Xin chân thành cảm ơn cán bộ, nhân viên Công ty cổ phần Nhật Bản đã nhiệttình giúp đỡ em rất nhiều trong việc thu thập số liệu, nắm bắt thông tin qua việc phỏngvấn, phiếu điều tra nhằm t
Trang 13 Giáo viên hướng dẫn: Th.S Đào Thị Phương Mai
4 Thời gian thực hiện: 26/02-28/04/2016
5 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về bố trí mặt bằng sản xuất nhằm cụ thể hóa cáckiến thức đã học trong nhà trường
- Phân tích và đánh giá thực trạng bố trí mặt bằng sản xuất tại công ty cổ phầnNhật Bản
- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất tạicông ty cổ phần Nhật Bản
6 Nội dung chính của khóa luận
Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về bố trí mặt bằng sản xuất trong doanh nghiệp
Chương 2: Phân tích và đánh giá thưc trạng công tác bố trí mặt bằng sản xuất tại công ty cổ phần Nhật Bản.
Chương 3: Đề xuất và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất tại công ty cổ phầ Nhật Bản.
7 Kết quả đạt được chủ yếu
ST
2 Khóa luận tốt nghiệp chính thức 1 Đảm bảo tính khoa học, logic
3 Bộ số liệu tổng hợp kết quả điều tra 1 Trung thực, khách quan
Trang 2Em xin cảm ơn giảng viên Th.S Đào Thị Phương Mai thời gian qua đã tận tình
hướng dẫn em trong suốt quá trình viết và hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp
Xin chân thành cảm ơn cán bộ, nhân viên Công ty cổ phần Nhật Bản đã nhiệttình giúp đỡ em rất nhiều trong việc thu thập số liệu, nắm bắt thông tin qua việc phỏngvấn, phiếu điều tra nhằm tìm hiểu, nghiên cứu tình hình bố trí mặt bằng sản xuất thực
tế của công ty, qua đó có thể áp dụng những kiến thức đã học từ giảng đường vào thựctế
Tuy đã cố gắng nhưng do hạn chế về thời gian và kiến thức nên bài khóa luậnvẫn còn nhiều thiếu sót Vì vậy, em rất mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô đểbài khóa luận được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện
Lê Thị Dinh
Trang 3MỤC LỤC
TÓM LƯỢC i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC BẢNG BIỂU vi
DANH MỤC SƠ ĐỒ HÌNH VẼ vi
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 2
3 Mục đích nghiên cứu 2
4 Phạm vi nghiên cứu 3
5 Phương pháp nghiên cứu 3
6 Kết cấu đề tài 4
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ BỐ TRÍ MẶT BẰNG SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP 4
1.1 Các khái niệm có liên quan 5
1.1.1 Khái niệm sản xuất 5
1.1.2 Khái niệm quản trị sản xuất 5
1.1.3 Khái niệm tổ chức sản xuất 5
1.1.4 Khái niệm mặt bằng sản xuất 5
1.1.5 Khái niệm về bố trí mặt bằng sản xuất trong doanh nghiệp 5
1.2 Các nội dung của bố trí mặt bằng sản xuất 6
1.2.1 Vai trò của bố trí sản xuất trong doanh nghiệp 6
1.2.2 Các nguyên tắc của bố trí mặt bằng sản xuất 6
1.2.3 Các hình thức bố trí mặt bằng sản xuất trong doanh nghiệp 7
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác bố trí mặt bằng sản xuất trong doanh nghiệp 10
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỐ TRÍ MẶT BẰNG SẢN XUẤT TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHẬT BẢN 12
2.1 Khái quát về công ty Cổ phần Nhật Bản 12
Trang 42.1.1 Quá trình hình thành, phát triển 12
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ 13
2.1.3 Cơ cấu bộ máy tổ chức 14
2.1.4 Lĩnh vực kinh doanh 15
2.1.5 Môi trường hoạt động kinh doanh 16
2.1.6 Kết quả hoạt động kinh doanh trong 3 năm gần nhất( đơn vị : VNĐ) 17
2.2 Phân tích, đánh giá thực trạng công tác bố trí mặt bằng sản xuất của công ty Cổ phần Nhật Bản 18
2.2.1 Hình thức bố trí mặt bằng sản xuất của công ty Cổ phần Nhật Bản 18
2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác bố trí mặt bằng sản xuất theo loại hỗn hợp. 23
2.3 Các kết luận thực trạng công tác bố trí mặt bằng sản xuất của công ty Cổ phần Nhật Bản 25
2.3.1 Những thành công và nguyên nhân 25
2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 26
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC BỐ TRÍ MẶT BẰNG SẢN XUẤT TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHẬT BẢN 27
3.1 Phương hướng hoạt động của công ty Cổ phần Nhật Bản trong thời gian tới 27
3.1.1 Mục tiêu của công ty trong thời gian từ 2016-2020 27
3.1.2 Phương hướng phát triển của công ty 27
3.2 Quan điểm giải quyết thực trạng công tác bố trí mặt bằng sản xuất của công ty Cổ phần Nhật Bản 28
3.2.1 Hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất dựa trên cơ sở gọn nhẹ và phù hợp với quy mô công ty 28
3.2.2 Hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất trên cơ sở bố trí và sử dụng hợp lý máy móc thiết bị tương ứng với số lượng lao động hiện tại 28
3.2.3Hoàn thiện cơ cấu tổ chức và phân quyền trên cơ sở chiến lược phát triển công ty 28
