Chuyên đề ôn vào 10 Việt Nam trong những năm 19391945

Đây là nội dung chuyên đề ôn tập thi vào lớp 10 THPT về Việt Nam trong những năm 19391945, để giảng dạy cho học sinh lớp 9 ôn tập thi vào 10 năm học 20202021. Qua chuyên đề này học sinh sẽ nắm chắc kiến thức về Việt Nam trong những năm 19391945, qua đó vận dụng kiến thức để giải đề thi môn Lịch sử thi vào 10 THPT.

CH ƯƠNG III: NG III:

CH ƯƠNG III: NG III:

CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN TỚI CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM

1939 - 1945

I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

1 Tình hình thế giới

- Năm 1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ

Những nét chính về tình hình thế giới sau khi chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng

nổ?

Ba lan

Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu

1/9/1939

6-1940 Đức tiến vào Pari

Chính phủ Pháp đầu hàng Đức

I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

1 Tình hình thế giới

- Năm 1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ

- Pháp đầu hàng phát xít Đức

I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

- Thực dân Pháp ở Đông Dương đứng trước hai nguy cơ :

Một là, ngọn lửa cách mạng giải phóng của nhân dân

Đông Dương sớm muộn sẽ bùng cháy Hai là, phát xít

Nhật đang lăm le hất cẳng chúng

- Câu kết nhau để thống trị Đông Dương Nội dung

Hiệp ước phòng thủ chung Đông Dương (đoạn chữ nhỏ

Sgk trang 81)

? Pháp - Nhật đã làm gì để thống trị Đông Dương? Những sự kiện chứng tỏ Nhật - Pháp câu kết nhau

N G

PHI-LIP-PIN

MA-LAI-XI-A IN-ĐÔ-NÊ-XI-A

LIA

Ô-XTRÂY-Đ.Xi-ma-tơ-ra Cu-a-la Lam-pơ

Đ.Gia-va

Đ Bo

óc -n

ô Xin-ga-po

THÁI LAN

Bắc Kinh

Nam Kinh Trùng Khánh

MIẾN ĐIỆN Hồng Công

Đài Loan Đ.Hải Nam

Q.đ Hoàng Sa

Q.đ Trường Sa

Sài Gòn

Ma-ni-la Ô-ki-na-oa

Tô-ki-ô

B RU

IÊN

Thượng Hải

ki

Na-ga-xa-H

rô -s i- m a

Ha-bin Muc-đen

Q.đ Gin-be Q.đ Mac-san

Tháng 9-1940 Nhật vào Đông Dương

NỘI DUNG:

HIỆP ƯỚC PHÒNG THỦ CHUNG ĐÔNG DƯƠNG

Hiệp ước thừa nhận Nhật có quyền sử dụng tất cả sân bay và cửa biển ở Đông Dương vào mục đích quân sự

Khi phát động chiến tranh Thái Bình Dương (7.12.1941), Nhật lại bắt thực dân Pháp ở Đông Dương kí thêm một hiệp ước cam kết hợp tác với chúng về mọi mặt (như tạo mọi sự dễ dàng cho việc hành binh, cung cấp lương thực,

bố trí doanh trại, giữ gìn trật tự xã hội ở Đông Dương) để bảo đảm hậu phương an toàn cho quân đội Nhật Kể từ đây trong thực tế, Pháp và Nhật câu kết chặt chẽ với

nhau trong việc đàn áp, bóc lột nhân dân Đông Dương

I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

Vì sao thực dân Pháp và phát xít Nhật thỏa hiệp với

nhau để thống trị Đông Dương?

cai trị nhân dân Đơng Dương

Muốn lợi dụng Pháp để kiếm lời và chống phá cách mạng Đơng Dương, vơ vét sức người sức của để phục vụ chiến tranh của Nhật

- Pháp: thi hành chính sách “ kinh tế chỉ huy” (nắm độc quyền toàn bộ nền kinh tế Đông Dương và tăng cường đầu cơ tích trữ để vơ vét bóc lột nhân dân ta)

Tăng các loại thuế (một số tăng gấp ba)

với giá rẻ mạt

? Tìm hiểu những thủ đoạn bóc lột của thực dân Pháp và phát xít Nhật Những thủ đoạn đó đã tác động thế nào đến đời sống nhân dân ta?

=> H u qu ậu quả ả : Gây nạn đói nghiêm trọng, làm cho khoảng 2 triệu đồng bào ta bị chết đói Nhân dân ta

“Một cổ hai tròng”, bị đẩy đến tình trạng cực khổ, điêu đứng.

SỐ TIỀN PHÁP VƠ VÉT- BÓC LỘT NHÂN DÂN

VIỆT NAM NỘP CHO NHẬT

(Nguồn: Đinh Xuân Lâm: Đại Cương Lịch sử Việt Nam, Nxb.Giáo dục, tr.349)

Vợ đã chết vì đói, chồng ngồi nhìn con chờ đến lượt …

Nghĩa trang cải táng người chết đói ở Giáp Bát (Hà Nội)

Đoạn km số 3, cách

trung tâm thị xã Thái

Bình 3 km là nơi tập

trung hàng nghìn người

Thái Bình đói rách trên

đường lên Hà Nội xin ăn

Các chỗ đói nhất Ninh Bình: Yên Khánh, Yên Mô,

I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

II – NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN

1 Khởi nghĩa Bắc Sơn (27 - 9 -1940)

1 Tình hình thế giới

2 Tình hình Đông Dương

- Quân Pháp trên đường thua chạy qua châu Bắc Sơn Chớp thời cơ đó nhân dân Bắc Sơn nổi dậy

khởi nghĩa Bắc Sơn.

