, quán triệt, tổ chức thực hiệnchấp hành kỷ luật chưa nghiêm, chưa thường xuyên [51, tr 17]

Từ nhận định đó, tác giả đưa ra những giải pháp để tăng cường công tácgiáo dục, quản lý kỷ luật trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

Khi nghiên cứu về công tác giáo dục, quản lý kỷ luật, tác giả TrươngMinh Khải cho rằng “Một số đơn vị chưa kết hợp chặt chẽ giáo dục cơ bảnvới giáo dục thường xuyên; giáo dục tình hình nhiệm vụ với giáo dục truyềnthống, pháp luật, đạo đức, lối sống; giáo dục với quản lý, rèn luyện kỷ luật bộđội ” [54, tr 11] nên tình trạng vi phạm pháp luật, kỷ luật vẫn còn sảy ra Qua

đó tác giả đề xuất các giải pháp cơ bản để tăng cường công tác quản lý, giáodục kỷ luật, đảm bảo đơn vị an toàn, nâng cao chất lượng tổng hợp, sức chiếnđấu, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ

1.1.3 Các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật trong quân đội

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong “Diễn văn đọc ngày kỷ niệm toànquốc kháng chiến và thành lập quân đội 22 - 12 - 1955” được trích trongcuốn sách “Bàn về kỷ luật trong quân đội cách mạng” [97], cho rằng: “Nếu

kỷ luật không nghiêm thì không những không nâng cao được sức chiến đấucủa bộ đội mà nhiều khi lại làm hại đến xương máu của chiến sĩ, thậm chí điđến thất bại” [97, tr 57] Như vậy, kỷ luật nghiêm minh là cơ sở để nâng caosức mạnh chiến đấu của Quân đội ta, góp phần quan trọng làm giảm cácthiệt hại về con người và vũ khí, trang bị kỹ thuật, bảo đảm cho quân độiluôn duy trì được sức mạnh chiến đấu Vì vậy, tác giả chỉ ra, phải luônkhông ngừng nâng cao chất lượng giáo dục và rèn luyện kỷ luật cho quânđội: “Phải nâng cao hơn nữa ý thức tổ chức và tinh thần kỷ luật, bảo đảmchấp hành nghiêm chỉnh các điều lệnh và các chế độ trong quân đội, triệt đểchấp hành các mệnh lệnh và chỉ thị của cấp trên” [97, tr 60]

Tác giả Đinh Hùng Tuấn trong đề tài “Cơ sở tâm lý học của củng cố vànâng cao tính kỷ luật của các tập thể quân sự bộ đội Đặc Công” [129], đã đisâu nghiên cứu, phân tích để tìm ra mối liên hệ giữa việc chấp hành kỷ luậtcủa cá nhân và việc chấp hành kỷ luật của đơn vị, qua đó tác giả khẳng định

“Tính kỷ luật của cá nhân và kỷ luật chung của cả đơn vị có liên quan vớinhau nhưng không đồng nhất” bởi vì:

Tính kỷ luật của một tập thể quân sự không phải là số cộng giản đơn tính

kỷ luật của từng cá nhân riêng lẻ vì trình độ kỷ luật của tập thể không chỉphụ thuộc vào tính kỷ luật của mỗi cá nhân mà còn phụ thuộc vào hoạtđộng chung của tập thể và các nhân cách đặc biệt trong tập thể tùythuộc vào các hiện tượng tâm lý khác nhau trong tập thể và đặc biệtphụ thuộc vào bầu không khí chung của tập thể [129, tr 31]

Qua đó, tác giả phân tích và làm rõ khái niệm về kỷ luật quân sự và tính kỷluật của mỗi quân nhân Đồng thời tác giả chỉ ra cấu trúc của kỷ luật quân sự gồmhai mặt là: mặt chính trị - xã hội và mặt kỹ thuật quân sự; còn cấu trúc của tính kỷluật của mỗi quân nhân gồm: động cơ có hành vi kỷ luật, các kỹ năng, kỹ xảo vàthói quen hành vi kỷ luật Trên cơ sở thực tiễn, tác giả đã làm rõ cơ sở tâm lý họccủa củng cố và nâng cao tính kỷ luật của các tập thể quân sự bộ đội Đặc Công

