Biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 4 trong môn tiếng việt

hình thành các kiến thức và rèn luyện kĩ năng mà chương trình môn Tiếng Việt đặt ravới mỗi học sinh tiểu học, người giáo viên cần phải vân dụng nhiều phương pháp dạyhọc phát huy tính t

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do- Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI: BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH

LỚP 4 TRONG MÔN TIẾNG VIỆT.

Họ và tên: Đào Thị Dung

Đơn vị công tác: Trường TH số 1 Hồng Thủy

Lệ Thủy, tháng 5 năm 2019

1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Như chúng ta đã biết tất cả mọi sự đổi mới của giáo dục đều nhằm mục đích cuốicùng là nâng cao chất lượng giáo dục để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước và xu hướng hội nhập quốc tế

Giáo dục Tiểu học có một vị trí vô cùng quan trọng trong việc hình thành chohọc sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ,thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học lên Trung học

cơ sở

Bồi dưỡng kỹ năng sống nhằm thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục ở Tiểu học.Trong đó học sinh Tiểu học là đối tượng rất được quan tâm Bồi dưỡng kỹ năng sốngcho học sinh với bản chất hình thành và phát triển cho các em khả năng làm chủ bảnthân, khả năng ứng xử phù hợp với người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tíchcực phù hợp trước các tình huống trong cuộc sống Rõ ràng phải phù hợp với mục tiêugiáo dục ở Tiểu học và rất cần thiết để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Tiểu học Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là nhằm giúp các em rèn luyện kỹ năng ứng

xử thân thiện trong mọi tình huống; thói quen và kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹnăng hoạt động xã hội Giáo dục cho học sinh thói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tựbảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội Đốivới học sinh tiểu học việc hình thành các kỹ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt là

vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách saunày

Giáo dục kĩ năng sống là một nội dung được đông đảo cha mẹ học sinh và dư luậnquan tâm bởi đây là một chương trình giáo dục hết sức cần thiết đối với học sinh Môn Tiếng Việt ở trường tiểu học có vai trò quan trọng góp phần quyết định chấtlượng giáo dục toàn diện cho mỗi học sinh tiểu học Môn Tiếng việt có nhiệm vụ hìnhthành, phát triển ở học sinh các kĩ năng sử dụng Tiếng Việt ( nghe - nói - đọc - viết )

để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi

Chương trình và nội dung môn Tiếng Việt ở tiểu học chứa đựng nhiều nội dungliên quan đến kĩ năng sống và có khả năng tích hợp kĩ năng sống rất cao Kĩ năng sốngđặc thù thể hiện tính ưu thế của môn Tiếng Việt là kĩ năng giao tiếp, sau đó là kĩ năngnhận thức bao gồm nhận thức xung quanh, tự nhận thức, ra quyết định, Vì vậy quamỗi bài học của môn Tiếng Việt học sinh sẽ có cơ hội hình thành, trau dồi và rèn luyện

kĩ năng sống Khả năng giáo dục Kĩ năng sống của môn Tiếng Việt không chỉ thể hiện

ở nội dung môn học mà còn thể hiện qua phương pháp dạy học của mỗi giáo viên Để

hình thành các kiến thức và rèn luyện kĩ năng mà chương trình môn Tiếng Việt đặt ravới mỗi học sinh tiểu học, người giáo viên cần phải vân dụng nhiều phương pháp dạyhọc phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh Thông qua các hoạt độnghọc tập, học sinh được trải nghiệm, rèn luyện kĩ năng hợp tác, bày tỏ ý kiến cánhân, Tuy nhiên, giáo viên khi tổ chức thực hiện giáo dục kĩ năng sống qua mônTiếng Việt thì lúng túng không biết lựa chọn kĩ năng nào? Sử dụng phương pháp nào?

Và thực hiện vào thời điểm nào? Chính vì vậy mà hiệu quả chưa cao hay còn mangnặng tính hình thức.Với học sinh thì khái niệm kĩ năng sống là một cái gì đó rất mơ hồ,không thiết thực và đặc biệt các em chưa có hứng thú rèn luyện và trau dồi kĩ năngsống Chính bởi những lí do đó mà hiệu quả của việc rèn luyện kĩ năng sống chưa cao.Với ý nghĩa và tầm quan trọng của việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh, bản thân

tôi muốn chia sẻ với các bạn đồng nghiệp:" Biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 4 trong môn Tiếng Việt" với mong muốn góp một tiếng nói chung vào diễn đàn

đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học chú trọng rèn luyện kĩ năng sống mà cả bậchọc đang hết sức quan tâm và thực hiện

1.2 Điểm mới của đề tài

Sáng kiến này do bản thân tôi đã trực tiếp nghiên cứu, tìm hiểu và áp dụng chungcho môn Tiếng Việt lớp 4 mà tôi đang trực tiếp giảng dạy tại trường Điểm mới củasáng kiến ở chỗ là tôi đã tìm ra và sưu tầm thêm được các biện pháp rèn luyện các kĩnăng sống cho học sinh trong môn Tiếng Việt Giúp học sinh bồi dưỡng kỹ năng sốngnhằm chuyển hóa các kiến thức đã học thành hành động thực tế Qua quá trình bồidưỡng sẽ giúp các em là giàu thêm kỹ năng sống cho bản thân và hòa đồng trong môitrường lứa tuổi Đồng thời đã tổng hợp lại một cách có hệ thống các biện pháp rèn kĩnăng sống cho học sinh trong môn Tiếng Việt để anh, chị em đồng nghiệp cùng thamkhảo, thông qua đó nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục

2 PHẦN NỘI DUNG 2.1 THỰC TRẠNG

2.1.1 Thuận lợi

* Giáo viên:

- Giáo viên được đào tạo bài bản, có đủ trình độ để dạy các em lồng ghép kĩ năng

sống trong phân môn Tiếng việt lớp 4

- Giáo viên tâm huyết với nghề, hết mực yêu thương học sinh.

- Giáo viên chủ nhiệm cũng là giáo viên dạy Tiếng Việt, sẽ rất thuận lợi trong việcnắm bắt sự tiến bộ của học trò mình.Từ đó có những biện pháp hợp lí giúp học sinhkhắc phục những hạn chế

- Giáo viên được tiếp cận, trang bị đầy đủ công nghệ thông tin

- Bản thân của người giáo viên chủ nhiệm luôn nhiệt tình, tích cực học hỏi, nhậnthức rõ tầm quan trọng của công tác phối, kết hợp với cha mẹ học sinh trong việcnâng cao chất lượng giáo dục Đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn đạt chuẩntrên 100%, có thời gian công tác lâu năm nên việc trao đổi, học tập các kinh nghiệmtrong công tác chủ nhiệm có nhiều thuận lợi

- Luôn được cập nhật, nắm bắt kịp thời các thông tin, văn bản, chỉ thị có liên quan

về nội dung giáo dục kĩ năng sống của bậc học

- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm tới công tác chuyên môn chỉ đạo kịpthời

- Nhiều cha mẹ học sinh ngày càng quan tâm tới việc học của con em mình

* Học sinh

- Học sinh ham học hỏi ,tích cực trao đổi , phản hồi với giáo viên.

- Học sinh có ý thức thi đua trong học tập trong nhóm, trong lớp

- Học sinh được trang bị đầy đủ Tài liệu hướng dẫn học và các phương tiện liênquan , yêu thích môn học

- Học sinh ngày càng được tham gia nhiều hơn các hoạt động tập thể, hoạt động xãhội

chịu khó tìm tòi các hình thức và phương pháp tổ chức cho các hoạt động này nênlàm mất sự hứng thú của học sinh.

- Nhận thức của nhiều giáo viên còn mơ hồ, chưa rõ, chưa đầy đủ rèn kĩ năng sốngcho học sinh là rèn những kĩ năng gì; vì nhận thức chưa đủ, chưa rõ nên không thể tìm

ra được biện pháp, hình thức tổ chức hữu hiệu để rèn kĩ năng sống cho học sinh

- Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” tập trung nhiềunội dung chung cho các bậc học, giáo viên chưa hiểu nhiều về nội dung phải dạy trẻtheo từng khối lớp những kĩ năng sống cơ bản nào, chưa biết vận dụng từ những kếhoạch định hướng chung để rèn luyện kĩ năng sống cho HS

- Vẫn còn khá ít các buổi tập huấn về lồng ghép giáo dục kĩ năng sống vào các mônhọc cho giáo viên nên việc truyền tải và thực hiện gặp không ít khó khăn

- Việc tổ chức học tập trên lớp của giáo viên chưa phát huy được tính sáng tạo,

sự hợp tác, khả năng giao tiếp của học sinh, chưa tạo cho học sinh sự mạnh dạn tự tintrong học tập Việc tiếp thu bài theo mô hình dạy học mới có nhiều bỡ ngỡ nên nó ảnhhưởng đến chất lượng học tập của các em

- Nhiều cha mẹ học sinh còn nặng về học tập kiến thức, ít chú trọng đến hình

thành các kĩ năng sống cho các em

2.1.3 Thực trạng rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 4 thông qua môn Tiếng Việt ở trường tiểu học hiện nay

Trong các năm gần đây, dưới sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục huyện Lệ Thủy,cácgiáo viên trong nhà trường đều được tham gia các buổi tập huấn về rèn luyện kĩ năngsống cho học sinh thông qua các môn học và các hoạt động ngoài giờ lên lớp

Tuy vậy việc triển khai nội dung này vẫn gặp nhiều khó khăn: Nhiều giáo viênchỉ chú trọng đến hình thành kiến thức mà xem nhẹ đi phần giáo dục kĩ năng sống chohọc sinh nên việc hình thành kĩ năng cho học sinh còn nhiều hạn chế.

