Tác động của sự phát triển của hai nền kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ lên Việt Nam và bài học kinh nghiệp cho Việt Nam.docx

Tác động của sự phát triển của hai nền kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ lên Việt Nam và bài học kinh nghiệp cho Việt Nam

Tiểu luận 1:

Đề tài:

Người làm:

Lời mở đầu

Thập kỷ mới được mô tả như là thời điểm mà tại đó các nền kinh tế mới nổi lớn nhất bắt kịp và chuẩn bị vượt qua các nền kinh tế hàng đầu thế giới Nổi bật hơn cả là hai quốc gia Trung Quốc và Ấn Độ khi mà sự tăng trưởng ấn tượng của

họ đang là tâm điểm theo dõi của toàn cầu Sự tăng trưởng cùng với sự lớn mạnh trong mạng lưới thương mại và quan hệ đầu tư đang tạo ra những thay đổi lớn trong nền kinh tế thế giới Nhiều nhà kinh tế học đã nghiên cứu và đưa ra nhận định cho rằng, hai nền kinh tế này sẽ trở thành siêu cường kinh tế vào năm 2020 Khi đó một trật tự kinh tế mới sẽ được thiết lập, làm thay đổi cục diện phân chia như hiện nay và tác động tới không chỉ những quốc gia có nền kinh tế lớn mạnh

mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới những nền kinh tế đang phát triển, trong đó có Việt Nam

Dự báo thế kỷ XXI được coi là kỷ nguyên châu Á – Thái Bình Dương Sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc, Ấn Độ cùng với Mỹ được xem là những nhân

tố quan trọng hàng đầu để nói đến điều đó Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, châu Á – Thái Bình Dương được Liên hợp quốc đánh giá là khu vực dẫn đầu thế giới về phục hồi kinh tế Hiện dân số ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm khoảng 1/2 dân số thế giới; châu Á – Thái Bình Dương là khu vực có trữ lượng dầu mỏ, khí đốt rất lớn và tập trung sự trỗi dậy kinh tế của nhiều nước (Trung Quốc, Ấn Độ…) Đây là hai quốc gia có số dân đông nhất thế giới và là những nền kinh tế lớn nhất toàn cầu, tất yếu có vị thế chính trị lớn trong việc giải quyết các vấn đề cấp thiết của cộng đồng quốc tế

Trong bài tiểu luận này, chúng ta sẽ cùng đi phân tích những điểm nổi bật trong nền kinh tế hai quốc gia này và sự tác động tới nền kinh tế Việt Nam nói riêng cũng như nền kinh tế thế giới nói chung

Mục đích nghiên cứu

Qua sự tìm hiểu về hai quốc gia Trung Quốc và Ấn Độ chúng ta sẽ thấy được quá trình phát triển và đặc biệt là sự “nổi dậy” của hai nền kinh tế đó Tìm ra được nguyên nhân của sự tăng trưởng ấy và những mặt tiêu cực và tích cực đi kèm theo đó.

Bên cạnh đó, chúng ta cũng sẽ thấy được sự tác động của hai nền kinh tế trên tới các nước trong khu vực và nền kinh tế trên thế giới Qua đó nhận ra được xu hướng dịch chuyển của kinh tế thế giới trong tương lai tới đây.

Cuối cùng và cũng là quan trọng nhất, bài tiểu luận sẽ đưa ra những tác động của sự tăng trưởng kinh tế Trung Quốc, Ấn Độ tới Việt Nam Từ đó rút ra được những bài học kinh nghiệm quý báu cho chúng ta, để định hướng những bước phát triển tiếp theocủa nước nhà.

Mục lục

I Tổng quan về sự phát triển của hai quốc gia Trung Quốc và Ấn Độ trong thời gian

qua.

1 Trung Quốc

2 Ấn Độ

II Đánh giá sự tác động của tăng trưởng Trung Quốc và Ấn Độ lên nền kinh tế thế giới

1.Tác động vào các tập đoàn lớn trên thế giới

2 Quan hệ hai nước trong tổ chức WTO và quan hệ với Hoa Kỳ

3.Đánh giá sự phát triển của hai quốc gia và những tác động đi kèm III Tác động của sự phát triển của hai nền kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ lên Việt Nam

và bài học kinh nghiệp cho Việt Nam.

1 Tác động của sự phát triển của hai nền kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ lên Việt Nam

2 Bài học dành cho Việt Nam trước ngưỡng cửa phát triển

IV Kết luận

Nội dung

I Tổng quan về sự phát triển của hai quốc gia Trung Quốc và

Ấn Độ trong thời gian qua.

