CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ NHIỄM KHUẨN DA VÀ NIÊM MẠC Ở TRẺ SƠ SINH, BV NHI ĐỒNG 1

Thực hiện khám và phân loại các loại tổn thương da và niêm mạc
Nêu cách xử trí nhiễm khuẩn da và tổn thương niêm mạc thường gặp

X Ử TRÍ NHI Ễ M KHU Ẩ N

BV Nhi Đ ồ ng 1

M Ụ C TIÊU

thương niêm mạc thường gặp

Đạ i cương

Da và niêm mạc trẻ sơ sinh mỏng và rất dễ

tổn thương

Vấn đề da niêm mạc thường gặp nhất:

- hăm da do tã lót

- nhiễm khuẩn da

- nấm miệng

Nhiễm khuẩn da và niêm mạc dễ lan rộng thành nhiễm trùng huyết toàn thể, và dễ lây lan

Bi ể u hi ệ n t ổ n thương da niêm

vệt trắng

Ch ẩ n Đoán

Hỏi bà mẹ

Khám thực thể:

Tìm vị trí tổn thương (nách, quanh rốn, bẹn, lòng bàn tay/chân);

Đặc đi điểm tổn thương:

Mụn mủ (d<1 cm) hoặc mụn nước (d ≥1 cm);

Da tấy đỏ;

Ban phỏng rộp trên da

Da tấy đỏ, đau đau (trẻ khóc/sờ tổn thương) hoặc

bi ế n d ạ ng 1 vùng da (c ả m giác có d ị ch dư ớ i da).

Tìm các biến chứng: d/h nhiễm trùng tòan thể không ?

Phân loại tổn thương da niêm thường gặp

Nấm vùng

quấn tã

quấn tã, có vảy chấm trắng ở giữa

Xuất hiện vào ngày thứ 3

hoặc sau đó

Viêm mô tế bào /

áp xe

Da đỏ & tổ chức dưới da sưng nề ở một vùng trên

cơ thể

Tổn thương mềm, di động

Khởi phát ngày thứ 3

hoặc sau đó

Nhiễm khuẩn da

Mụn mủ, mụn phỏng

Tổn thương chủ yếu ở

mu bàn tay, quanh cổ, nách, rốn và háng

XH ngày đầu hoặc sau đó

Đầu tiên chỉ 1 tổn thương

đặc sau đó thành từng cụm

và lan rộng các vùng khác

Khám LS Tiền sử

Chẩn đo đo án Kết quả

Giang mai

Phù toàn thân Chướng bụng (do gan to, lách to, dịch ổ bụng)

Nốt phỏng ở lòng bàn tay, bàn chân

Chảy nước mũi nhiều (thường xuyên có tiếng khụt khịt)

Bà mẹ có XN giang mai

dương t nh trong thời

gian mang thai

Xuất hiện tại cuộc sanh

Đốm và mảng trắng,

dày ở lưỡi, miệng

Xuất hiện ngày thứ 3

hoặc sau đó

Nhiễm trùng da Viêm mô tế bào

Nấm miệng Nấm vùng quấn tã

Giang mai bẩm sinh

Xử trí

NHI Ễ M KHU Ẩ N DA

Nhiễm khuẩn da / thời gian nằm viện hoặc

trong 2 ngày có ≥ 2 trẻ cùng phòng bị

NK da  nghĩ nhiễm khuẩn bệnh viện

Rửa tay & đeo găng tay sạch / thăm khám &

chăm sóc tổn thương cho trẻ

Td dấu hiệu nhiễm khuẩn huyết và ϴ nếu có

Đếm số mụn phỏng, nốt mủ theo hướng dẫn

để t/d tiến triển của nhiễm khuẩn & có hướng đi

điều trị phù hợp

VIÊM MÔ T Ế BÀO / ÁP XE

Nếu tổn thương viêm di đng, có dch

 chọc hút và dẫn lưu

Tiêm bắp Cloxacilin

Đánh giá tình trạng của trẻ, ít nhất 1 lần/ngày

Td trẻ trong 24 giờ sau khi ngừng KS Nếu các mụn mủ / nốt phỏng hết, không cần
tại BV  xuất viện

N Ấ M VÙNG QU Ấ N TÃ

hoặc dùng gạc tẩm thuốc tím gentian

0,5% chấm lên tổn thương mỗi lần thay tã; khi tổn thương lành, tiếp tục bôi thêm 3N

N Ấ M MI Ệ NG

Đánh tưa bằng dd Nystatin hoặc tím gentian

0,5% 4 lần/ngày Sau khi hết, tiếp tục đánh tưa thêm 2 ngày

Hướng dẫn bà mẹ bôi kem Nystatin / thuốc tím gentian 0,5% lên đầu vú trong khi trẻ đang điều trị nấm miệng

CÁCH CHĂM SÓC DA BÌNH THƯỜNG

Tiếp xúc da trẻ & da bà mẹ ngay sau sanh –

Không cách ly mẹ con

Khăn lau, quần áo, drap trãi giường phải mềm mại và

không có chất cồn, giặt bằng bột giặt non-biological và

xả sạch

Dinh dưỡng: sữa mẹ là tốt nhất

Chăm sóc điều dưỡng phòng ngừa tổn thương da

tại khoa dưỡng nhi - sơ sinh:

- Rửa tay trước và sau khi tiếp xúc với trẻ

- Dùng thiết bị theo dõi qua da, đi đi ện cực trên da ít gây nhiệt, không gây chèn ép Thay đổi vị trí thường xuyên

- Ngăn loét chèn ép = xoay trở tư thế mỗi 2 giờ

- Đảm bảo nguyên tắc vô trùng & đảm bảo khử khuẩn bề mặt

da = dd chlorhexidine / povidone iodine 2,5% trước khi thực hiện thủ thuật (chích tĩnh mạch, động mạch, lấy máu gót chân, đặt cathter TM, đặt catheter rốn, chọc dẫn lưu màng phổi )

- Chăm sóc rốn