3.3 Các đề xuất nhằm hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất 29
3.3.1 Đề xuất bố trí mặt bằng sản xuất tại phân xưởng sản xuất sơn thành các khu riêng biệt 29
3.3.2 Đề xuất mở rộng mặt bằng sản xuất dựa trên quy trình công nghệ sẵn có 29
Trang 53.4 Một số kiến nghị 31
3.4.1 Kiến nghị với nhà nước 31
3.4.2 Kiến nghị với công ty 32
KẾT LUẬN 32 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 62 Bảng 2.2-Kết quả đánh giá mức độ quan trọng của các nhân tố ảnh
hưởng tới công tác bố trí mặt bằng sản xuất
24
Trang 7DANH MỤC SƠ ĐỒ HÌNH VẼ
ST
T
1 Sơ đồ 1.1: Sơ đồ bố trí mặt bằng sản xuất theo sản phẩm 8
2 Sơ đồ 2.1- Mô hình cấu trúc tổ chức của Công ty cổ phần Nhật Bản 14
3 Sơ đồ 2.2- Mô hình bố trí mặt bằng phân xưởng sản xuất khóa của
5 Sơ đồ 3.1- Mô hình bố trí phân xưởng sản xuất sơn khi phân chia
thành các khu vực riêng biệt
29
6 Sơ đồ 3.2- Mô hình mở rộng quy trình sản xuất nước uống tinh khiết
dựa trên thiết bị công nghệ sẵn có
30
7 Hình ảnh 2.1- Mô hình bố trí thiết bị sản xuất trong phân xưởng đúc
của JEP
19
8 Hình ảnh 2.2- Khu vực chứa nguyên vật liệu sản xuất sơn và kho
chứa sơn sau đã được đóng gói của công ty cổ phần Nhật Bản
21
Trang 89 XNK&DVKT Xuất nhập khẩu và dịch vụ kĩ thuật
Trang 9PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Toàn cầu hóa kinh tế ngày nay đã trở thành xu thế chung của thời đại mà cácquốc gia, dân tộc không thể nào bỏ qua được Quá trình toàn cầu hóa tác động mạnh
mẽ tới nền kinh tế các nước, đặc biệt đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi nước tangày càng tham gia sâu rộng vào hội nhập kinh tế quốc tế Cơ hội thị trường quốc tế sẽngày càng rộng mở cho các doanh nghiệp cùng với tiến trình Việt Nam hội nhập kinh
tế quốc tế Bên cạnh những cơ hội thì cũng không ít những thách thức đòi hỏi cácdoanh nghiệp phải phấn đấu vượt qua để tồn tại và phát triển Vấn đề lớn đặt ra là cácdoanh nghiệp Việt Nam phải biết làm thế nào vượt qua thách thức, tận dụng những cơhội mà tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam mang lại
Để giải quyết vấn đề trên mỗi doanh nghiệp Việt Nam cần phải xây dựng chomình một cơ cấu tổ chức hoàn chỉnh, gọn nhẹ, để có thể điều hành tốt được hoạt độngsản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp mình Đặc biệt doanh nghiệp phải có mặt bằngsản xuất được bố trí hợp lí để công tác sản xuất có thể vận hành tốt, thực hiện tốt cácyêu cầu nhiệm vụ được đặt ra Giúp doanh nghiệp chủ động ứng phó với sự thay đổicủa môi trường kinh doanh, né tránh những thách thức, tận dụng những cơ hội kinhdoanh tốt, góp phần tạo ra lợi thế cạnh tranh, đẩy mạnh sự phát triển của doanh nghiệp.Tuy nhiên, thực tế cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa chú trọng nhiều đếncông tác bố trí mặt bằng sản xuất của doanh nghiệp, do đó hoạt động của doanh nghiệpkhông được hiệu quả và bỏ lỡ nhiều cơ hội Do đó, nâng cao hiệu quả cũng như hoànthiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất hợp lý là một vấn đề cấp thiết và quan trọng đặt
ra đối với các doanh nghiệp của Việt Nam
Trong những năm vừa qua, công ty cổ phần Nhật Bản đã không ngừng phấn đấu
và phát triển, đạt được nhiều thành tựu quan trọng, góp phần vào sự nghiệp phát triểnđất nước Công ty đã có sự thay đổi nhiều trong công tác bố trí mặt bằng sản xuất Tuynhiên, mặt bằng sản xuất vẫn còn nhiều bất cập và hạn chế Trong thời gian thực tậptại công ty, em nhận thấy công tác bố trí mặt bằng sản xuất chưa hợp lý, sự an toàn chongười lao động chưa được thắt chặt gây ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động sản xuất.Với việc công tác bố trí mặt bằng sản xuất chưa hợp lý đã hạn chế năng lực và khảnăng đội ngũ công nhân và nhân viên trong công ty Để đáp ứng với những mục tiêu
và nhiệm vụ trong thời kỳ mới thì việc hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuấtcủa công ty cổ phần Nhật Bản là rất cần thiết Do đó tôi quyết định lựa chọn đề tài
“Hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất của công ty cổ phần Nhật Bản ” làm
khóa luận tốt nghiệp của mình
Trang 102 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Đề tài 1:” Bố trí mặt bằng sản xuất và sản phẩm dịch vụ của công ty ô tô Honda Biên Hòa” Thảo luận nhóm- Viện Đại học Mở Hà Nội Bài thảo luận đã nêu ra được
những lý luận cơ bản về việc đánh giá bố trí mặt bằng sản xuất tại công ty ô tô HondaBiên Hòa, nêu ra được những ưu nhước điểm trong phương án bố trí và đưa ra các đềxuất giải pháp hợp lý hơn cho công tác bố trí mặt bằng sản xuất tại công ty
Đề tài 2: “Chương 5 Giáo trình quản trị sản xuất và tác nghiệp: Phần 1.”
