1. Tính cấp thiết của đề tài Cạnh tranh có tính toàn cầu ngày càng khốc liệt, chu kỳ sống của sản phẩm mới ngày càng ngắn hơn, mức độ kỳ vọng của khách hàng ngày càng cao hơn đang đặt ra cho các doanh nghiệp những thách thức về kiểm soát và tích hợp dòng chảy hàng hóa, thông tin và tài chính một cách hiệu quả.Doanh nghiệp luôn muốn tìm cách để xóa bỏ những cản trở khả năng sinh lời, giảm chi phí, tăng thị phần và giành được đông đảo khách hàng và quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả được xem như một giải pháp tốt để nâng cao hiệu quả kinh doanh.Điều này đồng nghĩa với việc bất cứ doanh nghiệp nào xây dựng một chuỗi cung ứng nhanh nhạy, có khả năng thích nghi cao và sáng tạo sẽ giúp họ dễ dàng vượt qua đối thủ trong cuộc chiến cạnh tranh.Thêm vào đó là những tiến bộ của công nghệ thông tin, truyền thông và dịch vụ vận tải càng làm cho chuỗi cung ứng và những kỹ thuật quản lý nó phát triển không ngừng. Công ty cổ phần Trường Việt được thành lập năm 2008, là công ty chuyên thiết kế, sản xuất và kinh doanh các thiết bị trường học, đồ chơi trẻ em mang tính giáo dục cao. Sau năm năm hoạt động, Trường Việt đã mở rộng lĩnh vực kinh doanh của mình, thêm mảng thiết kế dàn dựng showroom bán hàng hội chợ, triển lãm, hội nghị, phòng trưng bày, lễ hội; tổ chức, giới thiệu và xúc tiến thương mại; thiết kế logo thương hiệu sản phẩm hàng hóa và cung ứng dịch vụ tin học, các dịch vụ liên quan đến in ấn,… Công ty đã cung ứng sản phẩm cho hơn năm mươi công ty đối tác và có hàng chục đại lý bán hàng trong cả nước. Hiện nay, Trường Việt đã trở thành một trong những nhà sản xuất và cung ứng lớn nhất cho thị trường thiết bị giáo dục và đồ chơi trẻ em bậc học mầm non với các sản phẩm được làm từ chất liệu giấy, gỗ và nhựa. Trong thời gian tới, công ty mong muốn nâng tầm vị thế của mình, tạo dựng thương hiệu trên thị trường. Tuy vậy, Công ty đang phải đối mặt với những khó khăn thách thức lớn từ trong nội bộ ngành, khi mà ngày càng có thêm nhiều công ty mới thành lập tham gia vào lĩnh vực sản xuất, cung ứng thiết bị giáo dục, trong khi đó thị trường không mở rộng mà có phần thu hẹp khi dự án phổ cấp hóa học sinh mẫu giáo 5-6 bước vào giai đoạn cuối. Thêm vào đó, do ảnh hưởng của tình hình kinh tế chung hiện nay đang gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng. Điều đó làm ảnh hưởng rất lớn đến tình hình tiêu thụ sản phẩm và kinh doanh của công ty. Mặt khác, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp công ty phải bỏ ra khá lớn, giá nguyên liệu đầu vào và giá điện tăng, các dự án sử dụng ngân sách Nhà nước đã không còn như những năm trước. Năm 2014, doanh số bán hàng của CTCP Trường Việt chỉ bằng 80% so với năm 2013. Đây là năm đầu tiên Công ty có chỉ số phát triển âm so với năm liền kề trước đó. Để có thể khắc phục được những bất cập hiện tại, Công ty cần thiết phải xây dựng và phát triển chuỗi cung ứng của mình.Chuỗi cung ứng tối ưu sẽ giúp cho mọi hoạt động của công ty được vận hành nhịp nhàng hơn, có khả năng đáp ứng khách hàng ở mức cao nhất với thời gian và chi phí thấp nhất. Đồng thời, cần thiết phải có một hệ thống thông tin được tổ chức khoa học và cập nhật thường xuyên để giúp các bộ phận phối hợp ăn ý với nhau, nhằm phản ứng nhanh nhạy với những biến động thường xuyên và liên tục của môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, cho đến nay, CTCP Trường Việt chưa xây dựng được chiến lược quản trị chuỗi cung ứng rõ ràng, sự hợp tác giữa các thành viên trong chuỗi chưa cao, sự liên kết giữa các bộ phận trong chuỗi cung ứng nội bộ chưa chặt chẽ, nên hiệu quả hoạt động của chuỗi còn hạn chế. Do đó, cùng với những thành công bước đầu, công ty cũng gặp nhiều khó khăn khi cạnh tranh với các đối thủ nội địa và nước ngoài cùng ngành. Vì vậy, việc đầu tư thực sự và có những giải pháp phù hợp nhằm nâng cao khả năng quản trị chuỗi cung ứng trở thành là vấn đề cấp bách đặt ra với Trường Việt. Bằng những kiến thức đã học, học viên chọn đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng tại công ty cổ phần Trường Việt” nhằm tìm ra trong hoạt động quản trị chuỗi cung ứng của Trường Việt những điểm mạnh cần phát huy, những hạn chế còn tồn tại, cũng như tìm ra những nguyên nhân của nó, để từ đó đề xuất những giải pháp có tính khả thi nhằm hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng của công ty. Quản trị tốt chuỗi cung ứng của mình sẽ giúp công ty giảm thiểu đáng kể chi phí và thời gian, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và cải thiện mức độ phục vụ khách hàng. 2. Mục đích nghiên cứu - Hệ thống hóa cơ sở lý luận liên quan đến hoạt động quản trị chuỗi cung ứng của doanh nghiệp. - Phân tích thực trạng Quản trị chuỗi cung ứng trong nội bộ công ty cổ phần Trường Việt, chỉ ra những điểm mạnh cần phát huy và những hạn chế còn tồn tại. - Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng nội bộ của công ty cổ phần Trường Việt. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu:Hoạt động quản trị chuỗi cung ứng. - Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu hoạt động quản trị chuỗi cung ứng trong nội bộCông ty cổ phần Trường Việt, tập trung vào hoạt động vận hành và kiểm soát kho hàng (Tổng kho tại Tựu Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội), hoạt động vận tải và hệ thống thông tin hỗ trợ trong quản trị chuỗi cung ứng thiết bị giáo dục và đồ chơi trẻ em của công ty. Số liệu, dữ liệu luận văn sử dụng để phân tích và đánh giá được thu thập từ nguồn nội bộ của công ty từ năm 2010 đến năm 2014. Một số kiến nghị đề xuất được luận văn đưa ra cho giai đoạn 2015 - 2020. 4. Phương pháp nghiên cứu - Thu thập dữ liệu: Luận văn sử dụng số liệu thứ cấp bao gồm: - Các thông tin thu thập, đúc rút từ các sách giáo trình chuyên ngành, tài liệu tham khảo, các nghiên cứu khoa học, các bài báo, bài viết liên quan đến Quản trị chuỗi cung ứng của doanh nghiệp qua sách, báo, tạp chí, internet. - Các số liệu được thu thập, thống kê phục vụ cho luận văn từ nguồn nội bộ của công ty giai đoạn 2010- 2014 bao gồm: + Cơ cấu tổ chức của công ty + Báo cáo kết quả kinh doanh từng năm giai đoạn 2010- 2014. + Chiến lược phát triển của công ty trong giai đoạn tiếp theo (2015- 2020). + Dữ liệu về hoạt động quản trị kho hàng, quản lý hàng tồn kho, hoạt động vận tải vật tư và phân phối hàng hóa. + Dữ liệu về cách thức quản lý hệ thống thông tin hỗ trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. Luận văn có thực hiện phỏng vấn cán bộ quản lý kho hàngcủa công ty tại Tựu Liệt- Hoàng Mai- Hà Nội, nhân viên kế toán, cán bộ phụ trách điều phối dịch vụ vận tải, giao nhận hàng hóa và phó giám đốc nhằm thu thập các số liệu, dữ liệu liên quan đến các hoạt động trong chuỗi cung ứng nội bộ của công ty. Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Các dữ liệu sau khi thu thập sẽ được thống kê, tổng hợp và phân tích dựa trên sự tham chiếu giữa lý luận và thực tiễn vấn đề nghiên cứu tại doanh nghiệp. Từ kết quả phân tích, luận văn đưa ra cái nhìn tổng quát về quản trị chuỗi cung ứng và thực trạng hoạt động quản trị chuỗi cung ứng nội bộ của Công ty cổ phần Trường Việt. 5. Kết cấu của luận văn Ngoài phần mở đầu, mục lục, các danh mục bảng biểu, danh mục viết tắt, danh mục tài liệu tham khảo, kết luận, thì nội dung luận văn được kết cấu gồm có 4 chương: Chương 1: Tổng quan kết quả các công trình nghiên cứu về quản trị chuỗi cung ứng Chương 2: Cơ sở lý luận về quản trị chuỗi cung ứng. Chương 3: Thực trạng quản trị chuỗi cung ứng của Công ty cổ phần Trường Việt. Chương 4: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng của Công ty cổ phần Trường Việt giai đoạn 2015- 2020.
Trang 1NGUYỄN BÍCH NGỌC
HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG
ỨNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
TRƯỜNG VIỆT
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học:
TS ĐÀO THANH TÙNG
HÀ NỘI – 2015
Trang 2Tôi xin cam đoan luận văn “Hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng của Công
ty cổ phần Trường Việt” là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi.
Các số liệu, kết quả được công bố trong luận văn là trung thực, chưa từngđược ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác
Tác giả
Nguyễn Bích Ngọc
Trang 3Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới giảng viên TS Đào Thanh Tùng vì
những lời khuyên, sự hướng dẫn, chỉ bảo cũng như sự động viên của thầy trong suốtquá trình thực hiện Luận văn này
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo trong Khoa Quản trị kinh doanh,Viện Đào tạo sau đại học,Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã điều kiện học tập vànghiên cứu tốt nhất cho tôi trong thời gian học tập tại trường, cũng như xây dựng,đóng góp ý kiến để tôi hoàn thành Luận Văn của mình
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo và các anh chị trong Công ty Cổ PhầnTrường Việt đã cung cấp số liệu, trả lời phỏng vấn và giúp đỡ tôi trong quá trìnhnghiên cứu thực trạng của Công ty
Xin chân thành cảm ơn!
