Sáng kiến kinh nghiệm phương pháp tích hợp linh hoạt

Đổi mới dạy học môn Ngữ văn cấp THPT theo hướng tích hợp là đáp ứng nhu cầu, xu hướng hiện tại. Việc tích hợp các phương pháp và các bộ môn cần có sự linh hoạt và đồng bộ. Sáng kiến kinh nghiệm này hướng đến việc sử dụng tích hợp các phương pháp và bộ môn một cách linh hoạt và đồng bộ với....

ĐỒNG BỘ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ VỚI BỘ MÔN NGỮ VĂN TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH HỢP

LINH HOẠT KẾT HỢP ĐÁNH GIÁ THEO NHIỆM VỤ

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá đang được ngành giáo dục đặt ra rất cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo và là

sự sống còn đối với mỗi cơ sở đào tạo Việc tìm ra một phương pháp mới, phù hợp với đặc trưng bộ môn giúp học sinh tích cực, chủ động tiếp thu kiến thức là vô cùng cần thiết với mỗi giáo viên giảng dạy trong thời đại mới Cùng với việc tìm ra phương pháp giảng dạy mới thì phương pháp kiểm tra đánh giá mới tương ứng với phương pháp giảng dạy mới để đánh giá được hiệu quả của phương pháp giảng dạy cũng là rất cần thiết Đổi mới không đồng bộ phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra đánh giá sẽ không thể cho kết quả chính xác về hiệu quả của phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học chính là yếu tố quyết định của việc giúp học sinh tiếp nhận kiến thức, kỹ năng, tình cảm nghĩa là khâu đầu tiên của quá trình dạy học Kiểm tra đánh giá kiến thức là yếu tố quan trọng, khâu cuối cùng của quá trình dạy học Hiện nay chưa có sự đồng bộ giữa phương pháp kiểm kiểm tra đánh giá với phương pháp dạy học mới Chỉ có đồng bộ phương pháp dạy học với kiểm tra đánh giá mới có thể giúp quá trình dạy học trở nên khoa học, đánh giá chính xác hiệu quả tiếp nhận kiến thức của học sinh Cần phải tìm ra sự kết hợp hiệu quả giữa phương pháp dạy học mới với phương pháp kiểm tra đánh giá mới đặt trong mối quan hệ với những nhân tố trong hệ thống ( Phân phối chương trình, Nội dung kiến thức, Số lượng học sinh)

Hiện nay, việc đổi mới phương pháp dạy học đang được tiến hành rất tích cực Nhiều phương pháp mới được đề xuất nhưng chưa có phương pháp đánh giá mới thương ứng Phải có một phương pháp đánh giá mới có thể sử dụng với những phương pháp dạy học mới

Phương pháp dạy học mới hướng tới sự chủ động, tích cực tiếp nhận kiến thức của học sinh như một nhu cầu xuất phát từ học sinh Nhưng không phải nhu cầu, khao khát tiếp nhận kiến thức được hình thành ở mọi đối tượng học sinh Để dạy học, kiểm tra đánh giá sát đối tượng cần có một phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá làm động lực giúp học sinh tiếp nhận kiến thức và đánh giá chính xác, khách quan quá trình học tập, kiến thức của học sinh

Phương pháp kiểm tra đánh giá truyền thống cũ qua việc lấy điểm số theo các mục: kiểm tra miệng, kiểm tra viết dưới 1 tiết, kiểm tra thực hành dưới 1 tiết, kiểm tra từ 1 tiết trở lên, thực hành từ 1 tiết trở lên, kiểm tra học kỳ không phản ánh được toàn bộ quá trình học tập của học sinh Đó là chưa kể một số mục trong những mục trên có trong Sổ điểm Giáo viên nhưng lại không có trong sổ điểm lớn như: thực hành dưới 1 tiết, thực hành từ 1 tiết trở lên Điều đó cho thấy sự không đồng bộ Việc kiểm tra định kỳ để lấy điểm số theo các mục có ưu điểm: thuận tiện cho việc kiểm tra đánh giá với kế hoạch đã được định trước đồng thời cũng thuận tiện cho việc tính điểm trung bình môn Tuy nhiên, kiểm tra đánh giá theo định kỳ có tồn tại: không đánh giá được hoàn toàn quá trình học tập của học sinh Mặt khác, kiểm tra đánh giá theo định

kỳ, sẽ khiến học sinh có tâm lý học chống đối nghĩa là không tạo được ý thức phấn đấu học tập cho học sinh Cần có sự đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá với tiêu chí: kiểm tra, đánh giá được toàn bộ quá trình học tập của học sinh và kết hợp chặt chẽ với phương pháp mới