PGS.TS Trương Đoàn Thể( chủ biên) Đại học Kinh Tế Quốc Dân Trong chương 5PGS.TS Trương Đoàn Thể đã nói về bố trí mặt bằng sản xuất và dịch vụ , bao gồmcác nội dung :mục tiêu của bố trí mặt bằng, bố trí mặt bằng sản xuất, bố trí mặt bằngdịch vụ Giáo trình nêu ra các khái niệm, đặc điểm, quy trình và phân tích các loại bốtrí mặt bằng sản xuất và dịch vụ
Đề tài 3: “ Bố trí mặt bằng sản xuất và dịch vụ của công ty ô tô Honda Đà Nẵng” Bài thảo luận nhóm 3_K13KDN3 do giáo viên Th.S Hồ Nguyên Khoa hướng
dẫn Bài thảo luận phân tích hệ thống bố trí mặt bằng của công ty, mô tả và phân tíchquá trình tiếp nhận và xử lý thông tin trong quá trình bán hàng, sửa chữa , bảo hành,bảo dưỡng của công ty ô tô Honda Đà Nẵng.Từ đó đưa ra các ưu, nhược điểm và đềxuất của nhóm nhằm hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng cung cấp dịch vụ của công
Kể từ khi thành lập, tại công ty cổ phần Nhật Bản chưa có công trình nghiên cứunào về hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất Và trong phạm vi nghiên cứu củamình tôi chỉ tìm hiểu được các đề tài như trên Do đó tôi quyết định lựa chọn đề tài
khóa luận “Hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất tại công ty cổ phần Nhật Bản” để nghiên cứu.
Trang 114 Phạm vi nghiên cứu
Về mặt thời gian: khóa luận nghiên cứu thực trạng công tác bố trí mặt bằng sản
xuất tại công ty cổ phần Nhật Bản trong những năm gần đây (2013, 2014, 2015) Từ
đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sản xuất của công ty
cổ phần Nhật Bản đến năm 2018
Về không gian: Khóa luận nghiên cứu về công tác bố trí mặt bằng sản xuất của
công ty cổ phần Nhật Bản
Về nội dung: Khóa luận nghiên cứu thực trạng về công tác bố trí mặt bằng sản
xuất của công ty cổ phần Nhật Bản và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác bốtrí mặt bằng sản xuất của công ty
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
Để nghiên cứu thực trạng về công tác bố trí mặt bằng sản xuất của công ty cổphần Nhật Bản, tôi sử dụng chủ yếu hai phương pháp: phương pháp thu thập dữ liệuthứ cấp và phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
5.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
Có nhiều phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp nhưng nhìn chung khi tiến hànhthu thập dữ liệu cho một cuộc nghiên cứu, thường người ta sử dụng phối hợp nhiềuphương pháp với nhau để đạt được hiệu quả mong muốn Trong khóa luận, tôi sử dụngphương pháp phiếu điều tra khảo sát và phương pháp điều tra phỏng vấn để thu thập
dữ liệu
Phiếu điều tra khảo sát: Bao gồm 11 câu hỏi đóng do tôi thiết kế nhằm thu thập
những thông tin cần thiết về công tác bố trí mặt bằng sản xuất của công ty Đối tượnghướng đến là nhà quản trị , nhân viên và công nhân trong công ty cổ phần Nhật Bản để
họ đánh giá một cách khách quan trên quan điểm cá nhân về vấn đề được hỏi
Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Câu hỏi phỏng vấn là những câu hỏi mở nhằm
tìm hiểu sâu những vấn đề mà phiếu điều tra khảo sát chưa làm rõ được, vấn đề thuộc
bộ phận nào, khía cạnh nào Thông qua việc phỏng vấn, đã cho thấy những vấn đề cònbất cập, và vấn đề nào cần phát huy, vấn đề nào cần được thay đổi để hoàn thiện bộmáy …Số lượng câu hỏi là 10 và được phỏng vấn trực tiếp với các đối tượng lao độngtại doanh nghiệp
5.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp
Dựa vào báo cáo phân bổ thời gian làm việc của công nhân viên, loại hình bố trímặt bằng sản xuất của công ty trong năm: 2013, 2014, 2015 các dữ liệu tại công ty.Tài liệu từ giáo trình như: quản trị học, quản trị sản xuất
Thu thập thông tin từ các website
Trang 125.2 Phương pháp phân tích dữ liệu
Với các dữ liệu thu thập được, tôi sử dụng 3 phương pháp phân tích: phươngpháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tổng hợp làm phươngpháp chính để phân tích dữ liệu
Phương pháp phân tích thống kê: Phân tích các số liệu về tình hình kết quả hoạt
động sản xuất kinh doanh công ty trong 3 năm 2013, 2014, 2015 từ đó đưa ra kết luận
về kết quả cơ cấu tổ chức bộ máy