Nguyễn Bích Ngọc
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ
TÓM TẮT LUẬN VĂN i
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 5
1.1 Các công trình nghiên cứu có liên quan 5
1.2 Đánh giá các nghiên cứu đã thực hiện 10
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG 12
2.1 Khái niệm chuỗi cung ứng 12
2.2 Các thành viên tham gia vào chuỗi cung ứng 13
2.3 Quản trị chuỗi cung ứng 16
2.3.1 Khái niệm Quản trị chuỗi cung ứng 16
2.3.2 Vai trò của quản trị chuỗi cung ứng 18
2.3.3 Nội dung Quản trị chuỗi cung ứng 22
2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng 32
2.4.1 Các nhân tố bên trong 32
2.4.2 Các nhân tố bênngoài 34
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN TRƯỜNG VIỆT 35
3.1 Giới thiệu về công ty cổ phần Trường Việt 35
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 35
3.1.2 Các lĩnh vực kinh doanh của công ty 36
3.1.3 Cơ cấu tổ chức của công ty 39
Trang 53.2 Thực trạng quản trị chuỗi cung ứng của CTCP Trường Việt 46
3.2.1 Cấu trúc chuỗi cung ứng của Công ty cổ phần Trường Việt 46
3.2.2.Hoạt động thiết kế và vận hành sản xuất 50
3.2.3 Quản trị kho hàng và lưu kho hàng hóa 54
3.2.4 Hoạt động vận tải 62
3.2.5 Hệ thống thông tin hỗ trợ vận hành và quản lý chuỗi cung ứng 66
3.2.6 Yếu tố địa điểm trong chuỗi cung ứng của công ty 70
3.3 Đánh giá thực trạng hoạt động quản trị chuỗi cung ứng tại công ty cổ phần Trường Việt 72
3.3.1 Những kết quả đã đạt được 72
3.3.2 Những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế 75
CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG CỦA CTCP TRƯỜNG VIỆT GIAI ĐOẠN 2015- 2020 78
4.1 Định hướng phát triển của Công ty giai đoạn năm 2015 – 2020 78
4.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động quản trị chuỗi cung ứng của công ty cổ phần Trường Việt giai đoạn 2015 - 2020 79
4.2.1 Nâng cao hiệu quả vận hành và kiểm soát các hoạt động trong chuỗi cung ứng nội bộ của công ty 79
4.2.2 Đảm bảo đội ngũ quản trị chuỗi cung ứng 84
4.2.3 Tăng cường phối hợp, hợp tác giữa các phòng ban, bộ phận chức năng trong công ty 86
4.2.4 Xây dựng và quản lý mối quan hệ hợp tác giữa Công ty với các thành viên trong chuỗi cung ứng 87
KẾT LUẬN 93
TÀI LIỆU THAM KHẢO 95
Trang 6Ký hiệu Tiếng Anh Tiếng Việt
APS Advanced planning and scheduling Hệ thống hoạch định và điều độ nâng caoCRM Customer relationship
management
Quản trị quan hệ khách hàng
CPRF Collaborative planning,
forecasting and replenishment
Kế hoạch hợp tác, dự báo và cung cấp
bổ sungEDI Electronic data interchange Trao đổi dữ liệu điện tử
EOQ Economic order quanlity Số lượng đặt hàng kinh tế
ERP Enterprise resources planning Hoạch định nguồn lực doanh nghiệpMES Manufaturing execution system Hệ thống điều hành sản xuất
RFID Radio frequency identification Nhận dạng đối tượng bằng sóng vô tuyếnTPS Transport planning system Hệ thống hoạch định vận tải
SFA Sale force automation Chương trình bán hàng tự động
SCM Supply chain management Quản trị chuỗi cung ứng
SRM Supply relationship management Quản trị quan hệ nhà cung ứng
WMS Warehouse management system Hệ thống quản trị kho hàng
Trang 7BẢNG BIỂU:
Bảng 3.1 Bảng kết quả hoạt động kinh doanh của côngty giai đoạn 2010-2014 44
Bảng 3.2 Hạch toán giá trị hàng tồn kho của công ty năm 2014 61
HÌNH VẼ: Hình 2.1 Cấu trúc chuỗi cung ứng 14
Hình 2.2 Năm yếu tố quyết định hoạt động của chuỗi cung ứng 22
Hình 2.3 Lập Lịch trình sản xuất 24
Hình 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty cổ phần Trường Việt 40
Hình 3.2 Chuỗi cung ứng TBGD và Đồ chơi trẻ emcủa CTCP Trường Việt 46 Hình 3.3 Quy trình nhập kho hàng hóa tại Tổng kho 57
Hình 3.4 Quy trình nhập kho hàng hóa tại Tổng kho 58
Hình 3.5 Quản lý thông tin vật tư, hàng hóa tại Tổng kho 60
Trang 9PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Xây dựng và quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả đang là vấn đề được cácdoanh nghiệp rất quan tâm Chuỗi cung ứng tối ưu sẽ giúp cho mọi hoạt động củadoanh nghiệp được vận hành nhịp nhàng hơn, có khả năng đáp ứng khách hàng ởmức cao nhất với thời gian và chi phí thấp nhất Đồng thời, một hệ thống thông tinđược tổ chức khoa học và cập nhật và chia sẻ thường xuyên sẽ giúp các bộ phậntrong chuỗi phối hợp ăn ý với nhau, nhằm phản ứng nhanh nhạy với những biếnđộng thường xuyên và liên tục của môi trường kinh doanh
Tuy nhiên, cho đến nay, CTCP Trường Việt chưa xây dựng được chiến lượcquản trị chuỗi cung ứng rõ ràng, sự hợp tác giữa các thành viên trong chuỗi chưacao, sự liên kết giữa các bộ phận trong chuỗi cung ứng nội bộ chưa chặt chẽ, nênhiệu quả hoạt động của chuỗi còn hạn chế Do đó, cùng với những thành công bướcđầu, công ty cũng gặp nhiều khó khăn khi cạnh tranh với các đối thủ nội địa vànước ngoài cùng ngành
Từ nhận thức vai trò của quản trị chuỗi cung ứng đối với các doanh nghiệp,cũng như thực tế thực trạng thấy được tại công ty cổ phần Trường Việt trong quá
trình nghiên cứu, học viên chọn đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng tại công ty cổ phần Trường Việt”.
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu hoạt động quản trị chuỗi cung ứng trong nội bộ Công
ty cổ phần Trường Việt, tập trung vào hoạt động vận hành và kiểm soát kho hàng(Tổng kho tại Tựu Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội), hoạt động vận tải và hệ thống
Trang 10thông tin hỗ trợ trong quản trị chuỗi cung ứng thiết bị giáo dục và đồ chơi trẻ emcủa công ty
Số liệu, dữ liệu luận văn sử dụng để phân tích và đánh giá được thu thập từnguồn nội bộ của công ty từ năm 2010 đến năm 2014 Một số giải pháp đề xuấtđược luận văn đưa ra cho giai đoạn 2015 - 2020
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập những tài liệu, báo cáo,công trình nghiên cứu có liên quan, kết hợp với những quan sát từ quy trình thực tếtại CTCP Trường Việt, các số liệu đưa ra trong luận văn được lấy từ nguồn nội bộcủa công ty và thông qua hình thức phỏng vấn
- Các dữ liệu sau khi thu thập sẽ được thống kê, tổng hợp và phân tích dựatrên sự tham chiếu giữa lý luận và thực tiễn vấn đề nghiên cứu tại doanh nghiệp
5 Kết cấu của luận văn
Nội dung luận văn được kết cấu gồm có 4 chương:
Chương 1: Tổng quan kết quả các công trình nghiên cứu về quản trị chuỗi cung ứng Chương 2: Cơ sở lý luận về quản trị chuỗi cung ứng
Chương 3: Thực trạng quản trị chuỗi cung ứng của Công ty cổ phần Trường Việt Chương 4: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng của
Công ty cổ phần Trường Việt giai đoạn 2015- 2020
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
CÓ LIÊN QUAN
Một số công trình nghiên cứu khoa học, luận văn thạc sỹ, luận án tiến sĩ đãđược thực hiện và công bố liên quan đến Chuỗi cung ứng và Quản trị chuỗi cungứng ở nước ngoài và tại Việt Nam Đặt trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhậpkinh tế diễn ra ngày càng nhanh mạnh và sâu sắc như hiện nay, những đòi hỏi vềhoàn thiện hoạt động quản trị chuỗi cung ứng ngày càng được đặt ra quan trọng hơn
Trang 11bao giờ hết Tuy nhiên, các doanh nghiệp tại Việt Nam mới chỉ dừng ở khai thácđược một vài mảng nhỏ trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Các công trình nghiên cứu đã thực hiện tiếp cận quản trị chuỗi cung ứng theonhiều chiều hướng khác nhau, cả định tính và định lượng.Các nghiên cứu này đã hệthống hóa cơ sở lý luận có liên quan đến hoạt động chuỗi cung ứng như khái niệm,vai trò, các thành viên trong chuỗi cung ứng, các nội dung của quản trị chuỗi cungứng trong từng lĩnh vực sản xuất kinh doanh Một số công trình tập trung nghiêncứu sự hợp tác trong chuỗi cung ứng, các nhân tố tác động đến sự hợp tác trongchuỗi, nhằm hướng đến những lợi ích mang lại cho các thành viên trong chuỗi Trên
cơ sở lý luận về quản trị chuỗi cung ứng, các luận án, luận văn phân tích thực trạnghoạt động quản trị chuỗi cung ứng tại một doanh nghiệp hay một ngành kinh doanh
cụ thể, đánh giá những kết quả đạt được và những hạn chế còn tồn tại để hoàn thiệnchuỗi cung ứng tại các đơn vị nghiên cứu Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ dừng ởviệc phân tích, đánh giá một vài nội dung trong quản trị chuỗi cung ứng tại mộtdoanh nghiệp hoặc một ngành cụ thể Mỗi một ngành, mỗi một doanh nghiệp lại cónhững điểm khác biệt nhất định
Đến nay, hiện chưa có nghiên cứu nào về vấn đề Quản trị chuỗi cung ứngđang được đặt ra tại công ty cổ phần Trường Việt Vì vậy đề tài này không trùng lặpvới các nghiên cứu đã công bố nêu trên
CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG
2.1 Khái niệm chuỗi cung ứng
Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các hoạt động của mọi đối tượng có liênquan đến quá trình tạo ra sản phẩm, dịch vụ cung cấp đến tay khách hàng cuối cùng
Các hoạt động của chuỗi cung ứng bắt đầu với đơn đặt hàng của khách hàng
và kết thúc khi khách hàng thanh toán đơn hàng của mình Tồn tại dòng dịchchuyển vật chất (nguyên vật liệu, bán thành phẩm, sản phẩm hoàn thiện), dòng tàichính và dòng thông tin dọc cả hai chiều của một chuỗi cung ứng
2.2 Các thành viên tham gia vào chuỗi cung ứng
Trang 12Ở hình thức đơn giản nhất, một chuỗi cung ứng sẽ bao gồm một công ty, nhàcung cấp và khách hàng của công ty đó Các thành viên chính của một chuỗi cungứng mở rộng là các nhà cung ứng nguyên vật liệu đầu vào, nhà sản xuất, nhà phânphối, các nhà bán lẻ và những người tiêu dùng cuối cùng Hỗ trợ cho các công tynày là các nhà cung cấp dịch vụ cần thiết hoạt động trong các lĩnh vực: Logistics,tài chính, nghiên cứu thị trường, thiết kế sản phẩm, công nghệ thông tin,… Mộtdoanh nghiệp có thể tham gia vào một hay nhiều chuỗi cung ứng Chuỗi cung ứngliên kết các thành viên trong mối quan hệ tương tác mật thiết với nhau.