Tác giả Nguyễn Trọng Linh trong công trình “Nâng cao chất lượnggiáo dục pháp luật cho hạ sĩ quan chiến sĩ ở sư đoàn bộ binh hiện nay” [68] đãchỉ rõ: giáo dục pháp luật là nhằm trang bị cho hạ sĩ quan, chiến sĩ kiến thức

về pháp luật từ đó nâng cao tính tự giác chấp hành kỷ luật, pháp luật và tráchnhiệm, chất lượng trong thực hiện nhiệm vụ của người quân nhân, tạo cho hạ

sĩ quan, chiến sĩ thói quen sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, đápứng yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bướchiện đại Tác giả đưa ra quan niệm:

Nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật cho hạ sĩ quan chiến sĩ ở sưđoàn bộ binh là tìm biện pháp tối ưu để tác động vào các nhân tốtạo thành chất lượng Đó là tìm kiếm những con đường, biện phápnâng cao năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện hoạt động giáo dụcpháp luật của các chủ thể ; là việc đổi mới cải tiến nội dung,chương trình, hình thức, phương pháp, phương tiện giáo dục phápluật; là phát huy tính tự giác, tích cực chủ động, khả năng suy nghĩđộc lập của hạ sĩ quan, chiến sĩ trong học tập [68, tr 16]

Trên cơ sở thực tiễn công tác giáo dục pháp luật cho hạ sĩ quan, chiến sĩ ở

sư đoàn bộ binh thời gian qua, tác giả đã đưa ra yêu cầu và các giả pháp nâng caochất lượng giáo dục pháp luật cho hạ sĩ quan chiến sĩ ở sư đoàn bộ binh hiện nay

Trong công trình “Nâng cao chất lượng quản lý, giáo dục, rèn luyện kỷluật hạ sĩ quan - binh sĩ ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay” [111], tác giả

Lê Quang Thà cho rằng nguyên nhân chính của việc nảy sinh các suy nghĩ vàhành động tiêu cực dẫn đến vi phạm kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ là “do giáodục, tuyên truyền pháp luật, kỷ luật của đội ngũ cán bộ các đơn vị cho hạ sĩquan, binh sĩ có lúc, có nơi chưa được chú ý đúng mức trình độ hiểu biết vềpháp luật, điều lệnh quân đội, quy định đơn vị của nhiều chiến sĩ còn hạnchế ” [111, tr 49], vì vậy phải tăng cường nâng cao công tác giáo dục, rènluyện kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ để làm chuyển biến mạnh mẽ trong nhậnthức và hành động của mỗi chiến sĩ, nâng cao chất lượng rèn luyện và chấphành kỷ luật của đơn vị Qua đó tác giả đưa ra các biện pháp chủ yếu để nângcao chất lượng quản lý, giáo dục, rèn luyện kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ởHọc viện Chính trị quân sự hiện nay

Tác giả Phạm Đình Dũng trong công trình “Nâng cao chất lượng giáodục, quản lý và rèn luyện kỷ luật ở các đơn vị trong binh chủng Tăng - Thiếtgiáp” [26] cho rằng “quản lý, giáo dục và rèn luyện kỷ luật với mục đích là để bộđội không vi phạm kỷ luật, chứ không phải để xử phạt” [26, tr 52] Bởi vì, nếukhông giáo dục mà chỉ chú trọng đến các biện pháp hành chính để cưỡng ép thì

sẽ triệt tiêu tính tích cực, tự giác của mỗi quân nhân trong chấp hành kỷ luật.Trước thực trạng công tác giáo dục, quản lý, rèn luyện kỷ luật và việc chấp hành

kỷ luật của quân đội ở các đơn vị trong binh chủng Tăng - Thiết giáp thời gianqua, tác giả đã đưa ra những giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng giáo dục,quản lý và rèn luyện kỷ luật ở các đơn vị trong binh chủng Tăng - Thiết giáphiện nay Trong đó tác giả nhấn mạnh việc cần phải thường xuyên làm tốt côngtác giáo dục, quán triệt, tuyên truyền pháp luật của Nhà nước, điều lệnh, điều lệ,

kỷ luật của quân đội; thực hiện nghiêm các chỉ thị, nghị quyết, văn bản, hướngdẫn của các cơ quan chức năng về xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật xâydựng ý thức tổ chức kỷ luật tự giác, nghiêm minh cho cán bộ chiến sĩ