Phương pháp so sánh: So sánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong 3
năm, lập bảng thống kê số liệu và so sánh các chỉ tiêu về số tương đối, số tuyệt đốigiữa các năm với nhau
Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích kết quả điều tra, phỏng vấn Qua các
số liệu tiến hành thu thập được tiến hành phân tích, so sánh, từ đó rút ra kết luận
6 Kết cấu đề tài
Ngoài phần tóm lược, lời cảm ơn, mục lục, danh mục bảng biểu, danh mục sơ đồhình vẽ, danh mục từ viết tắt, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục, phần mởđầu, nội dung của khóa luận gồm 3 chương:
Chương 1: Một số lý luận cơ bản về công tác bố trí mặt bằng sản xuất trong doanhnghiệp
Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng công tác bố trí mặt bằng sản xuất tạicông ty Cổ phần Nhật Bản
Chương 3: Đề xuất và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác bố trí mặt bằng sảnxuất tại công ty Cổ phần Nhật Bản
Trang 13CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ BỐ TRÍ MẶT BẰNG
SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Các khái niệm có liên quan
1.1.1 Khái niệm sản xuất
Sản xuất là quá trình biến đổi những yếu tố đầu vào thành đầu ra Mục đích củaquá trình chuyển hoá này là tạo giá trị gia tăng để cung cấp cho khách hàng Đầu vàocủa quá trình chuyển đổi bao gồm nguồn nhân lực, vốn, kĩ thuật, nguyên vật liệu, đất,năng lượng, thông tin Đầu ra của quá trình chuyển đổi là sản phẩm, dịch vụ, tiềnlương, những ảnh hưởng đối với môi trường
1.1.2 Khái niệm quản trị sản xuất
Quản trị sản xuất là tổng hợp các hoạt động xây dựng hệ thống sản xuất và quảntrị quá trình sử dụng các yếu tố đầu vào tạo thành các sản phẩm (dịch vụ) đầu ra theoyêu cầu của khách hàng nhằm thực hiện các mục tiêu đã xác định
1.1.3 Khái niệm tổ chức sản xuất
Tổ chức sản xuất là sự bố trí các công đoạn, các khâu trong cả dây chuyền nhằmthực hiện chu trình kinh doanh từ “đầu vào” đến “đầu ra”
Có một sự tổ chức sản xuất hoàn thiện thì quá trình sản xuất sẽ diễn ra nhanh vàchính xác hơn
1.1.4 Khái niệm mặt bằng sản xuất
Mặt bằng sản xuất là khoảng không gian bao gồm các nhà máy, phân xưởng, cáckhu vực lưu trữ nguyên vật liệu và cơ sở sản xuất và từ đó hình thành lên dây chuyềnsản xuất theo một quy mô và sự bố trí nhất định.Với một mặt bằng sản xuất hợp lý sẽgiúp cho quy trình sản xuất diễn ra thuận lợi hơn
1.1.5 Khái niệm về bố trí mặt bằng sản xuất trong doanh nghiệp
+ Là quá trình tổ chức, sắp xếp, định dạng về mặt không gian máy móc, thiết bị,các khu vực làm việc, các bộ phận phục vụ sản xuất và cung cấp dịch vụ
+ Là quá trình tổ chức, sắp xếp, định dạng về mặt không gian phản ánh nội dung
bố trí mặt bằng sản xuất Nói cách khác, Bố trí là việc tổ chức,sắp xếp các đối tượngtheo một kết cấu nhất định nhằm phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh củadoanh nghiệp
+ Đối tượng bố trí: Là máy móc thiết bị, khu vực làm việc, các bộ phận phục vụsản xuất và cung cấp dịch vụ…
+ Bố trí mặt bằng theo các nội dung và đối tượng nêu trên nhằm đảm bảo chohoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được diễn ra thuận lợi và có hiệuquả cao
Trang 141.2 Các nội dung của bố trí mặt bằng sản xuất
1.2.1 Vai trò của bố trí sản xuất trong doanh nghiệp
Là nội dung quan trọng của quản trị sản xuất , ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quảhoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nếu bố trí mặt bằng sản xuất hợp lý
sẽ có vai trò cụ thể sau:
+ Giảm chi phí và thời gian sản xuất không cần thiết, từ đó tăng năng suất laođộng, tiết kiệm chi phí sản xuất,nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất của doanhnghiệp
+ Tận dụng tối đa các nguồn lực vào sản xuất nhằm thực hiện tốt các mục tiêukinh doanh của doanh nghiệp
+ Tạo môi trường làm việc ổn định, thuận lợi cho sản xuất và qua đó tạo tâm lýlàm việc tốt cho người lao động
+ Góp phần quan trọng vào việc thực hiện quy trình công nghệ sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp, thực hiện các quy định về chế độ làm việc, về an toàn laođộng