2.3 Quản trị chuỗi cung ứng
2.3.1 Khái niệm Quản trị chuỗi cung ứng
Quản trị chuỗi cung ứng là tất cả các hoạt động liên quan đến việcphối hợphiệu quả hoạt động của nhà cung cấp, nhà sản xuất, hệ thống kho bãi và các cửahàng nhằm phân phối hàng hóa được sản xuất đến đúng địa điểm, đúng lúc và theođúng yêu cầu về chất lượng, số lượng, với mục đích giảm thiểu chi phí và độ trễtrong toàn hệ thống, trong khi vẫn thỏa mãn những yêu cầu về mức độ phục vụ
2.3.2 Vai trò của quản trị chuỗi cung ứng
Các nhà quản trị doanh nghiệp bắt đầu nhận thấy sự kết hợp chặt chẽ giữa cácdoanh nghiệp với nhau tạo nên những chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ là cần thiết
để tạo nên thành công bởi không doanh nghiệp nào có đầy đủ năng lực và nguồn lực.Quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả giúp cho các doanh nghiệp cắt giảm được khánhiều chi phí trong toàn mạng lưới và nâng cao mức dịch vụ khách hàng
Trong phạm vi nội bộ doanh nghiệp, quản trị chuỗi cung ứng nội bộ hiệu quảgiúp cho việc vận hành và quản lý mọi hoạt động sản xuất kinh doanh và cung ứngsản phẩm của công ty được thông suốt, chặt chẽ theo quy trình chuẩn, giúp loại bỏnhững lãng phí phát sinh và nâng cao hiệu suất hoạt động
2.3.3 Nội dung Quản trị chuỗi cung ứng
Các doanh nghiệp tham gia trong một chuỗi cung ứng bất kỳ đều phải đưa raquyết định, với tư cách cá nhân và tập thể, liên quan đến hoạt động của mình trongnăm lĩnh vực: Sản xuất, lưu kho, địa điểm, vận tải và thông tin
Các hoạt động trong chuỗi cung ứng đòi hỏi các quy trình quản lý làm cầu
Trang 13nối giữa các bộ phận chức năng trong một tổ chức, liên kết các nhà cung ứng, cácđối tác kinh doanh và khách hàng thuộc phạm vi hoạt động của doanh nghiêp
2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng
Luận văn dẫn ra một số các nhân tố bên trong và bên ngoài có tác động đến chuỗi cung ứng của doanh nghiệp và hiệu quả quản trị chuỗi cung ứng
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG CỦACÔNG
TY CỔ PHẦN TRƯỜNG VIỆT
3.1 Giới thiệu về Công ty cổ phần Trường Việt
Trình bày khái quát về quá trình hình thành và phát triển của Công ty cổphần Trường Việt, các lĩnh vực kinh doanh của công ty cũng như cơ cấu tổ chứccủa công ty giúp cho người đọc có cái nhìn tổng quan nhất về công ty và kết quảhoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trong những năm vừa qua
3.2 Thực trạng quản trị chuỗi cung ứng của CTCP Trường Việt
3.2.1 Cấu trúc chuỗi cung ứng của Công ty cổ phần Trường Việt
Sơ đồ hóa cấu trúc chuỗi cung ứng thiết bị giáo dục và đồ chơi trẻ em củaCông ty cổ phần Trường Việt
3.2.2.Thực trạng hoạt động sản xuất
Nghiên cứu thực trạng hoạt động sản xuất tại công ty cổ phần Trường Việt:Thực trạng hoạt động thiết kế sản phẩm, các bước lập lịch trình sản xuất và quản lýphương tiện phục vụ cho hoạt động vận hành và kiểm soát quá trình sản xuất
3.2.3 Thực trạng quản trị kho hàng và lưu kho hàng hóa
Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng quản trị kho hàng và lưu kho hànghóa, cụ thể là các hoạt động vận hành và quản lý kho hàng và hàng hóa lưu kho như
bố trí mặt bằng kho hàng, quy trình nhập kho/ xuất kho hàng hóa, vật tư, quy trìnhquản lý kho hàng và bảo quản hàng hóa lưu kho
3.2.4 Thực trạng hoạt động vận tải
Trang 14Quản trị hoạt động vận tải của công ty bao gồm các hoạt động: đóng ghépcác đơn hàng, lập lịch trình giao hàng (lựa chọn quãng đường tối ưu nhất), lựa chọnphương thức vận tải, phương tiện vận tải và tính toán chi phí vận tải, theo dõi kiểmsoát hoạt động vận tải giao nhận hàng hóa, xử lý các tình huống phát sinh, khiếu nạiliên quan đến vận tải giao nhận hàng hóa Công ty áp dụng cả hai hình thức giaohàng: giao hàng trực tiếp và giao hàng theo lộ trình định sẵn.
3.2.5 Hệ thống thông tin hỗ trợ vận hành và quản lý chuỗi cung ứng
Để vận hành và quản lý chuỗi cung ứng của mình, Trường Việt có sử dụngcác phần mềm hỗ trợ quản lý, đầu tư trang bị hệ thống máy tính có kết nối internet,mạng điện thoại, mạng nội bộ, trang web của công ty,…để phục vụ cho quá trìnhthu thập, lưu trữ và trao đổi thông tin giữa các bộ phận trong nội bộ công ty cũngnhư các đối tác bên ngoài
3.2.6 Yếu tố địa điểm trong chuỗi cung ứng của công ty
Việc lựa chọn địa điểm đặt các nhà xưởng và bố trí mặt bằng làm việc, khohàng của công ty có những ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả hoạt động sản xuấtkinh doanh cũng như sự luân chuyển của dòng vật chất (vật tư, hàng hóa) giữa cácmắt xích trong chuỗi nội bộ của công ty và với các thành viên trong chuỗi cung ứngcủa công ty
3.3 Đánh giá thực trạng hoạt động quản trị chuỗi cung ứng tại công ty cổ phần Trường Việt
Sự tăng trưởng về doanh số và lợi nhuận những năm gần đây thể hiện thànhcông bước đầu của hoạt động quản trị chuỗi cung ứng Đã có sự hợp tác, trao đổithông tin và kiểm soát các hoạt động của từng bộ phận trong chuỗi cung ứng nội bộcủa công ty, điều này giúp cho chuỗi được vận hành trôi chảy, rút ngắn được thờigian và chi phí thực hiện các đơn hàng của khách hàng
Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế cần tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện:+ Cần xây dựng một chiến lược chuỗi cung ứng rõ ràng, tăng cường mức độphối hợp giữa các bộ phận
+ Công tác dự báo nhu cầu chưa hiệu quả, chưa chuẩn hóa quy trình sản
Trang 15xuất, xử lý đơn hàng và vận chuyển phân phối hàng hóa chưa đạt được hiệu quả nhưmong muốn, còn tồn tại rất nhiều lãng phí trong quá trình vận hành, quản lý
+ Bố trí mặt bằng kho hàng, sắp xếp hàng hóa trong kho chưa hiệu quả Chấtlượng nguyên vật liệu đầu vào chưa ổn định Chi phí quản lý và vận hành kho hàng,chi phí tồn trữ cao
+ Tỷ lệ giao hàng đúng hẹn còn thấp so với mục tiêu đặt ra của công ty
CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ
CHUỖI CUNG ỨNG CỦA CTCP TRƯỜNG VIỆT
GIAI ĐOẠN 2015- 2020
4.1 Định hướng phát triển của Công ty giai đoạn năm 2015 – 2020
Luận văn dẫn ra những mục tiêu, k phát triển của công ty trong năm tới củacông ty, thể hiện rõ trong kế hoạch phát triển công ty giai đoạn 2015–2020
4.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động quản trị chuỗi cung ứng của công ty cổ phần Trường Việt giai đoạn 2015 - 2020
4.2.1 Nâng cao hiệu quả vận hành và kiểm soát các hoạt động trong chuỗi cung ứng nội bộ của công ty
Tác giả đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và quản
lý các hoạt động: sản xuất, lưu kho, vận tải và quản trị hệ thống thông tin như:
- Hoàn thiện công tác dự báo nhu cầu và lập kế hoạch sản xuất
- Xây dựng quy trình sản xuất chuẩn, có thể tham khảo và áp dụng hệ thốngsản xuất tinh gọn LEAN với những công cụ quản lý trực quan giúp cho quá trìnhsản xuất đạt được hiệu quả tối ưu
- Kiểm soát chất lượng vật tư đầu vào và sản xuất sản phẩm đầu ra
- Nâng cao năng lực của các xưởng sản xuất, đào tạo phát triển nguồn nhânlực có trình độ và chuyên môn
Trang 16- Thương lượng với các nhà cung cấp thời gian giao hàng để giảm lượnghàng hóa lưu kho Áp dụng các kỹ thuật kiểm soát tồn kho, đặt hàng theo mô hìnhhiệu quả EOQ.
- Sắp xếp các khu vực và hàng hóa trong kho một cách khoa học và hợp lýsao cho đường di chuyển của vật tư và hàng hóa qua kho là ngắn nhất, tiết kiệm thờigian và giảm thiểu các lãng phí
4.2.2 Đảm bảo đội ngũ quản lý chuỗi cung ứng
Trước hết, ban lãnh đạo công ty cần có sự quan tâm, đầu tư nhất định đếnviệc xây dựng và hoàn thiện chuỗi cung ứng Người lãnh đạo phải là người giảiquyết được các xung đột mục tiêu, lợi ích giữa các phòng ban trong chuỗi cung ứng.Cần thiết phải xây dựng mối quan hệ đoàn kết giữa các nhân viên với nhau, giữacác phòng ban, bộ phận chức năng với nhau để phối hợp công việc được tốt hơn
Tuyển dụng những nhân sự đã qua đào tạo và có kiến thức chuyên môn vềquản trị chuỗi cung ứng Công ty có thể gửi nhân viên tham gia các chương trìnhđào tạo về quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả cho doanh nghiệp
4.2.3 Tăng cường phối hợp, hợp tác giữa các phòng ban, bộ phận chức năng trong công ty
Tăng cường chia sẻ thông tin giữa các bộ phận Giảm mâu thuẫn giữa cácphòng ban, bộ phận Xác định mục tiêu cụ thể, có thể lượng hóa và không chồngchéo Giao các mục tiêu của chuỗi cho các bộ phận, trong đó trưởng các bộ phậnphải có kỹ năng và kỹ thuật cần thiết và phải chịu trách nhiệm hoàn thành mục tiêuđược giao Tăng cường chức năng quản lý, kiểm soát mọi hoạt động trong công tycủa ban lãnh đạo
4.2.4 Xây dựng và quản lý mối quan hệ hợp tác giữa Công ty với các thành viên trong chuỗi cung ứng
Tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm xây dựng và quản lý mối quan hệ vớicác nhà cung cấp nguyên vật liệu đầu vào, củng cố hoạt động của hệ thống kênhphân phối sản phẩm và các giải pháp nhằm nâng cao mức dịch vụ khách hàng
