Phát triển đội ngũ giảng viên các môn khoa học quân sự ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

Giả thuyết khoa học Nếu các trường sĩ quan quân đội triển khai có hiệu quả các biện pháp pháttriển ĐNGV các môn KHQS dựa trên cơ sở lý thuyết phát triển nguồn nhân lực và lý luận quản lý

riêng tôi Các kết quả nghiên cứu và các số liệu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc và xuất xứ rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Vũ Xuân Tiến

1.2 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố

và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết 29

Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG

VIÊN CÁC MÔN KHOA HỌC QUÂN SỰ Ở TRƯỜNG

2.1. Những vấn đề lý luận về đội ngũ giảng viên các môn khoa

học quân sự ở trường sĩ quan quân đội hiện nay 34 2.2. Những vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên các

môn khoa học quân sự ở trường sĩ quan quân đội hiện nay 45 2.3. Những yếu tố tác động đến phát triển đội ngũ giảng viên các

môn khoa học quân sự ở trường sĩ quan quân đội hiện nay 63

Chương 3 CƠ SỞ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG

VIÊN CÁC MÔN KHOA HỌC QUÂN SỰ Ở TRƯỜNG SĨ

3.1. Khái quát về hệ thống trường sĩ quan quân đội 72

3.3. Thực trạng đội ngũ giảng viên các môn khoa học quân sự ở

3.4. Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên các môn khoa học

3.5. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến

phát triển đội ngũ giảng viên các môn khoa học quân sự ở

3.6. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến

phát triển đội ngũ giảng viên các môn khoa học quân sự ở

Chương 4 ĐỊNH HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN

ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC MÔN KHOA HỌC

QUÂN SỰ Ở TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI

4.1. Định hướng phát triển đội ngũ giảng viên các môn khoa học 111

Chương 5 KHẢO NGHIỆM VÀ THỬ NGHIỆM BIỆN PHÁP

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC MÔN KHOA HỌC QUÂN SỰ Ở TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN

5.1. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 144

1 Ban Giám hiệu BGH

4 Đội ngũ giảng viên ĐNGV

5 Giáo dục và Đào tạo GD&ĐT

6 Khoa học quân sự KHQS

8 Phương pháp dạy học PPDH

9 Quản lý giáo dục QLGD

01 3.1. Đánh giá về thực trạng phẩm chất của giảng viên các

02 3.2. Đánh giá của CBQL, giảng viên về xây quy hoạch, kế

03 3.3. Đánh giá của CBQL, giảng viên về tuyển chọn, sàng

20 5.1. Kết quả khảo nghiệm mức độ cần thiết của các

21 5.2. Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 149

22 5.3. Tương quan giữa sự cần thiết và tính khả thi của các

TT vẽ, sơ đồ,

biểu đồ

01 2.1. Phát triển nguồn nhân lực theo lý thuyết phát triển

02 2.2. Phát triển nguồn nhân lực theo lý luận quản lý đội ngũ

03 2.3. Quan hệ giữa các yếu tố trong phát triển ĐNGV 56

04 2.1. Phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan

05 3.3. Cơ cấu ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội 85

06 3.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá ĐNGV các môn KHQS 96

07 5.1. So sánh mức độ cần thiết của các biện pháp 148

08 5.2. So sánh đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp 151

09 5.3. So sánh mức độ kỹ năng sư phạm của giảng viên trước

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản ViệtNam tiếp tục khẳng định và phát triển những quan điểm về đổi mới giáo dục, đàotạo; đồng thời đòi hỏi phải thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm đạt được mụctiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo đáp ứng nhu cầu phát triển của

xã hội Phát triển đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, chất lượng cao, đồng bộ về cơcấu là nhiệm vụ quan trọng của mọi cấp, mọi ngành và một trong những giải phápthen chốt, quyết định thành công của sự nghiệp đổi mới giáo dục, đào tạo hiệnnay Chỉ thị 40-CT/TƯ của Ban Bí thư Trung ương Đảng về xây dựng, nâng caochất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục chỉ rõ: “ Mục tiêu là xây dựngđội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về

số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩmchất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua phát triển đúng địnhhướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồnnhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước ”[5, tr.2]

Trong nhà trường quân đội, đội ngũ nhà giáo là lực lượng nòng cốt, trựctiếp quyết định chất lượng đào tạo cán bộ của quân đội Những năm qua, pháttriển đội ngũ nhà giáo quân đội nói chung, ĐNGV các môn KHQS nói riêng luônđược Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và CBQL các cấp ở trường sĩ quanquân đội quan tâm Đội ngũ nhà giáo quân đội đã phát triển về số lượng, chấtlượng ngày càng cao và đồng bộ về cơ cấu, góp phần quan trọng vào sự nghiệpđào tạo đội ngũ sĩ quan quân đội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng quân đội,củng cố quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới

Tuy nhiên, yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ quân độingày càng cao, đòi hỏi ĐNGV, trong đó có giảng viên các môn KHQS ở trường sĩquan phải được kiện toàn, phát triển về mọi mặt Nghị quyết về công tác giáo dục

- đào tạo trong tình hình mới chỉ ra một trong những nhiệm vụ, giải pháp căn bản,

mang tính đột phá là “Xây dựng và triển khai thực hiện tốt Đề án kiện toàn và pháttriển đội ngũ nhà giáo quân đội, bảo đảm cả về số lượng và cơ cấu; trong đó chútrọng về nâng cao trình độ học vấn, năng lực và tay nghề sư phạm”[31, tr.22].

Đội ngũ giảng viên các môn KHQS chiếm tỷ lệ cao, đóng vai trò quantrọng ở trường sĩ quan quân đội Đây là lực lượng chủ yếu, trực tiếp giảng dạycác môn KHQS, nghiên cứu bổ sung, phát triển lý luận, tổng kết thực tiễn nghệthuật quân sự của Quân đội, giáo dục, rèn luyện phong cách chỉ huy, quản lý chohọc viên đào tạo trở thành cán bộ quân đội; đồng thời, là lực lượng bổ sung cán

bộ chỉ huy cho các đơn vị quân đội khi cần thiết Thực tế cho thấy, việc pháttriển ĐNGV các môn KHQS những năm qua chưa phản ánh tính đặc thù trongxây dựng kế hoạch; tổ chức tuyển chọn, bố trí, sử dụng sàng lọc; trong đào tạo,bồi dưỡng kiến thức chuyên ngành, cận chuyên ngành, nghiệp vụ sư phạm theoquy định Việc tổ chức thực hiện các nội dung, biện pháp phát triển chưa mangtính chuyên biệt, chưa phát huy được vai trò, trách nhiệm của giảng viên trong tựbồi dưỡng để phát triển bản thân Các điều kiện bảo đảm về vật chất, tinh thầnchưa tạo động lực khuyến khích giảng viên các môn KHQS nâng cao chất lượng

về mọi mặt và thu hút cán bộ trẻ có phẩm chất, năng lực làm giảng viên ở cáctrường sĩ quan quân đội

Mặt khác, yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo GD&ĐT của đất nướcnói chung, trong quân đội nói riêng và nhiệm vụ xây dựng, chiến đấu của quânđội, hoạt động quân sự trong tình hình mới đặt ra những đòi hỏi cao về chấtlượng đội ngũ cán bộ, đòi hỏi các trường sĩ quan quân đội phải không ngừngnâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộ quân đội có phẩm chất, năng lựctoàn diện cả về chính trị, quân sự và chuyên môn nghiệp vụ Thực tiễn đó đòi hỏicần phải có những giải pháp căn bản phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung,giảng viên các môn KHQS nói riêng

Xuất phát từ những lý do trên đây, việc nghiên cứu “Phát triển đội ngũ

giảng viên các môn khoa học quân sự ở trường sĩ quan quân đội hiện nay” có ý

nghĩa cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Khái quát hóa những vấn đề lý luận và làm rõ thực trạng phát triển ĐNGVcác môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội, trên cơ sở đó đề xuất biện pháp pháttriển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội đủ về số lượng, đáp ứngyêu cầu về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạycác môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

Nhiệm vụ nghiên cứu

- Luận giải những vấn đề lý luận phát triển ĐNGV các môn KHQS ởtrường sĩ quan quân đội hiện nay

- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng phát triển ĐNGV các mônKHQS ở trường sĩ quan quân đội

- Đề xuất các biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩquan quân đội hiện nay

- Khảo nghiệm và thử nghiệm biện pháp phát triển ĐNGV các mônKHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

3 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu

Phát triển ĐNGV ở trường sĩ quan quân đội

Đối tượng nghiên cứu

Phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: Luận án nghiên cứu phát triển ĐNGV các môn KHQS

ở trường sĩ quan quân đội hiện nay chủ yếu dựa trên lý thuyết phát triển nguồnnhân lực của Leonard Nadler và lý luận quản lý đội ngũ trong một tổ chức

- Phạm vi khảo sát: Luận án lựa chọn nghiên cứu phát triển ĐNGV các

môn KHQS hiện nay ở các trường: Trường Sĩ quan Lục quân 1; Trường Sĩ quanLục quân 2; Trường Sĩ quan Chính trị; Trường Sĩ quan Pháo binh; Trường Sĩ

quan Thông tin; Trường Sĩ quan Công binh; Trường Sĩ quan Phòng hóa; Trường

Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

- Khách thể khảo sát: Cán bộ QLGD, tập trung vào BGH các trường; chủ

nhiệm và phó chủ nhiệm bộ môn; chủ nhiệm và phó chủ nhiệm khoa KHQS;trưởng, phó phòng đào tạo; trưởng, phó phòng (ban) khảo thí và bảo đảm chấtlượng giáo dục, đào tạo

Học viên đào tạo sĩ quan năm thứ 3 và năm thứ 4

- Về thời gian: Các số liệu khảo sát từ năm 2015 đến năm 2019.