1.2.2 Các nguyên tắc của bố trí mặt bằng sản xuất.
Một số nguyên tắc cần tuân thủ đối với sắp xếp bố trí mặt bằng sản xuất
+ Tuân thủ quy trình công nghệ sản xuất: Thứ tự các phân xưởng được sắp xếp theo trình tự của quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm; sản phẩm đi qua phânxưởng nào trước thì phân xưởng đó được bố trí gần kho nguyên liệu; phân xưởng cuốicùng mà sản phẩm phải đi qua sẽ nằm gần kho thành phẩm; hai phân xưởng có quan
hệ trực tiếp trao đổi sản phẩm cho nhau sẽ được bố trí cạnh nhau Để thuận lợi choviệc vận chuyển, kho nguyên liệu và kho thành phẩm thường được bố trí gần đườnggiao thông chính bên ngoài doanh nghiệp
+ Đảm bảo khả n ăng mở r ộng sản xuất: Quy luật phát triển thường dẫn đếntăng sản lượng sản xuất hoặc đa dạng hóa sản phẩm bằng cách đưa vào sản xuất thêmcác loại sản phẩm khác, điều đó đòi hỏi các doanh nghiệp sau một thời gian hoạt độngthường có nhu cầu mở rộng mặt bằng sản xuất Vì vậy, ngay từ khi chọn địa điểm và
bố trí mặt bằng sản xuất phải dự kiến khả n ăng mở r ộng trong tương lai
+ Đảm bảo an toàn cho sản xuất và người lao động: Khi bố trí mặt bằng đòi hỏiphải tính đến các yếu tố về an toàn cho người lao động, máy móc thiết bị, đảm bảochất lượng sản phẩm và tạo ra một môi trường làm việc thuận lợi cho người côngnhân Mọi quy định về chống ồn, bụi, chống rung, chống nóng, chống cháy nổ phảiđược tuân thủ Trong thiết kế mặt bằng phải đảm bảo khả năng thông gió và chiếusáng tự nhiên Các phân xưởng sinh ra nhiều bụi, khói, hơi độc, bức xạ có hại phảiđược bố trí thành khu nhà riêng biệt và không được bố trí gần sát khu vực có dân cư.Các kho chứa vật liệu dễ cháy dễ nổ phải bố trí xa khu vực sản xuất và phải trang bị
Trang 15các thiết bị an toàn phòng chữa cháy nổ Những thiết bị gây ra rung động lớn có thểảnh hưởng đến hoạt động của các thiết bị khác và ảnh hưởng đến chất lượng sảnphẩm không nên đặt cạnh các thiết bị có giá trị lớn
+ Tận dụng hợp lý không gian và diện tích mặt bằng: Sử dụng tối đa diện tíchmặt bằng hiện có sẽ giúp cho doanh nghiệp giảm được chi phí thuê mặt bằng Điềunày không chỉ áp dụng đối với diện tích sản xuất mà còn áp dụng cả đối với diện tíchkho hàng Việc tận dụng tối đa diện tích không chỉ đề cập đến diện tích mặt sàn tínhtheo m2 mà còn tính cả đến không gian hiện có Trong nhiều nhà máy, ngày nay đã sử
d ụng những băng tải trên cao làm thiết bị củakho tàng
+ Đảm bảo tính linh hoạt của hệ thống Bố trí mặt bằng phải xét đến khả năng thayđổi và các thiết bị phải được bố trí làm sao để có thể thực hiện được những thay đổi đóvới chi phí thấp nhất hay không làm rối loạn quy trình sản xuất
+ Tránh hay giảm tới mức tối thiểu trường hợp nguyên vật liệu đi ngược chiều:Vận chuyển ngược chiều không những làm tăng cự ly vận chuyển mà còn gây ùn tắccác kênh vận chuyển vật tư
1.2.3 Các hình thức bố trí mặt bằng sản xuất trong doanh nghiệp
1.2.3.1 Bố trí mặt bằng sản xuất theo sản phẩm
Bố trí theo hướng sản phẩm được thiết kế để thích ứng cho một vài loại sảnphẩm, và dòng nguyên vật liệu được bố trí đi qua xưởng sản xuất Kiểu bố trí này dùngcác máy móc thiết bị chuyên dùng để thực hiện những thao tác đặc biệt trong thời giandài cho một sản phẩm, việc thay đổi những máy móc này cho thiết kế sản phẩm mớiđòi hỏi chi phí và thời gian sắp xếp lớn Máy móc thiết bị thường được sắp xếp thành
