NUỐT CHẤT ĂN MÒN Ở TRẺ EM

1. ĐẠI CƯƠNG: - Nuốt chất ăn mòn là một vấn đề y khoa quan trọng, đặc biệt ở các nước đang phát triển (do việc giáo dục phòng ngừa cho cha mẹ chưa rộng rãi, do dụng cụ chứa không an toàn, do vật chứa thứ phát…). - Lứa tuổi thường gặp là 1-3 tuổi, trẻ nam chiếm 50-62%. Nguyên nhân ở trẻ nhỏ thường do tai nạn, trẻ vị thành niên thường do chủ ý. - Các chất thường nuốt nhầm là: sản phẩm chăm sóc cá nhân, mỹ phẩm, sản phẩm tẩy rửa… với tỷ lệ nuốt nhầm chất kiềm nhiều hơn acid.

CẬP NHẬT XỬ TRÍ BỎNG THỰC QUẢN DO HÓA

CHẤT

BS Lâm Bội Hy

Khoa Tiêu Hóa

TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Up to date 2015 Caustic esophageal injury in children

GIỚI THIỆU

• Nuốt chất ăn mòn thường gặp ở trẻ nhỏ từ 1-3 tuổi, trẻ nam chiếm 50 - 62% Nguyên nhân ở trẻ nhỏ thường do tai nạn.

• Ở trẻ em, bỏng thực quản chiếm tỉ lệ 18 - 46 % tổn thương đường tiêu hóa do nuốt chất ăn mòn.

PHÂN LOẠI HÓA CHẤT

• Chất kiềm

GIAI ĐOẠN TỔN THƯƠNG THỰC QUẢN

• CẤP : trong 1 tuần đầu tiên

• N0: tổn thương mô ban đầu là hoại tử eosinophil, sưng phồng, sung huyết

• N1-7: viêm, nghẽn mạch, bong niêm mạc

• BÁN CẤP : từ ngày 10 – ngày 21

• tạo mô hạt, thành thực quản mỏng → CCĐ nội soi dạ dày

• MẠN: sau 3 tuần

• tạo sẹo co rút, xơ

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

Chảy nước bọt, khó nuốt, đau sau x.ức, đau bụng, xuất huyết tiêu hóa

• Tổn thương đường thở: Thở rít, khàn tiếng,

• Tổn thương sâu hơn → viêm trung thất (thủng thực quản), viêm phúc mạc (thủng

dạ dày), suy hô hấp & shock

TIẾP CẬN

• Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng

• Hình ảnh học:

• XQuang ngực

• TOGD

− Không có giá trị trong giai đoạn đầu

− Chỉ định chụp để đánh giá hẹp thực quản trong giai đoạn sau

• CT scan ngực

PHÂN ĐỘ BỎNG THỰC QUẢN THEO ZARGAR

Độ 0 Niêm mạc bình thường

Độ 2 Niêm mạc vỡ vụn, xuất huyết, nốt phồng, loét nông.

Độ 3 Loét nhiều và hoại tử.

XỬ TRÍ

Dựa vào 3 yếu tố

1 Dạng hóa chất ăn mòn

2 Triệu chứng lâm sàng

3 Dấu hiệu bỏng miệng

XỬ TRÍ

• Hội chẩn TMH, ngoại khoa

• 4 KHÔNG

1. Gây nôn

2. Dùng chất trung hòa

3. Dùng chất pha loãng

4. Dùng than hoạt

• Sonde dạ dày: dưới nội soi dạ dày.

• PPI tránh loét dạ dày do stress

Nuốt chất ăn mòn

•Dấu hiệu cấp cứu ABC

• Dấu hiệu thủng thực quản, dạ dày

• Xử trí cấp cứu

• Nhập ICU

• Hội chẩn ngoại nếu nghi ngờ thủng.

• Hội chẩn Tai mũi họng đánh giá tổn thương đường thở

•Xác định đặc tính chất ăn mòn

• Tìm triệu chứng lâm sàng

• Tìm bỏng miệng

(+)

(-)

NUỐT CHẤT ĂN MÒN

Chất ăn mòn yếu

TCLS(-),

bỏng miệng(-)

Nhập khoa Tiêu

hóa

Td 24h

Xuất viện

td khó nuốt

TOGD nếu khó nuốt

Chất ăn mòn mạnh TCLS(+) hoặc bỏng miệng(+)

Nhịn ăn, KS TM, PPI

Nội soi phối hợp ngoại (12 - 72h)

Cho ăn lại

Td 24h

• Sonde dd, nuôi ăn qua sonde, KS, PPI

• Mở dd nếu độ 3/thủng

• TOGD sau 2-3 tuần hoặc khi xuất hiện khó nuốt

• Nong nếu có CĐ

• Không nội soi

• TOGD nếu khó nuốt

• Mở dd khi hẹp

Nội soi sau 3 tuần Nong (nếu có CĐ)

NV trước 72h

NV 72h- 3 tuần

NV sau

3 tuần

TCLS(-)

TCLS (+)

KẾT LUẬN

• Xử trí cấp cứu ban đầu và theo dõi sát, tránh gây nôn, dùng chất trung hòa, pha loãng, than hoạt

• Nội soi dạ dày nên thực hiện ở hầu hết BN có triệu chứng lâm sàng và bỏng miệng (trong vòng 24 – 72h)

• Tất cả BN bỏng thực quản mức độ vừa / nặng (độ 2A / 3) hoặc có khó nuốt nên được chụp TOGD từ 2 đến 3 tuần để đánh giá mức độ hẹp thực quản

Xin chân thành cảm ơn