Kết hợp nâng cao chất lượng phổ biến, giáo dục pháp luật với duy trìnền nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật cho quân nhân, đơn vị là yếu tố trực tiếpgóp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinhnhuệ, từng bước hiện đại, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trong tình hìnhmới Trước thực trạng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong quân đội nóichung và ở các đơn vị cơ sở nói riêng vẫn còn những hạn chế nhất định Số vụviệc vi phạm pháp luật, kỷ luật trong quân đội tuy giảm, nhưng ở một số đơn vị,tại những thời điểm nhất định lại tăng Tác giả Nguyễn Xuân Thu trong côngtrình khoa học “Nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trongquân đội” [118] đã phân tích, đánh giá tình hình thực tiễn và đưa ra các giải pháp

cơ bản để nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong quânđội Trong đó, tác giả nhấn mạnh giải pháp: “Kết hợp phổ biến, giáo dục phápluật với duy trì nền nếp chính quy rèn luyện kỷ luật và xây dựng môi trường vănhóa pháp luật tích cực ở mỗi cơ quan, đơn vị” [118, tr 30]

Tác giả Bùi Đằng Đoàn, Nguyễn Đăng Lợi trong công trình “Biện phápnâng cao chất lượng giáo dục ý thức kỷ luật cho thanh niên mới nhập ngũ ở đơn vị

cơ sở hiện nay” [37] chỉ ra: thanh niên mới nhập ngũ, chưa quen với giờ giấc, nềnnếp sinh hoạt trong quân đội, còn nhiều bỡ ngỡ, còn quyến luyến nhớ nhung vềgia đình, bạn bè, hoàn cảnh, điều kiện sống bên ngoài quân đội Vì vậy “thanhniên mới nhập ngũ rất dễ nảy sinh các vấn đề về tư tưởng cũng như việc chấphành kỷ luật của quân đội” [37, tr 114] Do đó, tác giả cho rằng:

Giáo dục ý thức kỷ luật cho thanh niên mới nhập ngũ là nội dungquan trọng và cấp thiết nhằm định hướng chính trị trong nhận thức

và điều chỉnh hành vi bởi vì, ý thức kỷ luật có vai trò to lớn trongcông cuộc xây dựng quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ,từng bước hiện đại” đáp ứng tốt nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa [37, tr 114]

Để nâng cao chất lượng giáo dục ý thức kỷ luật cho thanh niên mớinhập ngũ, tác giả chỉ ra cần tập trung thực hiện tốt việc nâng cao nhận thức,trách nhiệm của các chủ thể trong giáo dục ý thức kỷ luật cho thanh niên mớinhập ngũ; đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục;xây dựng môi trường và phát huy tính tích cực, tự giác trong tự giáo dục, tự tudưỡng, rèn luyện nâng cao ý thức kỷ luật của thanh niên mới nhập ngũ

Trong công trình “Tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao sức mạnhcủa quân đội, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ” [38], tác giả Phan Văn Giang chorằng “Tăng cường kỷ luật, kỷ cương là chủ trương, giải pháp quan trọng,góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, bảo đảm choQuân đội sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao” [38, tr 1].Qua đánh giá những ưu điểm và khuyết điểm trong công tác giáo dục, chấphành kỷ luật và những yếu tố tác động đến công tác giáo dục, chấp hành kỷluật của quân nhân Tác giả cho rằng: để khắc phục những hạn chế, khuyếtđiểm, kịp thời xử lý các vụ việc vi phạm, nâng cao sức mạnh chiến đấu củaquân đội cần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục, rèn luyện kỷluật cho các quân nhân, trong đó tập trung thực hiện tốt các giải pháp: Tăngcường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với việc giáodục, chấp hành kỷ luật; Tiếp tục đổi mới công tác giáo dục chính trị tưtưởng, pháp luật, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành kỷ luật của quân đội,pháp luật của Nhà nước; Thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý bộ đội,tăng cường kỷ luật trong quân đội.

