BỆNH PHỔI MẠN TÍNH Ở TRẺ EM, BV NHI ĐỒNG 1

Loạn sản phế quản phổi (bronchopulmonary dysplasia): được đặt ra bởi Northway để mô tả những thay đổi XQ dai dẳng ở trẻ sanh non được gíup thở ? Bệnh phổi mãn tính (chronic lung disease): đây là từ mở rộng phản ánh tỷ lệ những trẻ tự thở và mở rộng về tuổi thai ở những trẻ sống sót

BỆNH PHỔI MÃN TÍNH: Giá trị của thành công?

Steven Alan Ringer, MD, PhD

Brigham and Women’s Hospital

Harvard Medical School Boston, Massachusetts,USA

BPD hay CLD?

dysplasia): được đặt ra bởi Northway để mô tảnhững thay đổi XQ dai dẳng ở trẻ sanh nonđược gíup thở

 Bệnh phổi mãn tính (chronic lung disease): đâylà từ mở rộng phản ánh tỷ lệ những trẻ tự thởvà mở rộng về tuổi thai ở những trẻ sống sót

BỆNH PHỔI MÃN TÍNH

 Định nghĩa đã thay đổi:

- Trẻ sanh < 32 tuần tuổi cần cung cấp oxy đến 36 tuần

Chủ yếu ở trẻ< 1250g Kèm theo với giúp thở

- Trẻ sanh  32 tuần tuổi cần thở oxy đến 28 ngày

Hội chứng hít phân su

Viêm phổi

DỊCH TỂ HỌC – MỸ

 Tỷ lệ này thay đổi tùy theo sắc tộc và trung tâm

 Chủ yếu ở trẻ có cân nặng lúc sanh< 1250g

 Trước đây tỷ lệ trẻ > 32 tuần tuổi đáng kể

- Hầu hết đã được loại trừ bởi việc dùng streroid trước sanh; giảm thấp tỷ lệ cần giúp thở

BỆNH HỌC

Nhiều tác nhân

Xác định chính xác ng.nhân vẫn còn chưa biết

 Ngộ độc oxy do sản xuất những gốc tự do

 Chấn thương do áp lực / do thể tích

- cấu trúc phổi còn non

 Phóng thích những cytokines tiền viêm

- Interleukines 1-β, IL-6, IL-8 TNFα

BỆNH HỌC

 Chấn thương do áp lực / do thể tích

giảm bởi sử dụng surfactant, dùng

phương pháp giúp thở ít xâm lấn

 Vai trò của những yếu tố khác gia tăng

 BDP “mới” xảy ra ở trẻ sanh non có ít hoặc không có giúp thở

BỆNH HỌC

 Thay đổi tính thấm phế nang

 Gia tăng tế bào viêm

 Thay đổi trương lực đường thở và mạch máu

 Phá hủy nhu mô

 Ưù khí phế nang và xẹp phổi

Những thay đổi ở giai đoạn sớm:

BỆNH HỌC

 Tiến triển đến giai đoạn mãn tính:

- xơ hoá

- phá vở sự thanh lọc của dịch phổi

- gia tăng mô cơ của đường thở

- phản ứng của đường thở

 Giảm độ đàn hồi của phổi

 Tăng kháng lực đường thở

 Mất cân xứng thông khí / tưới máu

NHỮNG YẾU TỐ GÓP PHẦN

 Cấu trúc phổi còn non

 Giảm những chất antioxidant

 Nhiễm trùng trong tử cung hoặc lúc sanh

TRIỆU CHỨNG

 Thở nhanh, co lõm ngực, ran phổi

 Giảm oxy và tăng CO2

 XQ:

1 Hình bóng mơ ø

2 Những đường mờ dầy, và nhiều bóng sáng

3 Tăng sáng xen kẻ với xẹp phổi

4 Khí phế thủng lan rộng

TRIỆU CHỨNG

 Chậm tăng trưởng thường gặp

- Nhu cầu chuyển hóa tăng do công thở , do thuốc

- Trẻ thường ít bú

- Thiếu oxy và thay đổi chuyển hóa

 Tăng trưởng tốt là dấu hiệu đang hồi phục

ĐIỀU TRỊ

 Hạn chế tổn thương phổi sớm:

- Giúp thở áp lực thấp hoặc dùng CPAP

- Tránh tăng thông khí

- Dùng chất surfactant

 Thay đổi chậm ở giai đoan mãn

- Cai oxy dần, tăng dung nạp pCO2 đến 65-70

- Cung cấp oxy hổ trợ

- Hạn chế dịch càng nhiều càng tốt

- Dinh dưỡng tối đa

 Dãn phế quản

- Khí dung kích thích beta, vd albuterol

- Theophylline

 Corticosteroids

- Chỉ trong những trường hợp nặng

- Nhiều tác dụng phụ trên tăng trưởng, phát triển , chức năng thượng thận

 Theo dõi tình trạng tăng đường huyết, cao

huyết áp trong khi điều trị

DINH DƯỠNG

 Phần quan trọng của trị liệu

- Cung cấp năng lượng tối đa với thức ăn bổ sung

- Dùng lipid làm năng lượng chính có thể làm

giảm thương số hô hấp , giảm tăng carbonic

 Dùng thức ăn đặc giàu năng lượng giúp hạn

chế dịch nhập

 Cho bú sữa mẹ cùng với sữa bột khác

NHỮNG TÌNH TRẠNG ĐI KÈM

 Mất cân bằng chuyển hóa do lợi tiểu

- Kiềm chuyển hóa có thể dẫn đến mất Cl

- Vôi hóa thận sau dùng furosemide

 Bệnh lý võng mạc ở trẻ sanh non

 Nhiễm trùng: vi trùng, vi rút

 Bệnh tâm phế : rất hiếm

- có thể đáp ứng với thuốc dãn mạch phổi

KẾT LUẬN

 Suy hô hấp kéo dài

- Nằm viện kéo dài

- Tăng tỷ lệ nhập viện ở những năm đầu

 Tăng nguy cơ chậm phát triển

 Chậm tăng trưởng

- Làm nặng thêm do dùng steroid

- Đáp ứng với dinh dưỡng tích cực

 Trong lúc phải điều trị để giảm tỷ lệ bệnh,cũng phải săn sóc cho những trẻ mắc bệnh