4 Giả thuyết khoa học

Nếu các trường sĩ quan quân đội triển khai có hiệu quả các biện pháp pháttriển ĐNGV các môn KHQS dựa trên cơ sở lý thuyết phát triển nguồn nhân lực

và lý luận quản lý đội ngũ trong một tổ chức, thì ĐNGV các môn KHQS ởtrường sĩ quan quân đội sẽ được phát triển đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu vàđáp ứng yêu cầu về chất lượng (phẩm chất và năng lực nghề nghiệp) trong giaiđoạn hiện nay

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận nghiên cứu

- Tiếp cận lý thuyết phát triển nguồn nhân lực

Tiếp cận lý thuyết phát triển nguồn nhân lực trong nghiên cứu này là tiếpcận trên phương diện vĩ mô trong phát triển nguồn nhân lực của một hệ thốnglớn (một ngành, một quốc gia), nhằm nhận biết được các hoạt động quản lý pháttriển nguồn nhân lực nói chung, từ đó có được các căn cứ lý luận để vận dụngvào thiết lập khung lý thuyết trong nghiên cứu của đề tài luận án và để tổ chứctriển khai khảo sát và đánh giá thực trạng ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩquan quân đội hiện nay và thực trạng các nội dung phát triển ĐNGV các mônKHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

- Tiếp cận lý luận quản lý đội ngũ trong một tổ chức

Tiếp cận lý luận quản lý đội ngũ trong một tổ chức trong nghiên cứu đề tàiluận án này là tiếp cận phát triển nguồn nhân lực trên phượng diện vi mô (phát

triển đội ngũ trong một tổ chức) là việc nhìn nhận các hoạt động trong quản lýđội ngũ của một tổ chức gồm có những nội dung quản lý nào để phối hợp với lýthuyết phát triển nguồn nhân lực ở phương diện vi mô mà chỉ ra các nội dungphát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay nhằm xâydựng khung lý thuyết của đề tài luận án.

- Tiếp cận hệ thống - cấu trúc

Các trường sĩ quan là bộ phận trong hệ thống nhà trường quân đội, đồng thời

là những phần tử trong hệ thống giáo dục quốc dân Các trường sĩ quan quân đội vàcác nhà trường khác trong hệ thống giáo dục có mối quan hệ mật thiết với nhau,trong đó các yêu cầu phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân độicũng phải gắn với yêu cầu phát triển ĐNGV nhà trường quân đội hiện nay Tiếp cận

hệ thống - cầu trúc trong nghiên cứu này còn nhằm xem xét mối quan hệ tương hỗgiữa các bộ phận trong cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của các trường sĩ quan quânđội, xem xét mối quan hệ và quy luật vận hành của các bộ phận đó Mặt khác tiếpcận này còn nhằm làm rõ mối quan hệ giữa các yếu tố đầu vào và đầu ra của hệthống, nhằm tìm ra các dấu hiệu đặc thù về mối quan hệ biện chứng giữa các hoạtđộng quản lý của các chủ thể quản lý các cấp trong trường sĩ quan quân đội đối vớiviệc phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay theotrách nhiệm của mỗi chủ thể theo từng cấp trong hệ thống này

- Tiếp cận lịch sử - lôgic

Luận án nghiên cứu phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quanquân đội trong các hoàn cảnh lịch sử khác nhau Dựa vào tiến trình lịch sử, kinhnghiệm trong và ngoài nước, trong và ngoài quân đội để nghiên cứu, phân tíchtheo một trình tự thống nhất, logic phù hợp với bối cảnh lịch sử và xu thế đổimới giáo dục của đất nước, quân đội Trên cơ sở kế thừa những ưu điểm và giảmthiểu những hạn chế, bất cập của các biện pháp đã và đang sử dụng, đề xuấtnhững biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân độiphù hợp với điều kiện hiện nay

- Tiếp cận chức năng

Tiếp cận chức năng trong nghiên cứu này là việc xem xét và ứng dụng cácchức năng cơ bản của quản lý mà chủ thể quản lý các cấp ở các trường sĩ quanquân đội phải triển khai các hoạt động và nội dung phát triển ĐNGV các mônKHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay trên cơ sở phương diện cơ sở lý luận,

cơ sở thực tiễn và đặc biệt trong triển khai các biện pháp phát triển ĐNGV cácmôn KHQS ở trường sĩ quan quân đội sẽ đề xuất trong luận án này nhằm đạtmục đích của đề tài và mục tiêu phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩquan quân đội hiện nay

- Tiếp cận thực tiễn

Tiếp cận thực tiễn trong nghiên cứu đề tài luận án này nhằm tìm ra mốiquan hệ biện chứng giữa yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở cáctrường sĩ quan quân đội với yêu cầu phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường

sĩ quan quân đội hiện nay Nói cách khác, đây là tiếp cận các nhu cầu của xã hộihiện nay đối với nguồn nhân lực sĩ quan quân đội hiện nay Mặt khác, tiếp cậnnày được sử dụng để xác định thực trạng ĐNGV và thực trạng phát triển ĐNGVcác môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay Cùng với đó, tiếp cận thựctiễn còn nhằm nhận biết được kinh nghiệm của một số nước trong khu vực vàtrên thế giới về phát triển nguồn nhân lực nói chung và phát triển ĐNGV cácmôn KHQS ở trường sĩ quan quân đội nói riêng để có bài học cho phát triểnĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

- Tiếp cận năng lực

Tiếp cận năng lực trong luận án này là việc dựa trên chức năng, vai trò củagiảng viên các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội để hình thành khung nănglực nghề nghiệp của giảng viên các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội đápứng yêu cầu đào tạo và góp phần nâng cao chất lượng ĐNGV các môn KHQS ởtrường sĩ quan quân đội Hơn nữa, tiếp cận này còn khẳng định việc phát triểnĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội không chỉ quan tâm đến đủ về

số lượng, đồng bộ về cơ cấu mà cần phải phát triển về chất lượng (phẩm chất,năng lực) của ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay.

Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Thực hiện việc đọc tài liệu, thu thập thông tin, phân tích, tổng hợp, hệthống hoá, mô hình hoá, khái quát hoá: Một số tác phẩm kinh điển của chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các văn kiện, nghị quyết của Đảng; chỉ thị,nghị định, nghị quyết của Chính phủ; thông tư, hướng dẫn của Bộ Giáo dục vàđào tạo, Bộ Quốc phòng về phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung và phát triểnĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội nói riêng; Luật Giáo dục,Chiến lược phát triển giáo dục; các giáo trình, sách tham khảo, tài liệu về khoahọc quản lý và QLGD; các công trình nghiên cứu, báo cáo khoa học, các tạp chí,

kỷ yếu hội thảo khoa học; hệ thống các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, kếhoạch, các báo cáo sơ kết, tổng kết, chương trình, quy trình, nội dung đào tạo, kếhoạch quản lý của nhà trường và các khoa, bộ môn, kế hoạch phát triển ĐNGVcác môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội Từ đó xây dựng cơ sở lý luận vàkhung lý thuyết của đề tài làm điểm tựa khoa học lý luận cho việc nghiên cứuthực tiễn cũng như đề xuất các biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ởtrường sĩ quan quân đội phù hợp với bối cảnh hiện nay

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát

Tiến hành quan sát hoạt động phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường

sĩ quan quân đội, như: Trường Sĩ quan Lục quân 1; Trường Sĩ quan Lục quân 2;Trường Sĩ quan Chính trị; Trường Sĩ quan Pháo binh; Trường Sĩ quan Thông tin;Trường Sĩ quan Công binh; Trường Sĩ quan Phòng hóa; Trường Sĩ quan Tăngthiết giáp Nội dung quan sát tập trung vào hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý,

tổ chức thực hiện phát triển ĐNGV các môn KHQS ở các trường nhằm thu thậpthông tin bổ sung và làm rõ hơn số liệu nghiên cứu qua điều tra khảo sát, đảmbảo độ tin cậy cho các kết quả nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Sử dụng phương pháp này nhằm điều tra thực trạng về ĐNGV, phát triểnĐNGV các môn KHQS, mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến pháttriển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay để xây dựng cơ

sở thực tiễn cho việc đề xuất các biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ởtrường sĩ quan quân đội hiện nay phù hợp, khoa học

Phương pháp được triển khai bằng việc tiến hành xây dựng phiếu Anket,xin ý kiến bằng cách dùng hệ thống các câu hỏi nhiều lựa chọn để tìm hiểu thựctrạng ĐNGV, phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội Thuphiếu, xử lý và phân tích số liệu điều tra thực trạng phát triển ĐNGV các mônKHQS ở trường sĩ quan quân đội

Phương pháp tọa đàm, trao đổi, phỏng vấn

Phương pháp này hỗ trợ phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, đồng thờicung cấp một số thông tin cụ thể nhằm tăng độ tin cậy và sức thuyết phục củaphương pháp điều tra và các phương pháp nghiên cứu thực tiễn khác

Phương pháp này được thực hiện bằng việc tọa đàm, trao đổi, phỏng vấnvới CBQL, giảng viên về mục đích, vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của pháttriển ĐNGV các môn KHQS Từ đó thu thập ý kiến của CBQL, giảng viên nhằmđánh giá đúng hiệu quả và chất lượng phát triển ĐNGV các môn KHQS gópphần nâng cao phẩm chất và năng lực của giảng viên đáp ứng yêu cầu giáo dụctrong giai đoạn mới

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Nghiên cứu các báo cáo tổng kết, sơ kết, hồ sơ phát triển, sản phẩm hoạtđộng giảng dạy và nghiên cứu khoa học của ĐNGV các môn KHQS của trường.Thông qua phân tích đánh giá các sản phẩm có thể tìm ra những điểm mạnh,điểm yếu trong phát triển ĐNGV được nghiên cứu và có thêm dữ liệu bổ sung,minh chứng cho các nghiên cứu thực tiễn và thử nghiệm Từ đây có thêm dữ liệuthực tiễn đề xuất các biện pháp cụ thể, kịp thời phát huy những ưu điểm hạn chế

nhược điểm trong quá trình phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quanquân đội, đồng thời là cơ sở tổng kết kinh nghiệm về phát triển ĐNGV các mônKHQS ở các trường

