bai 10. nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dưng đất nước

Cũng theo truyền thuyết, ông thân sinh ra Lý Công Uẩn nhà nghèo đi làm ruộng thuê ở chùa Tiên Sơn An Phong, Bắc Ninh phải lòng một tiểu nữ rồi làm nàng có thai Nhà sư thấy thế đuổi đi

Chương II

NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ

( Thế kỉ XI – XII ) BÀI 10

Tiết 14:

1 Nhà Lý thành lập:

a Hoàn cảnh thành

lập

- Cuối năm 1009, Lê Long

Đỉnh mất Triều thần

tôn Lý Công Uẩn lên

Tượng Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ)

Tượng Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ)

Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ)

Lý Công Uẩn người làng Cổ Pháp, (Từ Sơn, Bắc Ninh) Công Uẩn sinh nǎm Giáp Tuất (974), là con nuôi của thiền sư Lý Khánh Vǎn

từ nǎm 3 tuổi và truyền thuyết vẫn cho rằng ông là con của Vạn Hạnh, anh ruột Khánh Vǎn

Cũng theo truyền thuyết, ông thân sinh ra Lý Công Uẩn nhà nghèo

đi làm ruộng thuê ở chùa Tiên Sơn (An Phong, Bắc Ninh) phải lòng một tiểu nữ rồi làm nàng có thai Nhà sư thấy thế đuổi đi nơi khác Hai vợ chồng dẫn nhau đến khu rừng Báng mệt mỏi, dừng lại nghỉ Chồng khát nước, đến chỗ giếng nước giữa rừng uống, chẳng may sẩy chân chết đuối Vợ chờ lâu không thấy, đến xem thì đất đã đùn lấp giếng Người phụ nữ bất hạnh than khóc một hồi rồi xin vào ngủ nhờ ở chùa Ư'ng Tâm gần đấy Sư trụ trì chùa Ư'ng Tâm đêm trước nằm mơ thấy Long thần báo mộng rằng: "Ngày mai dọn chùa cho sạch có Hoàng đế đến" Tỉnh dậy, nhà sư sai chú tiểu quét dọn sạch sẽ, túc trực từ sáng đến chiều chỉ thấy một người đàn bà có

Nhà sư cùng bà hộ chùa ra xem thì thấy người đàn bà ấy đã sinh một con trai, hai bàn tay có bốn chữ son "sơn hà xã tắc" Sau đó, trời bỗng nổi trận mưa to gió lớn, mẹ chú bé chết ngay khi sinh con và chú bé được nhà chùa nuôi nấng Khi 8, 9 tuổi nhà sư cho chú bé theo học sư Vạn Hạnh ở chùa Tiên Sơn Chú bé đó là Lý Công Uẩn.

Công Uẩn lớn lên tỏ rõ có chí lớn khác thường Ông đến Hoa Lư làm quan nhà Tiền Lên đến chức Tả thân vệ điện tiền chỉ huy sứ Khi vua Thiếu Đế bị giết, ông ôm thây vua khóc Vua Ngoạ Triều khen là trung, cử ông làm Tả tướng quân chế chỉ huy sứ, thống lĩnh hết quân túc vệ.

Theo truyền thuyết, làng Cổ Pháp h ồi ấy có cây gạo cổ thụ bị sét đánh tước lần vỏ ngoài lộ ra mấy câu sấm Sư Vạn Hạnh xem cấu sấm ấy biết điềm nhà Lê đổ nhà Lý sắp lên bèn bảo Công Uẩn rằng:

- Mới rồi tôi thấy lời phù sấm kỳ dị, biết rằng họ Lý cường thịnh, tất dấy lên cơ nghiệp Nay xem trong thiên hạ người họ Lý rất nhiều nhưng không ai bằng ông là người khoan từ nhân thứ, được lòng dân chúng mà binh quyền nắm trong tay Người đứng đầu muôn dân chẳng phải ông thì còn ai?

Sợ câu nói ấy tiết lộ, Lý Công Uẩn phải nhờ người đem giấu Vạn Hạnh ở chùa Tiên Sơn.

Khi Lê Long Đĩnh mất, Lý Công Uẩn đã ngoài 35 tuổi Vua

kế tự Long đĩnh còn nhỏ, Lý Công Uẩn chỉ huy quân túc vệ (Điện Tiền chỉ huy sứ) trong cuốn cung cấm Bấy giờ lòng người đã oán giận nhà Lê nên quan Chi hậu là Đào Cam Mộc cùng các quan trong triều tôn Lý Công Uân lên ngôi hoàng đế tức vua Thái Tổ

1 Nhà Lý thành lập:

- Cuối năm 1009, Lê Long

Đỉnh mất Triều thần tôn

Lý Công Uẩn lên ngôi

vua, nhà Lý thành lập.