Dạy học theo phương pháp nhiệm vụ và tích hợp linh hoạt sẽ góp phần nhỏ vào việc đồng bộ đổi mới phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra đánh giá

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề đầu tiên và được nghiên cứu sâu sắc với nhiều công trình, chuyên luận Sau đổi mới phương pháp dạy học là đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá cũng đă được nghiên cứu Cuối cùng là sự đồng bộ giữa đổi mới phương pháp dạy học mới và phương pháp đánh giá mới

Do hạn chế về điều kiện, tác giả chưa tìm được nhiều công trình nghiên cứu về đổi mới đồng bộ giữa phương pháp giảng dạy và phương pháp kiểm tra đánh giá

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận

1.1 Đổi mới phương pháp dạy học

1.1.1 Khái niệm phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học là hệ thống cách thức giáo viên sử dụng nhằm thực hiện được mục tiêu giáo dục

1.1.2 Đổi mới phương pháp dạy học

Bản chất của đổi mới phương pháp dạy học là thay đổi cách thức đạt mục tiêu giáo dục của giáo viên đồng thời thay đổi cách chiếm lĩnh mục tiêu giáo dục của học sinh, theo hướng học sinh tích cực, tự lực, chủ động tự giác

Đổi mới phương pháp dạy học có hai cách với mỗi cách lại có nhiều hình thức khác nhau Cách thứ nhất: sáng tạo ra phương pháp mới Cách thứ hai: cải tiến các phương pháp đã có Không phải lúc nào cũng sáng tạo ra được phương pháp mới và không phải phương pháp truyền thống nào cũng không có giá trị Phương pháp truyền thống

ra đời và hoàn thành nhiệm vụ trong hoàn cảnh lịch sử cụ thể của nó Trong hoàn cảnh mới, phương pháp truyền thống có thể cải tiến để trở nên phù hợp

Đổi mới phương pháp dạy học vẫn phải chịu sự chi phối của những nguyên tắc dạy học bộ môn: đảm bảo đặc trưng thể loại, đảm báo tính khoa học, bảo đảm tính hệ thống và phát triển, tính vừa sức và phải đảm bảo các năng lực cần hình thành cho học sinh: năng lực tri giác ngôn ngữ nghệ thuật của tác phẩm văn học, năng lực tái hiện hình tượng, năng lực liên tưởng trong tiếp nhận văn học, năng lực cảm thụ cụ thẻ kết hợp với năng lực khái quát hoá các chi tiết nghệ thuật của tác phẩm trong tính chỉnh thể của nó, năng lực nhận biết loại thể để định hướng hoạt động tiếp nhận, năng lực cảm xúc thẩm mĩ, năng lực tự nhận thức, năng lực tự đánh giá

Giáo viên cần chủ động tìm tòi các phương pháp mới phù hợp với thời đại mới, phù hợp với từng đối tượng học sinh và phù hợp với nội dung của từng bài học bộ môn Việc tìm ra phương pháp mới cần đầu tư tâm sức thể hiện năng lực của giáo viên

Đổi mới phương pháp phải đi từ những yếu tố nhỏ nhất trong quá giáo dục của giáo viên Giáo viên thay đổi cách soạn giáo án, thay đổi cách tổ chức hoạt động cho học sinh, phối hợp với kiểm tra đánh giá

Phương pháp dạy học luôn phải đạt được yêu cầu: giúp cho học sinh chủ động tiếp nhận kiến thức và phải chủ động tiếp nhận kiến thức

Thứ nhất, vấn đề phương pháp tạo hứng thú cho học sinh giúp học sinh có nhu cầu tiếp nhận kiến thức đã được nhiều nghiên cứu đi sâu Theo hướng này chủ yếu là phương pháp: Dạy học nêu vấn đề

Thứ hai, vấn đề phương pháp khiến học sinh phải chủ động tiếp nhận kiến thức chưa được nhiều nghiên cứu đi sâu Để khiến học sinh buộc phải tiếp nhận kiến thức: phương pháp phải kết hợp với kiểm tra đánh giá học sinh Việc kết hợp này cần được tiến hành trên từng bước: soạn giáo án, tổ chức hoạt động cho học sinh trong giờ giảng bộ môn