Phương pháp chuyên gia

Chuyên gia là người thấy rõ nhất những mâu thuẫn và những vấn đề tồntại trong lĩnh vực hoạt động của mình, đồng thời các chuyên gia luôn hướng vềtương lai để giải quyết những vấn đề đó dựa trên những hiểu biết sâu sắc, kinhnghiệm phong phú và tầm chiến lược

Tiến hành xin ý kiến chuyên gia là CBQL, giảng viên có kinh nghiệm lâunăm về các lĩnh vực liên quan đến phát triển đội ngũ nhà giáo Ý kiến chuyên gia

là một trong những cơ sở tin cậy để đề xuất các biện pháp và tiến hành khảonghiệm mức độ cần thiết và khả thi của những biện pháp đã đề xuất

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Đề tài xem xét lại những kết quả thực tiễn phát triển ĐNGV của nhàtrường trong và ngoài quân đội ở Việt Nam cũng như trên thế giới Từ đó rút ranhững bài học kinh nghiệm, những kết luận khoa học bổ ích, những ưu điểm cầnhọc hỏi và phát triển, làm cơ sở để xác định những vấn đề mới luận án cầnnghiên cứu và đề xuất các biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường

sĩ quan quân đội

Phương pháp khảo nghiệm

Được thực hiện bằng việc lấy ý kiến của các chuyên gia và CBQL cũngnhư giảng viên các môn KHQS về mức độ cần thiết, tính khả thi của các biệnpháp đã đề xuất Đặc biệt, khi xây dựng qui trình và các tiêu chí thử nghiêm cũngnhư tiến hành thử nghiệm, phương pháp này còn được sử dụng để xác định sự phùhợp của thử nghiệm và khẳng định hơn thêm một lần nữa tính khả dụng của cácbiện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ở 05 trường sĩ quan quân đội

Phương pháp thử nghiệm

Xây dựng quy trình và tiêu chí thử nghiệm tác động song hành có đốichứng nội dung chủ yếu của 01 biện pháp mà đề tài đã đề xuất ở Trường sĩ quan

Lục quân 1 Từ đó, kết hợp với kết quả điều tra và quan sát, tiến hành đánh giákết quả thử nghiệm thông qua kết quả bồi dưỡng nâng cao kỹ năng sử dụngPPDH và phương tiện kỹ thuật dạy học của giảng viên các môn KHQS ở cơ sởthử nghiệm Phương pháp này được sử dụng kết hợp với các phương phápnghiên cứu thực tiễn khác.

- Nhóm phương pháp hỗ trợ

Sử dụng thuật toán, phần mềm Excel và SPSS xử lý các số liệu thu thậpđược trong điều tra khảo sát thực trạng, trong khảo nghiệm, thử nghiệm biệnpháp phát triển ĐNGV các môn KHQS của các trường sĩ quan quân đội; sử dụngphần mềm tin học để vẽ hình, biểu đồ,

6 Những đóng góp mới của luận án

Hệ thống hóa, khái quát hóa, bổ sung phát triển lý luận về phát triểnĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

Đánh giá đầy đủ, toàn diện thực trạng ĐNGV, thực trạng phát triển ĐNGVcác môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội

Đề xuất biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quanquân đội hiện nay mang tính hệ thống

Luận án có thể vận dụng vào thực tiễn và sử dụng làm tài liệu tham khảophục vụ cho lãnh đạo, CBQL giáo dục các cấp, đặc biệt là đội ngũ cán bộ chuyêntrách quản lý nhân lực giáo dục ở trường sĩ quan quân đội; vận dụng phát triểnĐNGV các môn khoa học xã hội và nhân văn quân sự trong hệ thống học viện,trường quân đội

7 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận án

Về lý luận

Bổ sung, phát triển lý luận QLGD về phát triển đội ngũ nhà giáo quân độinói chung, ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội nói riêng làm cơ sởcho việc đề xuất hệ thống biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường

sĩ quan quân đội hiện nay

Về thực tiễn

Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng, xác định nguyên nhân ưu điểm,hạn chế phát triển ĐNGV các môn KHQS, mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đếnphát triển ĐNGV các môn KHQS hiện nay Những biện pháp được đề xuất giúpnhà quản lý các cấp vận dụng vào phát triển ĐNGV, nâng cao chất lượng giảngdạy các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

8 Cấu trúc của luận án

Cấu trúc của luận án gồm: Mở đầu; 5 chương; kết luận; kiến nghị; danhmục các công trình khoa học đã công bố của tác giả có liên quan tới luận án;danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án

1.1.1 Những công trình nghiên cứu có liên quan đến phát triển đội ngũ nhà giáo ở các nhà trường ngoài quân đội

Dưới góc độ khoa học giáo dục, đã có nhiều công trình nghiên cứu về đàotạo, bồi dưỡng, xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo ở các đối tượng khácnhau Những nghiên cứu này thường nhấn mạnh vai trò vai trò của nhà giáotrong sự nghiệp giáo dục

Chuyên gia giáo dục của UNESCO, tác giả Roj Sing cho rằng: “Giáo viêngiữ vai trò quyết định trong quá trình giáo dục” [80, tr.115-116] Theo tác giả

“Không một hệ thống giáo dục nào có thể vươn cao quá tầm những giáo viênlàm việc cho nó” Điều đó dẫn tới muốn nâng cao chất lượng giáo dục thì cầnphải quan tâm xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên

Theo Vưgotxki L.X, dạy học là yếu tố cơ bản, cần thiết, bên trong của quátrình phát triển ở cả người dạy và người học Vì vậy, “tổ chức tốt quá trình dạy học sẽđưa tới sự phát triển các phẩm chất nghề nghiệp ở từng giáo viên, thông qua đó nângcao được chất lượng của đội ngũ giáo viên trong các nhà trường” [107, tr.359-372]

Tác giả Goerge Goerner - Trường Cao đẳng Cộng đồng Mohawk Valley,

Hoa Kỳ với bài viết “Các yêu cầu đòi hỏi giáo viên và sinh viên thay đổi trong

nền kinh tế thị trường” Trong công trình này, tác giả đã nhấn mạnh đến yếu tố

quản lý ĐNGV nhằm củng cố sứ mệnh và giá trị của trường đại học Từ kết quảnghiên cứu của mình, tác giả cũng đã đề ra những mục tiêu và giải pháp cụ thểđối với việc quản lý đội ngũ giáo viên [36]

Tác giả Blackwell R, Blackmore nhấn mạnh tầm quan trọng của ĐNGVđối với chất lượng giáo dục Theo tác giả, một đội ngũ giáo viên có chất lượngtốt và có nhiều sáng kiến là sự đảm bảo chắc chắn đối với chất lượng của nhàtrường trong thế giới đầy sự biến đổi hiện này Phát triển ĐNGV, chìa khóa tạonên chất lượng của đội ngũ; là mấu chốt để giúp một trường đại học thành công

Ở Việt Nam, trong cuốn sách “Khoa học quản lý giáo dục - một số vấn đề

lý luận và thực tiễn” (2009), tác giả Trần Kiểm cho rằng “chất lượng quá trình

đào tạo phụ thuộc vào chất lượng hoạt động dạy và chất lượng hoạt độnghọc”[55] Theo đó, để đảm bảo chất lượng đào tạo nói chung, chất lượng hoạtđộng dạy thì cần có những biện pháp phát triển đội ngũ nhà giáo

Các tác giả Bùi Minh Hiền (chủ biên), Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo trong

cuốn sách “Quản lý giáo dục”(2009) [43] đã đi sâu bàn về phát triển đội ngũ giáo

viên trong nhà trường Các tác giả cho rằng mục tiêu của phát triển đội ngũ giáoviên là phải bảo đảm đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu Đểđạt được mục tiêu đó, từng trường phải làm tốt khâu kế hoạch, quy hoạch đội ngũgiáo viên, thực hiện chặt chẽ, hiệu quả các khâu: tuyển chọn, sắp xếp, bồi dưỡngphẩm chất, năng lực, kỹ năng sư phạm, kiểm tra, đánh giá thực lực đội ngũ và sựphấn đấu, rèn luyện của từng giáo viên

Trong nội dung cuốn sách “Lý luận dạy học”(2010), các tác giả Đặng Vũ

Hoạt và Hà Thị Đức nhấn mạnh: Đối với người cán bộ giảng dạy đại học, nâng caotrình độ chuyên môn, nghệ thuật sư phạm và phẩm chất đạo đức là điều kiện chủyếu để tạo nên uy tín của người thầy Tuy chưa đề cập sâu sắc những yêu cầu cụ thể

về năng lực chuyên môn, nghệ thuật sư phạm nhưng những khái quát của tác giả đãđịnh hướng cho việc xác định những tiêu chuẩn cần có của đội ngũ giáo viên [49]

Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Trần Khánh Đức khi nghiên cứu đề tài

cấp bộ “Chính sách quốc gia và sự phát triển đội ngũ giảng viên Đại học Việt

Nam”(2010) [66] đã đi sâu phân tích các chính sách quốc gia về phát triển hệ

thống giáo dục đại học và ĐNGV trong quá trình đổi mới giáo dục đại học Cáctác giả đã xem xét sự tác động của QLGD ở cấp độ vĩ mô, thể hiện ở mục tiêu,

kế hoạch chiến lược; cơ chế, chính sách của Nhà nước… đến việc đảm bảo sốlượng, nâng cao chất lượng, điều chỉnh cơ cấu ĐNGV cho phù hợp với sự pháttriển của đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước

Nghiên cứu đề tài khoa học cấp bộ “Chính sách phát triển đội ngũ giảng

viên các trường Đại học ngoài công lập” (2013) [44] do Đỗ Thị Hoà làm chủ

nhiệm đã đi sâu phân tích cơ sở lý luận về chính sách phát triển ĐNGV ở cáctrường đại học ngoài công lập ở nước ta trong giai đoạn hiện nay Theo tác giả,

hệ thống các quy định của Nhà nước cần đảm bảo sự bình đẳng về cơ hội và điềukiện của việc học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học của giảng viên trongcác nhà trường công lập và ngoài công lập

Trong đề tài khoa học cấp trường“Các giải pháp phát triển và chuẩn hoá

đội ngũ giảng viên Đại học Lao động Xã hội” (2010), các tác giả đã làm rõ các

căn cứ để phát triển, chuẩn hoá ĐNGV; làm rõ thực trạng và các yếu tố, điềukiện để chuẩn hoá ĐNGV; đề xuất các giải pháp để phát triển, chuẩn hoá ĐNGVTrường Đại học Lao động Xã hội [101]

Tác giả Nguyễn Thị Thu Hằng trong đề tài khoa học cấp trường, nghiên

cứu “Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trong các trường đại học khối

ngành kinh tế và quản trị kinh doanh khu vực phía Bắc” (2013) của đã hệ thống

hóa những vấn đề lý luận cơ bản về số lượng, chất lượng ĐNGV giảng dạy trongcác trường đại học hiện nay; phân tích, đánh giá thực trạng ĐNGV giảng dạytrong các truờng đại học kinh tế và quản trị kinh doanh ở khu vực phía Bắc ởnuớc ta thời gian và chỉ rõ: “Ðội ngũ nhà giáo đầu ngành bị hẫng hụt; năng lựcchuyên môn, kỹ năng thực hành, khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ và trình dộtin học còn hạn chế; tỷ lệ giảng viên có học vị, học hàm thấp”[41] Trên cơ sở đó

đã xác định những vấn đề đặt ra, đề xuất phương huớng và giải pháp nâng caochất lượng ĐNGV đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của đất nuớc trong thời

kỳ hội nhập và phát triển đất nước

Đề tài khoa học cấp trường“Nghiên cứu áp dụng một số giải pháp quản lý

đội ngũ giảng viên ở trường cao đẳng sư phạm Hà Nội” (2015), của các tác giả

Trường Đại học Thủ đô đã lựa chọn mô hình quản lý nguồn nhân lực củaLeonard Nadle, với 3 nội dung chính: Phát triển nguồn nhân lực, sử dụng nguồnnhân lực và tạo môi trường làm việc Dựa trên những lý thuyết của mô hình, cáctác giả đã đề xuất các giải pháp quản lý ĐNGV bao gồm: Xây dựng hệ thống tựchủ và trách nhiệm xã hội; tuyển dụng, sử dụng ĐNGV; hoàn thiện quy trình

đánh giá giảng viên; đổi mới quy hoạch và đào tạo, bồi dưỡng ĐNGV; xây dựng

và hoàn thiện chế độ chính sách cho ĐNGV; tạo lập hệ thống thông tin quản lýĐNGV [102]

Tác giả Nguyễn Văn Đệ (2010) trong luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục

“Phát triển đội ngũ giảng viên các trường Đại học ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học”[32] đã đưa ra bức tranh tổng

thể về giáo dục đại học và thực trạng ĐNGV các trường đại học ở vùng Đồngbằng sông Cửu Long, trên cơ sở đó vạch ra phương hướng tăng tỷ lệ giảng viên

có trình độ tiến sĩ, giáo sư, phó giáo sư; nâng cao chất lượng và điều chỉnh cơcấu ngành của ĐNGV Tác giả đã đề xuất những giải pháp về đào tạo, bồidưỡng, đổi mới hoạt động dạy học và tăng cường nghiên cứu khoa học trong cáctrường đại học ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục“Phát triển đội ngũ giảng viên các

trường cao đẳng Giao thông vận tải trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nuớc và hội nhập quốc tế”(2015) của tác giả Nguyễn Văn Lâm đã đề xuất

các giải pháp cơ bản bao gồm: Thay đổi chính sách đãi ngộ; đa dạng hoá hìnhthức đào tạo, bồi dưỡng giáo viên [62]

Nghiên cứu “Quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng y

tế trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay” (2017), luận án tiến sĩ Quản lý giáo

dục của tác giả Bùi Văn Tuấn khẳng định vai trò quan trọng của ĐNGV là lựclượng nòng cốt có ý nghĩa quyết định đến việc bảo đảm chất lượng GD&ĐT; tácgiả đã khái quát tương đối toàn diện các nội dung quản lý phát triển ĐNGV ởcác trường cao đẳng y tế; chỉ ra các nhân tố tác động đến quản lý phát triểnĐNGV ở các trường cao đẳng y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội; đề xuất 5 biệnpháp quản lý phát triển ĐNGV ở các trường cao đẳng y tế trên địa bàn thành phố

Hà Nội hiện nay [95]

Nghiên cứu dưới góc độ chính sách công, luận án tiến sĩ “Chính sách

phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học công lập ở Việt Nam” (2017),

tác giả Vũ Đức Lễ chỉ rõ, chính sách phát triển ĐNGV đại học công lập doTrung ương ban hành, là những quy định, định hướng, khuyến khích thực hiệncủa nhà nước để giải quyết những vấn đề phát sinh có liên quan đến ĐNGV (vềcông tác quy hoạch, thu hút, tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng,đãi ngộ, tôn vinh ĐNGV), được thực hiện trong khoảng thời hạn nhất định,nhằm thúc đẩy sự phát triển về quy mô, chất lượng, cơ cấu… của ĐNGV đại họctrước trước mắt và lâu dài [63].

Tác giả Nguyễn Bá Minh (2011) trong bài viết “Phát triển đội ngũ giáo viên từ phương diện nhà trường” đã khẳng định: Nhà giáo có vai trò quan trọng

nhất, trực tiếp quyết định chất lượng giáo dục Muốn phát triển sự nghiệp giáo dụcthì việc đầu tiên cần làm là xây dựng đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, đồng bộ về

cơ cấu đảm bảo yêu cầu về chất lượng Theo tác giả, trên phương diện QLGD, theotác giả cần thực hiện tốt các giải pháp: Xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ giáoviên nhà trường; Lãnh đạo và hỗ trợ giáo viên phát triển chuyên môn và nhân cách;thu hút giáo viên có chất lượng về trường; tạo động lực cho giáo viên [69]

Bài viết về “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu

đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo” (2014) của tác giả Nguyễn Xuân

Tề đã khẳng định, đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục là “nguồn nhân lực củanguồn nhân lực”, vấn đề nhà giáo và CBQL luôn là mối quan tâm hàng đầu của cáccấp lãnh đạo, các cấp quản lý ngành giáo dục Để phát triển đội ngũ này, cần phải

có các hệ giải pháp đồng bộ: tuyển chọn, đào tạo, sử dụng, bồi dưỡng, cơ chế chínhsách Trong các giải pháp trên thì giải pháp về đào tạo, bồi dưỡng có tính căn bản,lâu dài, giải pháp về cơ chế chính sách có tính cấp thiết [81]

Tác giả Nguyễn Đức Vinh, trong bài viết “Giải pháp nâng cao chất lượng

đội ngũ giáo viên thông qua công tác bồi dưỡng và tổ chức hoạt động giáo dục”(2015) đã khái quát các nội dung bồi dưỡng phát triển chất lượng đội ngũ

giáo viên Đồng thời, đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáoviên thông qua tập huấn chuyên môn, bồi dưỡng chính trị hè, tập huấn chuyên

đề, hội thảo, sinh hoạt chuyên môn trường, cụm trường, thăm lớp dự giờ, tổ chứcthi chọn giáo viên dạy giỏi các cấp Nâng cao vai trò của tổ chuyên môn trongcông tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên, các thành viên trong tổ [106].

Trong bài viết “Phát triển năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý

giáo dục đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực quản lý giáo dục”(2015) tác giả Phạm Xuân Hùng cho rằng, giảng viên, CBQL giáo dục trong

các cơ sở giáo dục Việt Nam có vai trò vừa là nhà giáo dục, nhà sư phạm, nhàkhoa học, vừa là chuyên gia - thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực khoahọc QLGD Theo tác giả, trong bối cảnh hội nhập, bài toán “đổi mới cơ chếQLGD, phát triển đội ngũ giáo viên và CBQL là khâu then chốt ” Trong đó, tácgiả nhấn mạnh đến phát triển năng lực của giảng viên, CBQL giáo dục đáp ứngyêu cầu đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực QLGD đến năm 2020 [52]

Đề cập đến phát triển ĐNGV giảng dạy các môn lý luận, tác giả Lưu Kiếm

Thanh, trong bài viết “Xây dựng đội ngũ giảng viên lý luận chính trị và quản lý

nhà nước”(2019) đã xác định, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức là một nội

dung quan trọng trong công tác cán bộ Trong thực hiện nhiệm vụ này, năng lực,trình độ, nhiệt huyết của ĐNGV lý luận chính trị và quản lý nhà nước có vai trò rấtquan trọng Do đó, ĐNGV luôn cần được đào tạo chính quy và thường xuyên đượcbồi dưỡng kiến thức và năng lực, để không ngừng nâng cao kiến thức và trình độđáp ứng với đòi hỏi ngày càng cao của bản thân hoạt động đặc thù này [82]

1.1.2 Những công trình nghiên cứu có liên quan đến phát triển đội ngũ nhà giáo ở nhà trường quân đội

Nhận thức về tầm quan trọng của đội ngũ nhà giáo, giảng viên trong thực hiện,hoàn thành mục tiêu yêu cầu, đào tạo, xây dựng Nhà trường Quân đội vững mạnh,đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, góp phần thực hiện Chiến lược pháttriển GD&ĐT trong quân đội giai đoạn 2011 - 2020 Đã có nhiều công trình khoahọc nghiên cứu về đào tạo, bồi dưỡng, phát triển ĐNGV quân đội