- Năm 1010 lấy niên hiệu là

Thuận Thiên, dời đô về

Đại La ( Hà Nội ) đổi tên

là Thăng Long

Sau khi lên ngơi, Lý Cơng Uẩn đã làm gì để xây dựng đất nước ?

Vì sao Lý Cơng Uẩn quyết

đ ị nh dời đơ về Đại La ?

 TRÍCH ĐOẠN TRONG CHIẾU DỜI ĐÔ

 “…Thời xưa, nhà Thương đến đời Bàn Canh năm laàn dời đô, nhà Chu thời đến Thành vương ba laàn dời đô, há phải các đời tam đại ấy theo ý riêng tự dời đô xằng bậy đâu Làm như thế cốt để mưu việc lớn, chọn ở chỗ giữa, làm kế cho con cháu muôn vạn đời, trên kính mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu có chỗ tiện thì dời đổi, cho nên vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh Thế mà hai nhà Đinh , Lê lại theo ý riêng, coi thường mệnh trời, khơng noi theo việc cũ Thương - Chu, cứ chịu yên đóng đô nơi đây, đến nỗi thế đại không daiø, vận số ngắn ngủi, trăm họ tổn hao, muôn vật không hợp Trẫm rất đau đớn, không thể không dời Huống chi thành Đại La, đô cũ của Cao Vương, ở giữa khu vực trời đất, được thế rờng cuộn hổ ngoài, chinh gi a Nam B c ơng Tây, nh gi a Nam B c ơng Tây, ́nh giữa Nam Bắc Đơng Tây, ́nh giữa Nam Bắc Đơng Tây, ữa Nam Bắc Đơng Tây, ữa Nam Bắc Đơng Tây, ắc Đơng Tây, Đơng Tây, ắc Đơng Tây, Đơng Tây, tiện nghi sơng núi sau trước Vùng này mặt đất rợng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cu khơng khở thấp trũng tới tăm, muơn vật hết sức tươi tớt phờn thịnh Xem khắp đất Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỡ tu hợi quan yếu bớn phương Đúng là nơi thượng

đơ kinh sư mãi muơn đời”

Chiếu dời đô- Đại Việt sử ký toàn thư

Hình roàng bay

Kinh thành Thăng Long

Kinh thành Thăng Long

Kinh thành

Thăng Long

Cấm thành thành Thăng Long

1 Nhà Lý thành lập:

a Hoàn cảnh thành lập

- Cuối năm 1009, Lê Long Đỉnh

mất Triều thần tôn Lý Công

Uẩn lên ngôi vua.

- Năm 1010, dời đô từ Hoa Lư

về Đại La và đổi tên thành

là Thăng Long.

b Tở chức bợ máy nhà nuóc

- Năm 1054, nhà Lý đổi tên

nước là Đại Việt

Nêu tở chức bợ máy nhà nước thời Lý ?

BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN THỜI LÝ

Các quan văn CÁC QUAN VÕ

24 LỘ

HUYỆN

VUA Quan đại thần

PHỦ

a ph ng

Đơng Tây, ị a ph ng ương

Trung ng ương

2 Luật pháp và quân đội

a Luật pháp

- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ

Hình Thư, bộ luật thành văn

đầu tiên của nước ta

b Quân đợi

-Quân đội: Có cấm quân và quân

địa phương.

- Bao gồm quân bộ, quân thuỷ.

cung nỏ, máy băn đá …

Vì sao nhà Lý cho ban hành bợ Hình Thư ?

Nợi dung chủ yếu của bợ Hình thư quy định những vần đề gì ?

Quân đợi thời Lý được tở chức như thế nào ?

Caám quaân Quaân ñòa phöông

Bộ binh

Thuyû binh

Kî binh

2 Luật pháp và quân đội

a Luật pháp

b Quân đợi

c Chính sách đới nợi, đới

ngoại :

- Đới nợi : củng cớ khới

đoàn kết dân tợc.

- Đới ngoại : quan hệ bình

thường với nhà Tớng,

Cham-pa kiên quyết

bảo vệ lãnh thở.

Nhà Lý thi hành chính sách đới nợi, đới ngoại như thế nào ?

Khi Đinh Tiên Hoàng mất các tướng lĩnh và quân đội suy tôn ai lên làm vua để chỉ huy cuộc kháng chiến chống Tống.

Năm 1054, nhà Lý đổi tên nước ta là gì?

Kinh đô của nước Đại Việt được gọi tên là gì?

BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN THỜI LÝ

VUA

a ph ng

Đơng Tây, ị a ph ng ương

Trung ng ương

Quan đại thần

Các quan văn Các quan võ

24 lợ

Phủ

Huyện

Về quân đội nhà Lý thi hành chính sách gửi binh ở nhà nông cho quân sĩ luân phiên về cày ruộng gọi là chính sách gì?

Bệ đá trong kinh thành Thăng Long (thời Lý)