Không ít giáo viên còn hiểu chưa rõ về rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh nên vấn

đề về sử dụng phương pháp và tổ chức chưa hữu hiệu

Còn khá ít các hoạt động trải nghiệm thực tế trong môn Tiếng Việt do quỹ thời gianhạn hẹp nên việc chuyển hóa kiến thức thành kĩ năng còn gặp khó khăn cho học sinh

Vì vậy ngoài trang bị cho các em các kiến thức cơ bản của môn Tiếng Việt thì việchình thành cho các em các kĩ năng sống là vô cùng cần thiết, giúp học sinh có đủ khảnăng tự thích ứng với môi trường xung quanh, tự chủ, độc lập, tự tin khi giải quyếtcông việc, đem lại cho các em vốn tự tin ban đầu để trang bị cho các em những kĩnăng cần thiết làm hành trang bước vào đời

Qua thực tế giảng dạy lớp 4, tôi thấy kĩ năng sống của học sinh chưa cao Chỉ một

số học sinh có hành vi, thói quen, kĩ năng tốt Còn phần lớn các em có nhận xét, đánhgiá về sự việc nhưng chưa có thái độ và cách ứng xử, cách xưng hô chuẩn mực

Khi mới bắt tay vào nghiên cứu đề tài này, tôi đã tiến hành khảo sát kĩ năng củahọc sinh lớp tôi với chủ đề “ Kĩ năng của em”, kết quả như sau:

Số bài KT Kĩ năng tốt Có hình thành

kĩ năng

Kĩ năng chưa tốt

Qua số liệu trên ta thấy kỹ năng sống của các em còn đạt tỉ lệ rất thấp

Sau khi tìm hiểu tôi được biết những tồn tại trên do nhiều nguyên nhân:

- Giáo viên còn thụ động kiến thức ở sách giáo khoa mà không chịu tìm tòi đọcthêm tài liệu khác liên quan đến giảng dạy đặc biệt là dạy lồng ghép kĩ năng sống vàocác phân môn Tiếng Việt.

- Việc nghiên cứu, nắm bắt văn bản có liên quan chưa thật kĩ, chưa thực sự tâmhuyết với học sinh khi nhận xét đánh giá …

- Trong nhà trường, hiện tượng quá tải với các môn học đang gây nhiều áp lựcđối với người học Cùng với đó là những tác động nhiều chiều của các nguồn thôngtin khác nhau từ xã hội khiến cho học sinh đứng trước nhiều thách thức khi hòa nhập

xã hội, các kĩ năng sống đã bị xem nhẹ trong một thời gian dài

- Sự hướng dẫn của thầy cô giáo, nhà trường về kĩ năng sống cho học sinh chưa thậtdễ hiểu, chưa cụ thể

- Học sinh thiếu sự quan tâm, ít trau dồi về kĩ năng sống, thể hiện kĩ năng còn đạikhái, chưa mạnh dạn thể hiện khả năng bản thân

- Học sinh ngại nói, ngại viết, khả năng tự học, tự tìm tòi còn hạn chế

2.2 BIỆN PHÁP LỒNG GHÉP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG VÀO MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 4

Tuỳ theo nội dung, yêu cầu của mỗi đơn vị học và từng đối tượng học sinh, giáoviên có thể áp dụng nhóm các giải pháp, hoặc một giải pháp chủ đạo kết hợp với một

số giải bổ trợ khác Về cơ bản tôi thấy có một số giải pháp sau:

2.2.1 Biện pháp 1: Tích cực học hỏi, thay đổi nhận thức của bản thân về vai trò

quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua các môn học và hoạt động giáo dục

Tôi đã nghiên cứu kĩ lưỡng các văn bản, quyết định, nghị quyết của Bộ Giáodục và Đào liên quan đến vấn đề giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua cácmôn học và hoạt động giáo dục để hiểu sâu sắc mục tiêu, yêu cầu, nội dung củachương trình này, đặc biệt qua đó xác định rõ quyết tâm và trách nhiệm của bản thânmình

Hiểu và làm tốt công tác tư tưởng làm cho mỗi bậc cha mẹ học sinh tuyệt đốitin tưởng vào đường lối đổi mới của Đảng, tin tưởng vào định hướng giáo dục và sự

đổi mới từ nội dung đến phương pháp dạy học, những nội dung liên quan đến giáo dục

kĩ năng sống cho học sinh để họ cùng tham gia

Thẳng thắn nhìn nhận vai trò của giáo viên trong việc giáo dục kĩ năng sống chohọc sinh là trọng tâm, quyết định Từ đó góp phần tạo nên những giải pháp thiết thựcnhất và sẽ tiên phong thực hiện các giải pháp

Tôi cũng đã tích cực gia những buổi thảo luận, tọa đàm, để được chia sẽ nhữngbăn khoăn trăn trở cũng như những kinh nghiệm trong công tác này

Đã hiểu đầy đủ và sâu sắc mục đích, ý nghĩa và tác dụng của chương trình giáodục kĩ năng sống cho học sinh từ đó tích cực phối hợp, giúp đỡ các bậc cha mẹ họcsinh thực hiện tốt vai trò, trách nhiệm của mình