Đề tài cấp bộ “Nâng cao chất lượng quản lý giáo dục - đào tạo trong các

học viện, trường sĩ quan quân đội, đáp ứng yêu cầu mới” (2005) [68] do tác giả

Vũ Quang Lộc làm chủ nhiệm, đã luận giải làm rõ một số vấn đề lý luận và thựctiễn nâng cao chất lượng QLGD ở các học viện, nhà trường trong quân đội Dướigóc độ khoa học QLGD, đề tài đã phân tích làm rõ: nâng cao chất lượng ĐNGV

là một trong những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng QLGD đào tạo trongcác học viện, trường sĩ quan quân đội Đồng thời, phải tập trung sức nâng caotrình độ học vấn, kinh nghiệm thực tiễn và phương pháp sư phạm đáp ứng yêucầu giảng dạy Thực hiện chuẩn hoá ĐNGV và tổ chức đào tạo, bồi dưỡngĐNGV theo chức danh quy định Biên chế hợp lý ĐNGV; nghiên cứu bổ sungchính sách đối với giảng viên [68]

Trong nghiên cứu đề tài cấp ngành “Một số giải pháp bồi dưỡng, nâng cao

chất lượng đội ngũ nhà giáo Trường Sĩ quan Pháo binh đáp ứng yêu cầu nhiệm

vụ trong tình hình mới”, do Trần Quyết Tiến chủ nhiệm (2013) Các tác giả đã

phân tích, làm rõ tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn phải bồi dưỡng, nâng caochất lượng đội ngũ nhà giáo Trường Sĩ quan Pháo binh trước yêu cầu nhiệm vụxây dựng Nhà trường trong tình hình mới Trên cơ sở đánh giá, làm rõ thực trạng,nguyên nhân các tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp khá đồng bộ, toàn diện, cótính khả thi để bồi dưỡng, nâng cao chất lượng ĐNGV ở Trường Sĩ quan Pháobinh Trong đó nhấn mạnh: “Quản lý, nắm chắc chất lượng ĐNGV để xác địnhcác biện pháp bồi dưỡng, nâng cao chất lượng phù hợp, đảm bảo hiệu quả” [91]

Tác giả Nguyễn Đức Độ và các cộng sự, trong đề tài khoa học cấp ngành

“Nghiên cứu, nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học của đội ngũ giảng viên khoa học xã hội nhân văn ở các học viện, trường quân đội hiện nay” (2013) đã

khẳng định sự cần thiết và tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả hoạt độngkhoa học trong việc hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của ĐNGV khoa học xãhội nhân văn ở các học viện, nhà trường quân đội trong tình hình mới Các tácgiả đã đánh giá thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của ĐNGV khoa học

xã hội và nhân văn ở các nhà trường quân đội Đồng thời, đề xuất hệ thống cácgiải pháp cả về nhận thức và tổ chức các hoạt động nâng cao hiệu quả hoạt động

nghiên cứu khoa học của ĐNGV khoa học xã hội nhân văn trong các học viện,nhà trường quân đội.

Nghiên cứu “Bồi dưỡng phương pháp làm việc khoa học cho đội ngũ

giảng viên ở các học viện, nhà trường quân đội hiện nay theo Tư tưởng Hồ Chí Minh”, đề tài khoa học cấp ngành do tác giả Nguyễn Mạnh Hùng làm chủ nhiệm

(2013) đã phân tích, làm rõ vị trí, vai trò quan trọng của ĐNGV ở các học viện,nhà trường quân đội trước yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinhnhuệ, từng bước hiện đại hiện nay Các tác giả nêu rõ phải “Bồi dưỡng phươngpháp làm việc khoa học cho ĐNGV, đảm bảo cho đội ngũ bắt nhịp, hoàn thànhtốt chức trách, nhiệm vụ được giao” [51] và xem đây là yêu cầu, biện pháp quantrọng, trực tiếp xây dựng ĐNGV ở các nhà trường quân đội vững mạnh, ngangtầm nhiệm vụ,

Đề tài cấp ngành “Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho đội ngũ giảng viên

Công tác đảng, công tác chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội”[61]

do tác giả Nguyễn Hoàng Lân làm chủ nhiệm (2015) trong công trình đã nhấnmạnh vai trò của ĐNGV công tác đảng, công tác chính trị ở các học viện, trường

sĩ quan quân đội trong nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của các nhà trường

và góp phần xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị Các tác giả đã tập trung

đi sâu làm rõ sự cần thiết bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng sư phạm cho đội ngũ này;đảm bảo cho ĐNGV công tác đảng, công tác chính trị hoàn thành tốt chức trách,nhiệm vụ được giao Bám sát tiêu chí, đề tài đã đánh giá làm rõ thực trạng kỹnăng sư phạm của ĐNGV công tác đảng, công tác chính trị ở các Nhà trườngquân đội Các tác giả đề xuất bộ giải pháp bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng sư phạmcho ĐNGV công tác đảng, công tác chính trị ở các Nhà trường quân đội

Tác giả Nguyễn Tuấn Hải nghiên cứu đề tài cấp ngành “Bồi dưỡng nâng cao

chất lượng đội ngũ giảng viên Học viện Phòng không - Không quân” (2015) đã phân

tích, làm rõ sự phát triển mới về nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện Phòngkhông - Không quân trước yêu cầu đi thẳng lên hiện đại của Quân chủng Trên cơ sở

đó, các tác giả đã khẳng định vị trí, vai trò và sự cần thiết bồi dưỡng nâng cao chấtlượng ĐNGV của Học viện trong tình hình mới Bên cạnh đó, đề tài đã đi sâu đánhgiá làm rõ thực trạng chất lượng ĐNGV của Học viện, chỉ rõ những tồn tại, hạn chếcủa đội ngũ và nguyên nhân Từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượngĐNGV cả về trình độ, năng lực sư phạm, phương pháp, tác phong công tác, đảm bảođáp ứng ngang tầm nhiệm vụ, góp phần hoàn thành mục tiêu, yêu cầu giáo dục, đàotạo, xây dựng Học viện vững mạnh toàn diện [39].

Nghiên cứu “Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên các

trường sĩ quan quân đội”, đề tài cấp ngành của tác giả Nguyễn Văn Thái (2016)

đã khẳng định tầm quan trọng của ĐNGV trong nâng cao chất lượng giáo dục,đào tạo và xây dựng các trường sĩ quan quân đội vững mạnh trước đòi hỏi củatình hình, nhiệm vụ hiện nay Đề tài đã đi sâu làm rõ vị trí, vai trò, yêu cầu xâydựng ĐNGV; làm rõ những ưu điểm, hạn chế, tồn tại về chất lượng ĐNGV cáctrường sĩ quan quân đội Trên cơ sở đó, đề xuất bộ giải pháp từ nâng cao nhậnthức, trách nhiệm; làm tốt công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, quản lý, sửdụng; đổi mới, nâng cao chế độ đãi ngộ, chính sách, môi trường công tác nhằmxây dựng ĐNGV các trường sĩ quan quân đội có số lượng hợp lý, chất lượng caođáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của các nhà trường quân đội tronggiai đoạn hiện nay [89]

Trong đề tài khoa học cấp ngành “Biện pháp nâng cao chất lượng dạy

học chuyên ngành Tên lửa tại Trường Sĩ quan Pháo binh” (2017), tác giả

Nguyễn Đình Lanh đã đi sâu phân tích, làm rõ sự cần thiết phải tập trung nângcao chất lương dạy học chuyên ngành tên lửa tại Trường Sĩ quan Pháo binhnhằm đảm bảo nâng cao trình độ đội ngũ sĩ quan ngành tên lửa góp phần nângcao khả năng sẵn sàng chiến đấu của Quân đội, không để đất nước bị bất ngờtrong mọi tình hướng Để tài đã đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng hoạtđộng này, trong đó nhấn mạnh giải pháp “xây dựng và phát huy vai trò ĐNGV”trong tham gia vào các khâu, các bước nâng cao chất lượng dạy học chuyênngành tên lửa của Nhà trường [60]

Theo nghiên cứu đề tài khoa học cấp ngành của tác giả Nguyễn Thị Tĩnh

“Nâng cao năng lực sư phạm của đội ngũ giảng viên trẻ Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật quân đội” (2017), ĐNGV trẻ có vai trò quan trọng trong góp phần

hoàn thành mục tiêu, yêu cầu giáo dục, đào tạo của Trường Đại học Văn hóa Nghệthuật quân đội Trên cơ sở luận giải, phân tích làm rõ thực trạng, yêu cầu nâng caonăng lực sư phạm của ĐNGV trẻ trước yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục, đào tạo củaNhà trường đang ngày càng phát triển Đề tài đã đề xuất bộ giải pháp nâng caonăng lực sư phạm của ĐNGV trẻ cả về nhận thức, trách nhiệm; đề cao tự học, tựbồi dưỡng và phát huy vai trò của đảng ủy, chỉ huy khoa giáo viên [90]

Một trong những nội dung đã được phân tích, khẳng định trong đề tài

khoa học cấp ngành của tác giả Trần Ngọc Thanh (2018) “Đào tạo bồi dưỡng

đội ngũ nhà giáo quân đội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”[83]

đó là vị trí, vai trò quan trọng của công tác giáo dục, đào tạo trong xây dựngQuân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại và đưa một sốquân chủng, lực lượng tiến thẳng lên hiện đại Đề tài đã chỉ rõ, đào tạo, bồidưỡng đội ngũ nhà giáo quân đội là vấn đề cốt lõi, một trọng tâm, then chốttrong nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo trong Quân đội Từ đó, làm rõthực trạng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo quân đội trong thời gian qua

và đề xuất các biện pháp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực đảmbảo đáp ứng sự phát triển của tình hình, nhiệm vụ xây dựng Quân đội, bảo vệ