1 TRUNG QUỐC

Trong suốt lịch sử phát triển của mình, Trung Quốc là một quốc gia hùng mạnh Bởi lẽ trong thời kỳ phong kiến, khi mà chưa có sự phát triển của Công nghiệp, thợ thủ công và nông dân đã là nguồn chủ yếu của sự đổi mới Với dân số lớn nhất trên thế giới, Trung Quốc đã là một nước dẫn đầu trong đổi mới công nghệ và phát triển kinh tế suốt hầu hết lịch sử của mình bởi vì nó đã có một khối lượng lớn các thợ thủ công và nông dân

Khi chuyển đổi thị trường của Trung Quốc bắt đầu năm 1979, Đặng Tiểu Bình đã chấp nhận một cách tiếp cận thực dụng, hai-tuyến, hơn là theo công thức

“Đồng thuận Washington” về tư nhân hóa nhanh và tự do hóa thương mại Một mặt, chính phủ đã tiếp tục tạo sự bảo hộ quá độ cho các hãng của các khu vực ưu tiên; mặt khác, nó đã tự do hóa toàn bộ các doanh nghiệp tư nhân và đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các khu vực thâm dụng-lao động phù hợp với lợi thế so sánh của Trung Quốc mà lợi thế đó đã bị kìm hãm trong quá khứ

Cách tiếp cận này đã cho phép Trung Quốc đạt đồng thời sự ổn định và tăng trưởng năng động Quả thực, các lợi ích của sự lạc hậu đã thật ngoạn mục: sự tăng trưởng GDP bình quân hàng năm 9.9% và sự tăng trưởng thương mại hàng năm 16.3% trong suốt 32 năm qua – một thành tích xuất sắc chứa đựng các bài học đáng giá cho các nước đang phát triển Bây giờ Trung Quốc là nước xuất khẩu lớn nhất thế giới và là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, và hơn 600 triệu người đã được kéo ra khỏi cảnh nghèo nàn

Tốc độ tăng trưởng GDP của Trung Quốc

(giai đoạn 1995-2010)

Cơ cấu xuất nhập khẩu của Trung Quốc giai đoạn 1998-2003

2 ẤN ĐỘ

Ấn Độ là một quốc gia có lịch sử phát triển từ rất lâu đời với nền văn minh sông Hằng nổi tiếng thế giới Nằm trong khu vực Nam Á, Ấn Độ được coi là nền kinh tế lớn nhất chiếm đến 79% GDP của cả khu vực Sau khi giành được độc lập năm

1947, Ấn Độ xây dựng nền kinh tế tự lực, tự cường trên cơ sở kế hoạch hóa

Cuối những năm 1980, Ấn Độ lâm vào khủng hoảng kinh tế Từ năm 1991, nước này tiến hành cải cách kinh tế toàn diện và sâu rộng theo hướng tự do hóa và mở cửa, tích cực hội nhập với kinh tế khu vực và thế giới, trong đó chú trọng cải cách

cơ cấu, nâng cao hiệu quả của hệ thống tài chính, ngân hàng, nâng cấp cơ sở hạ tầng và tăng đầu tư vào những khu vực có khả năng tạo nhiều việc làm, phi đầu tư hóa các cơ sở hoạt động kém hiệu quả

Tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ trong một thập kỷ vừa qua là khoảng trên 6%/ năm Năm 2008-2009, GDP tăng 6,7%, dự kiến năm 2009-2010 tăng 6,5-7%

Một số chỉ số kinh tế của Ấn Độ

Các chỉ số Đơn vị tính 2003

-2004

2004 -2005

2005 -2006

2006 -2007

2007 -2008

2008 -2009

Mức tăng GDP

Tỷ lệ tiết kiệm %

%

8,5 29,8

7,5 31,7

9,5 34,2

9,7 35,7

9,0 37,7

6,7

-Sản xuất

- Lương thực

- Chỉ số Công nghiệp

- Phát điện

Triệu tấn

%

%

213,2 7,0 5,1

198,4 8,4 5,1

208,6 8,2 5,2

217,3 11,6 7,3

230,8 8,5 6,3

229,9 2,6 2,7

Giá cả

- Lạm phát (WPI)

- Lạm phát (CPI)

%

%

5,5 3,9

6,5 3,8

4,4 4,4

5,4 6,7

4,7 6,2

8,4 9,1

Ngoại thương

- Xuất khẩu

- Nhập khẩu

- Dự trữ ngoại tệ

%

%

Tỷ $

21,1 27,3 113,0

30,8 42,7 141,5

23,4 33,8 151,6

22,6 24,5 199,2

28,9 35,4 309,7

3,6 14,4 252,0

Nguồn: Bộ Tài chính Ấn Độ

Khác với Trung Quốc, tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ không lệ thuộc quá lớn vào công nghiệp cũng như xuất khẩu mà phụ thuộc phần quan trọng vào lĩnh vực dịch

vụ Nhờ những lợi thế này, Ấn Độ đang trở thành quốc gia thu hút sự chú ý của giới kinh doanh toàn cầu.

