SÁNG KIẾN một số hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong đọc hiểu văn bản chí phèo

Tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong dạy họcNgữ văn nói chung và các đọc hiểu văn bản văn học nói riêng sẽ tích cực hóa đượchoạt động của học sinh.. Với mong muốn đổi mới hình thức, p

MỞ ĐẦU 2

1 Lí do chọn đề tài: 2

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: 2

3 Đối tượng nghiên cứu: 3

4 Phương pháp nghiên cứu: 3

NỘI DUNG 4

1 Vài nét về quan niệm về hoạt động trải nghiệm sáng tạo và một số hình thức, phương pháp dạy học trải nghiệm trong trường phổ thông 4

2 Hoạt động TNST trong dạy học môn Ngữ văn 5

3 Hoạt động TNST môn Ngữ văn trong trường phổ thông hiện nay 6

4 Một số hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong đọc hiểu văn bản “Chí Phèo” (Nam Cao) 7

4.1 Tổ chức trải nghiệm bằng hình thức đóng vai và thảo luận theo nhóm 7

4.2 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức dự án dạy học 9

4 3 Tổ chức trải nghiệm tác phẩm qua hoạt động thi sân khấu hóa và xem phim truyện, tài liệu 10

4 3.1 Tổ chức thi sân khấu hóa một trích đoạn tác phẩm Chí Phèo 10

4.3.2 Tổ chức cho học sinh trải nghiệm bằng hình thức xem phim truyện và phim tài liệu 11

5 Thực nghiệm dạy học: 12

6 Kết quả thực hiện và nhận xét, đánh giá: 19

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

PHỤ LỤC 1 22

PHỤ LỤC 2 23

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài:

Dạy học theo hướng tăng cường trải nghiệm sáng tạo cho học sinh là một trongnhững định hướng đổi mới giáo dục đang được quan tâm Thông qua hoạt động trảinghiệm để giúp học sinh củng cố kiến thức, kĩ năng; đồng thời học sinh vận dụng đượckiến thức vào đời sống Hoạt động trải nghiệm luôn đem lại những bài học quý cho các

em học sinh chuẩn bị hành trang bước vào cuộc sống sau này

Văn học là tấm gương phản chiếu tâm hồn suy nghĩ của con người và thời đại.Những vẻ đẹp của tác phẩm văn học sẽ được lưu giữ, khắc sâu trong tâm hồn khi độcgiả được trực tiếp trải nghiệm thực tế Tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong dạy họcNgữ văn nói chung và các đọc hiểu văn bản văn học nói riêng sẽ tích cực hóa đượchoạt động của học sinh Học sinh, với tư cách là một độc giả, sẽ được cùng đồng sángtạo với tác giả Đọc văn bằng các trải nghiệm là một cách đọc sáng tạo Đó là cách đọc

“ trả tác phẩm về cho học sinh” để các em tự khám phá thế giới nghệ thuật của ngườinghệ sĩ Bởi vì, tác phẩm văn học luôn là một cấu trúc mở, mời gọi người đọc

Nam Cao là nhà văn lớn, những tác phẩm của ông luôn được người đọc yêu quýđặc biệt là tác phẩm Chí Phèo Việc dạy học tác phẩm Chí Phèo được nhiều giáo viênyêu thích Tuy vậy, giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới hình thức dạy học và học sinhvẫn còn thụ động, phương pháp chủ yếu vẫn là thầy đọc – trò chép; học sinh tiếp nhậnvăn bản một chiều, gây nhàm chán Với mong muốn đổi mới hình thức, phương phápdạy học tác phẩm theo hướng tích cực hóa hoạt động học sinh, tăng cường tính trải

nghiệm thực hành trong dạy học môn Ngữ văn, tôi chọn đề tài “ Một số hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong đọc hiểu văn bản Chí Phèo ( Nam Cao)”