Tổ quốc đang ngày càng phát triển

Tác giả Phạm Đức Tú trong bài viết “Thực trạng và giải pháp kiện toàn, phát

triển đội ngũ nhà giáo quân đội” (2009), đã đánh giá thực trạng đội ngũ nhà giáo

quân đội, tác giả đã đề xuất các giải pháp kiện toàn, phát triển đội ngũ nhà giáo Quân

đội về số lượng, cơ cấu, phẩm chất, năng lực, phong cách, văn hóa sư phạm [94]

Khi bàn về phát triển đội ngũ giáo viên trong thời kỳ đẩy mạnh công

nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, tác giả Trần Kiểm (2013), trong bài viết “Đổi

mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong nhà trường quân đội hiện nay”

[56] của đã nhấn mạnh: muốn phát triển đội ngũ giáo viên phải xác định được

trình độ hiện có của đội ngũ người thầy giáo trong tương lai; yêu cầu đặt ra cho

sự phát triển đội ngũ giáo viên trong thời kỳ mới trở thành những thách thứckhông nhỏ Việc vượt qua những thách thức đó, đến lượt nó trở thành nhân tốquyết định chất lượng giáo dục theo yêu cầu xã hội Việc đầu tư phát triển độingũ giáo viên là trách nhiệm của Nhà nước và toàn xã hội, trong đó Nhà nướcgiữ vai trò chủ đạo

Bài viết “Đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giảng viên trong các nhà

trường quân đội dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội XII của Đảng” (2016) của tác

giả Nguyễn Vĩnh Thắng đã chỉ ra yêu cầu “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộcác yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo” phải phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứngyêu cầu đổi mới GD&ĐT Theo đó, “Phát triển đội ngũ nhà giáo, ĐNGV trongcác nhà trường quân đội phải được thể hiện ở tất cả các khâu, các bước của quytrình đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng ĐNGV,… đào tạo bồi dưỡng và sử dụng nhưthế nào sẽ quy định số lượng, chất lượng và cơ cấu của ĐNGV như thế ấy Đàotạo, bồi dưỡng và sử dụng ĐNGV trong nhà trường quân đội không chỉ trực tiếpquyết định đến số lượng, chất lượng, cơ cấu của ĐNGV, mà điều quan trọng hơn

là nó sẽ quyết định đến chất lượng giáo dục, đào tạo trong các nhà trường quânđội” [86, tr.54]

Nghiên cứu về “Phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu đổi mới

toàn diện giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị hiện nay” (2016), bài viết của tác

giả Đỗ Duy Môn đã nêu lên những thành tựu đạt được trong phát triển ĐNGV ởHọc viện Chính trị đủ về số lượng; cơ cấu bảo đảm tính hợp lý; bồi dưỡng pháttriển kiến thức, năng lực được coi trọng; vì thế, ĐNGV của Học viện có trình độchuyên môn cao, phẩm chất chính trị, đạo đức được rèn luyện thường xuyên, cơbản đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục, đào tạo của Học viện và Quânđội Tuy nhiên, tác giả cũng chỉ ra những bất cập, hạn chế về chất lượng, về quyhoạch, kế hoạch phát triển, bồi dưỡng ĐNGV bảo đảm tính kế tiếp và chuyên giađầu ngành Trên cơ sở chỉ ra những những trương, chỉ tiêu được xác định trong

Nghị quyết đại hội đại biểu Đảng bộ Học viện lần thứ XV, tác giả đề xuất các giảipháp cơ bản về: Công tác quy hoạch tạo nguồn, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡngĐNGV về nghiệp vụ sư phạm, trình độ chuyên môn, chức danh chỉ huy; bảo đảmtính kế thừa và phát triển đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu độ tuổi, chuyên ngành

và nâng cao chất lượng ĐNGV đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay [70]

Trong bài viết “Phát triển đội ngũ nhà giáo trong quân đội đáp ứng yêu

cầu đổi mới giáo dục, đào tạo theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII của Đảng”

(2016), tác giả Nguyễn Xuân Tú đã xác định, để phát triển đội ngũ nhà giáo quânđội phải thực hiện có hiệu quả các giải pháp cơ bản như: Phát triển đội ngũ nhàgiáo đảm bảo về số lượng, chất lượng đáp ứng yêu cầu đổi mới GD&ĐT; chăm

lo bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực, phương pháp, tác phong sư phạm củađội ngũ nhà giáo; tạo môi trường thuận lợi cho đội ngũ nhà giáo học tập, nghiêncứu, phát triển kỹ năng nghề nghiệp; thực hiện tốt chính sách đãi ngộ, chăm lonâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đội ngũ nhà giáo [93, tr.80-84]

Một trong những nội dung được thể hiện trong bài viết “Học viện Phòng

không - Không quân xây dựng đội ngũ giảng viên chất lượng cao”(2018), tác giả

Hà Xuân Trường cho rằng, để hoàn thành những mục tiêu, yêu cầu đặt ra phải

“tiến hành rà soát, đánh giá đúng thực trạng số lượng, chất lượng ĐNGV; đẩymạnh thực hiện quy hoạch, kế hoạch kiện toàn, xây dựng, phát triển ĐNGV, đảmbảo đồng bộ, cân đối về cơ cấu, độ tuổi, chuyên ngành, có chất lượng cao, tâmhuyết với nghề nghiệp”[103], đồng thời phải tiến hành đồng bộ các biện pháp đểxây dựng ĐNGV chất lượng cao của Học viện

Trong bài viết “Công tác giáo dục, đào tạo gắn với thực tiễn huấn luyện,

sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu trong các nhà trường quân đội hiện nay”(2018)

[53] tác giả Phạm Hồng Hương khẳng định “Công tác giáo dục, đào tạo trongcác Nhà trường Quân đội gắn với thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu vàchiến đấu là một trong những quan điểm, nguyên tắc xuyên suốt trong công táclãnh đạo của Đảng, Quân ủy Trung ương và Thủ trưởng Bộ quốc phòng góp

phần quan trọng nâng cao sức mạnh chiến đấu của Quân đội đáp ứng yêu cầunhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”, và chỉ rõ: để nângcao chất lượng công tác giáo dục, đào tạo của các Nhà trường Quân đội cần thiếtphải “chuẩn hóa, phát triển, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo”, xem đây lànội dung, biện pháp quan trọng, quyết định.

Tác giả Nguyễn Văn Bạo trong bài viết “Học viện Chính trị xây dựng đội

ngũ cán bộ, giảng viên ngang tầm nhiệm vụ” (2018) đã nhấn mạnh đến việc xác

định đúng, trúng các biện pháp xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên của Họcviện ngang tầm nhiệm vụ Trong đó tác giả nhấn mạnh đến sự cần thiết phải

“tích cực đổi mới công tác quản lý, quy hoạch, đánh giá, sử dụng cán bộ, giảngviên”; “tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên đủ về số lượng, có cơ cấuhợp lý và từng bước chuẩn hóa tiêu chí”; “tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nângcao chất lượng toàn diện của đội ngũ cán bộ, giảng viên” [10]

Để nắm bắt được những thời cơ mà cuộc cách mạng công nghiệp 4.0mang lại, hiện thực hóa những mục tiêu, định hướng nhằm đáp ứng yêu cầu hiệnđại hóa hệ thống thông tin liên lạc quân sự, xây dựng Trường Sĩ quan Thông tin

vững mạnh toàn diện, trong bài viết “Xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên đáp

ứng yêu cầu giáo dục, đào tạo trước tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư ở Trường Sĩ quan Thông tin”(2018), tác giả Tống Hùng Dũng chỉ rõ

“phải làm tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực toàn diện đội ngũcán bộ, giảng viên”; chú trọng “phát triển ĐNGV toàn diện cả về số lượng, chấtlượng” [26]

Nội dung bài viết “Bồi dưỡng, phát triển đạo đức nghề nghiệp của Nhà

giáo trong các nhà trường quân đội”(2018) của tác giả Nguyễn Văn Chính [22]

đã nêu bật vai trò của đội ngũ nhà giáo ở các nhà trường quân đội trước yêu cầuxây dựng Quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, từ đóchỉ rõ: phải tăng cường bồi dưỡng, phát triển đạo đức nghề nghiệp, xem đây làbiện pháp quan trọng để phát triển đội ngũ nhà giáo quân đội ngang tầm nhiệm

vụ trong tình hình hiện nay Đồng thời, đề xuất một số nội dung, biện pháp đểhình thành và phát triển đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhà giáo quân đội.