II Đánh giá tác động của sự tăng trưởng của Trung Quốc và

Ấn Độ lên nền kinh tế thế giới

1 Tác động vào các tập đoàn lớn trên thế giới

Châu Á đang chuyển mình và thay đổi Điều này có nghĩa các công ty đa quốc gia phương Tây kinh doanh tại đây cũng phải thay đổi tư duy chiến lược của

họ Rất nhiều công ty đa quốc gia, các tập đoàn phương tây đã có sự khởi đầu thuận lợi tại châu Á, thu được lợi nhuận từ hoạt động liên kết xuyên biên giới Công ty đa quốc gia sẵn có tầm với toàn cầu có thể vươn rộng ra toàn khu vực thông qua việc thành lập các chi nhánh Họ cũng có những kinh nghiệm trong việc thích nghi với điều kiện riêng của châu Á Song, một thực tế là: sự hiện diện của nhiều công ty đa quốc gia tại châu Á giờ đây chỉ phù hợp với môi trường cạnh tranh trong quá khứ, không còn hợp với bối cảnh mới, nhất là khi một thế hệ công

ty đa quốc gia đang được hình thành ngay tại châu Á Trong khi đó, cùng với sự

mở cửa và các chính sách linh hoạt, sáng tạo của mình, các công ty của Trung Quốc và Ấn Độ đang dần vươn ra tầm thế giới

Cụ thể, PetroChina- tập đoàn dầu mỏ quốc gia Trung Quốc vừa trở thành tập đoàn lớn nhất thế giới khi vượt trội các đối thủ phương Tây Giới đầu cơ tại Thượng Hải cho hay, cổ phiếu của PetroChina vừa tăng thêm 3%, lên mức 336 tỷ USD vào sáng ngày hôm qua Thành tích này đưa PetroChina dẫn đầu danh sách những tập đoàn đắt giá hàng đầu thế giới Hơn nữa, viễn cảnh lâu dài đối với các công ty năng lượng của Trung Quốc là tăng trưởng và chắc chắn sẽ tăng trưởng nhiều hơn Mỹ và các khu vực khác Đây cũng là lý do chính đáng để đưa PetroChina đi lên

Còn đối với Ấn Độ, Chính phủ đất nước Nam Á này đang đẩy mạnh hợp tác khoa học và công nghệ như là hai công cụ giúp đem lại công bằng xã hội và phát triển kinh tế hiện thực hóa ước mơ trở thành nước phát triển vào năm 2020 Thành phố Bangalore-Ấn Độ giờ đây đã mang bộ mặt hoàn toàn mới so với hơn chục năm

về trước Thành phố lớn nhất nhì này của Ấn Độ được thế giới biết đến với một cái tên khác “Thung lũng Silicon thứ hai” Hiện có hơn 150 công ty đa quốc gia đang tiến hành các hoạt động Nghiên cứu và Phát triển ở Ấn Độ, đa phần những công ty này đến từ Mỹ và châu Âu Theo một thông báo gần đây, khoảng 25% nguồn đầu

tư toàn cầu của các công ty đa quốc gia đang đổ vào Ấn Độ Nguyên nhân chính bởi Ấn Độ có một nguồn nhân lực dồi dào, lực lượng lao động trẻ hùng hậu, thạo chuyên môn giỏi tay nghề, sử dụng tiếng Anh tốt Hơn nữa, giá thuê nhân công ở đây tương đối rẻ Chính điều này làm cho nhiều người Ấn Độ dễ dàng nhận được các chương trình đào tạo từ những công ty đa quốc gia này và có cơ hội lũy kinh nghiệm ở nước ngoài Những người này sẽ trở về Ấn Độ, làm việc cho chính những công ty đó, và đây chính là một sự “hồi hương chất xám” thầm lặng

Từ đó có thể thấy rằng, Trung Quốc và Ấn Độ bằng những chiến lược cạnh tranh và phát triển thông minh, không những đem lại lợi ích cho quốc gia mình mà còn tăng cường vị thế của mình trên thế giới, đưa họ trở thành những cường quốc hùng mạnh.