Các công trình khoa học tiêu biểu trên đã bàn đến nhiều vấn đề,nhiều khía cạnh về nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật của các đối tượngtrong quân đội Ở các góc độ nghiên cứu, các tác giả đã đưa ra các quanniệm về nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật; đã chỉ ra các yếu tố ảnh

hưởng đến quá trình nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật, đã chỉ ra các

nguyên nhân và đưa ra các giải pháp để nâng cao chất lượng giáo dục kỷluật trong vấn đề các tác giả nghiên cứu Ngoài các công trình tiêu biểu nêutrên còn nhiều các công trình liên quan khác Tựu trung, các công trình đềukhẳng định vị trí, vai trò to lớn của giáo dục kỷ luật trong hoàn thiện nhâncách người quân nhân cách mạng và thống nhất yêu cầu cần phải nâng caohơn nữa chất lượng giáo dục kỷ luật cho quân nhân ở các mặt, các vấn đềnghiên cứu của các tác giả

1.2 Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình khoa học đã công

bố và những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết

1.2.1 Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình khoa học đã công bố

Thứ nhất, các công trình khoa học đã đề cập, luận giải, đưa ra các quan

niệm về kỷ luật, kỷ luật quân đội; giáo dục kỷ luật; nâng cao chất lượng giáo dục

kỷ luật của quân nhân cả ở trong nước và nước ngoài với nhiều góc độ tiếp cận

và phương pháp nghiên cứu khác nhau Dù tiếp cận ở góc độ và phương phápnào, các tác giả đều khẳng định vai trò to lớn của kỷ luật, của công tác giáo dục

kỷ luật trong hoàn thiện nhân cách, phát triển con người nói chung và phát triểnphẩm chất, đạo đức, nhân cách người quân nhân cách mạng nói riêng

Thứ hai, các công trình khoa học đều khẳng định sự tồn tại hiện hữu của

kỷ luật trong mọi tổ chức nói chung và trong Quân đội nhân dân Việt Nam nóiriêng Khẳng định vị trí, vai trò to lớn không thể thay thế của kỷ luật trong sứcmạnh chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam Làm rõ sự khác nhau về bảnchất của kỷ luật quân đội xã hội chủ nghĩa và kỷ luật quân đội tư sản; khẳngđịnh sự ưu việt của kỷ luật của quân đội cách mạng với bản chất là “tự giácnghiêm minh”; khẳng định cần giữ vững và phát triển kỷ luật “tự giác, nghiêmminh” trong Quân đội nhân dân Việt Nam

Thứ ba, các công trình khoa học đã phân tích, làm rõ những nhân tố

tác động tích cực và tiêu cực đến giáo dục, rèn luyện và chấp hành kỷ luậtcủa quân nhân, chỉ ra những ưu điểm và những hạn chế, khuyết điểm tronggiáo dục, rèn luyện, chấp hành kỷ luật của quân nhân đồng thời đặt ra yêucầu và đưa ra những giải pháp cơ bản để tăng cường kỷ luật trong Quân độinhân dân Việt Nam hiện nay

Thứ tư, các công trình khoa học đã làm rõ ý nghĩa và sự cần thiết phải

giữ vững, củng cố, tăng cường, phát huy và nâng cao chất lượng chấp hành kỷluật của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Những kết quả nghiên cứu trên là những cứ liệu quý báu để tác giả kếthừa, tiếp thu và làm sâu sắc thêm trong đề tài luận án.

1.2.2 Những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết

Từ những vấn đề có liên quan được các tác giả đề cập ở trên, đã gợi mởcho tác giả nhiều vấn đề cần tiếp tục giải quyết trong luận án

Về lý luận, vấn đề giáo dục, rèn luyện, chấp hành kỷ luật của quân

nhân trong quân đội tuy đã được đề cập khá nhiều, nhưng làm rõ thực chấtcủa việc nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ vànhững nhân tố quy định, chi phối quá trình nâng cao chất lượng giáo dục

kỷ luật gắn với đối tượng cụ thể là hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở chưađược đề cập và phân tích Vì vậy, vấn đề lý luận đặt ra trong luận án cầntiếp tục giải quyết chính là làm rõ thực chất và những nhân tố quy địnhnâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sởtrong Quân đội nhân dân Việt Nam