bộ phận sản xuất, trong từng bộ phận sản xuất gồm nhiều dây chuyền sản xuất Côngnhân trong kiểu bố trí theo hướng sản phẩm thực hiện một dãy hẹp các động tác trênmột vài thiết kế sản phẩm lặp đi lặp lại Do đó không đòi hỏi kỹ năng, huấn luyện vàgiám sát hoạt động Việc phối hợp các hoạt động lập lịch trình sản xuất và hoạch địnhtheo kiểu bố trí này thì rất phức tạp nhưng thực hiện không thường xuyên và ít khi có
sự thay đổi
Trong cách bố trí sản xuất mặt bằng này có thể được bố trí theo đường thẳnghoặc đường chữ U như sau:
Trang 16Sơ đồ 1.1: Sơ đồ bố trí mặt bằng sản xuất theo sản phẩm (Nguồn: Giáo trình quản trị sản xuất đại cương-Đh Kinh Tế Quốc Dân)
Ưu điểm:
- Tốc độ sản xuất sản phẩm nhanh;
- Chi phí đơn vị sản phẩm thấp;
- Chuyên môn hoá lao động, giảm chi phí, thời gian đào tạo và tăng năng suất;
- Việc di chuyển của nguyên liệu và sản phẩm được dễ dàng;
- Mức độ sử dụng thiết bị và lao động cao;
- Hình thành thói quen, kinh nghiệm và có lịch trình sản xuất ổn định;
- Dễ dàng trong hạch toán, kiểm tra chất lượng, dự trữ và khả năng kiểm soáthoạt động sản xuất cao
- Chi phí bảo dưỡng, duy trì máy móc thiết bị lớn;
- Không áp dụng được chế độ khuyến khích tăng năng suất lao động cá nhân
1.2.3.2 Bố trí mặt bằng sản xuất theo quá trình
Bố trí theo quá trình, hay còn gọi là bố trí theo chức năng hoặc bố trí theo côngnghệ, thực chất là nhóm những công việc tương tự nhau thành những bộ phận có cùngquá trình hoặc chức năng thực hiện Sản phẩm trong quá trình chế tạo di chuyển từ bộphận này sang bộ phận khác theo trình tự các công đoạn phải thực hiện trên đó Chẳnghạn như các phân xưởng trong nhà máy, siêu thị, văn phòng giao dịch ở ngân hàng,bệnh viện bố trí theo khoa hoặc phòng chuyên môn; xưởng sửa chữa xe hơi bố trí khuvực sửa chữa theo chủng loại bộ phận xe
Đặc điểm
phẩm 2
Nguyên liệu
Sản phẩm
1 2
3
7 6
5 4
Trang 17Bố trí theo quá trình phù hợp với hình thức sản xuất gián đoạn, chủng loại và mẫu mã đa dạng, thể tích của mỗi sản phẩm tương đối nhỏ, đơn hàng thường xuyên thay đổi, cần sử d ụng một máy cho hai hay nhiều công đoạn Hình thức bố trí này đòi hỏi những yêu cầu sau:
- Cần có lực lượng lao động lành nghề;
- Luôn cần nhiều lệnh sản xuất trong quy trình;
- Nguyên vật liệu luôn di chuyển giữa các công đoạn và các phân xưởng;
- Khối lượng vật tư trong quá trình gia công lớn;
- Trong phân xưởng cần một địa điểm rộng để trữ vật tư chưa gia công;
- Thiết bị vận chuyển vật tư vạn năng
Ưu điểm :
- Có tính linh hoạt cao về thiết bị và con người
- Đầu tư thiết bị ban đầu nhỏ
- Nâng cao trình độ chuyên môn
- Công việc đa dạng khiến công nhân không bị nhàm chán
Hạn chế:
Chi phí sản xuất đơn vị cao
Vận chuyển kém hiệu quả
Việc lập kế hoạch, lập lịch trình sản xuất không ổn định
Khó kiểm tra, kiểm soát các công việc
Năng suất thấp vì các công việc không giống nhau, mỗi lần thay đổi công nhân lại phải mất công tìm hiểu công việc mới
Mức độ sử dụng thiết bị không cao
Chi phí đơn vị sản phẩm thấp;
1.2.3.3 Bố trí mặt bằng sản xuất theo vị trí cố định
Một vài xí nghiệp chế tạo và xây dựng kiểu bố trí này, bằng cách sắp xếp cáccông việc để định vị sản phẩm ở vị trí cố định và vận chuyển công nhân, vật liệu, máy
móc, các vật dụng khác đi đến khu vực sản xuất sản phẩm Ví dụ: Hãng máy bay, tên
lửa, tàu thủy, xây dựng cầu đường Kiểu bố trí này được ứng dụng khi sản phẩm rấtcồng kềnh, nặng nề và dễ hư hỏng Mục tiêu của các nhà sản xuất là tối thiểu hóa khốilượng vận chuyển
Ưu điểm:
- Giảm sự vận chuyển để hạn hư hỏng và chi phí vận chuyển;