2 Quan hệ hai nước trong tổ chức WTO và quan hệ với Hoa Kỳ

a.WTO:

Trung Quốc: Ngày 10/12/2001, tại Doha, Qata, Hội nghị lần thứ 4 cấp Bộ

trưởng các nước thành viên của WTO đã nhất trí thông qua quyết định về việc Trung Quốc gia nhập WTO 30 ngày sau, quốc gia này chính thức trở thành thành viên WTO sau 15 năm chuẩn bị Và sau hơn 10 năm, vị thế của Trung Quốc ngày càng được thể hiện rõ trong WTO

 Trở thành nước xuất khẩu lớn nhất và nhập khẩu thứ nhì thế giới

 Trở thành thành viên nòng cốt trong hệ thống thương mại đa phương thế

giới

 Gỡ bỏ hạn chế về ngoại thương

 Thực hiên đúng cam kế về khu vực thuế quan và phi thuế quan

 Vượt Nhật Bản để trở thành nền kinh tế thứ hai thế giới

 An toàn với khủng hoảng

 Thống nhất thuế thu nhập doanh nghiệp cho các công ty trong và ngoài

nước

 Tranh chấp thương mại với Mỹ để bảo vệ lợi ích

(So sánh xuất khẩu sang các nước Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan của 2 quốc gia Trung Quốc

và Hoa Kỳ cho thấy được TQ đang dần trở thành nước xuất khẩu hàng đầu thế giới.)

Ấn Độ:Trong những năm gần đây, Ấn Độ đã đóng vai trò có tầm ảnh hưởng lớn tạiASEAN, SAARC và WTO, và họ là phía đã mang lại bước ngoặt quan trọng cho Thỏa thuận tự do thương mại Nam Á Ấn Độ từ lâu đã là nước ủng hộ Liên hiệp quốc, với hơn 55.000 quân thuộc quân đội Ấn Độ và nhân viên cảnh sát từng phục vụ trong 35 chiến dịch gìn giữ hòa bình của Liên hiệp quốc tại bốn châu lục

b Mối quan hệ với nước có nền kinh tế đứng đầu thế giới-Mỹ

Ấn Độ: Đồng minh chiến lược thực tế với Mỹ

Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh thăm Washington tháng 7/2005 khởi đầu cho mối quan hệ tốt đẹp giữa hai bên Kết quả đáng kể nhất là hiệp định giữa hai nước về hợp tác trong năng lượng hạt nhân phục vụ mục đích dân sự cho phép chuyển đổi quan hệ đối tác chiến lược đang nổi lên giữa hai quốc gia này Nhưng một khung hợp tác rộng lớn đã được hai nhà lãnh đạo hai nước vạch ra trong tuyên

bố chung được xem là đỉnh cao của quá trình xác định quan hệ hai nước kéo dài một thập kỷ, dựa trên cơ cở nhận thức ngày càng rõ lợi ích chung giữa hai nước

Trung Quốc: Miêu tả các mối quan hệ Trung - Mỹ là các mối quan hệ song

phương quan trọng nhất cho cả hai bên

Phía Mỹ trông chờ hợp tác chặt chẽ hơn nữa với Trung Quốc về các vấn đề lớn của khu vực và toàn cầu, Tổng thống Mỹ Obama nói rằng chính phủ Mỹ mong muốn chung tay với Trung Quốc để phát triển mối quan hệ song phương tích cực hơn Chủ tịch Hồ Cẩm Đào nhấn mạnh Trung Quốc hiểu các nỗ lực của Mỹ trong việc bình ổn thị trường tài chính và kích thích nền kinh tế, đồng thời khẳng định Trung Quốc muốn tăng cường hợp tác và truyền thông với Mỹ về các chính sách vĩ

mô, và kiên quyết phản đối bảo hộ đầu tư, bảo hộ thương mại

3 Đánh giá sự phát triển của hai quốc gia và những tác động đi kèm

Nhiều năm qua, mặc dù gặt hái nhiều thành tựu to lớn, nhiều dự đoán cho rằng kinh tế Trung Quốc, Ấn Độ sắp vượt qua Nhật Bản để đứng thứ hai thế giới, tuy nhiên, đằng sau bức tranh kinh tế – xã hội của hai đất nước này đã bộc lộ những khiếm khuyết đe dọa đến sự phát triển bền vững của chính họ

Thứ nhất, mất cân đối vĩ mô nghiêm trọng

So với các nước đang phát triển cũng có ảnh hưởng tương đối lớn như Brazil, Trung Quốc và Ấn Độ có tỉ lệ công nghiệp trong GDP cao hơn nhưng lại có

tỉ lệ dịch vụ trong GDP nhỏ hơn rất nhiều Để thúc đẩy cho sự tăng trưởng ồ ạt của thành phần công nghiệp, Trung Quốc đã đưa ra những chính sách hỗ trợ không những làm méo mó sự phân bổ tài nguyên kinh tế mà còn kìm hãm khả năng phát triển của nhu cầu tiêu thụ nội địa