Phương pháp dạy học ngoài việc hướng đến từng cá nhân còn có thể hướng đến nhóm các học sinh Kỹ năng cộng tác giải quyết vấn đề kỹ năng quan trọng cần đào tạo cho học sinh Các nhóm học sinh cần phải đồng đều năng lực để mỗi thành viên đều phải cố gắng trong việc giải quyết vấn đề Dạy học hướng đến nhóm đối tượng sẽ giải quyết được vấn đề không đồng đều về năng lực của học sinh trong một lớp Dạy học hướng đến nóm đối tượng được thể hiện trong các hoạt động nhóm trong giờ giảng Cùng với dạy học hướng đến nhóm đối tượng là đánh giá nhóm đối tượng

Việc dạy học hương đến nhóm đối tượng sẽ được nghiên cứu sâu thêm bằng đề tài khác

Phương pháp dạy học phải tổ chức học sinh có khả năng lĩnh hội kiến thức tối đa nhất Nghĩa là phải tập trung vào các hoạt động đa dạng của học sinh:

Theo nghiên cứu của Biggs (2003) thì “có mối liên quan chặt chẽ giữa các hoạt động của người học với hiệu quả học tập” [B-4/3, 1]

10 % Đọc

20 % Nghe

30 % Nhìn

50 % Nghe Nhìn

70 % Trao đổi với người khác

80 % Sử dụng trong thực tế

90 % Dạy lại cho người khác

Tháp học tập thể hiện phần trăm khả năng tiếp thu kiến thức tương ứng với các hoạt động học tập của sinh viên (Theo National Training Laboratories, Bethel, Maine, http://lowery.tamu.edu/teaming/morganl/sld023.html )

Để tiếp nhận kiến thức hiệu quả học sinh cần phải sử dụng tối đa các giác quan Tức

là giáo viên phải kết hợp đa dạng các phương pháp: Đọc – Phương pháp đọc sáng tạo, Nghe – Phương pháp thuyết trình, bình giảng, Nhìn – Phương pháp kết hợp các giáo cụ trực quan, Trao đổi với người khác – Phương pháp có sử dụng trao đổi thảo luận nhóm, vấn đáp

1.2 Đổi mới phương pháp kiêm tra đánh giá

1.2.1 Khái niệm kiểm tra đánh giá

- Kiểm tra: là xem xét thực chất, thực tế (Đại từ điển Tiếng Việt, Nguyễn Như Ý)

- Đánh giá: là quá trình hình thành những nhận định phán đoán về kết quả công việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu được đối chiếu với những mục tiêu đề ra cho công việc

1.2.2 Phương pháp kiểm tra đánh giá và đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá

“Nếu muốn biết thực chất của một nền giáo dục, hãy nhìn vào cách đánh giá của nền giáo dục đó” (Rowntree, 1987)

Phương pháp kiểm tra đánh giá là cách thức thu thập thông tin về mức độ thực hiện mục tiêu học tập, quá trình thực hiện mục tiêu học tập

Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá là thay đổi cách kiểm tra đánh giá học sinh theo hướng toàn diện

Đổi mới muc tiêu đánh giá:

Kiểm tra đánh giá có hai mục tiêu: Kiểm tra đánh giá thường xuyên và kiểm tra đánh giá định kỳ Cả hai mục tiêu kiểm tra đánh giá này đều cho thấy được kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh đối với mục tiêu giáo dục

Kiểm tra đánh giá định kỳ là các bài kiểm tra miệng, mười lăm phút, một tiết theo kế hoạch giảng dạy bộ môn Kiểm tra đánh giá định kỳ phải hướng tới: kiến thức, thái

độ, kỹ năng trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục Kết quả kiểm tra định kỳ thể hiện những kiến thức đã có của học sinh

Kiểm tra đánh giá thường xuyên phải đánh giá được quá trình thực hiện mục tiêu giáo dục Quá trình thực hiện mục tiêu giáo dục là quá trình thực hiện mục tiêu của từng bài học, từng tiết học của học sinh Kết quả kiểm tra thường xuyên thể hiện qúa trình học tập của học sinh Quá trình đó có hai yếu tố: năng lực và nỗ lực

Giữa kiểm tra đánh giá định kỳ và kiểm tra đánh giá thường xuyên có mối quan hệ mật thiết Vai trò của kiểm tra định kỳ và kiểm tra thường xuyên phải ngang bằng nhau Kết quả của bộ môn cần phải có mối quan hệ với cả hai loại điểm: điểm kiểm tra định kỳ và điểm kiểm tra thường xuyên