Trang 18PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Cạnh tranh có tính toàn cầu ngày càng khốc liệt, chu kỳ sống của sản phẩmmới ngày càng ngắn hơn, mức độ kỳ vọng của khách hàng ngày càng cao hơn đangđặt ra cho các doanh nghiệp những thách thức về kiểm soát và tích hợp dòng chảyhàng hóa, thông tin và tài chính một cách hiệu quả.Doanh nghiệp luôn muốn tìmcách để xóa bỏ những cản trở khả năng sinh lời, giảm chi phí, tăng thị phần vàgiành được đông đảo khách hàng và quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả được xemnhư một giải pháp tốt để nâng cao hiệu quả kinh doanh.Điều này đồng nghĩa vớiviệc bất cứ doanh nghiệp nào xây dựng một chuỗi cung ứng nhanh nhạy, có khảnăng thích nghi cao và sáng tạo sẽ giúp họ dễ dàng vượt qua đối thủ trong cuộcchiến cạnh tranh.Thêm vào đó là những tiến bộ của công nghệ thông tin, truyềnthông và dịch vụ vận tải càng làm cho chuỗi cung ứng và những kỹ thuật quản lý nóphát triển không ngừng
Công ty cổ phần Trường Việt được thành lập năm 2008, là công ty chuyênthiết kế, sản xuất và kinh doanh các thiết bị trường học, đồ chơi trẻ em mang tínhgiáo dục cao Sau năm năm hoạt động, Trường Việt đã mở rộng lĩnh vực kinh doanhcủa mình, thêm mảng thiết kế dàn dựng showroom bán hàng hội chợ, triển lãm, hộinghị, phòng trưng bày, lễ hội; tổ chức, giới thiệu và xúc tiến thương mại; thiết kếlogo thương hiệu sản phẩm hàng hóa và cung ứng dịch vụ tin học, các dịch vụ liênquan đến in ấn,… Công ty đã cung ứng sản phẩm cho hơn năm mươi công ty đối tác
và có hàng chục đại lý bán hàng trong cả nước Hiện nay, Trường Việt đã trở thànhmột trong những nhà sản xuất và cung ứng lớn nhất cho thị trường thiết bị giáo dục
và đồ chơi trẻ em bậc học mầm non với các sản phẩm được làm từ chất liệu giấy, gỗ
và nhựa Trong thời gian tới, công ty mong muốn nâng tầm vị thế của mình, tạo dựngthương hiệu trên thị trường
Tuy vậy, Công ty đang phải đối mặt với những khó khăn thách thức lớn từtrong nội bộ ngành, khi mà ngày càng có thêm nhiều công ty mới thành lập tham giavào lĩnh vực sản xuất, cung ứng thiết bị giáo dục, trong khi đó thị trường không mở
Trang 19rộng mà có phần thu hẹp khi dự án phổ cấp hóa học sinh mẫu giáo 5-6 bước vào giaiđoạn cuối Thêm vào đó, do ảnh hưởng của tình hình kinh tế chung hiện nay đang gặprất nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng Điều đó làm ảnhhưởng rất lớn đến tình hình tiêu thụ sản phẩm và kinh doanh của công ty Mặt khác,chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp công ty phải bỏ ra khá lớn, giánguyên liệu đầu vào và giá điện tăng, các dự án sử dụng ngân sách Nhà nước đãkhông còn như những năm trước Năm 2014, doanh số bán hàng của CTCP TrườngViệt chỉ bằng 80% so với năm 2013 Đây là năm đầu tiên Công ty có chỉ số phát triển
âm so với năm liền kề trước đó
Để có thể khắc phục được những bất cập hiện tại, Công ty cần thiết phải xâydựng và phát triển chuỗi cung ứng của mình.Chuỗi cung ứng tối ưu sẽ giúp cho mọihoạt động của công ty được vận hành nhịp nhàng hơn, có khả năng đáp ứng kháchhàng ở mức cao nhất với thời gian và chi phí thấp nhất Đồng thời, cần thiết phải cómột hệ thống thông tin được tổ chức khoa học và cập nhật thường xuyên để giúpcác bộ phận phối hợp ăn ý với nhau, nhằm phản ứng nhanh nhạy với những biếnđộng thường xuyên và liên tục của môi trường kinh doanh Tuy nhiên, cho đến nay,CTCP Trường Việt chưa xây dựng được chiến lược quản trị chuỗi cung ứng rõ ràng,
sự hợp tác giữa các thành viên trong chuỗi chưa cao, sự liên kết giữa các bộ phậntrong chuỗi cung ứng nội bộ chưa chặt chẽ, nên hiệu quả hoạt động của chuỗi còn hạnchế Do đó, cùng với những thành công bước đầu, công ty cũng gặp nhiều khó khănkhi cạnh tranh với các đối thủ nội địa và nước ngoài cùng ngành Vì vậy, việc đầu tưthực sự và có những giải pháp phù hợp nhằm nâng cao khả năng quản trị chuỗi cungứng trở thành là vấn đề cấp bách đặt ra với Trường Việt
Bằng những kiến thức đã học, học viên chọn đề tài nghiên cứu “Hoàn thiệnquản trị chuỗi cung ứng tại công ty cổ phần Trường Việt” nhằm tìm ra trong hoạtđộng quản trị chuỗi cung ứng của Trường Việt những điểm mạnh cần phát huy,những hạn chế còn tồn tại, cũng như tìm ra những nguyên nhân của nó, để từ đó đềxuất những giải pháp có tính khả thi nhằm hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng củacông ty Quản trị tốt chuỗi cung ứng của mình sẽ giúp công ty giảm thiểu đáng kể chi
Trang 20phí và thời gian, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và cải thiện mức
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:Hoạt động quản trị chuỗi cung ứng.
- Phạm vi nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu hoạt động quản trị chuỗi cung ứng trong nội bộCông ty
cổ phần Trường Việt, tập trung vào hoạt động vận hành và kiểm soát kho hàng(Tổng kho tại Tựu Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội), hoạt động vận tải và hệ thốngthông tin hỗ trợ trong quản trị chuỗi cung ứng thiết bị giáo dục và đồ chơi trẻ emcủa công ty
Số liệu, dữ liệu luận văn sử dụng để phân tích và đánh giá được thu thập từnguồn nội bộ của công ty từ năm 2010 đến năm 2014
Một số kiến nghị đề xuất được luận văn đưa ra cho giai đoạn 2015 - 2020
4 Phương pháp nghiên cứu
- Thu thập dữ liệu: Luận văn sử dụng số liệu thứ cấp bao gồm:
- Các thông tin thu thập, đúc rút từ các sách giáo trình chuyên ngành, tài liệutham khảo, các nghiên cứu khoa học, các bài báo, bài viết liên quan đến Quản trịchuỗi cung ứng của doanh nghiệp qua sách, báo, tạp chí, internet
- Các số liệu được thu thập, thống kê phục vụ cho luận văn từ nguồn nội bộ của công ty giai đoạn 2010- 2014 bao gồm:
+ Cơ cấu tổ chức của công ty
+ Báo cáo kết quả kinh doanh từng năm giai đoạn 2010- 2014
Trang 21+ Chiến lược phát triển của công ty trong giai đoạn tiếp theo (2015- 2020).+ Dữ liệu về hoạt động quản trị kho hàng, quản lý hàng tồn kho, hoạt độngvận tải vật tư và phân phối hàng hóa.
+ Dữ liệu về cách thức quản lý hệ thống thông tin hỗ trợ cho hoạt động sảnxuất kinh doanh của công ty
Luận văn có thực hiện phỏng vấn cán bộ quản lý kho hàngcủa công ty tạiTựu Liệt- Hoàng Mai- Hà Nội, nhân viên kế toán, cán bộ phụ trách điều phối dịch
vụ vận tải, giao nhận hàng hóa và phó giám đốc nhằm thu thập các số liệu, dữ liệuliên quan đến các hoạt động trong chuỗi cung ứng nội bộ của công ty
Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu:
Các dữ liệu sau khi thu thập sẽ được thống kê, tổng hợp và phân tích dựa trên
sự tham chiếu giữa lý luận và thực tiễn vấn đề nghiên cứu tại doanh nghiệp
Từ kết quả phân tích, luận văn đưa ra cái nhìn tổng quát về quản trị chuỗicung ứng và thực trạng hoạt động quản trị chuỗi cung ứng nội bộ của Công ty cổphần Trường Việt
5 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, mục lục, các danh mục bảng biểu, danh mục viết tắt,danh mục tài liệu tham khảo, kết luận, thì nội dung luận văn được kết cấu gồm có 4chương:
Chương 1: Tổng quan kết quả các công trình nghiên cứu về quản trị chuỗi cung ứng Chương 2: Cơ sở lý luận về quản trị chuỗi cung ứng
Chương 3: Thực trạng quản trị chuỗi cung ứng của Công ty cổ phần Trường Việt Chương 4: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng của
Công ty cổ phần Trường Việt giai đoạn 2015- 2020
Trang 22CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Các công trình nghiên cứu có liên quan
Trong quá trình tồn tại và phát triển của mọi tổ chức, cung ứng luôn là hoạtđộng không thể thiếu, đặc biệt là trong điều kiện hội nhập và toàn cầu hóa nền kinh
tế thế giới, khi mà cạnh tranh ngày càng khốc liệt thì cung ứng thực sự trở thành vũkhí sắc bén, giúp tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thương trường quốc nội
và quốc tế Để có cái nhìn toàn diện về lĩnh vực hoạt động kinh doanh mà doanhnghiệp tham gia cũng như nhằm dự đoán tốt tất cả những thay đổi có thể tác độngtốt hay xấu đến quá trình sản xuất hay cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp, từ đóđưa ra được những quyết định quản trị đúng đắn, các doanh nghiệp buộc phải quantâm đến dòng dịch chuyển của nguyên vật liệu, cách thức đáp ứng nhu cầu của nhàcung cấp, cách thức vận chuyển, bảo quản sản phẩm tới tay khách hàng,… Lýthuyết về chuỗi cung ứng được ra đời để đáp ứng những đòi hỏi đó Tuy nhiên, việcxây dựng và quản trị chuỗi cung ứng như thế nào và bằng cách nào để tiết kiệmđược chi phí, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm và tăng sức cạnh tranh đối vớicác đối thủ luôn là bài toán đặt ra cho các doanh nghiệp
Trong quá trình nghiên cứu, đọc và thu thập tài liệu, học viên nhận thấy đềtài về Chuỗi cung ứng và Quản trị chuỗi cung ứng ngày càng được nhiều nhànghiên cứu và các doanh nghiệp quan tâm Đã có một số công trình nghiên cứukhoa học, một số luận văn thạc sỹ, luận án tiến sĩ được thực hiện và công bố liênquan đến Chuỗi cung ứng và Quản trị chuỗi cung ứng như:
1 Whipple và Russel, nghiên cứu về “Xây dựng sự hợp tác chuỗi cung ứngtheo hướng tiếp cận hợp tác”, trong đó tác giả thử nghiệm các đặc điểm, yêu cầu, lợiích và các rào cản theo các tác giả giả định về hệ thống tiếp cận hợp tác và các mối
Trang 23quan hệ hợp tác khác nhau Ba cách tiếp cận hợp tác, quản lý sự kiện hợp tác vàquản lý quá trình hợp tác, tác giả đã so sánh và đối chiếu, kết quả cho thấy mỗi loạihợp tác có những lợi ích và hạn chế nhất định Để đo lường và đnhá giá mức độ hợptác của mỗi loại, tác giả của công trình nghiên cứu này đã sử dụng phương phápđịnh tính theo hướng dựa vào lý thuyết Thông qua phỏng vấn, tác giả đưa ra các giảđịnh liên quan đến sự hợp tác chuỗi cung ứng theo 3 loại: hợp tác theo quá trình,hợp tác theo sự kiện và hợp tác theo giao dịch – đây là loại hợp tác phổ biến trênthực tế [27].