2.2.2 Biện pháp 2: Giáo viên phải xác định rõ nhiệm vụ của môn học và nhiệm

vụ giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua môn học

Môn Tiếng Việt là một trong hai môn học chiếm nhiều thời lượng nhất trongchương trình của cấp tiểu học Môn Tiếng Việt có nhiều phân môn khác nhau, mỗiphân môn lại có nét đặc thù riêng nhưng có mối quan hệ chặt chẽ bổ sung cho nhau,giúp giáo viên hoàn thành mục tiêu giáo dục Theo chương trình dạy học mới thì mônTiếng Việt không phân tách thành các phân môn riêng nhưng nội dung chương trìnhcủa bài dạy được phân theo các tiết cũng thiết kế theo các phân môn Mục tiêu rèn kĩnăng sống cho học sinh lớp 4 qua môn Tiếng Việt thể hiện rất rõ và nhiều nhất ở baphân môn, đó là phân môn tập đọc, phân môn Kể chuyện và phân môn Tập làm văn

a) Rèn kĩ năng sống thông qua các bài Tập đọc:

Với phân môn Tập đọc ngoài việc củng cố và nâng cao kĩ năng đọc cho học sinhphân môn Tập đọc còn mở rộng vốn hiểu biết, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm, nhâncách cho học sinh Nội dung những bài Tập đọc trong sách Tiếng Việt lớp 4 phản ánhmột số vấn đề lớn nhưng lại gần gũi và thiết thực đang đặt ra trong cuộc sống thôngqua ngôn ngữ văn học và những hình tượng giàu chất thẩm mĩ và nhân văn Do đó cótác dụng mở rộng tầm hiểu biết, tầm nhìn về tự nhiên, xã hội và đời sống, bồi dưỡng

tư tưởng tình cảm và nhân cách cho học sinh.Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinhlớp 4 của môn Tập đọc chiếm một ưu thế quan trọng, mỗi bài văn, bài thơ, đều chứa

đựng những ý nghĩa nhân văn sâu sắc Bằng cách tổ chức và dẫn dắt khéo léo đầy tính

sư phạm của giáo viên các kĩ năng sống của các em sẽ được bồi dưỡng, hình thành vàphát triển

Khi tiến hành dạy các bài Tập đọc, giáo viên phải thực hiện đúng quy trình hoặctùy thuộc vào đặc điểm, tình hình cụ thể, đối tượng học sinh cụ thể để điều chỉnh nộidung dạy học cho phù hợp Việc điều chỉnh nội dung dạy học một mặt giúp học sinhchiếm lĩnh tri thức một cách dễ dàng hơn, mặt khác việc học sinh hoạt động theo cáclogo được điều chỉnh cũng giúp các em hình thành được nhiều kĩ năng nhất định: kĩnăng hợp tác nhóm, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng giao tiếp Mục đích cuối cùng

là nâng cao hiệu quả, chất lượng dạy học Bên cạnh đó, đảm bảo bồi dưỡng được kỹnăng sống cho học sinh

Bài soạn minh họa:

Tập đọc: Khuất phục tên cướp biển TV4 tập 2

- HĐTQ tổ chức cho các bạn trong lớp chơi trò chơi khởi động tiết học.( Đóng vai xử

lí tình huống: Một bạn nhỏ nhìn thấy nhiều người lạ chuẩn bị đột nhập vào nhà dân

ăn cắp.

Khi nhìn thấy việc làm trên, nếu em là bạn nhỏ, em sẽ làm gì?)

- Các nhóm xử lí tình huống, chia sẻ cách xử lí

- GV dẫn dắt vấn đề vào bài học mới

- HS viết tên bài vào vở

- HS Đọc mục tiêu bài, chia sẻ mục tiêu bài trước lớp

1 Quan sát các bức ảnh, trao đổi với các bạn(thực hiện như SHD)

- HĐTQ tổ chức cho các bạn cùng chia sẻ kết quả HĐ1

- GV tương tác với HS, HS nghe cô dẫn dắt vào bài

2.Nghe thầy (cô) hoặc bạn đọc bài: Khuất phục tên cướp biển

- Một bạn đọc toàn bài, cả lớp lắng nghe

3 Đọc lời giải nghĩa của các từ ngữ

-Em đọc thầm các từ ngữ và lời giải nghĩa ở SHD trang 43

-Em trao đổi với bạn bên cạnh về nghĩa của các từ

4 Cùng luyện đọc

- Em đọc các đọc câu dài

- Một bạn đọc câu dài - một bạn nghe rồi chia sẻ cách đọc với bạn và ngược lại

- Một bạn đọc 1 đoạn - một bạn nghe rồi chia sẻ cách đọc với bạn và ngược lại

Việc 1: NT tổ chức cho mỗi bạn đọc một đoạn, nối tiếp nhau đến hết bài

Việc 2: Đổi lượt và đọc lại bài

Việc 3: NT tổ chức cho các bạn trong nhóm nhận xét, đánh giá và góp ý cho nhau.

5 Thảo luận trả lời câu hỏi

- Từng bạn đọc thầm, trả lời các câu hỏi và ghi ra nháp ý trả lời của mình

Việc 1: Viết xong, em chủ động chia sẻ câu trả lời của mình với bạn bên cạnh để bạn

có ý kiến đánh giá và cùng trao đổi lại và bổ sung(nếu thiếu)

Việc 2: Em và bạn đổi vai hỏi và trả lời.