Đổi mới hình thức đánh giá:

Đa dạng hoá hình thức đánh giá, để có được kết quả khách quan, chính xác Có thể phối hợp giữa các dạng bài kiểm tra trắc nghiệm và tự luận

Đổi mới phương tiện đánh giá:

Sử dụng công nghệ thông tin như một công cụ trợ giúp trong quá trình đánh giá kết quả giúp việc đánh giá trở nên khách quan

Đổi mới phương thức đánh giá

Đánh giá trực tiếp qua bài kiểm tra và có thể đánh giá gián tiếp qua việc quan sát quá trình tiếp nhận kiến thức của học sinh Đó có thể là quá trình trả lời các phát vấn của giáo viên hoặc quá trình thảo luận nhóm giải quyết các mục tiêu bài học

Ngoài đánh giá của giáo viên, học sinh cần tự đánh giá bản thân và đánh giá lẫn nhau

từ đó học sinh tự ý thức được năng lực học tập của mình để có động lực phấn đấu

Đổi mới đối tượng đánh giá

Cần khẳng định đối tượng kiểm tra đánh giá luôn luôn là học sinh Các bài kiểm tra đánh giá chỉ thể hiện được khả năng độc lập của học sinh mà không thể đánh giá được năng lực hoạt động trong nhóm của học sinh Đánh giá năng lực hoạt động trong nhóm của học sinh là điểm đánh giá kỹ năng của học sinh

Kiểm tra đánh giá giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy, nhận biết được kết quả của quá trình giảng dạy Kiểm tra đánh giá phải có tác dụng giúp học sinh có hứng thú tìm tòi kiến thức đồng thời phải hướng học sinh đến việc hiểu bản chất của kiến thức nhưng cũng luôn phải đề cao sự sang tạo của học sinh Quá trình kiểm tra đánh giá phải bao quát được toàn bộ học sinh và phải công bằng, khách quan

1.3 Đồng bộ đổi mới phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra đánh giá với phương phap dạy học tích hợp linh hoạt và đánh giá theo nhiệm vụ

Giữa giảng dạy và kiểm tra đánh giá luôn có mối tương quan rõ rệt Điều này đã được chỉ ra trong nghiên cứu của Rowntree (1987) và được biểu thị bằng sơ đồ:

Trong đó: T: Giảng dạy

A: Đánh giá quá trình

N: Các tác động khác của hoạt động giảng dạy

E: Đánh giá tính hiệu quả của hoạt động gingả dạy

D: Tìm hiểu yêu cầu, ưu nhược điểm của người học

Đánh giá chung cuộc

Điểm xếp loại chung cuộc

Theo Lê Văn Hào thì mô hình này có những đặc điểm chính “

- Đánh giá học tập phải dựa trên nền tảng thong tin mà hoạt động giảng dạy cung cấp

- Chất lượng giảng dạy được phát triển liên tục trên cơ sở thường xuyên xử lý thông tin đánh giá học tập, từ sự tìm hiểu yêu cầu, ưu nhược điểm của người học

và từ đánh giá giảng dạy cùng các yếu tố tác động đến học tập của nó

- Điểm xếp loại/hạng chung cuộc cần dựa trên kết quả của chuỗi những đánh giá quá trình.” [52,5]

Mô hình đã chỉ ra rất ró giữa phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra đánh giá có quan hệ biện chứng với nhau Một phương pháp dạy học mới đòi hỏi phải có một phương pháp kiểm tra đánh giá mới, có khả năng cho thấy chính xác kết quả giáo dục của phương pháp Một phương pháp đánh giá mới chỉ có thể dung để dánh giá một phương pháp dạy học mới Đồng bộ đổi mới phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra đánh giá là một tất yếu

A

B

Phương pháp dạy học được thay đổi ngay từ các bước tổ chức học sinh hoạt động và kiểm tra đánh giá phải đánh giá được các hoạt động của học sinh Đồng bộ đổi mới phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra đánh giá phải được tiến hành trong toàn bộ quá trình dạy học bộ môn mới tạo hiệu quả cao nhất