2 Nguyễn Thanh Tùng (2015), Luận án tiến sỹ, Học viện Khoa học xã hội,
“Phát triển tích hợp chuỗi cung ứng và hậu cần cảng container khu vực thành
phố Hồ Chí Minh giai đoạn đến năm 2030” Phát triển chuỗi cung ứng và hậu
cần cảng container là xu hướng phổ biến trên thế giới Vì mức độ cạnh tranhcủa cảng container được xác định là do từ chuỗi cung ứng mà nó là một bộphận, chứ không đơn thuần do gói dịch vụ riêng lẻ của cảng cung cấp và địnhhướng phát triển cảng container theo hướng cung cấp các dịch vụ giá trị tăngthêm cho các bên của chuỗi cung ứng và kết nối với nội địa Phát triển theohướng tích hợp cảng vào chuỗi cung ứng và hậu cần cảng sẽ giải quyết đượcnhiều vấn đề khai thác cảng hiện nay ở việt nam Luận án có ý nghĩa khoa học
và thực tiễn là góp phần phân tích, tổng kết và đánh giá các lý thuyết, nghiêncứu về cảng, hậu cần cảng, lợi thế cạnh tranh của chuỗi cung ứng và tích hợpchuỗi cung ứng trên thế giới Luận án cũng bước đầu xây dựng và kiểm định
mô hình nghiên cứu và thang đo các yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh cho cảngthành phố Hồ Chí Minh, đề xuất một số kiến nghị nhằm vận dụng những kếtquả nghiên cứu để đánh giá thực trạng và hoạch định một số giải pháp nâng caolợi thế cạnh tranh cho cảng thành phố Hồ Chí Minh [17] Luận án này củanghiên cứu sinh Nguyễn Thanh Hùng, do GS.TS Đỗ Hoài Nam hướng dẫn, mớiđược các thành viên của hội đồng khoa học Học viện Khoa học xã hội thông quavào tháng 2 năm 2015
Trang 243 Huỳnh Thị Thu Sương (2012), Luận án tiến sỹ kinh tế, Đại học Kinh tế
Thành phố Hồ Chí Minh, “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự hợp tác trong
chuỗi cung ứng đồ gỗ, trường hợp nghiên cứu: Vùng Đông Nam Bộ” Luận án tập
trung nghiên cứu sự hợp tác trong chuỗi cung ứng nhằm hướng đến những lợi íchmang lại cho chính doanh nghiệp như tăng doanh thu, giảm chi phí và linh hoạttrong hoạt động để đối phó với mức độ tăng cao không chắc chắn về cầu và đạtđược mục tiêu phát triển bền vững Xuất phát từ lý luận và thực tiễn của ngành gỗ,tác giả tập trung nghiên cứu sự hợp tác trong chuỗi cung ứng đồ gỗ vùng Đông Nam
Bộ, đặc biệt nghiên cứu chuyên sâu để khám phá một số nhân tố tác động đến sựhợp tác trong chuỗi Trên cơ sở đó, sử dụng mô hình định lượng phù hợp để tìm ra
và khẳng định nhân tố nào tác động chi phối đến sự hợp tác giữa các tác nhân trongchuỗi Đề tài đã đóng góp thêm về phương diện lý luận vai trò của hợp tác trongchuỗi cung ứng và là cơ sở tham khảo cho các doanh nghiệp trong ngành đồ gỗ ViệtNam Kết quả của nghiên cứu giúp cho các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý doanhnghiệp trong ngành đồ gỗ Việt Nam có cái nhìn đầy đủ và toàn diện hơn về mộtphương thức tiếp cận và đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến sự hợp tác trong chuỗicung ứng đồ gỗ tại vùng Đông Nam Bộ [8]
4 Dương Trà My (2013), Luận văn thạc sỹ, Đại học Kinh tế quốc dân,
“Hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng tại công ty TNHH MTV đầu tư và phát triển
chè Nghệ An”.Về mặt lý luận, luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về
quản trị chuỗi cung ứng gồm các khái niệm, quá trình phát triển và các nội dung cơbản của quản trị chuỗi cung ứng, các nhân tố ảnh hưởng đến sự hợp tác trong chuỗicung ứng và đề cập đến chuỗi cung ứng sản phẩm chè Đề tài góp phần hoàn thiện
hệ thống thang đo các nhân tố ảnh hưởng đến sự hợp tác trong chuỗi cung ứng chènhằm từng bước thiết lập hệ thống tương đương về đo lường, đặc biệt tại các quốcgia đang phát triển như Việt Nam Về mặt thực tiễn, luận văn đi vào nghiên cứuthực trạng áp dụng mô hình quản trị chuỗi cung ứng của công ty TNHH MTV Đầu
tư và phát triển chè Nghệ An Luận văn vận dụng hệ thống lý luận kết hợp với phân
Trang 25tích thông tin từ thực tiễn, khả năng điều kiện của doanh nghiệp, đã đưa ra nhữnggiải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng hàng hóa của công
ty Kết quả của đề tài giúp cho các nhà nghiên cứu, nhà quản lý doanh nghiệp trongngành chè tại Việt Nam có cái nhìn đầy đủ và toàn diện hơn về một phương thứctiếp cận và đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến sự hợp tác trong chuỗi cung ứng,đồng thời nhận diện các yếu tố cơ bản và vai trò tác động của chúng đến sự hợp táctrong chuỗi cung ứng ngành chè Việt Nam [3]
5 Lã Thị Bích Ngọc (2013), Luận văn thạc sỹ, Đại học Kinh tế quốc dân,
“Hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng tại siêu thị Hapromart Sơn La” Luận văn đã
tổng quát lý luận chung về chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng như kháiniệm, vai trò, ý nghĩa của nó đối với doanh nghiệp, các nội dung chính của quản trịchuỗi cung ứng trong doanh nghiệp Luận văn cũng đi vào phân tích thực trạngquản trị chuỗi cung ứng tại Siêu thị Hapromart Sơn La, nêu bật những điểm được vàhạn chế, từ đó đề ra một số biện pháp nhằm hoàn thiện hơn công tác quản trị chuỗicung ứng của Siêu thị Hapro Sơn La [10]
6 Lê Vĩnh Tường (2012), Luận văn thạc sỹ, Đại học Đà Nẵng, “Quản trị
chuỗi cung ứng tại công ty cổ phần đầu tư và phát triển An Thái” Đề tài nghiên
cứu hệ thống hóa về mặt lý luận liên quan đến quản trị chuỗi cung ứng nhằm vậndụng vào việc quản trị chuỗi cung ứng của công ty đầu tư và phát triển An Thái.Tác giả đã phân tích hoạt động của chuỗi cung ứng tại đơn vị nghiên cứu, nêu lêncác nguyên nhân của việc chuỗi cung ứng hoạt động chưa hiệu quả và đề cập đếncác mối quan hệ trong chuỗi cung ứng cả bên trong và bên ngoài doanh nghiệp,mức độ và những hạn chế cần khắc phục Từ đó chỉ ra được những nguyên nhânkhách quan, nguyên nhân chủ quan và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiệnquản trị chuỗi cung ứng của công ty cổ phần đầu tư và phát triển An Thái [13]
7 Nguyễn Thị Hồng Đăng (2010), Luận văn thạc sỹ, Đại học Bách khoa
Thành phố Hồ Chí Minh, “Ứng dụng một số mô hình lý thuyết chuỗi cung ứng
trong việc cải thiện hiệu suất hoạt động chuỗi cung ứng của công ty Koda” Luận
Trang 26văn đã tập trung nghiên cứu lý thuyết về chuỗi cung ứng như cấu trúc, chức nănghoạt động, cách thức quản lý chuỗi cung ứng, từ đó đi sâu nghiên cứu hiệu suất hoạtđộng và những cách thức cải tiến hiệu suất hoạt động của chuỗi cung ứng Trongcông trình nghiên cứu của mình, tác giả đi vào phân tích, đánh giá một số mô hìnhđiển hình trong chuỗi cung ứng đồng thời liên hệ với tình hình thực tiễn ở ViệtNam Từ đó, luận văn đưa ra các giải pháp có tính khả thi áp dụng trong việc cảitiến hoạt động chuỗi cung ứng của công ty Koda [19]
8 Vũ Thị Thúy Nga (2009), Luận văn thạc sỹ, Đại học Kinh tế thành phố
Hồ Chí Minh, “Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản trị
chuỗi cung ứng tại Công ty dược phẩm Sanofi – Aventis Việt Nam” Luận văn
đã hệ thống hóa lý thuyết về chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng, đưa racác khái niệm, vai trò của quản trị chuỗi cung ứng, đưa ra các mô hình tổ chứctrong chuỗi cung ứng Tác giả khẳng định không thể sử dụng mô hình tổ chứcchung trong chuỗi cung ứng cho tất cả các doanh nghiệp mà phải căn cứ vàođặc điểm, tình hình thực tế của mỗi doanh nghiệpđể có thể xây dựng mô hình tổchức phù hợp, phát huy tối đa hiệu quả của chuỗi cung ứng Từ những vấn đề
lý luận về các mô hình tổ chức chuỗi cung ứng, tác giả nghiên cứu thực trạngchuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng ở Công ty LD dược phẩm Sanofi-Aventis Việt Nam Dựa trên cơ sở mô hình tổ chức chuỗi cung ứng mà công tynày áp dụng, tác giả đã đưa ra giải pháp tái cấu trúc chuỗi cung ứng của công
ty, với mô hình này, công ty sẽ phối hợp được toàn diện các bộ phận có liênquan trong hoạt động chuỗi cung ứng, từ đó tăng tính hiệu quả của hoạt độngchuỗi và giảm thiếu tối đa chi phí cung ứng trên toàn hệ thống [26]
9 Phạm Văn Tình (2008), Luận văn thạc sỹ, Đại học Kinh tế quốc dân,
“Hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng tại công ty cổ phần Gas Petrolimex” Luận
văn đề cập đến những nội dung lý luận chung của quản trị chuỗi cung ứng, phântích thực trạng hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động quản trị chuỗi cungứng của công ty cổ phần Gas Petrolimex, nêu được những ưu điểm và hạn chế của
Trang 27chuỗi cung ứng này, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện chuỗi cungứng gas của công ty cổ phần Gas Petrolimex [22]
Bên cạnh các công trình nghiên cứu trên, còn có những bài báo, tham luận vàtrao đổi trên các báo chuyên ngành, tạp chí và các diễn đàn internet đề cập đến một
số vấn đề liên quan đến thực tiễn phát triển các chuỗi cung ứng của Việt Nam
1.2 Đánh giá các nghiên cứu đã thực hiện
Ở Việt Nam, khái niệm quản trị chuỗi cung ứng được đề cập đến cuối nhữngnăm 1990s, nhưng cho đến nay có thể thấy rằng các doanh nghiệp Việt Nam vẫnchưa nhận thức được vai trò của hoạt động này trong quá trình sản xuất kinh doanhcủa mình Nhiều người vẫn lầm tưởng quản trị chuỗi cung ứng với quản trị logistics
