HÀM SỐ LIÊN TỤC LÀ PHẦN KIẾN THỨC QUAN TRỌNG CỦA CHƯƠNG TRÌNH HỌC LỚP 11 ĐỂ MỞ ĐẦU CHO CHƯƠNG GIẢI TÍCH SAU NÀY .VÌ VẬY CÁC BẠN CẦN CHÚ Ý HỌC THẬT KĨ PHẦN HÀM SỐ LIÊN TỤC NÀY .SAU ĐÂY LÀ TÀI LIỆU LÝ THUYẾT HÀM SỐ LIÊN TỤC TRÊN MỘT ĐOẠN CS KÈM BÀI TẬP VÀ PHẦN ĐÁP ÁN GIÚP CÁC BẠN THAM KHẢO .
Trang 1HÀM SỐ LIÊN TỤC (B2)
I LÝ THUYẾT
Định lý:
Nếu hàm số yf x liên tục trên đoạn a b; và f a f b 0
thì tồn tại ít nhất một điểm
;
c a b sao cho f c 0.
Phát biểu cách khác:
Nếu hàm số yf x liên tục trên đoạn a b; và f a f b 0
thì phương trình f x 0 có
ít nhất một nghiệm thuộc khoảng a b; .
Ý nghĩa hình học
Nếu hàm số yf x liên tục trên đoạn a b; và f a f b 0 thì đồ thị của hàm số yf x cắt trục hoành ít nhất tại một điểm có hoành độ ca b;
VD 1. Chứng minh phương trình 2x3 6x 1 0 có ít nhất một nghiệm thuộc khoảng 2;2
Lời giải
Xét hàm số f x 2x3 6x liên tục trên 1 2;2
Ta có: f 23; f 2 5
Suy ra: f 2 f 2 0
Do đó phương trình 2x3 6x 1 0 có ít nhất một ngiệm thuộc khoảng 2;2
VD 2. Chứng minh phương trình 2x3 6x 1 0 có ít nhất 3 nghiệm thuộc khoảng 2;2
Lời giải
Xét hàm số f x 2x3 6x liên tục trên 1 2;2
Ta có: f 2 3; f 0 1;f 1 3;f 2 5
Suy ra: f 2 f 0 0;f 0 1f 0; f 1 f 2 0
Nên phương trình 2x3 6x 1 0 có ít nhất 1 ngiệm thuộc mỗi khoảng (-2;0), (0,1), (1;2)
Do đó phương trình 2x3 6x 1 0 có ít nhất 3 ngiệm thuộc khoảng 2;2
VD 3 Chứng minh phương trình sinx x luôn có nghiệm.1 0
Lời giải
Hàm số f x sinx x liên tục trên nên liên tục trên 1
3 0;
2
Ta lại có
Trang 2 0 1; 3 3 0 3 0
f f f f
nên phương trình đã cho có nghiệm trên
khoảng
3 0;
2
Vậy phương trình đã cho luôn có nghiệm
VD 4 Cho phương trình
2
x x x
Chứng minh phương trình có đúng 4 nghiệm trên khoảng 2;2
Lời giải
Xét hàm số 4 2 1
10
2
f x x x x
liên tục trên 2;2
Ta có f 2 , f 1 ,f 0 , f 1 ,f 2 là dãy đan dấu
Suy ra phương trình f x 0
có ít nhất 4 ngiệm thuộc khoảng 2;2
Mặt khác phương trình bậc 4 có tối đa bốn nghiệm
Vậy phương trình có đúng 4 nghiệm thuộc khoảng 2;2
????? Nếu hàm số yf x liên tục trên đoạn a b; và f a f b 0 thì phương trình
0
f x vô nghiệm trên khoảng a b; ?
Xét hàm số f x x2 5 Hàm số này xác định trên đoạn 3;3 và liên tục trên đó, đồng thời f 3 f 3 4.4 16 0 nhưng lại có hai nghiệm x 1 5, x 2 5 thuộc vào khoảng 3;3
liên tục trên đoạn a b; và f a f b 0 thì chưa khẳng dịnh
được phương trình f x 0 có nghiệm hay không trên khoảng a b; .
VD 5 Cho phương trình x3ax2bx c 0 1 trong đó a b c, , là các tham số thực Chứng minh
phương trình 1 có ít nhất một nghiệm với mọi a b c, , .