Việc giao nhiệm vụ cho học sinh là cần thuết trong quá trình học tập Học sinh có thể chưa tự ý thức được vai trò của bản than trong thực hiện mục tiêu giáp dục: học sinh làm trung tâm Giao nhiệm vụ cho học sinh sẽ giúp học sinh nhận ra cần phải làm gì để thực hiện vai trò đó Khi giao nhiệm vụ - các câu hỏi – giáo viên có thể linh hoạt trong các câu hỏi nhưng luôn phải chú ý tới đặc trưng loại thể của bộ môn ngữ văn Câu hỏi có thể có hình thức trắc nghiệm

2 Cơ sở thực tiễn của vấn đề

2.1 Cơ sở thực tiễn chung

Đổi mới phương pháp dạy học chưa đồng bộ với đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá Phương pháp dạy học là phương pháp mới nhưng kiểm tra đánh giá vẫn là phương pháp cũ Việc không đồng bộ giữa đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá dẫn tới một số hiện trạng sau:

Thứ nhất:

Giáo viên dạy xong một tiết nhưng không hề nắm được toàn bộ học sinh có tiếp nhận được kiến thức hay không Điều này có thể thấy rất rõ trong Giáo án Giáo án có 5 bước: Tổ chức, Kiểm tra bài cũ, Nội dung bài mới, Củng cố kiến thức, Hướng dẫn về nhà Như vậy có nghĩa là để đánh giá kết quả của việc dạy học phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả điểm của kiểm tra định kỳ Điều này có nghĩa là khi kiểm tra chỉ đánh giá được khả năng tái hiện, vận dụng kiến thức của học sinh và không đánh giá được mức độ tiếp nhận kiến thức của học sinh ngay tại thời điểm tiếp nhận

Thứ hai:

Học sinh trong quá trình tiếp nhận, không tự đánh giá được khả năng tiếp nhận của bản thân Từ đó, học sinh không tự xác định được mình đã thực hiện được mục tiêu giáo dục hay chưa (hoặc đã tiếp nhận được bao nhiêu phần của mục tiêu giáo dục) Việc học sinh tự xác định hay tự đánh giá sẽ giúp quá trình tiếp nhận kiến thức sẽ có thêm động lực chiếm lĩnh kiến thức

Thứ ba:

Trong quá trình tiếp nhận, ở số ít không có "trạng thái tâm lý nảy sinh ở mỗi người trước một khó khăn được chủ thế ý thức và muốn khắc phục thì phải vận dụng những hiểu biết mới và phương thức hành động mới" [213,5] Phan Trọng Luận (chủ biên)-Trương Dĩnh trong Phương pháp dạy học văn - được tạo ra bởi phương pháp dạy học nêu vấn đề - nghĩa là học sinh không chủ động tự giác tiếp nhận kiến thức Động lực tiếp nhận kiến thức là tác động từ bên ngoài vào việc tiếp nhận kiến thức khác hẳn với nhu cầu tiếp nhận kiến thức được hình thành từ bên trong cá nhân học sinh

2.2 Cơ sở thực tiễn riêng

Trường THPT Thị Xã Phú Thọ với đặc thù là một trường dân lập với chất lượng học sinh tuyển sinh đầu vào hàng năm thấp Học sinh có mặt bằng kiến thức không đồng đều và ý thức tự giác học tập kém Việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá phù hợp với đối tượg học sinh là điều tất yếu để chất lượng đào tạo đi lên

Lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm sâu sắc, đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm, nhiệt huyết là điều kiện thuận lợi để đổi mới theo hướng đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá

3 Các biện pháp mới

3.1 Phương pháp dạy học theo nhiệm vụ và tích hợp linh hoạt

Phương pháp dạy học trong vấn đề đổi mới và đồng bộ với phương pháp kiểm tra đánh giá cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng

Tính nhiệm vụ của phương pháp thể hiện ở các nhiệm vụ được giáo viên giao cho học sinh khi bắt đầu chương trình giảng dạy và trong từng giờ học của bộ môn Việc giao nhiệm vụ sẽ giúp học sinh tự ý thức học tập khoa học Nhiệm vụ được giao phải vừa sức với học sinh Nhiệm vụ cũng sẽ là tiền đề cho kiểm tra đánh giá