Việc 1: Nhóm trưởng đọc câu hỏi ở và mời các bạn lần lượt phát biểu suy nghĩ riêng

của mình, các bạn khác chú ý nghe, đánh giá

Việc 2: Nhóm trưởng yêu cầu các bạn chọn ý kiến hay nhất và ghi vào vở.

Việc 3: Nhóm trưởng báo cáo với cô giáo khi đã hoàn thành

- Ban học tập tổ chức cho các nhóm chia sẻ về các câu hỏi trong bài

- GV tổng kết lại vấn đề Câu hỏi mở rộng:

+ Ý nghĩa của lòng quả cảm?

+ Sau khi học xong bài tập đọc này các em rút ra được bài học gì?

+ Chúng ta cần làm những việc gì để bảo vệ lẽ phải?

- Hội đồng tự quản tổ chức cho các bạn trong lớp chia sẻ sau tiết học

B Hoạt động ứng dụng:

- Nếu em gặp bác sĩ Ly, em sẽ nói gì?

- Tuyên truyền, vận động người thân bảo vệ lẽ phải

b) Rèn luyện kĩ năng sống thông qua các tiết Kể chuyện

Phân môn kể chuyện với nhiệm vụ giúp củng cố cho các em kĩ năng kể chuyện đãđược hình thành ở các lớp dưới còn có một vai trò quan trọng nữa là giúp học sinh mởrộng vốn hiểu biết và cũng góp phần hình thành nhân cách của con người mới Cùngvới nội dung học tập của các môn học học khác, những câu chuyện học sinh đượcnghe, được đọc và được kể ở lớp 4 có tác dụng rất lớn trong việc mở rộng vốn kiếnthức về con người, về tình cảm, nhân cách Để phát huy hết khả năng rèn kĩ năng sốngcho học sinh qua môn kể chuyện giáo viên cần chú ý tổ chức cho học sinh trao đổi,đối thoại để nắm chắc ý nghĩa của câu chuyện, nói được nhận xét riêng của các em vềmỗi nhân vật, chi tiết trong câu chuyện, những bài học mình rút ra được cho bản thân

và cho mọi người

Bài soạn minh họa:

Kể chuyện: Khát vọng sống TV4, tập 2

I.Mục tiêu:

- Kể được câu chuyện Khát vọng sống

- HS biết khâm phục lòng dũng cảm, khát khao vượt lên mọi khó khăn để tìm sự sốngcủa nhân vật Giôn

* GDKNS: Thể hiện sự trân trọng ( Trân trọng trước niềm tin và khát khao sống mãnh liệt).Biết những hành động cần thiết khi gặp tai nạn Biết lắng nghe, phản hồi tích cực.

II Các hoạt động học:

* Khởi động:

- HĐTQ Tổ chức cho các bạn trong lớp chơi trò chơi khởi động tiết học

- HS viết tên bài vào vở

- HS Đọc mục tiêu bài, chia sẻ mục tiêu bài trước lớp

B Hoạt động thực hành

3 Kể lại câu chuyện Khát vọng sống.

Việc 1: Em nghe cô giáo kể câu chuyện

Việc 2: Em dựa vào lời kể của cô, lời ghi dưới mỗi bức ảnh, giới thiệu thêm về mốihình ảnh ở HĐ3b

Việc 3: Em dựa vào gợi ý ở SGK kể lại câu chuyện

Em kể chuyện cho bạn nghe rồi cùng nhận xét, bổ sung(nếu có)

4 Cùng kể chuyện

- NT mời các bạn lần lượt kể lại câu chuyện, các bạn khác lắng nghe

- Mời các bạn nhận xét

- NT yêu cầu các bạn lần lượt nêu ý nghĩa câu chuyện

( + Các em có thể đặt các câu hỏi để phỏng vấn bạn mình sau khi nghe bạn kể lại câu chuyện , ví dụ như:

- Chuyện giúp bạn hiểu được điều gì?

- Bạn suy nghĩ gì về nhân vật Giôn?

- Hành động của Bin đúng hay sai? Vì sao?)

(Mỗi câu trả lời sẽ là những suy nghĩ được các em bộc lộ ra và từ đó các em sẽ hiểu được ý nghĩa của câu chuyện và có sự trân trọng với những nỗ lực không mệt mỏi của nhân vật.)

- NT mời các bạn nhận xét

- Cả nhóm chọn bạn kể hay nhất để thi kể chuyện trước lớp

-NT báo cáo với cô giáo khi đã hoàn thành

- Hội đồng tự quản tổ chức cho các bạn thi kể chuyện trong lớp, bình chọn bạn kểchuyện hay nhất

C Hoạt động ứng dụng: - Kể lại câu chuyện cho bố mẹ nghe.

c) Rèn kĩ năng sống qua tiết Tập làm văn:

Ngoài việc trang bị kiến thức và rèn luyện kĩ năng làm văn thì môn Tập làm văn còn giúp học sinh mở rộng vốn sống, rèn luyện tư duy, bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc, thẩm mĩ, hình thành nhân cách cho học sinh

Bài soạn minh họa:

Tập làm văn: LUYỆN TẬP PHÁT TRIỂN CÂU CHUYỆN

Điều chỉnh: Không làm bài tập 1, 2

I MỤC TIÊU :

- HS Kể lại được câu chuyện đã học có các sự việc được sắp xếp theo trình tự thời gian ( BT3)

- GD cho HS biết cách kể một câu chuyện

- Năng lực: diễn đạt ngôn ngữ trôi chảy, phù hợp

KNS:

-Tư duy sáng tạo, phân tích, phán đoán

-Thể hiện sự tư tin

-Xác định giá trị

- Phương pháp: Vấn đáp

- Kĩ thuật: Nhận xét bằng lời

- Tiêu chí đánh giá: HS sôi nổi, hứng khởi tham gia trò chơi

- HS nghe GV giới thiệu bài và nêu mục tiêu trọng tâm của tiết học.

B HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH:

a) Hướng dẫn HS tìm hiểu yêu cầu của đề bài

Việc 1: Em đọc đề bài: Kể lại một câu chuyện em đã học (qua các bài tập

đọc, kể chuyện, tập làm văn), trong đó các sự việc được sắp xếp theo trình tự thời gian

Việc 2: Gạch chân dưới những từ ngữ quan trọng

Đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp

- Kĩ thuật: Nhận xét bằng lời

- Tiêu chí đánh giá: HS xác định được yêu cầu của đề bài Gạch chân dưới các từ:

sắp xếp theo trình tự thời gian, được nghe, được đọc

b) HS thực hành kể chuyện, trao đổi về ý nghĩa câu chuyện

Việc 1: HS kể về câu chuyện của mình

Việc 2: Báo cáo kết quả làm việc với cô giáo

Việc 1: trưởng ban học tập cho HS kể chuyện trước lớp theo nhóm

Việc 2: Một vài HS thi kể toàn bộ câu chuyện

Việc 3: Trao đổi về nội dung, ý nghĩa câu chuyện

Đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp

- Kĩ thuật: Nhận xét bằng lời, tôn vinh học tập

- Tiêu chí đánh giá: HS kể được câu chuyện đúng nội dung và yêu cầu Lời kể tự

nhiên Tình tiết truyện hấp dẫn, lôi cuốn người nghe Nêu được nội dung, ý nghĩa của câu chuyện và bài học cho bản thân

VD: Câu chuyện: Nỗi dằn vặt của An-đrây-ca

Có mỗi cậu bé tên là An-đrây-ca chín tuổi sống với mẹ và ông ngoại Ông cậu đã 96 tuổi nên sức khỏe rất yếu Một buổi chiều mẹ ông nói với mẹ của An-đrây-ca Bố thấy khó thở lắm! Mẹ câu bảo cậu nhanh chân chạy đi mua thuốc cho ông Dọc đường, cậu gặp mấy đứa bạn rủ đá bóng, cậu nhập cuộc ngay Chơi được một lúc, chợt nhớ lời mẹ dăn, cậu vội vàng chạy đi mua thuốc mang về Vừa bước vào phòng ông nằm, cậu nghe tiếng mẹ khóc nức nở, cậu hoảng lên Ông cậu đã qua đời Cậu nghĩ: Có lẽ mình mải chơi bóng, đưa thuốc về chậm mà ông qua đời Cậu ân hận quá, òa lên khóc và kể hết sự việc cho mẹ nghe Mẹ cậu an ủi: Trong việc này, con không có lỗi Chảng ai cứu được ông cả Con vừa đi ra khỏi nhà thì ông qua đời Dù sự thật là như thé nhưng An-đrây-ca không nghĩ như vậy Cả đêm ấy, cậu không tài nào ngủ được Cậu ra ngồi khóc nức nở dưới gốc cây táo ông trồng Rồi mãi sau này khi đã trưởng thành cậu vận luôn dằn vặt mình: Giá như mình không mải đá bóng, mua thuốc về nhanh thì ông cậu còn sống thêm được vài năm với mẹ con cậu.

C HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG:

- Kể cho người thân nghe câu chuyện em vừa kể

Với bài này kĩ năng sống cần đạt được rèn luyện xuyên suốt cả bài học, điều quantrọng là giáo viên phải biết chú trọng và tạo ra nhiều cơ hội để học sinh được trảinghiệm và thể hiện Cần phải lưu ý cho học sinh biết khi thuyết trình, tranh luận mộtvấn đề nào đó, ta phải có ý kiến riêng, biết nêu lí lẽ để bảo vệ ý kiến một cách có có lí

có tình và phải thể sự tôn trọng người đối thoại Đặc biệt hơn nữa là phải tự tin có nhưvậy thì việc tranh luận thuyết trình mới có kết quả và phải hiểu hơn rằng trong cuộcsống hằng ngày sẽ có rất nhiều vấn đề cần phải tranh luận, khi tham gia tranh luận thìmỗi người sẽ được mở rộng tầm hiểu biết của mình hơn, sẽ tự tin mạnh dạn hơn trongcuộcsống

d) Rèn kĩ năng sống qua tiết Chính tả

Phân môn Chính tả ở tiểu học giúp các em hình thành và rèn luyện kĩ năng viết.Không chỉ vậy nội dung của các tiết chính tả cũng chứa đựng việc giáo dục nhiều kĩnăng sống cho học sinh như: rèn tính cẩn thận, chính xác; rèn kĩ năng khám phá, trảinghiệm, chia sẻ, hợp tác, giáo dục bảo vệ môi trường thông qua tìm hiểu nội dungvăn bản viết và phần bài tập chính tả.