Lời giải
Đặt f x x3ax2bx c Ta có: Hàm số yf x
liên tục trên
Suy ra phương trình f x 0 có ít nhất một nghiệm trên khoảng x x1; 2 Suy ra phương trình
1 có ít nhất một nghiệm với mọi a b c, , .
Nhận xét: Phương trình đa thức bậc lẻ có hệ số bậc cao nhất khác 0 luôn có ít nhất 1 nghiệm.
Trang 3VD 6 Tìm tất cả các giá trị của tham số thực m sao cho phương trình sau có nghiệm:
2m2 5m2 x12017x2018 22x 3 0
Lời giải
+ Nếu 2m2 5m 2 0 thì phương trình đã cho trở thành
3
2
x x
+ Nếu 2m2 5m 2 0 phương trình đã cho là một đa thức bậc lẻ (bậc 4035) nên theo nhận xét ở
ví dụ 3, phương trình có ít nhất một nghiệm
Vậy với mọi m phương trình đã cho luôn có ít nhất một nghiệm.
Trang 4II BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
I f x liên tục trên đoạn a b; và f a f b 0 thì phương trình f x 0 có nghiệm.
II f x không liên tục trên a b; và f a f b 0 thì phương trình f x 0 vô nghiệm.
I f x liên tục trên đoạn a b; và f a f b 0 thì tồn tại ít nhất một số ca b; sao cho
0
f c .
II f x liên tục trên khoảng a b; và f a f b 0 thì tồn tại ít nhất một số ca b; sao cho f c 0.
A Chỉ I
C Cả I
và II
và II
sai
Câu 3. Cho hàm số 4x3 8x2 Phương trình 1 0 f x 0 có nghiệm thuộc khoảng nào trong các
khoảng sau đây?
Câu 4. Phương trình x5 3x23 0 có nghiệm thuộc khoảng nào
A 3; 2
B 0;1. C 2; 1
D 2;3.
Câu 5. Cho hàm số f x x31000x20,01 Phương trình f x 0 có nghiệm thuộc khoảng nào
trong các khoảng sau đây?
I 1;0 II 0;1. III 1; 2.
Câu 6. Phương trình nào dưới đây có nghiệm trong khoảng 0;1.
A 2x2 3x 4 0 B x12019 x2021 2 0
8
x x x
Chọn khẳng định đúng:
A. Phương trình 1
có đúng một nghiệm trên khoảng 2;2
B. Phương trình 1
có đúng hai nghiệm trên khoảng 2;2
C. Phương trình 1
có đúng ba nghiệm trên khoảng 2; 2
D. Phương trình 1
có đúng bốn nghiệm trên khoảng 2; 2
Câu 8. Tìm tất cả các giá trị của tham số m để phương trình 1 m x2 5 3x1 0
có nghiệm?
Câu 9. Tìm tất cả các giá trị của tham số thực m sao cho phương trình m2 5m4x52x2 1 0
có nghiệm
A m \ 1; 4 . B m ;1 4;
Trang 5
C m 1; 4 . D m
Câu 10. Tìm tất cả các giá trị của m để phương trình m2m1x42x 2 0
có nghiệm?
Câu 12. Có kết luận gì về nghiệm của phương trình m x 1 3 x 22x 3 0 ?
Câu 13. Cho hàm số x5 5x34x1 0 Trong các khẳng định sau, khẳng định nào đúng?
A Phương trình chỉ có 2 nghiệm phân biệt.
B Phương trình chỉ có 3 nghiệm phân biệt.
C Phương trình chỉ có 4 nghiệm phân biệt.
D Phương trình có đủ 5 nghiệm phân biệt.
Câu 14. Tìm tất cả các giá trị của m để phương trình m x2 42mx33x1 0 có nghiệm?
Câu 15. Có thể kết luận gì về số nghiệm của phương trình x3ax2bx c , với mọi , ,0 a b c là các tham
số thực?
Câu 16. Cho các số thực , ,a b c thỏa mãn 4 a c 8 2b và a b c Khi đó số nghiệm thực phân1
biệt của phương trình x3ax2bx c bằng0
Câu 17. Xét tất cả các tam thức bậc hai f x ax2bx c a , 0
, , ,a b c sao cho f x
có hai nghiệm thực phân biệt trong khoảng 0;1
Trong tất cả các tam thức như trên, xét tam thức thỏa mãn a nhỏ nhất Khi đó giá trị của biểu thức P a 2 2a bằng
m21x3 2m x2 2 4x m 2 1 0