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

- Mục đích: Đánh giá ý nghĩa hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học và đềxuất các hình thức tổ chức HĐTNST trong đọc hiểu văn bản “ Chí Phèo”

- Nhiệm vụ: Tìm hiểu vài nét về lí luận hoạt động TNST trong dạy học nói chung

và dạy học ngữ văn nói riêng; thiết kế thực nghiệm dạy học theo hoạt động TNST

3 Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lí luận và thực tiễn về tổ chức hoạt động trải

nghiệm sáng tạo trong dạy học Biện pháp tổ chức hoạt động TNST trong bài “ ChíPhèo”

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp điều tra, phỏng vấn

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

NỘI DUNG

1 Vài nét về quan niệm về hoạt động trải nghiệm sáng tạo và một số hình thức, phương pháp dạy học trải nghiệm trong trường phổ thông

Khái niệm trải nghiệm nghĩa là “trải qua, kinh qua” Đó là hoạt động con người

được hoạt động với thực tiễn cuộc sống Qua tương tác với thế giời vật chất bên ngoàibản thân để thấm thấu được vấn đề của cuộc sống, khoa học Còn “sáng tạo là tạo ra những giá trị mới về vật chất hoặc tinh thần; Tìm ra cái mới, cách giải quyết mới, không bị gò bó, phụ thuộc vào cái đã có” ( Nhiều tác giả (1992), Từ điển tiếng Việt,

Trung tâm Từ điển ngôn ngữ, Hà Nội.)

Trong chương trình phổ thông mới, HĐTNST được quan niệm là một hoạt độngđược tổ chức, hướng dẫn cụ thể, có động cơ, mục đích rõ ràng Hoạt động gắn liền với

thực tiễn “ là hoạt động có động cơ, có đối tượng để chiếm lĩnh, được tổ chức bằng các việc làm cụ thể của học sinh, được thực hiện trong thực tế, được sự định hướng, hướng dẫn của nhà trường Đối tượng để trải nghiệm nằm trong thực tiễn Qua trải nghiệm thực tiễn, người học có được kiến thức, kỹ năng, tình cảm và ý chí nhất định.

Sự sáng tạo sẽ có được khi phải giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn phải vận dụng kiến thức, kỹ năng đã có để giả quyết vấn đề, ứng dụng trong tình huống mới, không theo chuẩn đã có …” Như vậy, HĐTN được đề xuất là tăng cường tương tác giữa người

học với đời sống thực tiễn Từ những hoạt động thực tiễn giúp hình thành tình cảm, tưduy, và ý chí khát vọng Giáo dục trải nghiệm sáng tạo là hoạt động có ý nghĩa trongviệc góp phần phát triển toàn diện trí tuệ, tâm hồn, cảm xúc, kĩ năng cuộc sống cho họcsinh Một số hình thức, phương pháp tổ chức trải nghiệm trong dạy học được sử dụngtrường phổ thông như: Tổ chức dạy học trải nghiệm qua qui mô lớp học/ giờ học cóvận dụng các phương pháp- kĩ thuật dạy học tích cực để học sinh được trải nghiệmnhư: thảo luận nhóm; dự án dạy học; tình huống có vấn đề; đóng vai; sân khấu hóa…Ngoài ra, các hoạt động hình thức trải nghiệm có qui mô lớn như: Tổ chức các câu lạcbộ; hoạt động tham quan, dã ngoại tìm hiểu các di sản văn hóa; thực nghiệm khoa học;

tổ chức các diễn đàn, các sự kiện văn hóa- thể thao; các cuộc thi; các trò chơi vậnđộng; các hoạt động thiện nguyện… Như vậy, có thể thấy hoạt động TNST có thể đượctiến hành đa dạng về hình thức

Tóm lại, HĐTNST trong dạy học là hoạt động có mục đích, tổ chức, có hướng dẫncủa người dạy, giúp học sinh tương tác với hiện thực khách quan Từ đó để phát triểncác năng lực của học sinh như năng lực làm việc nhóm, năng lực thẩm mĩ, năng lực tưduy sáng tạo, năng lực giao tiếp…