Thứ hai, ô nhiễm môi trường gia tăng

Sự phát triển ồ ạt của các ngành công nghiệp đã gây ra sự tàn phá môi trường ở phạm vi rộng lớn Trong 30 thành phố ô nhiễm nhất thế giới thì 20 là ở Trung Quốc Và Trung Quốc hiện nay đã vượt qua Mỹ để trở thành nước xả khí thải cacbon lớn nhất thế giới

Thứ ba, khoảng cách giàu nghèo ngày càng rộng

Hệ số Gini (một thước đo về mức độ bất bình đẳng thu thập; hệ số này đi từ

0 đến 1, với con số càng cao thì mức độ bất bình đẳng càng cao) của Trung Quốc

đã tăng liên tục trong nhiều năm qua, từ 0.257 trong năm 1990 lên đến 0.473 trong năm 2007 So sánh với các nước khác, Trung Quốc có hệ số Gini cao hơn Ấn Độ

và các nước trong khu vực, ngoại trừ Sri Lanka

Thứ tư, sự lão hóa dân số

Trong khi lực lượng lao động trẻ giảm xuống, số người cao niên tăng theo nhịp điệu lũy tiến: năm 2008, Trung Quốc có 169 triệu người trên 60 tuổi (13% dân số), dự kiến sẽ tăng lên 250 triệu trong 10 năm nữa và đến năm 2050, cứ 3 người dân thì có 1 người già Điều này cho thấy, lợi thế về dân số trẻ của hai quốc

Qua sự phân tích trên, chúng ta thấy được mỗi sự tăng trưởng nhanh và nóng luôn đi kèm theo những hệ lụy của nó Và làm sao để giải quyết những vấn đề đó cùng với việc giữ vững sự tăng trưởng ổn định của mình luôn là vấn

đề quan tâm hàng đầu của hai quốc gia, cũng là bài toán cho các nền kinh tế trên thế giới.

III Tác động của sự phát triển của hai nền kinh tế Trung Quốc

và Ấn Độ lên Việt Nam và bài học kinh nghiệp cho Việt Nam.

1 Tác động của sự phát triển của hai nền kinh tế Trung Quốc và Ấn

Độ lên Việt Nam

1.1 Tác động tích cực trong đầu tư nước ngoài vào Việt Nam

- Trung Quốc:

Nếu như trong 9 năm kể từ khi bình thường hóa (tháng 11-1991 đến tháng 12-1999), Trung Quốc mới có 76 dự án với tổng số vốn đầu tư theo giấy phép là 120 triệu USD thì 10 năm sau đến tháng 12-2009 đã có 657 dự án với tổng số vốn đăng

ký là 2.673.941.942 USD Như vậy, trong 10 năm, số dự án của Trung Quốc tại Việt Nam đã tăng gấp hơn 8 lần, số vốn đăng ký tăng 22 lần so với 9 năm đầu sau khi bình thường hóa, đưa Trung Quốc lên vị trí 11 trong số 43 nước và vùng lãnh thổ đang đầu tư trực tiếp tại Việt Nam hiện nay

Đầu tư của Trung Quốc tăng khá đều đặn qua các năm, năm 2008 tăng 125% Tuy nhiên do chịu ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính thế giới, cùng với xu thế đầu tư trực tiếp vào Việt Nam giảm, đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam năm

2009 cũng giảm đáng kể so với các năm trước cả về số lượng dự án và vốn đăng

ký cấp mới

- Ấn Độ:

50 doanh nhân từ các doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực, trong đó nhiều nhất là công nghệ thông tin đã tới Việt Nam tìm cơ hội hợp tác, đầu tư thương mại trong diễn đàn “Tiếng gọi Ấn Độ-India Calling” là sự mở đầu cho làn sóng đầu tư mới của Ấn Độ vào Việt Nam

Kết quả của chính sách hướng đông và nâng tầm quan hệ hai quốc gia đã đem lại những hiệu quả kinh tế rực rỡ: Tốc độ tăng trưởng thương mại song phương đạt mức khá cao Năm 1995, kim ngạch thương mại 2 chiều chỉ vào khoảng 7,5 triệu USD nhưng tới năm 2006 đã vươn lên con số 1 tỷ USD Đến năm 2010, thương mại hai chiều đã đạt hơn 2,75 tỷ USD, tăng gần 35% so với năm 2009 Trong thời