là một Quản trị chuỗi cung ứng không chỉ dừng ở việc quản lý kho bãi, vận chuyểngiao nhận và phân phối hàng hóa mà còn là sự phối hợp nhịp nhàng và hiệu quảgiữa các thành viên trong chuỗi từ khâu nguyên vật liệu, sản xuất, tồn kho, địađiểm, vận chuyển, dịch vụ hậu mãi,… Đặt trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhậpkinh tế diễn ra ngày càng nhanh mạnh và sâu sắc như hiện nay, những đòi hỏi vềhoàn thiện hoạt động quản trị chuỗi cung ứng ngày càng được đặt ra quan trọng hơnbao giờ hết Tuy nhiên, các doanh nghiệp tại Việt Nam mới chỉ dừng ở khai thácđược một vài mảng nhỏ trong toàn bộ chuỗi cung ứng
Các công trình nghiên cứu đã thực hiện tiếp cận quản trị chuỗi cung ứng theonhiều chiều hướng khác nhau, cả định tính và định lượng.Các nghiên cứu trên đã hệthống hóa cơ sở lý luận có liên quan đến hoạt động chuỗi cung ứng như khái niệm,vai trò, các thành viên trong chuỗi cung ứng, các nội dung của quản trị chuỗi cungứng trong từng lĩnh vực sản xuất kinh doanh Một số công trình tập trung nghiêncứu sự hợp tác trong chuỗi cung ứng, các nhân tố tác động đến sự hợp tác trongchuỗi, nhằm hướng đến những lợi ích mang lại cho các thành viên trong chuỗi Trên
cơ sở lý luận về quản trị chuỗi cung ứng, các luận án, luận văn phân tích thực trạnghoạt động quản trị chuỗi cung ứng tại một doanh nghiệp hay một ngành kinh doanh
cụ thể, đánh giá những kết quả đạt được và những hạn chế còn tồn tại để hoàn thiện
Trang 28chuỗi cung ứng tại các đơn vị nghiên cứu Các tác giả chủ yếu đi vào phân tích nộidụng hoạt động quản trị chuỗi cung ứng như quản trị nhà cung cấp, quản trị khohàng, quản trị hàng tồn kho, quản trị chuỗi cung ứng nội bộ của doanh nghiệp, quảntrị hệ thống thông tin, nghiên cứu về sự hợp tác trong các chuỗi cung ứng Các đềtài đều sử dụng phương pháp đưa ra các giả định và thực hiện điều tra, phỏng vấn
để thu thập tài liệu trong quá trình nghiên cứu
Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ dừng ở việc phân tích, đánh giá một vàinội dung trong quản trị chuỗi cung ứng tại một doanh nghiệp hoặc mộtngành cụ thể Mỗi một ngành, mỗi một doanh nghiệp lại có những điểm khácbiệt nhất định
Đến nay hiện chưa có nghiên cứu nào về vấn đề Quản trị chuỗi cung ứng đangđược đặt ra tại công ty cổ phần Trường Việt Vì vậy đề tài này không trùng lặp vớicác nghiên cứu đã công bố nêu trên
Quản trị chuỗi cung ứng không là đề tài mới, nhưng vẫn còn khá lạ lẫm vớinhiều doanh nghiệp tại Việt Nam Các nội dung của hoạt động quản trị chuỗi cungứng rất rộng Trong phạm vi nghiên cứu, luận văn chỉ đi vào đánh giá việc vận hành
và kiểm soát chuỗi cung ứng trong nội bộ công ty cổ phầnTrường Việt, tập trungvào các hoạt động quản trị kho hàng và lưu kho hàng hóa, vận tải phân phối hànghóa và hoạt động quản trị hệ thống thông tin hỗ trợ cho quá trình quản trị chuỗicung ứng của công ty cổ phần Trường Việt
Trang 29CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG
2.1 Khái niệm chuỗi cung ứng
Thuật ngữ “Quản trị chuỗi cung ứng” lần đầu tiên được sử dụng vào nhữngnăm 1980s, khi mà cạnh tranh trên thị trường ngày càng trở nên khốc liệt, cùng vớiviệc gia tăng chi phí hậu cần và tồn kho đã tạo ra thách thức cho các doanh nghiệpphải cải thiện chất lượng, hiệu quả sản xuất, dịch vụ khách hàng, thiết kế và pháttriển sản phẩm mới liên tục Vấn đề đặt ra là doanh nghiệp cần phải kiểm soát đượcquá trình sản xuất của mình từ việc cung ứng nguyên vật liệu đầu vào, sản xuất, baogói sản phẩm, cách thức vận chuyển, phân phối hàng hóa, cho đến việc bảo quảnhàng hóa, dự trữ hàng hóa lưu kho, Các doanh nghiệp bắt đầu nhận thấy những lợiích tiềm tàng và tầm quan trọng của mối quan hệ chiến lược và hợp tác giữa nhàcung cấp –nhà sản xuất – khách hàng Mỗi doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cungứng không ngừng tìm cách nâng cao hiệu quả quản trị chuỗi cung ứng, cố gắng tối
đa hóa năng suất hoạt động nhờ kết hợp thuê ngoài, hợp tác kinh doanh và thamkhảo ý kiến chuyên môn trong nội bộ doanh nghiệp
Có nhiều định nghĩa về “chuỗi cung ứng” được các nhà nghiên cứu đưa ra như:
“Chuỗi cung ứng là sự liên kết giữa các công ty chịu trách nhiệm mang sảnphẩm và dịch vụ ra thị trường” - Lambert, Stock và Ellram [11]
“Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các giai đoạn liên quan trực tiếp hoặc giántiếp đến việc thỏa mãn yêu cầu của khách hàng Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồmnhà sản xuất và người phân phối mà còn có cả người vận chuyển, nhà xưởng, ngườibán lẻ và bản thân khách hàng ” – Chopra và Meindl [1]
“Chuỗi cung ứng là mạng lưới các nhà xưởng và những lựa chọn phân phốinhằm thực hiện chức năngthu mua nguyên vật liệu, chuyển những vật liệu nàythành bán thành phẩm và thành phẩm, phân phối những sản phẩm này đến taykhách hàng.” – Ganeshan và Harrison [6]
Trang 30Từ những định nghĩa được đưa ra ở trên, có thể hiểu rằng, chuỗi cung ứngbao gồm tất cả các hoạt động của mọi đối tượng có liên quan đến quá trình tạo rasản phẩm, dịch vụ cung cấp đến tay khách hàng cuối cùng
Trong một chuỗi cung ứng điển hình, nguyên vật liệu được mua ở một hoặcnhiều nhà cung cấp, được chuyển đến các nhà máy sản xuất, sản phẩm dở dangvàsản phẩm hoàn thiện được sản xuất ở một hay một vài nhà máy, sau đó được vậnchuyển đến nhà kho để lưu trữ ở giai đoạn trung gian và được phân phối đến cácnhà bán lẻ và khách hàng
Chuỗi cung ứng, cũng được xem như là mạng lưới hậu cần, bao gồm các nhàcung cấp, các nhà máy sản xuất, kho bãi, các trung tâm phân phối hàng hóa, hệthống các cửa hàng bán buôn, bán lẻ Các hoạt động hậu cần ngược như thu hồi sảnphẩm, chi tiết hỏng để sửa chữa và tái chế cũng bao gồm trong chuỗi cung ứng.Chuỗi cung ứng mang ý nghĩa một mạng lưới các mối quan hệ kinh doanh nhằmnâng cao hiệu qủa bằng cách loại trừ các công việc trùng lắp và năng suất thấp
Bên trong mỗi tổ chức, chẳng hạn như nhà sản xuất, chuỗi cung ứng baogồm tất cả các chức năng liên quan đến việc tiếp nhận và đáp ứng nhu cầu kháchhàng Những chức năng này bao hàm và không bị hạn chế trong việc phát triển sảnphẩm mới, marketing, sản xuất, phân phối, tài chính và dịch vụ khách hàng
Sự tồn tại bất cứ chuỗi cung ứng nào cũng nhằm để thỏa mãn nhu cầu củakhách hàng cuối cùng, trong tiến trình tạo ra lợi nhuận cho chính chuỗi đó Các hoạtđộng của chuỗi cung ứng bắt đầu với đơn đặt hàng của khách hàng và kết thúc khikhách hàng thanh toán đơn hàng của mình Tồn tại dòng dịch chuyển vật chất(nguyên vật liệu, bán thành phẩm, sản phẩm hoàn thiện), dòng tài chính và dòngthông tin dọc cả hai chiều của một chuỗi cung ứng
2.2 Các thành viên tham gia vào chuỗi cung ứng
Trong bất kỳ chuỗi cung ứng nào cũng luôn có sự kết hợp giữa các công tythực hiện các chức năng khác nhau (hình 2.1) Ở hình thức đơn giản nhất, một chuỗicung ứng sẽ bao gồm một công ty, nhà cung cấp và khách hàng của công ty đó Cácthành viên chính của một chuỗi cung ứng mở rộng là các nhà cung ứng nguyên vật
Trang 31liệu đầu vào, nhà sản xuất, nhà phân phối, các nhà bán lẻ và những người tiêu dùngcuối cùng Hỗ trợ cho các công ty này là các nhà cung cấp dịch vụ cần thiết hoạtđộng trong các lĩnh vực: Logistics (hậu cần - vận tải, kho bãi…), tài chính, nghiêncứu thị trường, thiết kế sản phẩm, công nghệ thông tin,…
Chuỗi cung ứng đơn giản
Chuỗi cung ứng mở rộng
Hình 2.1 Cấu trúc chuỗi cung ứng
Nguồn: Michael Hugo (2010), “Tinh hoa Quản trị chuỗi cung ứng”, tr.40
*Nhà cung ứng: là các công ty cung cấp nguyên vật liệu đầu vào cần thiết để
thực hiện quá trình sản xuất ra sản phẩm, dịch vụ của một chuỗi cung ứng Các nhàmáy sản xuất mua nguyên liệu từ những nhà cung cấp khác nhau, mà chính nhữngnhà cung cấp này có thể lại nhận hàng từ các nhà cung cấp khác nữa Nhà cung ứngthường được chia ra làm ba loại:
- Nhà sản xuất: những nhà khai thác, sản xuất trực tiếp, giá cả từ nhà sản xuất
sẽ rẻ nhất nhưng khó tiếp cận nguồn cung cấp này nhất
- Nhà phân phối: (nhà bán buôn, bán sỉ, môi giới, phân phối mua hàng từ nhàsản xuất, các đại diện độc quyền) - họ dự trữ hàng nhập từ các công ty lớn, các nhàsản xuất và bán lại cho người bán lẻ Mặc dù giá từ nhà phân phối cao hơn nhà sảnxuất nhưng họ có thể linh động giải quyết các đơn hàng nhỏ hoặc tiến hành gom hàngcho các doanh nghiệp nhỏ, người bán lẻ
Nhà cung
cấp Nhà cung cấp Công ty Khách hàng Khách hàng
Nhà cung cấp dịch vụ
Trang 32- Nhà nhập khẩu: Họ là những nhà nhập khẩu hàng hóa, nguyên vật liệu từcác nhà sản xuất, phân phối của nước ngoài Nếu doanh nghiệp hiểu rõ thị trườngnước ngoài thì có thể tìm kiếm các nhà cung ứng nước ngoài và nhập hàng trực tiếp
từ họ để giảm thiểu các chi phí môi giới trung gian
* Nhà sản xuất: là các đơn vị trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ Nhà sản
xuất có thể là những đơn vị chuyên khai thác, sản xuất các nguyên vật liệu thô, làđầu vào cho các đơn vị sản xuất ra các sản phẩm, dịch vụ hoàn chỉnh Các nhà sảnxuất sản phẩm hoàn thiện sử dụng nguyên liệu thô và những bộ phận lắp ráp đượccác doanh nghiệp khác làm ra để chế tạo nên các sản phẩm của chính mình Nhà sảnxuất có thể tạo ra những sản phẩm hữu hình như bàn, ghế, tivi, tủ lạnh,… hay cácsản phẩm vô hình như âm nhạc, trò chơi giải trí, phần mềm hay các thiết kế Sảnphẩm cũng có thể tồn tại dưới dạng dịch vụ như cắt tóc, lau dọn văn phòng, phẫuthuật thẩm mỹ hay một lớp học kỹ năng