Bài soạn minh họa:

CHÍNH TẢ CÁNH DIỀU TUỔI THƠ

I.MỤC TIÊU :

- Nghe-viết đúng bài chính tả, trình bày đúng đoạn văn:“Tuổi thơ của tôi… những vì

sao sớm” trong bài Cánh diều tuổi thơ.

- Viết đúng chính tả, phân biệt được những tiếng có dấu thanh hỏi, ngã

- Giáo dục các em viết đúng và trình bày sạch đẹp, yêu chữ viết

- Giúp HS phát triển NL thẩm mỹ, NL tự học.

- Nội dung tích hợp về GDBVMT: Giáo dục ý thức yêu thích cái đẹp của thiên nhiên và quý trọng những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ

II.

ĐỒ DÙNG DẠY HỌC : - Bảng bìa

III HOẠT ĐỘNG HỌC:

A HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN:

* Khởi động:

- HĐTQ tổ chức cho lớp chơi trò chơi

- HS nghe Giáo viên giới thiệu bài và nêu mục tiêu trọng tâm của tiết học

*Đánh giá:

- Phương pháp: vấn đáp

- Kĩ thuật: đặt câu hỏi- nhận xét bằng lời

- Tiêu chí đánh giá:

+ HS hào hứng, vui vẻ khi chơi.

+ Phản xạ và tư duy nhanh.

+ Nghe, hiểu mục tiêu trọng tâm của tiết học

1 Hướng dẫn HS nghe- viết

Việc 1: Nghe GV đọc đoạn chính tả (Kết hợp GV BVMT: Giáo dục ý thức yêu thích

cái đẹp của thiên nhiên và quý trọng những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ)

Việc 2: Cá nhân tự đọc thầm bài

Trao đổi với bạn về các chữ khó viết

Đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, nhận xét bằng lời

- Tiêu chí: + Hiểu nội dung đoạn chính tả: Truyện ca ngợi nhà khoa học vĩ đại

Xi-ôn-cốp-xki nhờ khổ công nghiên cứu kiên trì suốt 40 năm đã thực hiện thành công ước

mơ lên các vì sao.

+ Trả lời to, rõ ràng, lưu loát mạnh dạn

+ Hoạt động tích cực, hợp tác tốt, diễn đạt mạch lạc, tự tin.

2 Viết từ khó

Cá nhân viết ra vở nháp các từ khó, từ dễ lẫn khi viết

- Đổi chéo vở, kiểm tra cho bạn, tự chữa lỗi (nếu viết sai)

- Cùng kiểm tra và thống nhất kết quả những từ dễ viết sai:

Đánh giá:

- PP: quan sát, vấn đáp

- KT: ghi chép ngắn, nhận xét bằng lời

- Tiêu chí đánh giá : Kĩ năng viết viết đúng của HS

+ Viết chính xác từ khó: nâng, trầm bổng, sáo kép

+ Viết đúng chỉnh tả, chữ đều, đẹp.

3 Viết chính tả

Nghe cô giáo đọc, HS tự viết vào vở (chú ý viết đúng, trình bày đẹp)

HS đổi chéo vở, soát lỗi cho nhau, cá nhân tự chữa lỗi (nếu viết sai).

- Trao đổi cách viết đúng các từ mà các bạn trong nhóm viết sai

Ví dụ: trầm bổng, kép,

Đánh giá:

- PP: quan sát; vấn đá;

- KT: ghi chép ngắn; nhận xét bằng lời, tôn vinh học tập

- Tiêu chí đánh giá : Kĩ năng viết chính tả của HS

+ Viết đảm bảo tốc độ, đúng chỉnh tả, chữ đều trình bày đẹp.

Trao đổi kết quả với bạn.

- Việc 1: Ban học tập tổ chức cho các bạn chia sẻ kết quả bằng trò chơi “Ai nhanh ai

- Kĩ thuật: ghi chép ngắn, nhận xét bằng lời

- Tiêu chí đánh giá: Tìm tên các đồ chơi hoặc trò chơi chứa tiếng bắt đầu tr hoặc ch

ch: chong chóng , chó bông, que chuyền, chọi dế, chọi gà, thả chim, chơi chuyền,… tr: trống ếch, trống cơm, cầu trượt, đánh trống, trốn tìm, trồng hoa trồng nụ, cắm trại, cầu trượt,…

+ Tự học tốt hoàn thành bài của mình, chia sẻ kết quả với bạn.

B HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG: Em về nhà cùng người thân tìm thêm những trò chơi

hoặc đồ chơi bắt đầu bằng tr hoặc ch

e) Rèn kĩ năng sống qua tiết Luyện từ và câu.