Về thực tiễn, bằng sự khái quát hóa và sử dụng phương pháp nghiên

cứu, tổng kết lịch sử, thực tiễn vấn đề chấp hành kỷ luật của quân nhân trongquân đội đã được đề cập ở các góc độ khác nhau Tuy nhiên, để làm rõ cơ sởthực tiễn vấn đề chấp hành kỷ luật của một đối tượng cụ thể là hạ sĩ quan,binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam thì chưa có công trình đềcập Vì vậy, luận án cần tiếp tục sử dụng tổng hợp các cách thức và phươngpháp khác nhau, trong đó, sử dụng chủ yếu là phương pháp tổng kết thực tiễn,điều tra xã hội học, phân tích và dự báo, v.v để đánh giá một cách toàn diện

về thực trạng, rút ra những ưu, khuyết điểm đồng thời chỉ ra được những vấn

đề đặt ra trong nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ởđơn vị cơ sở trong Quân đội nhân dân Việt Nam

Về giải pháp, để chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở

đơn vị cơ sở được nâng cao, thì không chỉ dừng lại ở cơ sở lý luận, thực tiễnhay những định hướng cơ bản, mà trên cơ sở những vấn đề lý luận và thực tiễn,cần cụ thể hóa thành những giải pháp và hệ thống các biện pháp phù hợp, mangtính khả thi cao Vì vậy, đề xuất và đưa ra hệ thống những giải pháp nâng caochất lượng giáo dục kỷ luật cho đối tượng là hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sởtrong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay là một trong những vấn đề cơ bảnđặt ra cho đề tài luận án cần giải quyết

Những vấn đề đặt ra ở trên là cơ sở trực tiếp để tác giả luận án tiếp tục

đi sâu nghiên cứu làm sáng tỏ trong đề tài luận án

Kết luận chương 1

Vấn đề kỷ luật, đặc biệt là kỷ luật của quân đội đã được các nhà khoahọc trong và ngoài nước, trong quân đội và ngoài quân đội quan tâm nghiêncứu Ở nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, các nhà khoa học đã đi sâu nghiêncứu, luận giải và làm rõ nhiều vấn đề liên quan đến kỷ luật, đặc biệt là kỷ luậtcủa quân đội

Trong những công trình nghiên cứu nêu trên, các quan niệm về kỷ luật;giáo dục kỷ luật; nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật được nghiên cứu ở cácgóc độ tiếp cận khác nhau Với các phương pháp nghiên cứu và góc nhìn đadạng, các tác giả đã luận giải đa chiều về vấn đề kỷ luật và công tác giáo dục

kỷ luật, pháp luật; về vị trí vai trò của kỷ luật; bản chất và cấu trúc của kỷluật; đưa ra các giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật ởtrong và ngoài quân đội

Nhưng dưới góc độ triết học chưa có một công trình nào nghiên cứu cơbản, hệ thống chuyên sâu vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật chomột đối tượng cụ thể là hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở trong Quân đội nhândân Việt Nam Đặc biệt là chưa có một công trình nào nghiên cứu về thựcchất và những nhân tố quy định việc nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho

hạ sĩ quan binh sĩ; đánh giá về thực trạng và chỉ ra những nhân tố quy địnhnâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ hoặc đề ra nhữnggiải pháp để nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ởđơn vị sơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay Đây là sự khác biệt cơbản giữa nội dung luận án với các công trình khoa học đã nghiên cứu, bảođảm cho luận án là một công trình nghiên cứu độc lập và không trùng lặp

Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC KỶ LUẬT CHO HẠ SĨ QUAN, BINH SĨ Ở ĐƠN VỊ CƠ SỞ

QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM 2.1 Thực chất nâng cao chất lượng giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam

2.1.1 Quan niệm về giáo dục kỷ luật và chất lượng giáo dục kỷ luật cho

hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam

* Quan niệm về giáo dục kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam

Kỷ luật là một hiện tượng xã hội lịch sử, được hình thành trong hoạtđộng thực tiễn của con người, là yêu cầu, đòi hỏi tất yếu của mọi tổ chức chínhtrị - xã hội Quân đội là một tổ chức đặc thù, là công cụ bạo lực sắc bén, quantrọng của Nhà nước nên kỷ luật càng có ý nghĩa quan trọng Hoạt động quân sựgắn liền với đấu tranh vũ trang, đấu tranh giai cấp, sự ác liệt của chiến tranh,cần sự quyết tâm và khắc phục khó khăn gian khổ cao, có lúc phải hy sinhxương máu, tính mạng Điều đó đòi hỏi quân nhân, không những phải giỏi vềtrình độ kỹ chiến thuật, có bản lĩnh vững vàng, tinh thần chiến đấu cao màcòn phải có kỷ luật nghiêm minh, chặt chẽ