- Sản phẩm không di chuyển nên có sự liên tục hơn trong lực lượng lao độngđược phân công không phải lập kế hoạch, bố trí nhân sự lại mỗi khi một hoạt động mớibắt đầu;
Trang 18- Yêu cần công nhân có kỹ năng cao;
- Vận chuyển công nhân, máy móc thiết bị đến nơi làm việc có thể tốn kémnhiều chi phí;
- Mức sử dụng máy móc thiết bị thấp
1.2.3.4 Bố trí mặt bằng sản xuất theo hình thức hỗn hợp
Trong thực tế thường sử dụng các hình thức bố trí hỗn hợp với sự kết hợp cáchình thức đó ở những mức độ và dưới dạng khác nhau Kiểu bố trí này sẽ phát huynhững ưu điểm , đồng thời hạn chế những khuyết điểm của từng loại bố trí trên
Lý tưởng là lựa chọn được hệ thống bố trí vừa linh hoạt vừa có chi phí sản xuấtthấp Các hình thức bố trí hỗn hợp:
Bố trí hỗn hợp giữa bố trí theo quá trình và bố trí theo sản phẩm
Tế bào sản xuất
Bố trí theo nhóm công nghệ
Hệ thống sản xuất linh hoạt
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác bố trí mặt bằng sản xuất trong doanh nghiệp
Việc lựa chọn địa điểm mặt bằng sản xuất và bố trí mặt bằng do nhiều yếu tố quyết định như:
+ Đặc điểm của sản phẩm: Sản phẩm có yếu tố quyết định đến việc lựa chọn mặtbằng sản xuất , từ sản phẩm để lựa chọn ra môi trường thích hợp bảo quản, và lựa chọnquy trình hợp lý sản xuất sản phẩm, từ đó ước tính diện tích cần thiết và bố trí mặt bằngsản xuất
+ Khối lượng và tốc độ sản xuất: Khối lượng sản phẩm sẽ cho quyết định vềmáy móc trong quy trình sản xuất, về nguồn nhiên liệu, từ đó thiết kế khu vực sảnxuất và từ tốc độ sản xuất để bố trí nhân công, xác định lượng sản phẩm sau khi hoànthành để bố trí khu vực lưu trữ và vận chuyển, từ đó hình thành lên quá trình sản xuấthoàn thiện
+ Đặc điểm về thiết bị: Thiết bị sản xuất cũng quyết định không gian lưu trữ vàdiện tích mặt bằng Và với mỗi thiết bị có một công dụng riêng , phân loại và sắp xếpvào các quy trình sản xuất
+ Diện tích mặt bằng: Căn cứ vào diện tích đã chọn để phân chia khu vực vàhình thành lên cách bố trí hợp lý nhất với diện tích vốn có
+ Đảm bảo an toàn trong sản xuất: Khi bố trí mặt bằng sản xuất luôn phải đề caovấn đề an toàn trong sản xuất, đảm bảo quá trình sản xuất với các máy móc thiết bịkhông gây ảnh hưởng đối với sức khỏe và tính mạng người lao động, và tránh các saisót kĩ thuật gây ra cháy, nổ,
Trang 19+ Chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ trong công việc của các bộ phận,các khu vực sản xuất của doanh nghiệp:
v v…
Trang 20CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỐ TRÍ MẶT BẰNG
SẢN XUẤT TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHẬT BẢN 2.1 Khái quát về công ty Cổ phần Nhật Bản
2.1.1 Quá trình hình thành, phát triển
Tên công ty viết bằng tiếng Việt: Công ty Cổ phần Nhật Bản
Tên công ty viết bằng tiếng nước ngoài: : JAPAN JOINT STOCKCOMPANY
Tên công ty viết tắt: JAPAN.,JSC
Địa chỉ : Nhà 83, Lô D6, Khu đô thị mới Đại Kim – Định Công, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội, Việt Nam
Điện thoại : 04.36402666 – Fax: 04.35400900
Website: http://www.jep.com.vn
Email: jepcomvn@jep/com/vn
Quá trình hình thành và phát triển:
Chặng đường mười năm phát triển của Công ty cổ phần Nhật Bản được bắt đầu
từ những năm 2000 của thập kỷ trước Từ sự khởi đầu bởi Công ty Cổ phần XNK &DVKT Trần Minh do ông Trần Tuấn Dương sáng lập với sự hợp tác chặt chẽ của công
ty Katsura - Nhật Bản Sản phẩm khóa do Katsura cung cấp được Công ty Trần Minhphân phối trên thị trường Việt Nam với thương hiệu Alpha