Bắc Sơn

- Đấu tranh quyết liệt chống khủng bố, tổ chức các toán vũ trang đi lùng bắt và trừng trị bọn tay sai của địch.

công tác cách mạng.

phát triển thành cứu quốc quân.

? Trong thời gian diễn ra khởi nghĩa, nghĩa quân đã làm được những gì?

ĐỘI DU KÍCH BẮC SƠN RA ĐỜI

Đồng chí Phùng Chí Kiên

(1901-1941), một trong

những chỉ huy đầu tiên

của đội du kích Bắc Sơn.

Đồng chí Nông Văn Đôi, thành viên đội du kích Bắc Sơn

Đồng chí Lương Ngọc Ái, thành viên đội du kích Bắc Sơn

- Chưa có sự lãnh chỉ đạo chặt chẽ, chỉ xuất hiện ở một địa phương nhỏ , địch có

? Vì sao khởi nghĩa bị thất bại?

Tiêu chí KN Bắc Sơn KN Nam Kỳ

Quần chúng vũ trang

ở Bắc Sơn

Thành lập đội du kích Bắc Sơn

Diễn biến: ( SGK)

BẢNG THỐNG KÊ CÁC CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN

II – NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN

1 Khởi nghĩa Bắc Sơn (27 - 9 -1940)

2 Khởi nghĩa Nam Kì (23 - 11 - 1940)

- Thực dân Pháp bắt binh lính Việt

Nhân dân Nam Kì bất bình, nhiều binh lính đào ngũ hoặc liên lạc với Đảng bộ Nam Kì.

Trình bày nguyên nhân khởi nghĩa Nam Kì?

- Quyết định khởi nghĩa tuy chưa có sự đồng ý của Trung ương Đảng Vì lệnh

chậm.

? Lúc đó đảng bộ Nam Kì đã làm gì?

- Thiết quân luật , giam giữ và tước khí giới binh lính người Việt, săn lùng các

? Thực dân Pháp đã đối phó ra sao?

Nhân dân Nam kì khởi nghĩa

Phan Đăng Lưu

(1911-1941)

Các chiến sĩ cách mạng bị bắt và xử bắn sau

Khởi nghĩa Nam Kỳ

Hà Huy Tập (1906-1941)

- Điều kiện không thuận lợi , kế hoạch bị Pháp phát hiện và lập kế hoạch đối phó.

? Hãy cho biết những nguyên nhân thất bại của cuộc

khởi nghĩa.

Tiêu chí KN Bắc Sơn KN Nam Kỳ

Quần chúng vũ trang

ở Bắc Sơn

Thành lập đội du kích Bắc Sơn

Biên Hòa, Sài Gòn, Bến Tre, Trà Vinh,…

*Nguyên nhân: Chính sách áp bức bóc lột tàn bạo của Pháp – Nhật

=> Mâu thuẫn giữa dân tộc Đông Dương với

Pháp-Nhật trở nên sâu sắc và gay gắt

*Khái niệm:

1 Khởi nghĩa: Là hình thức đấu tranh cao nhất của giai cấp hay dân tộc bị áp bức đứng lên cầm vũ khí nhằm

đánh đổ kẻ thù của mình để thành lập 1 chế độ tốt đẹp hơn.

2 Binh biến : Là cuộc phản kháng mệnh lệnh cấp trên

của một bộ phận sĩ quan, binh sĩ, hay một số đơn vị quân đội nào đó

- Để lại cho Đảng Cộng sản Đông Dương

những bài học bổ ích về khởi nghĩa vũ trang, xây dựng lực lượng vũ trang và

1945.

? Hai cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kì và binh

biến Đô Lương có ý nghĩa lịch sử gì?

- Cố gắng học tập tốt , xây dựng đất nước

ngày càng giàu đẹp, luôn khắc ghi lòng

? Trong thời bình các em làm gì để tỏ lòng biết ơn

các anh hùng đã hi sinh cho cuộc sống chúng ta

ngày hôm nay?

Em hãy nhận xét về các cuộc nổi dậy đầu tiên trong cuộc vận động

tiến tới cách mạng tháng tám năm 1945 theo các nội dung sau?

Nguyên nhân

thất bại

………

………

………

………

Ý nghĩa lịch sử ………

………

………

Em hãy nhận xét về các cuộc nổi dậy đầu tiên trong cuộc vận động

tiến tới cách mạng tháng tám năm 1945 theo các nội dung sau?

Nguyên nhân

thất bại

- Các cuộc khởi nghĩa chưa có sự chuẩn bị kĩ càng, mới chỉ nổ ra

ở một phạm vi nhỏ, thời cơ chưa đến, thực dân Pháp còn mạnh

Ý nghĩa lịch

sử

- Các cuộc khởi nghĩa đã thể hiện tinh thần yêu nước của dân tộc Việt Nam

- Giáng đòn chí tử vào thực dân Pháp

- Nghiêm khắc cảnh cáo phát xít Nhật khi mới bước chân vào Việt Nam

Sơ đồ tư duy