Theo từ điển Bách khoa quân sự Việt Nam: “Kỷ luật của quân đội làtổng thể những điều quy định buộc mọi quân nhân phải triệt để chấp hànhnhằm tạo sự thống nhất cao trong hành động, bảo đảm cho quân đội pháthuy được sức mạnh, hoàn thành chức năng và nhiệm vụ trong mọi hoàncảnh, tình huống” [134, tr 448]

Quân đội nhân dân Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch HồChí Minh sáng lập, giáo dục và rèn luyện Đó là quân đội kiểu mới, mang bảnchất giai cấp công nhân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ, chiến đấu,

hy sinh Mọi hoạt động của quân nhân trong Quân đội nhân dân Việt Nam đềuthực hiện nghiêm minh, thống nhất, tự giác theo kỷ luật Kỷ luật của Quân độinhân dân Việt Nam là kỷ luật của quân đội cách mạng - kỷ luật tự giác, nghiêmminh, phản ánh bản chất của quân đội cách mạng, sự cụ thể hóa Hiến pháp,pháp luật của Nhà nước gắn với đặc điểm của hoạt động quân sự

Từ những luận giải trên, luận án quan niệm: Kỷ luật của Quân đội nhân dân Việt Nam là tổng thể các điều luật, quy định buộc mọi quân nhân phải triệt

để chấp hành trên cơ sở nhận thức và sự giác ngộ lý tưởng cách mạng để tạo

sự thống nhất cao trong hành động, bảo đảm cho Quân đội phát huy sức mạnh, hoàn thành chức năng, nhiệm vụ trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, tình huống

Kỷ luật của Quân đội nhân dân Việt Nam là tổng thể các điều luật, quy định buộc mọi quân nhân phải triệt để chấp hành trên cơ sở nhận thức và sự giác ngộ lý tưởng cách mạng để tạo sự thống nhất cao trong hành động Các

điều luật, quy định này được cụ thể hóa từ đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước; được khái quát từ đặc điểm, yêu cầu,nhiệm vụ của quân đội, của đơn vị; được thể hiện trong điều lệnh quản lý bộđội, trong chỉ thị, mệnh lệnh của chỉ huy các cấp và trong các quy định củađơn vị Đó không phải là sự cộng lại một cách hữu cơ, giản đơn của các điềuluật, quy định, mà là tổng thể biện chứng của các điều luật, quy định Cácđiều luật, quy định này hỗ trợ, bổ sung, tác động lẫn nhau, tạo thành một hệthống các điều luật, quy định hoàn chỉnh, phản ánh hoạt động, quan hệ xã hộitrong quân đội theo yêu cầu của một tổ chức đặc biệt gắn với hoạt động quân

sự Các điều luật, quy định này bắt buộc mọi quân nhân phải triệt để chấphành, để tạo ra sự thống nhất trong nhận thức và hành động, đáp ứng đượcyêu cầu, nhiệm vụ của quân đội

Kỷ luật của Quân đội nhân dân Việt Nam có sự thống nhất biện chứnggiữa hai yếu tố “bắt buộc” và “tự giác” Các quy định trong kỷ luật của Quânđội nhân dân Việt Nam là bắt buộc, nhưng quân nhân trong Quân đội nhân dânViệt Nam khi được giác ngộ lý tưởng cách mạng cao đẹp sẽ tự giác chấp hànhnghiêm kỷ luật, việc chấp hành của quân nhân trong Quân đội nhân dân Việt Namsau khi được giáo dục, có giác ngộ cách mạng sẽ phát triển hơn về chất, lúc này tựgiác chấp hành nghiêm nghiêm kỷ luật trở thành nhu cầu của mỗi quân nhân Vìvậy, kỷ luật của Quân đội nhân dân Việt Nam lấy giáo dục làm trọng, lấy tự giáclàm đầu, vì sự tiến bộ chung của mọi quân nhân, vì sự trưởng thành vững mạnhcủa quân đội Kỷ luật của Quân đội nhân dân Việt Nam là kỷ luật tự giác nghiêmminh, kỷ luật vừa thể hiện được tính nhân văn, nhân đạo, đạo đức, văn minh, vừaphát huy được dân chủ của quân nhân, nó khác về bản chất so với kỷ luật củaquân đội tư sản Trong kỷ luật có tự do, trong đó, giữa chấp hành kỷ luật và tự do