Phân môn luyện từ và câu giúp các em củng cố và mở rộng được vốn từ của mình

cũng như bồi dưỡng thêm các kĩ năng về câu, đoạn văn, bài văn Thực chất mà nóiLuyện từ và câu là một phân môn khó trong môn Tiếng Việt đòi hỏi người giáo viênphải có kiến thức chắc chắn, vững vàng mới truyền tải được nội dung của nó Nộidung của nó không chỉ gần gũi mà còn mang tính xã hội Vì thế Luyện từ và câucũng như những phân môn khác luôn lồng ghép dạy kĩ năng sống cho học sinh vào đó

Do đó đòi hỏi người giáo viên phải có vốn hiểu biết rộng,nhanh nhạy, linh hoạt trong

tổ chức thực hiện các nội dung dạy học và tích hợp giáo dục kĩ năng sống

Bài soạn minh họa:

Luyện từ và câu: DÙNG CÂU HỎI VÀO MỤC ĐÍCH KHÁC

I MỤC TIÊU:

- Biết được một số tác dụng phụ của câu hỏi ( ND ghi nhớ )

- Nhận biết được tác dụng của câu hỏi (BT1) bước đầu biết dùng câu hỏi để thể hiện thái độ khen chê, sự khẳng định, phủ định hoặc yêu cầu mong muốn trong những tình huống cụ thể (BT2, mục III )

*HS có năng lực nêu được một vài tình huống có thể dùng CH vào mục đích

khác(BT3, mục III).

- Giáo dục HS đặt câu hỏi phù hợp với nội dung và mục đích

- Năng lực: Phát triển năng lực ngôn ngữ, hợp tác nhóm

KNS:

-Thể hiện thái độ lịch sự trong giao tiếp

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, nhận xét bằng lời

- Tiêu chí đánh giá: HS sôi nổi, hứng khởi tham gia trò chơi

Việc 2: Nghe GV giới thiệu bài và mục tiêu bài học

1 Tìm hiểu phần nhận xét:

Bài 1:Đọc lại đoạn đối thoại giữa ông Hòn Rấm với chú bé Đất trong truyện Chú Đất Nung

Việc 1:Em tự đọc bài và ghi lại các câu hỏi trong bài

Việc 2: Trao đổi với bạn về ý kiến của mình

Việc 3: Ban học tập cho các nhóm chia sẻ kết quả

Đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, nhận xét bằng lời

- Tiêu chí đánh giá: HS ghi lại được các câu hỏi trong bài

+ Sao chú mày nhát thế ?

+ Nung ấy ạ ?

+ Chứ sao ?

Bài 2 Theo em các câu hỏi của ông Hòn Rấm có dùng để hỏi về điều chưa biết

không ? Nếu không chúng được dùng làm gì?

Các nhóm thảo luận, phân tích từng câu hỏi.

GV gợi ý để HS hiểu câu hỏi của ông Hòn Rấm

Câu Sao chú mày nhát thế ? Có dùng để hỏi về điều chưa biết không?

Câu Chứ sao ? của ông Hòn Rấm có dùng để hỏi điều gì không?.

Vậy câu hỏi này có tác dụng gì ?

Đại diện nhóm trình bày trước lớp

Đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, nhận xét bằng lời

- Tiêu chí đánh giá: HS nắm được một số tác dụng phụ của câu hỏi

Bài 3: Nghe bạn đọc BT 3

HS đọc thầm BT, suy nghĩ và trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung

Đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, nhận xét bằng lời

- Tiêu chí đánh giá: HS nắm được một số tác dụng phụ của câu hỏi Câu “ Các cháu

có thể nói nhỏ hơn không?” Câu hỏi không dùng để hỏi mà để yêu cầu: “ Các cháuhãy nói nhỏ hơn”

2 Ghi nhớ: Em đọc ghi nhớ ở sgk

B HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Bài 1: Các câu hỏi sau được dùng làm gì? ( HS đọc câu hỏi ở sgk)

Việc 1: Em đọc các câu hỏi và tự làm vào vở BT

Việc 2: Em chia sẻ với bạn trong nhóm

Việc 3: Đại diện nhóm trình bày trước lớp, các nhóm khác bổ sung.

Đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp; Quan sát

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi gợi mở, nhận xét bằng lời; Ghi chép ngắn, tôn vinh học tập

- Tiêu chí đánh giá: Nắm được tác dụng của dấu chấm hỏi: Câu a: yêu cầu câu b:

chê Câu c: chê câu d: nhờ cậy

Mạnh dạn, tự tin chia sẻ trước lớp.

Bài 2: Đặt câu phù hợp với tình huống cho sau (sgk)

- Em tự đọc thầm các tình huống, suy nghĩ đặt câu hỏi phù hợp với mỗi

tình huống

- Em cùng bạn trao đổi về các câu hỏi của mình và của bạn

- Đại diện HS trình bày trước lớp nội dung các câu hỏi vừa nêu

Đánh giá:

- Phương pháp: Vấn đáp; Quan sát

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi gợi mở, nhận xét bằng lời; Ghi chép ngắn, tôn vinh học tập

- Tiêu chí đánh giá: HS nắm được cách đặt câu phù hợp với từng tình huống.

Mạnh dạn, tự tin chia sẻ trước lớp.

Bài 3: ( HSNK)