* Nhà phân phối hay các nhà bán sỉ - là các đơn vị chuyên nhận một khối
lượng hàng hóa lớn lưu kho từ nhà sản xuất, sau đó phân phối đến tay khách hàng.Đối với các nhà sản xuất, các nhà phân phối là nơi điều phối và cân bằng cung cầutrên thị trường bằng cách dự trữ hàng hóa, thực hiện các hoạt động tìm kiếm vàphục vụ khách hàng Trong nhiều trường hợp, nhà phân phối có thể đảm nhiệm luôn
cả chức năng quản lý hệ thống hàng hóa lưu kho, quản lý kho hàng, vận chuyểnhàng hóa, cũng như kiêm cả các dịch vụ hậu mãi Có những trường hợp nhà phânphối chỉ thực hiện chức năng trung gian, môi giới sản phẩm từ nhà sản xuất đếnkhách hàng Đối với khách hàng, các nhà phân phối thực hiện chức năng “thời gian
và địa điểm”, bằng cách giao hàng hóa đến tay khách hàng mọi lúc mọi nơi màkhách hàng yêu cầu
* Nhà bán lẻ: là các doanh nghiệp, các đại lý mua hàng từ các nhà phân phối
hoặc trực tiếp từ nhà sản xuất và bán với số lượng nhỏ cho khách hàng tiêu dùng cuốicùng Họ nắm bắt đầy đủ những nhu cầu, sở thích của khách hàng mà mình phục vụ.Các nhà bán lẻ phối hợp nhiều biện pháp để thu hút khách hàng tới điểm bán củamình như hàng hóa đa dạng, giá cả phù hợp, dịch vụ tận tình chu đáo và sự tiện lợikhi mua sắm…
Trang 33* Khách hàng: là bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào thực hiện hành vi mua và sử
dụng sản phẩm dịch vụ Khách hàng là nhân tố quan trọng của mỗi chuỗi cung ứng,bởi hoạt động của chuỗi bắt đầu từ khi khách hàng thực hiện đơn đặt hàng và kết thúckhi khách hàng thanh toán đơn hàng Sự hài lòng của khách hàng cũng là một trongnhững tiêu chí đánh giá sự thành công của một chuỗi cung ứng Khách hàng có thể làngười tiêu dùng cuối cùng - mua hàng với mục đích sử dụng, hay cũng có thể là muasản phẩm, kết hợp chúng với các sản phẩm khác, sau đó bán chúng cho những kháchhàng khác
* Nhà cung cấp dịch vụ: Đây là những cá nhân/ tổ chức cung cấp dịch vụ cho
nhà sản xuất, nhà phân phối, nhà bán lẻ và khách hàng Đó là các công ty cung cấpdịch vụ vận chuyển và dịch vụ lưu kho hàng hóa; những công ty tài chính đưa ra cácdịch vụ cho vay, phân tích tín dụng và thu hồi những hóa đơn quá hạn; những công
ty chuyên về nghiên cứu phân tích thị trường, bán quảng cáo, thiết kế sản phẩm,dịch vụ kỹ thuật, tư vấn pháp luật hay tư vấn quản trị,… và ngoài ra còn có nhiềucông ty cung cấp các dịch vụ công nghệ thông tin, thu thập và phân tích dữ liệu
Một doanh nghiệp có thể tham gia vào một hay nhiều chuỗi cung ứng Trongchuỗi cung ứng này, doanh nghiệp có thể đóng vai trò là khách hàng của một haymột vài nhà cung ứng, nhưng nó cũng có thể là nhà cung ứng của một vài doanhnghiệp trong những chuỗi cung ứng khác Chuỗi cung ứng liên kết các thành viêntrong mối quan hệ tương tác mật thiết với nhau
2.3 Quản trị chuỗi cung ứng
2.3.1 Khái niệm Quản trị chuỗi cung ứng
Từ những khái niệm về chuỗi cung ứng, có thể hiểu quản trị chuỗi cung ứng
là những thao tác nhằm tác động đến hoạt động của chuỗi cung ứng để đạt đượcnhững kết quả mong muốn Có rất nhiều định nghĩa về quản trị chuỗi cung ứng đãđược đưa ra như:
Theo Viện quản trị cung ứng, quản trị chuỗi cung ứng là việc thiết kế vàquản lý các tiến trình xuyên suốt, tạo giá trị cho các tổ chức để đáp ứng nhu cầuthực sự của khách hàng cuối cùng Sự phát triển và tích hợp nguồn lực con người và
Trang 34công nghệ là then chốt cho việc tích hợp chuỗi cung ứng thành công (The Institutefor supply management, “Glossary of key purchasing and supply terms”, 2000).
Theo Hội đồng chuỗi cung ứng thì Quản trị chuỗi cung ứng là việc quản lýcung và cầu, xác định nguồn nguyên vật liệu và chi tiết, sản xuất và lắp ráp, kiểmtra kho hàng và tồn kho, tiếp nhận đơn hàng và quản lý đơn hàng, phân phối qua cáckênh và phấn phối đến khách hàng cuối cùng (Courtesy of Supply chain Coucil, Inc.)
Theo Hội đồng quản trị hậu cần, quản trị chuỗi cung ứng là “… sự kết hợpchiến lược và hệ thống các chức năng kinh doanh truyền thống và các chính sáchchiến lược xuyên suốt các chức năng này trong một công ty cụ thể và giữa cácdoanh nghiệp trong chuỗi cung ứng với mục đích cải thiện thành tích dài hạn củacác công ty đơn lẻ và của cả chuỗi cung ứng” (“Định nghĩa quản trị chuỗi cung
ứng”, (2011), Tạp chí Business Logistics, tập 22, số 2, tr.18).
Theo TS Hau Lee và Corey Billington trong bài báo nghiên cứu của mình,Quản trị chuỗi cung ứng như là việc tích hợp các hoạt động xảy ra ở các cơ sở củamạng lưới nhằm tạo ra nguyên vật liệu, dịch chuyển chúng vào sản phẩm trung gian
và sau đó đến sản phẩm hoàn thành cuối cùng, và phân phối sản phẩm đến kháchhàng thông qua hệ thống phân phối [7, tr 41- 63]
Theo Michael Hugos, “Quản lý chuỗi cung ứng là việc phối hợp hoạt độngsản xuất, lưu kho, địa điểm và vận tải giữa các thành viên của chuỗi cung ứng nhằmmang đến cho thị trường mà bạn đang phục vụ sự kết hợp tiện ích và hiệu quả tốtnhất” [14, tr 16]
“Quản trị chuỗi cung ứng bao gồm hoạt động hợp tác của các doanh nghiệpnhằm tạo đòn bẩy cho việc hoạch định chiến lược và nâng cao hiệu quả của hoạtđộng vận hành.” [16, tr.18]
Như vậy, Quản trị chuỗi cung ứng là tất cả các hoạt động liên quan đếnviệcphối hợp hiệu quả hoạt động của nhà cung cấp, nhà sản xuất, hệ thống kho bãi
và các cửa hàng nhằm phân phối hàng hóa được sản xuất đến đúng địa điểm, đúnglúc và theo đúng yêu cầu về chất lượng, số lượng, với mục đích giảm thiểu chi phí và
độ trễ trong toàn hệ thống, trong khi vẫn thỏa mãn những yêu cầu về mức độ phục vụ
Trang 35Việc liên kết hiệu quả giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng nhằm cảithiện năng suất hoạt động, chất lượng, dịch vụ khách hàng để đạt được lợi thế cạnhtranh bền vững cho tất cả các thành viên trong chuỗi Các doanh nghiệp trong chuỗicung ứng hợp tác với nhau trên cơ sở chia sẻ thông tin liên quan, chẳng hạn như dựbáo nhu cầu, kế hoạch sản xuất, những thay đổi về công suất, sự phát triển sản phẩmdịch vụ mới, các chiến lược marketing mới, sự phát triển công nghệ mới, các kếhoạch thu mua, hạn giao hàng hóa hay bất kỳ thông tin gì tác động đến các kế hoạchthu mua, sản xuất và phân phối hàng hóa.Quản trị chuỗi cung ứng nhấn mạnh đếnviệc định vị các tổ chức theo cách thức giúp cho tất cả các thành viên trong chuỗi đềuđược lợi Vì thế, quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả lệ thuộc lớn vào mức độ tin tưởng,
sự hợp tác và chia sẻ thông tin một cách chính xác và trung thực Quản lý chuỗicung ứng hiệu quả đòi hỏi phải cải tiến đồng thời cả chất lượng dịch vụ khách hànglẫn hiệu quả điều hành nội bộ của các doanh nghiệp tham gia trong chuỗi cung ứng
2.3.2 Vai trò của quản trị chuỗi cung ứng
Để vượt qua những khó khăn từ hoạt động kinh doanh thương mại, các doanhnghiệp đã phát triển quan hệ hợp tác, cùng nhau thực hiện các hoạt động kinh doanhcần thiết Sự phụ thuộc lẫn nhau này là cần thiết để đạt được lợi ích từ sự chuyên mônhóa Các nhà quản trị bắt đầu hoạch định chiến lược về lợi thế cạnh tranh cốt lõi, khảnăng chuyên môn hóa và lợi thế kinh tế dựa vào quy mô Vì thế họ nhận thấy sự kếthợp chặt chẽ giữa các doanh nghiệp với nhau tạo nên những chuỗi cung ứng sảnphẩm, dịch vụ là cần thiết để tạo nên thành công bởi không doanh nghiệp nào có đầy
đủ năng lực và nguồn lực
Các tập đoàn lớn như Walmart hay Dell đã chứng minh cho quan điểm: nếu
có thể thiết kế và xây dựng một chuỗi cung ứng đáp ứng linh hoạt nhu cầu của thịtrường thì một công ty có thể phát triển từ một doanh nghiệp vô danh thành một têntuổi tiếng tăm Nhờ tập trung vào các quy trình hoạt động hiệu quả trong chuỗi cungứng, công ty có thể đáp ứng nhu cầu thị trường và tạo ra lợi nhuận Trước kia, độnglực dẫn dắt thị trường là sự sẵn có của hàng hóa, thì giờ đây, thị trường được địnhhình bởi những nhu cầu đầy biến động của người tiêu dùng cuối cùng Vì vậy, bên
Trang 36cạnh sản phẩm, thị trường có một loạt yêu cầu khác về dịch vụ khách hàng, khảnăng phản ứng linh hoạt trước những biến động của cầu và phát triển sản phẩm.Một chuỗi cung ứng mang đến giá trị tốt nhất cho người tiêu dùng cuối cùng sẽ tạo
ra lượng cầu mạnh cho sản phẩm và dịch vụ của mình Đây là môi trường thích hợp
để các nhà cung ứng, sản xuất, nhà cung cấp dịch vụ hậu cần, nhà phân phối, bán lẻtham gia hoạt động Năng suất hoạt động của chuỗi tác động đến sự thành công củatừng công ty Không đáp ứng được các yêu cầu đặt ra thì các công ty không có cơ hội
để gia nhập vào chuỗi cung ứng Các công ty vận hành hiệu quả các hoạt động cốt lõicủa mình sẽ hợp tác với nhau trong chuỗi cung ứng tự chọn lọc, để tạo ra những giátrị vượt trội nhất cho khách hàng cuối cùng Khi các công ty biết cách hợp tác để tạo
ra hiệu suất, sẽ có khả năng thu về con số lợi nhuận khổng lồ và toàn bộ chuỗi cungứng sẽ tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kể, tạo ra những chuỗi cung ứng pháttriển nhanh và mạnh hơn các đối thủ cạnh tranh