Tóm lại, đã có nhiều những công trình nghiên cứu lý luận và thực tiễn vềphát triển đội ngũ nhà giáo nói chung, đội ngũ nhà giáo quân đội nói riêng ở cácphạm vi, đối tượng khác nhau; tuy nhiên, chưa có công trình khoa học chuyênsâu nghiên cứu về phát triển ĐNGV các môn KHQS Kết quả tổng quan trên đây

là cơ sở để tiếp thu, kế thừa trong nghiên cứu phát triển ĐNGV các môn KHQS

ở trường sĩ quan quân đội hiện nay tránh trùng lặp với các công trình khoa học

đã công bố

1.2 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình

đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết

1.2.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố

Trên cơ sở tổng quan các công trình nghiên cứu ở nước ngoài và trongnước có liên quan đến phát triển ĐNGV các môn KHQS ở nhà trường quân đội

có thể rút ra một số nhận xét như sau:

Một là, các nhà khoa học đều khẳng định nhà giáo giữ vị trí, vai trò quyết

định sự phát sự nghiệp GD&ĐT của quốc gia và trong từng cơ sở giáo dục Cácnghiên cứu đều khẳng định: phát triển đội ngũ nhà giáo là một nhiệm vụ thườngxuyên, quan trọng trong quản lý, phát triển nguồn nhân lực giáo dục

Hai là, các công trình nghiên cứu đều khẳng định mối liên hệ giữa số

lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhà giáo với sự phát triển giáo dục và chấtlượng giáo dục của từng nhà trường, cũng như của nền giáo dục Đối với điềukiện, hoàn cảnh của từng quốc gia, từng bậc học, từng cơ sở đào tạo, nội dung vàgiải pháp phát triển đội ngũ nhà giáo có những điểm khác nhau nhất định, nhưngđều hướng đến đảm bảo đủ số lượng, với cơ cấu đội ngũ giáo viên hợp lý vàkhông ngừng nâng cao chất lượng, nhất là về phẩm chất, năng lực của giáo viên

Tuy nhiên, chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu phát triển đội ngũ cán

bộ, giảng viên các bộ môn KHQS ở nhà trường quân đội đầy đủ và có hệ thống

Ba là, xét về tổng quát, hầu hết các công trình trên luận bàn về vị trí, vai

trò, chức năng và hoạt động cơ bản của đội ngũ nhà giáo Phân tích, luận giảiyêu cầu về năng lực, phong cách sư phạm; những yêu cầu về phẩm chất chínhtrị, đạo đức của nhà giáo; những vấn đề cơ bản về quản lý, xây dựng, phát triểnđội ngũ nhà giáo; xác định những giải pháp xây dựng, quản lý, chuẩn hoá nhằmphát triển ĐNGV phù hợp với đặc điểm tổ chức và nhiệm vụ giáo dục, đào tạocủa từng trường cao đẳng, đại học

Đáng chú ý, dưới góc độ của khoa học QLGD, một số đề tài nghiên cứuxây dựng, bồi dưỡng, phát triển ĐNGV trong các nhà trường quân đội gắn vớinhiệm vụ của từng cơ sở đào tạo

Bốn là, với phạm vi ở các nhà trường quân đội, tuy tiếp cận vấn đề nghiên

cứu khác nhau, nhưng các công trình nghiên cứu trên đã nghiên cứu cơ sở lý luận

và thực tiễn phát triển ĐNGV ở các nhà trường quân đội Đã có một số công trìnhnghiên cứu về xây dựng, phát triển ĐNGV nói chung và ĐNGV ở các học viện,nhà trường sĩ quan trong quân đội nói riêng Tuy mỗi công trình nghiên cứu có đốitượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu khác nhau, nhưng đều thống nhất cho rằng,giảng viên trong các nhà trường quân đội phải là những người mẫu mực về phẩmchất chính trị, đạo đức cách mạng, giỏi về chuyên môn, có văn hoá sư phạm Các

đề tài đều thống nhất cần phải tiếp tục đổi mới công tác đào tạo, kiện toàn hệthống nhà trường quân đội, coi đó là những giải pháp cơ bản để phát triển ĐNGVquân đội đáp ứng yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới

Năm là, về các biện pháp phát triển ĐNGV ở các nhà trường quân đội,

trên cơ sở luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn, các đề tài đều xác địnhphải quán triệt quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc, nội dung phát triển; kết hợpchặt chẽ phát triển ĐNGV với phát triển nguồn nhân lực giáo dục để xác địnhphương hướng, mục tiêu, giải pháp phát triển ĐNGV đủ về số lượng, hợp lý về

cơ cấu, với yêu cầu chất lượng ngày càng cao để đáp ứng nhiệm vụ GD&ĐT củatừng trường, cũng như phát triển sự nghiệp GD&ĐT của quân đội và quốc gia.Các nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp cơ bản phát triển ĐNGV ở các nhàtrường quân đội đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện sự nghiệp GD&ĐTcủa quốc gia và quân đội trong thời kỳ mới.

Sáu là, kết quả nghiên cứu của các đề tài đã cung cấp cơ sở khoa học cho

việc xác định các chủ trương, giải pháp phát triển ĐNGV của các nhà trườngquân đội nói chung và giảng viên các môn KHQS nói riêng Tuy nhiên, chưa cócông trình khoa học nào nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống về phát triểnĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội với tính chất là một công trìnhkhoa học độc lập dưới góc độ chuyên ngành QLGD

Những kết quả nghiên cứu trên đây là cơ sở để kế thừa, phát triển tronggiải quyết vấn đề nghiên cứu “Phát triển ĐNGV các bộ môn KHQS ở trường sĩquan quân đội hiện nay” Vì vậy, đề tài luận án không trùng lặp với các côngtrình khoa học, luận văn, luận án đã công bố

1.2.2 Những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết

Từ những khái quát trên đây cho thấy những vấn đề chủ yếu đang đặt ra

để luận án tiếp tục nghiên cứu giải quyết như sau:

Thứ nhất, làm rõ nội dung, tính đặc thù trong phát triển ĐNGV nói chung, phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội

Trong các trường sĩ quan quân đội, ĐNGV đa dạng về tuổi đời, chuyênngành; ngoài tiêu chuẩn chung; mỗi chuyên ngành đòi hỏi giảng viên cần cónhững tiêu chí, tiêu chuẩn đặc thù Vì thế làm rõ mục tiêu, nội dung phát triểnĐNGV các bộ môn KHQS ở nhà trường quân đội; mối quan hệ giữa phát triểnĐNGV các môn KHQS nói riêng với ĐNGV nói chung Đồng thời, phân tíchlàm rõ những đặc điểm ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội.Những nội dung phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội thểhiện ở các khâu: tạo nguồn, đào tạo, tuyển dụng, bồi dưỡng, chuẩn hóa theo chức

danh nghề nghiệp sẽ có tác dụng định hướng cho nghiên cứu thực trạng pháttriển đội ngũ này ở các trường sĩ quan quân đội.

Thứ hai, phân tích, đánh giá đúng thực trạng phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội

Theo quan điểm tiếp cận hệ thống, việc phân tích, luận giải lảm rõ thựctrạng ĐNGV các môn KHQS và thực trạng phát triển ĐNGV các môn KHQS rút

ra những kinh nghiệm trong phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quanquân đội trước yêu cầu, nhiệm vụ của tình hình mới có ý nghĩa trực tiếp, quantrọng trong xác định các biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩquan quân đội hiện nay

Thứ ba, xác định các biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội

Mặc dù các công trình đã công bố có đề cập đến nhiều biện pháp khác nhau

để phát triển đội ngũ nhà giáo ở các đối tượng, phạm vi nghiên cứu khác nhau,song các biện pháp đó chưa đề cập toàn diện các khía cạnh của phát triển đội ngũ

và chưa mang tính đặc thù cho phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quanquân đội Trước yêu cầu, nhiệm vụ của tình hình mới cũng như Chiến lược pháttriển giáo dục 2011 - 2020 của Chính phủ và Chiến lược phát triển GD&ĐT trongquân đội giai đoạn 2011 - 2020 đang đòi hỏi và tạo điều kiện cho sự phát triển độingũ nhà giáo nói chung, giảng viên các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội nóiriêng cần phải phát triển đồng bộ cả phẩm chất và năng lực Do đó, cần xác định

rõ những định hướng phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội

để từ đó đề xuất hệ thống biện pháp phát triển ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩquan quân đội vừa cấp thiết, vừa khả thi nhằm phát triển ĐNGV các môn KHQS ởtrường sĩ quan quân đội không chỉ đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu mà đặc biệtnâng cao chất lượng ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội đáp ứngyêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo của đất nước nói chung,của quân đội nói riêng Đây chính là nhiệm vụ trọng tâm, cơ bản, là tính trồi củaluận án cần nghiên cứu, nhằm không chỉ giải quyết vấn đề nghiên cứu của đề tài,

mà góp phần không nhỏ vào việc cải thiện (thay đổi) theo hướng tích cực chất

lượng ĐNGV các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội nói riêng và chất lượngđào tạo ở các nhà trường quân đội nói chung.

Kết luận chương 1

Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến phát triển đội ngũ nhàgiáo cho ta thấy bức tranh tổng thể về sự quan tâm của các nhà quản lý, nhà khoahọc đến vấn đề này Thông qua tổng quan cho thấy đây là vấn đề được các nhàkhoa học quan tâm nghiên cứu ở các đối tượng, phạm vi, cấp độ khác nhau Hầuhết các công trình nghiên cứu đề khẳng định, phát triển ĐNGV là một trongnhững nhiệm vụ quan trọng của quản lý nguồn nhân lực trong giáo dục quốc dâncũng như đối với từng cơ sở giáo dục Phát triển ĐNGV có vai trò quan trọng, lànhân tố quyết định đảm bảo chất lượng giáo dục, vì vậy trong chiến lược pháttriển giáo dục của từng quốc gia cũng như của từng cơ sở giáo dục đều xác địnhphát triển ĐNGV là khâu then chốt

Nhiều công trình nghiên cứu ở trong và ngoài nước, cùng với việc luậngiải những vấn đề bản chất, đặc điểm nhà giáo,…đều khẳng định: Phát triểnĐNGV là sự tác động có mục đích của chủ thể QLGD các cấp nhằm đảm bảo sốlượng đủ, chất lượng cao, cơ cấu hợp lý của đội ngũ và sự tăng tiến về phẩmchất, năng lực của giảng viên Để đạt được điều đó, các chủ thể quản lý phải cónhững chính sách phát triển ĐNGV, đồng thời làm tốt việc đào tạo, tuyển dụng,

tổ chức hoạt động dạy học, nghiên cứu khoa học, đánh giá, phân loại giảng viêntheo chuẩn nghề nghiệp…

Tuy nhiên, dưới góc độ nghiên cứu của khoa học QLGD, có thể thấy, chođến nay ít có công trình nghiên cứu sâu, đầy đủ và hệ thống về phát triển ĐNGVcác môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội - lĩnh vực nghề nghiệp cũng khá đặcthù Do vậy, trên cơ sở kế thừa kết quả nghiên cứu khoa học của các công trìnhkhoa học có liên quan đến hướng nghiên cứu, luận án phát triển những kết quảnghiên cứu đó vào thực tế giải quyết vấn đề phát triển ĐNGV các môn KHQS ởtrường sĩ quan quân đội hiện nay đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục, đào tạo trong tình hình mới