Nhiệm vụ học tập trước dây thường được sử dụng trong phương pháp dạy học theo nhóm Nhiệm vụ trong dạy học theo nhóm là nhiệm vụ mà học sinh không thể giải quyết một mình mà cần có sự cộng tác với các thành viên khác trong nhóm Như vậy, bản chất của nhiệm vụ là tri thức và người học phải tìm cách chiếm lĩnh tri thức Phương pháp dạy học theo nhiệm vụ và tích hợp linh hoạt không sử dụng nhiệm vụ với bản chất là tri thức bởi quá trình dạy học trong trường phổ thông là quá trình khám phá lại, khẳng định lại những tri thức đã có Nhiệm vụ trong phương pháp dạy học theo nhiệm vụ và tích hợp linh hoạt có bản chất là hoạt động chiếm lĩnh tri thức

Do bản chất này, mà nhiệm vụ có mối quan hệ chặt chẽ với nội dung bài học (tiếng việt, làm văn hay văn học), số lượng học sinh trong lớp giáo dục, phân phối chương trình, phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra đánh giá

Số lượng nhiệm vụ, các loại nhiệm vụ sẽ được tính toán khoa học Học sinh sẽ có những nhiệm vụ chính: Nhận biết, tái hiện kiến thức; Tái tạo, vận dụng thấp kiến thức Đây là hai loại nhiệm vụ học sinh phải thường xuyên thực hiện Ở mức độ cao hơn: nhiệm vụ vận dụng kiến thức mức độ cao học sinh sẽ tiến hành theo định kỳ Ở đây chỉ nghiên cứu các nhiệm vụ học sinh phải tiến hành thường xuyên và được đánh giá thường xuyên Trong quá trình tổ chức dạy học, giáo viên phải tạo điều kiện cho mỗi học sinh thực hiện nhiệm vụ Việc thực hiện nhiệm vụ của học sinh chính là cách

để học sinh tham gia vào quá trình tiếp nhận kiến thức Trong khi tham gia, học sinh

có thể tự do lựa chọn câu hỏi tức là tự do lựa chọn nhiẹm vụ từ đó thúc đẩy học sinh hoạt động tích cực Học sinh cũng sẽ gặp thách thức ở những nhiệm bụ có độ khó trung bình sẽ thúc đẩy hoạt động tránh tâm lý nhàm chán Cách tính toán số lượng nhiệm vụ của học sinh sẽ được trình bày đầy đủ trong phần “Phương pháp đồng bộ đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá” của tài liệu này

Tính linh hoạt của phương pháp giảng dạy - sự kết hợp đa dạng phương pháp - cần có

sự kết hợp với sự linh hoạt về kiến thức Linh hoạt về kiến thức không phải là thay đổi mục tiêu kiến thức của bài học mà là thay đổi mức độ kiến thức cơ bản và mức

độ kiến thức tích hợp Ở đây sẽ đi sâu vào việc linh hoạt kiến thức tích hợp

Khâu đầu tiên của đổi mới phương pháp dạy học tích hợp linh hoạt là đổi mới phương pháp soạn giáo án Giáo án phải có nội dung tích hợp kiến thức theo hình thức: tích hợp dọc, và tích hợp ngang

Nội dung tích hợp này cần được thể hiện rõ ràng trong giáo án Tuy nhiên, có một vấn đề đặt ra, với cùng một giáo án, giáo viên sẽ giảng dạy nhiều lớp nhưng giữa các lớp đó trình độ học sinh không ngang bằng nhau dẫn đến mâu thuẫn giữa sự cứng nhắc của giáo án và sự đa dạng của trình độ học sinh

Để giải quyết vấn đề này thì kiến thức tích hợp với những đối tượng khác nhau cũng cần thay đổi Việc thay đổi giúp phù hợp với đối tượng học sinh - dạy học sát nhiều đối tượng trên một giáo án - đồng thời tránh được sự cứng nhắc trong giáo án Để thay đổi nội dung kiến thức tích hợp giáo án có thể hình thành dạng giáo án tĩnh-động

Phần tĩnh: là nội dung kiến thức trọng tâm của bài học, tiết học

Phần động, là các kiến thức tích hợp sẽ đưa vào với từng đối tượng học sinh trên cơ

sở nắm bắt được mặt bằng năng lực học sinh

Giáo án dạng tĩnh-động sẽ có dạng như sau:

Hoạt động 1

Hoạt động 2

Nội dung kiến thức

Nội dung kiến thức

Các Nội dung kiến thức tích hợp cần được chuẩn bị trước tạo thành các thẻ lắp ghép: Các thẻ cho hoạt động 1:

ND tích hợp-thẻ hoạt động 1

ND tích hợp-thẻ hoạt động 2