Chuỗi cung ứng được xem như mạch máu chảy thông suốt toàn bộ hoạt độngsản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp Bởi vì quản trị chuỗi cung ứng tập trungđến việc phối hợp một cách hiệu quả nhà cung cấp, nhà sản xuất, nhà kho và cáccủa hàng, dịch vụ vận tải, … nên nó bao gồm những hoạt động của công ty ở nhiềucấp độ, từ cấp độ chiến lược dài hạn đến cấp độ tác nghiệp, từ việc ra quyết định sảnxuất cái gì, đặt nhà máy sản xuất, nhà kho ở đâu, với công suất bao nhiêu, dòng dịchchuyển nguyên vật liệu, sản phẩm hoàn thiện, tiền và thông tin như thế nào trongtoàn mạng lưới,…đến các quyết định thường nhật như thời gian biểu sản xuất, lộtrình vận tải chuyên chở hàng hóa, bảo quản hàng hóa lưu kho, dịch vụ chăm sóckhách hàng,…
Quản trị chuỗi cung ứng giải quyết cả đầu vào lẫn đầu ra của doanh nghiệpmột cách hiệu quả Nhờ việc ra quyết định lựa chọn nhà cung ứng thích hợp nhất haytối ưu hóa quá trình luân chuyển nguyên vật liệu, hàng hóa, dịch vụ, mà quản trịchuỗi cung ứng có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí và thời gian đáp ứngmột đơn hàng Chi phí sản xuất một đơn vị sản phẩm giảm thấp và hoạt động hậu cầnhiệu quả góp phần làm giảm các chi phí liên quan khác, đặc biệt là chi phí quản lý,
Trang 37chi phí vận chuyển và phân phối hàng hóa, từ đó giúp doanh nghiệp tăng hiệu suấthoạt động của mình, nâng cao mức độ phục vụ khách hàng.Quản trị nhà cung cấptrong chuỗi cung ứng hiệu quả giúp cho doanh nghiệp có được nguồn nguyên vật liệu
và bán thành phẩm vào với chi phí thấp nhất có thể, sự sẵn sàng và ổn định trongnguồn cung cấp, thời gian cung ứng thích hợp và chất lượng đầu vào được kiểm soát.Trong chuỗi cung ứng, nhờ có sự chia sẻ cơ sở dữ liệu chính xác và đúng lúc, nhàcung ứng biết được khi nào doanh nghiệp sản xuất cần đến nguồn vật tư nào, đểchuẩn bị sẵn sàng cung cấp với số lượng, chất lượng và thời gian phù hợp Vật tưđược lưu tại kho của nhà sản xuất và chỉ chuyển đến nhà máy sản xuất đúng thờiđiểm cần, nhờ đó không chỉ giảm được thời gian cung ứng một đơn hàng vật tư đầuvào mà doanh nghiệp còn giảm được rất nhiều chi phí quản lý và lưu kho
Quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả giúp cho các doanh nghiệp cắt giảm đượckhá nhiều chi phí trong toàn mạng lưới Theo P&G ước tính, họ tiết kiệm đượckhoảng 65 triệu USD từ khách hàng bán lẻ thông qua một sáng kiến về chuỗi cungứng trong vòng 18 tháng Sự hiện diện của cách tiếp cận dựa vào mối quan hệ làmviệc mật thiết giữa người sản xuất và nhà cung ứng tạo ra kế hoạch kinh doanh đểloại bỏ nguồn của các hoạt động lãng phí trên toàn chuỗi cung ứng Các nghiên cứuchỉ ra rằng, quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phícho chuỗi cung ứng từ 25-50%, lượng hàng tồn kho giảm 25-50%, độ chính xáctrong việc dự báo sản xuất tăng từ 25-80%, cải thiện vòng cung ứng đơn hàng lên30-50%, tăng lợi nhuận sau thuế lên đến 20% [25] Theo tiến sĩ Nguyễn Thị HồngMinh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần đầu tư và phát triển hệ thống phân phối VN-VDA, nếu quản trị chuỗi cung ứng tốt, chi phí thấp sẽ dẫn đến giá thành sản phẩmthấp, tạo thế mạnh cạnh tranh Nếu chi phí cung ứng của Mỹ năm 2005 là 1.183 tỉUSD (chiếm 9, 5% GDP), tại nhật là 11% GDP, tại Trung Quốc là 21,6% GDP, thìtheo con số thông kê chưa chính thức tại Việt Nam, chi phí cung ứng dao độngkhoảng 19-25% GDP, chính vì vậy giá sản phẩm đến tay người tiêu dùng còn rấtcao Các công ty áp dụng một chuỗi cung ứng hoàn thiện có lợi nhuận cao hơn 12lần so với các công ty có chuỗi cung ứng chưa hoàn thiện
Trang 38Đối với các doanh nghiệp phân phối và bán lẻ, trọng tâm của quản trị chuỗicung ứng là vấn đề về vị trí và hậu cần hơn là sản xuất Quản trị chuỗi cung ứngthường liên quan đến việc đáp ứng nhanh chóng hoặc hậu cần tích hợp Chính nhờ
có vai trò then chốt trong việc đưa sản phẩm, dịch vụ đến đúng nơi cần đến và đúngthời điểm thích hợp mà quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp đốimặt với sự phức tạp và biến động của thị trường, giảm thiểu tồn kho xuyên suốttoàn chuỗi và rút ngắn thời gian phục vụ yêu cầu của khách hàng Quản trị chuỗicung ứng hiệu quả giúp cải thiện đáng kể dịch vụ khách hàng qua sự sẵn có củahàng hóa và giảm chu kỳ đơn hàng
Hợp tác giữa các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng dựa trên cơ sở sự camkết, sự tin tưởng và chia sẻ thông tin Sự phát triển nhanh chóng của công nghệthông tin hỗ trợ cho các hoạt động quản trị chuỗi cung ứng, các phần mềm quản trịchuỗi cung ứng ngày càng phát triển, tích hợp quản trị chuỗi cung ứng với thươngmại điện tử, hỗ trợ đắc lực cho các doanh nghiệp trong mọi hoạt động xuyên suốtquá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Trong một chuỗi cung ứng, hệthống thông tin liên kết trong toàn chuỗi là yêu cầu bắt buộc, thông qua đó cácthông tin liên tục được cập nhật đến từng mắt xích của chuỗi Quản trị hệ thốngthông tin trong chuỗi cung ứng cung cấp khả năng trực quan hóa đối với các dữ liệuliên quan đến sản xuất và khép kín dây chuyền cung cấp, tạo điều kiện cho việc tối
ưu hóa sản xuất đúng lúc bằng hệ thống sắp xếp và lên kế hoạch Nó mang lại hiệuquả cho việc dự báo nhu cầu hàng hóa trong tương lai, dự trù số lượng vật tư, quản
lý tài nguyên, lập kế hoạch đầu tư và sắp xếp hoạt động sản xuất kinh doanh.Nhờ
đó, doanh nghiệp kiểm soát được chất lượng và tiến độ của từng hoạt động, linh hoạt
xử lý kịp thời những tình huống phát sinh trong quá trình sản xuất và cung ứng dịch
vụ, đảm bảo sản phẩm và dịch vụ của mình đến tay người tiêu dùng chất lượng nhất,kịp thời nhất với giá cả hợp lý nhất
Mục tiêu của mọi chuỗi cung ứng là tối đa hóa giá trị tạo ra cho toàn hệthống Lợi nhuận của chuỗi cung ứng là tổng lợi nhuận được chia sẻ xuyên suốtchuỗi Lợi nhuận chuỗi cung ứng càng cao chứng tỏ sự thành công của chuỗi cung
Trang 39ứng đó càng lớn Thành công của chuỗi cung ứng được đo lường dưới góc độ lợinhuận chuỗi chứ không chỉ ở lợi nhuận của từng giai đoạn riêng lẻ Vì vậy, trọngtâm không chỉ đơn giản là việc giảm thiểu tới mức thấp nhất chi phí vận chuyển haycắt giảm tồn kho, mà hơn thế nữa chính là vận dụng cách tiếp cận hệ thống vàoquản trị chuỗi cung ứng
2.3.3 Nội dung Quản trị chuỗi cung ứng
Các doanh nghiệp tham gia trong một chuỗi cung ứng bất kỳ đều phải đưa raquyết định, với tư cách cá nhân và tập thể, liên quan đến hoạt động của mình trongnăm lĩnh vực: Sản xuất, lưu kho, địa điểm, vận tải và thông tin Đây được xem nhưnăm yếu tố quyết định hoạt động của chuỗi cung ứng, có thể được quản lý đồng thời
để tạo ra hiệu suất cần cho một chuỗi cung ứng (hình 2.3) Các hoạt động trongchuỗi cung ứng đòi hỏi các quy trình quản lý làm cầu nối giữa các bộ phận chứcnăng trong một tổ chức, liên kết các nhà cung ứng, các đối tác kinh doanh và kháchhàng thuộc phạm vi hoạt động của doanh nghiêp
Hình 2.2 Năm yếu tố quyết định hoạt động của chuỗi cung ứng
Nguồn: Michael Hugo (2010), “Tinh hoa Quản trị chuỗi cung ứng”, tr.30
gì?
2 Lưu kho
Dự trữ bao nhiêu hàng hóa trong kho?
5 Thông tin
Cơ sở để ra quyết định
Trang 402.3.3.1 Sản xuất:
Sản xuất đề cập đến công suất chế tạo và dự trữ sản phẩm của chuỗi cungứng Phương tiện sản xuất bao gồm nhà máy và các kho chứa Vấn đề cơ bản màcác nhà quản lý phải đối mặt khi đưa ra quyết định sản xuất là làm cách nào để cânbằng tối đa giữa khả năng phản ứng linh hoạt và hiệu quả sản xuất Các doanhnghiệp cần quyết định nên sản xuất sản phẩm gì, khi nào, với số lượng là bao nhiêu
và bằng cách nào để đáp ứng được nhu cầu của thị trường Hoạt động này bao gồmviệc tạo ra chu trình sản xuất linh hoạt có tính đến năng suất của nhà máy, cân bằngkhối lượng công việc, kiểm soát chất lượng và bảo trì máy móc, trang thiết bị
Khách hàng của công ty và chuỗi cung ứng đang ngày càng hiểu hơn về sảnphẩm và yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng dịch vụ Công ty cần phải cải tiến cáchoạt động sản xuất, cụ thể là thiết kế sản phẩm, lập lịch trình sản xuất, quy trình sảnxuất chuẩn hóa, quản trị các nhà máy sản xuất
- Thiết kế sản xuất: dựa trên công nghệ sẵn có và những yêu cầu về đặc tính sảnphẩm, nhà sản xuất tạo ra sản phẩm từ các bản thiết kế với các bộ phận được chọn lọc.Khi xem xét các bảng thiết kế sản phẩm thì có một bộ phận của công ty có thể đánh giácác nhà cung ứng hiện có và những phương tiện để sản xuất như: Các nhà cung ứnghiện tại có thể cung cấp những bộ phận gì, nguyên vật liệu gì? Chất lượng dịch vụ vàkhả năng hỗ trợ của họ như thế nào? Lực lượng lao động là bao nhiêu và những kỹnăng nào cần thiết cho quá trình sản xuất sản phẩm? Cần bao nhiêu nguồn lực và nên
sử dụng phương tiện sản xuất nào? Trả lời được những câu hỏi này sẽ giúp giúp ngắnthời gian mang sản phẩm ra thị trường cùng mức phí cạnh tranh
- Lập lịch trình sản xuất: Lịch trình sản xuất phân bổ nguồn lực sẵn có (trangthiết bị, nhân công, nhà xưởng sản xuất,…) để tiến hành sản xuất sản phẩm Mụcđích là sử dụng năng lực sẵn có hiệu quả và mang lại nhiều lợi nhuận nhất Lập lịchtrình sản xuất (hình 2.4.) nhắm đến sự cân bằng giữa tỉ lệ hoạt động, mức độ lưukho và chất lượng dịch vụ khách hàng Lập lịch trình sản xuất ra các quyết định vềkích cỡ lô hàng đạt hiệu quả kinh tế cao nhất cho những đợt sản xuất từng sản phẩm