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN

CÁC MÔN KHOA HỌC QUÂN SỰ Ở TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI

HIỆN NAY 2.1 Những vấn đề lý luận về đội ngũ giảng viên các môn khoa học quân sự ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

2.1.1 Các môn khoa học quân sự ở trường sĩ quan quân đội

Theo Từ điển Bách khoa quân sự Việt Nam, KHQS là “Khoa học về chiếntranh, nghiên cứu tính chất, các quy luật của chiến tranh, việc chuẩn bị lực lượng

vũ trang, xây dựng quốc phòng, chuẩn bị đất nước cho chiến tranh, phương thứctiến hành chiến tranh chủ yếu là đấu tranh vũ trang và các hoạt động quân sựkhác của lực lượng vũ trang và nhân dân trong thời chiến cũng như thời bình.Nội dung và phương hướng phát triển của KHQS phụ thuộc vào đường lối, chínhsách, học thuyết quân sự, đồng thời những thành quả của KHQS lại được sửdụng khi xây dựng đường lối, chính sách, học thuyết quân sự”[17, tr.550]

Khoa học quân sự có quan hệ chặt chẽ và sử dụng thành tựu của nhiềungành khoa học khác Những bộ phận quan trọng của KHQS Việt Nam là: lý luậnchung KHQS; lý luận nghệ thuật quân sự; lý luận tổ chức, xây dựng lực lượng vũtrang; lý luận giáo dục và huấn luyện quân sự; lý luận kinh tế quân sự và hậu cầnlực lượng vũ trang; lý luận chỉ huy lực lượng vũ trang và các chuyên ngành trongcác khoa học có liên quan, phục vụ cho quân sự như lý luận trang bị, địa lý quân

sự, sư phạm quân sự, tâm lý học quân sự, một số chuyên ngành lịch sử quân sự,

Lý luận chung KHQS, nghiên cứu những nguyên lý cơ bản của KHQS,làm cơ sở cho việc phát triển đồng bộ nội dung của KHQS và liên kết các nộidung đó thành một thể thống nhất; nghiên cứu hệ thống những quy luật đấu tranh

vũ trang trong mối quan hệ với các quy luật chung của chiến tranh, đối tượng, cơcấu, phạm vi và phương pháp của KHQS, vai trò và vị trí của KHQS trong hệthống các tri thức chung về chiến tranh và quân đội

Lý luận nghệ thuật quân sự là bộ phận quan trọng nhất của KHQS, nghiêncứu quy luật và tính chất, đặc điểm của chiến tranh, xác định những nguyên tắc

và phương thức tiến hành đấu tranh vũ trang, những vấn đề lý luận cơ bản về lập

kế hoạch, chuẩn bị, thực hành và bảo đảm mọi mặt cho hoạt động tác chiến, sửdụng lực lượng vũ trang phối hợp với các lực lượng toàn dân trong sự nghiệpbảo vệ tổ quốc thời bình và thời chiến Lý luận nghệ thuật quân sự bao gồm lýluận chiến lược quân sự, lý luận nghệ thuật chiến dịch và lý luận chiến thuật

Lý luận tổ chức, xây dựng lực lượng vũ trang, nghiên cứu phương hướng,nhiệm vụ, tính chất, thành phần, cơ cấu tổ chức và trang bị cho lực lượng vũtrang, việc cân đối giữa ba thứ quân, các quân chủng, binh chủng, bộ đội chuyênmôn, giữa lực lượng thường trực và lực lượng dự bị, duy trì lực lượng vũ trangluôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu; nghiên cứu hệ thống tổ chức, huấnluyện quân dự bị, chế độ phục vụ trong lực lượng vũ trang và các vấn đề khác

Lý luận giáo dục và huấn luyện quân sự, nghiên cứu các hình thức vàphương pháp giáo dục và huấn luyện chiến sĩ, đào tạo (bổ túc) sĩ quan có phẩmchất chính trị tinh thần cao, kỹ năng quân sự và bản lĩnh chiến đấu vững vàng,hợp luyện các phân đội từ thấp đến cao, bảo đảm cho bộ đội luôn sẵn sàng chiếnđấu và có khả năng chiến đấu cao

Lý luận kinh tế quân sự và hậu cần lực lượng vũ trang, nghiên cứu nhữngyêu cầu đối với kinh tế quân sự xuất phát từ tính chất, đặc điểm của chiến tranh;các mối quan hệ giữa kinh tế quân sự, hậu cần đối với nền kinh tế đất nước, nhữngbiện pháp chuyển nền kinh tế từ thời bình sang thời chiến; tính chất, quy luật,phương thức, hình thức bảo đảm hậu cần cho lực lượng vũ trang và toàn dân đánhgiặc trong thời chiến, bảo đảm cho lực lượng vũ trang hoạt động trong thời bình

Lý luận chỉ huy lực lượng vũ trang, nghiên cứu tính quy luật, nguyên tắc

và phương pháp công tác của người chỉ huy và cơ quan về chỉ huy lực lượng vũtrang trong chuẩn bị và thực hành tác chiến, trong huấn luyện quân sự và cáchoạt động khác

Các môn khoa học là thuật ngữ để chỉ các ngành khoa học cụ thể với đốitượng, nội dung, phương pháp nghiên cứu tương đối độc lập với nhau.

Theo cách tiếp cận trên, Các môn KHQS ở trường sĩ quan quân đội là bộ

phận của chương trình đào tạo, gồm các kiến thức KHQS được cụ thể hóa thành nội dung từng môn học phù hợp với mục tiêu, yêu cầu đào tạo sĩ quan cấp phân đội trình độ đại học theo các nhóm ngành, ngành khác nhau.

Các môn KHQS được xây dựng và đang thực hiện trong đào tạo học viên

ở trường sĩ quan quân đội hiện nay bao gồm:

Nhóm các môn Chiến thuật bộ binh: Chiến thuật cá nhân, tổ chiến đấu,

tiểu đội, trung đội, đại đội, tiểu đoàn, trung đoàn, một phần sư đoàn cùng với cáchình thức chiến đấu khác nhau

Nhóm các môn Chỉ huy tham mưu: Công tác tham mưu, tác chiến điện tử,

công nghệ thông tin - sở chỉ huy, sư phạm quân sự

Nhóm các môn Hậu cần, Kỹ thuật: Quân nhu, doanh trại, xăng dầu, tài

chính, quân y, xe máy quân sự, vũ khí - đạn,…

Nhóm các môn Binh chủng: Pháo binh, tăng - thiết giáp, trinh sát, đặc

công, công binh, thông tin, hóa học, tác chiến mạng

Nhóm các môn Quân chủng: Phòng không, không quân, hải quân.

Tùy vào quy định chức năng, nhiệm vụ, mục tiêu đào tạo của mỗi nhàtrường, cơ cấu kiến thức được điều chỉnh cho phù hợp

2.1.2 Đội ngũ giảng viên các môn khoa học quân sự ở trường sĩ quan quân đội hiện nay

* Khái niệm đội ngũ giảng viên các môn khoa học quân sự ở trường sĩ quan quân đội

Theo Luật Giáo dục “Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáodục phổ thông, cơ sở giáo dục khác, giảng dạy trình độ sơ cấp, trung cấp gọi là giáoviên; nhà giáo giảng dạy từ trình độ cao đẳng trở lên gọi là giảng viên”[79, tr.56].Theo đó, nhà giáo giảng dạy ở trường sĩ quan quân đội đều được gọi là giảng viên

Nhà giáo phải đáp ứng các tiêu chuẩn: Có phẩm chất, tư tưởng, đạo đứctốt; đáp ứng chuẩn nghề nghiệp theo vị trí việc làm; có kỹ năng cập nhật, nângcao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; bảo đảm sức khỏe theo yêu cầu nghềnghiệp [79, tr.56] Đồng thời, Luật cũng xác định rõ nhiệm vụ của nhà giáo:Giảng dạy, giáo dục theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy đủ và cóchất lượng chương trình giáo dục Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, điều

lệ nhà trường, quy tắc ứng xử của nhà giáo Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dựcủa nhà giáo; tôn trọng, đối xử công bằng với người học; bảo vệ các quyền, lợiích chính đáng của người học Học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạođức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy,nêu gương tốt cho người học ”[79, tr.57]

Theo Từ điển Tiếng Việt, “Đội ngũ là tập hợp một số đông người, cùngchức năng nghề nghiệp thành một lực lượng”[73, tr.256] Trong thực tế đời sống

xã hội, thuật ngữ đội ngũ được sử dụng rộng rãi như: đội ngũ trí thức, đội ngũcán bộ, ĐNGV, Như vậy, đội ngũ như quan niệm trên là tập hợp người, hợpthành một lực lượng để thực hiện một hay nhiều chức năng xã hội, chính trị - xãhội có thể cùng nghề nghiệp, cùng chung mục đích hoạt động, liên quan tươngđối mật thiết với nhau về lợi ích

Như vậy, ĐNGV là một tập hợp người được tuyển chọn, đào tạo vềchuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, được phân công làm nhiệm vụ đào tạo từ trình

độ cao đẳng trở lên trong hệ thống nhà trường của nền giáo dục quốc dân Độingũ này có vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục, có vị thếquan trọng trong xã hội, được xã hội tôn vinh

Từ các cách tiếp cận trên cho thấy, ĐNGV các môn KHQS là tập hợp

những sĩ quan được tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, đạt chuẩn về nghiệp vụ sư phạm, cương vị chỉ huy, quản lý theo tiêu chuẩn, đảm nhiệm nghiên cứu, giảng dạy các môn KHQS cho học viên, góp phần thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung đào tạo đã xác định ở trường sĩ quan quân đội.