có mối quan hệ biện chứng với nhau, quân nhân càng tự giác chấp hành kỷ luật thìtính tự do càng cao Đó là tự do của quân nhân cách mạng - tự do trong khuôn khổpháp luật, kỷ luật, chứ không phải tự do vô kỷ luật

Kỷ luật bảo đảm cho Quân đội nhân dân Việt Nam phát huy sức mạnh, hoàn thành chức năng, nhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh, tình huống Kỷ luật

của Quân đội nhân dân Việt Nam giúp tập hợp, gắn kết, tạo ra sự đoàn kếtthống nhất của tất cả các quân nhân trong đơn vị, trong quân đội, làm cho mọiquân nhân thực hiện nhiệm vụ theo một mục tiêu chung, thống nhất Giúpquân nhân phát huy tối đa khả năng, tinh thần, trách nhiệm, trình độ năng lựcmình trong thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm cho quân đội thống nhất ý chí vàhành động, phát huy cao nhất sức mạnh, khả năng, vượt qua mọi khó khăn,gian khổ, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao trong mọi điều kiện,hoàn cảnh, tình huống Kỷ luật tự giác, nghiêm minh là một trong nhữngphẩm chất cao đẹp của người chiến sĩ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, đặcbiệt là với hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở - những người trực tiếp thực hiệnnhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu, những người trực tiếpcầm súng và quyết định đến chiến thắng trên chiến trường

Hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam là những quân nhân tại ngũ mang cấp bậc quân hàm từ binh nhì đến thượng sĩ, giữ chức vụ đến trung đội phó và tương đương, đang thực hiện nghĩa vụ quân sự tại các đơn

vị thuộc cấp trung đoàn và tương đương.

Theo quan niệm này, hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở trong Quân đội

nhân dân Việt Nam có một số đặc điểm cơ bản sau:

Về sức khỏe, lai lịch chính trị: Hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở Quân

đội nhân dân Việt Nam là lực lượng trẻ, khỏe, tuyệt đại đa số là đoàn viên,thanh niên, được tuyển chọn về sức khỏe, lai lịch chính trị của bản thân và giađình trước khi nhập ngũ Trước khi thực hiện nghĩa vụ quân sự họ đều đượcgia đình và địa phương động viên, giao nhiệm vụ nên có nhận thức và quyếttâm cao, mong muốn hoàn thành tốt nghĩa vụ quân sự Tuy nhiên, hạ sĩ quan,binh sĩ là lực lượng có tuổi đời còn trẻ, đang trong quá trình tiếp nhận và tíchlũy tri thức, kinh nghiệm sống nên giác ngộ về chính trị chưa cao, bản lĩnhchính trị chưa vững vàng, dễ bị lung lạc, thay đổi khi gặp những tình huốnggian khổ, khó khăn, phức tạp, dễ vi phạm kỷ luật của quân đội

Về lứa tuổi, tâm lý, trình độ hiểu biết: Hạ sĩ quan, binh sĩ là những quân nhân có tuổi đời từ 18 đến 30, nhạy cảm với cái mới, sôi nổi, trách nhiệm, nhiệt

tình trong thực hiện các nhiệm vụ Họ được sinh ra và lớn lên trong thời kỳ đấtnước đổi mới, hội nhập quốc tế; được kế thừa, tiếp thu những di sản của quá khứ

và hiện tại nên có những hiểu biết nhất định trên các lĩnh vực, nhạy cảm với thờicuộc Hiện nay, đại đa số hạ sĩ quan, binh sĩ đã tốt nghiệp trung học phổ thông,một số đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc các trườngđào tạo nghề Nhìn chung, hạ sĩ quan, binh sĩ hiện nay có trình độ học vấn caohơn trước và ngày càng được nâng cao