Sau một thời gian bán hàng, Ban lãnh đạo Công ty nhận thấy thị trường tiềmnăng và sự tin tưởng của khách hàng về các sản phẩm khóa của, bản lề sàn do Nhật sảnxuất Bên cạnh đó để giải quyết vướng mắc về công tác bảo hành, khắc phục chínhsách về giá nhập ngoại cao, Công ty Trần Minh đã đề nghị Katsura hợp tác sản xuất tạiViệt Nam
Năm 2005, để đáp ứng nhu cầu của thị trường, mở rộng sản xuất, Công ty TNHHNhật Bản xây dựng nhà máy tại khu công nghiệp Kim Động – Hưng Yên có diện tích15.000 m2, giáp thành phố Hưng Yên và thuận tiện giao thông với quốc lộ 1A Và đểchủ động chuyển giao công nghệ, giao dịch với các bạn hàng, nhập khẩu nguyên liệu Tháng 12/2005, Công ty thành lập đơn vị thành viên là Công ty TNHH TM & DVKTĐức Thịnh điều hành hoạt động sản xuất tại nhà máy
Với dây chuyền sản xuất hiện đại, đồng bộ, tiếp thu được công nghệ sản xuất củaNhật cùng đội ngũ 300 người lao động gồm cán bộ quản lý; kỹ sư nghiên cứu chế tạokhuôn mẫu và thợ cơ khí lành nghề, Công ty TNHH Nhật Bản đã cho ra đời những sảnphẩm khóa, bản lề sàn chất lượng cao cấp, kiểu dáng đa dạng mang thương hiệu JEP,đáp ứng được nhu cầu khắt khe của các chủ dự án
Trang 21Đến thời điểm này, Công ty đã thực hiện thành công mục tiêu “ Chất lượngNhật” và tiếp tục triển khai tôn chỉ “Giá thật, Bảo hành nhất” bằng việc mở rộng, thiếtlập hệ thống phân phối sản phẩm trên cả nước thông qua các đại lý, đơn vị thành viên.
Và trong bối cảnh nền kinh tế thế giới khủng khoảng ảnh hưởng đến Việt Namthì Ban giám đốc Công ty lại vạch ra một hướng đi mới: tiếp tục mở rộng sản xuất, đầu
tư cơ sở hạ tầng và phát triển mạng lưới phân phối; tận dụng nguồn nhân lực có chấtlượng cao từ các doanh nghiệp đang cắt giảm chi phí và nguồn cung nguyên liệu trênthị trường
Năm 2011, Công ty CP Nhật Bản xây dựng được một hệ thống phân phối rộnglớn, trải dài trên khắp các miền đất nước như:
- NHÀ MÁY
- CN CÔNG TY CP NHẬT BẢN TẠI ĐÀ NẴNG
- CN CÔNG TY CP NHẬT BẢN TẠI THÁI NGUYÊN
- CN CÔNG TY CỔ PHẦN NHẬT BẢN TẠI BẮC GIANG
và chữa cháy cho sản phẩm khóa chống cháy, Đây là niềm tin, nguồn động viênkhích lệ mỗi một thành viên trong “Ngôi nhà chung JEP” nỗ lực làm việc và hướng tớimột thời kỳ phát triển hưng thịnh
Kể từ đó đến nay, Công ty cổ phần Nhật Bản đã khẳng định mình trở thành mộttrong những doanh nghiệp hàng đầu về Khoá cửa và Bản lề sàn cao cấp với các nhãn
hiệu JEP, NAWAKI, OSHIO, YAKOMI, FUSHIKA; Các loại Sơn nội ngoại thất có
mặt tại các công trình xây dựng lớn, đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội, tiênphong trong lĩnh vực nghiên cứu sáng tạo kiểu dáng công nghiệp về các sản phẩmkhóa trong nước
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ
Chức năng:
Công ty cổ phần Nhât Bản Doanh nghiệp gia công chế tạo và cung cấp các mặt
hàng Khóa cửa, bản lề sàn, sơn nước , thiết bị điện, thiết bị vệ sinh…các loại nhằm
Trang 222.1.3 Cơ cấu bộ máy tổ chức
Sơ đồ 2.1-Mô hình cấu trúc tổ chức của Công ty cổ phần Nhật Bản
(Nguồn: Phòng hành chính nhân sự năm 2014)
Đặc điểm và chức năng bộ máy quản tri:
Đại hội đồng cổ đông: Là cơ quan có thẩm quyền cao nhất của công ty Tất cảcác cổ đông có quyền bỏ phiếu đều được tham dự Là bộ máy quản trị có chức năngtổng kết tình hình sản xuất kinh doanh qua một năm tài chính, biểu quyết về chiếnlược và các kế hoạch phát triển công ty trong những năm tới, giải quyết những vấn đềquan trọng khác liên quan đến đường lối phát triển công ty
Hội đồng quản trị: Là cơ quan quản lý Công ty có toàn quyền nhân danh Công
ty để quyết định mọi vấn đề liên quan đến mục đích, quyền lợi của Công ty Bổ nhiệm