2 Hoạt động TNST trong dạy học môn Ngữ văn

Trải nghiệm trong môn Ngữ văn đặc biệt là trải nghiệm tác phẩm văn học ngườiđọc phải huy động toàn bộ cảm xúc, trí tưởng tượng, tình cảm của mình để hiểu đượcthế giới đời sống của nhà văn tạo ra Mục đích chính của việc đọc không phải để chuẩn

bị cho một trải nghiệm khác, mà được hoàn thành trọn vẹn trong sự kiện đọc, với tưcách chính là bản thân trải nghiệm đó Vì thế tác phẩm văn học là do độc giả trảinghiệm lấy từ văn bản mà thành, không ai có thể thưởng thức hộ, rung động thay mộtniềm vui, nỗi buồn hay sự tuyệt vọng, tiếc nuối Trong dạy học Ngữ văn, nếu dạy họcvăn chỉ nhấn mạnh vào những thông tin được “lấy ra”, “mang đi” từ văn bản đã làmcho học sinh không có cơ hội để được học văn thực sự, làm cho giờ văn mất đi cảmxúc tươi mới, sự phong phú, độc đáo của những cuộc gặp gỡ giữa mỗi tâm hồn bạnđọc với sáng tác Trong quá trình dạy học, người giáo viên cần đặc biệt quan tâm đếnviệc tạo điều kiện cho học sinh trải nghiệm, “đốt cháy lên” những cảm xúc thực sựđược bắt đầu từ câu chữ, tạo ra không gian ba chiều của thế giới nghệ thuật để độc giả

có thể bước vào thế giới ấy, sống những chiều kích của nó, nghiệm ra những giá trịcủa nó, kết nối nó với những gì đã kinh qua, những “chân trời của hi vọng” để rồi biếtbước ra tự đánh giá về những trải nghiệm của riêng mình Các bước tổ chức trảinghiệm trong đọc hiểu văn bản theo các bước: cảm nhập – tập trung đầy cảm xúc vớicác trải nghiệm chủ quan cùng văn bản; xây dựng, tưởng tượng: bước vào văn bản vàtạo ra thế giới nghệ thuật sống động; kết nối: tạo ra mối liên hệ giữa trải nghiệm cótính tự truyện của người đọc đến văn bản hiện thời; phản hồi: đánh giá chất lượng trảinghiệm với văn bản của người đọc

Tổ chức HĐTNST trong môn Ngữ văn có ý nghĩa quan trong xu thế dạy học hiệnnay So với những hình thức dạy học quen thuộc thì dạy học theo hình thức trảinghiệm gợi được hứng thú của học sinh Giúp các em bộc lộ được năng khiếu, khảnăng cảm nhận riêng Hướng tới phát triển các năng lực của học sinh như: Năng lực

thẩm mĩ và năng lực nhận thức Bằng việc thực tiễn trải nghiệm, học sinh biết đấutranh với cái ác, ca ngợi cái đẹp Nhận thức được những giá trị của cuộc sống; hìnhthành năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết tình huống thực tiễn: thông qua tổ chứccác hoạt động trải nghiệm năng lực ngôn ngữ của học sinh sẽ được cải thiện, bởi vì các

em được bày tỏ quan điểm bằng ngôn ngữ của bản thân Từ những tình huống gặpđược qua trải nghiệm, ứng xử của học sinh sẽ có điều chỉnh phù hợp; phát triển nănglực phát hiện vấn đề bởi vì tác phẩm văn học là một cấu trúc mở Bằng những hìnhthức trải nghiệm, các em sẽ có những phát hiện mang dấu ấn của cá nhân Ngoài ra, tổchức hoạt động TNST trong dạy học tác phẩm văn học cũng là cách phát triển conđường tiếp nhận ở người đọc Trải nghiệm tác phẩm văn học cũng là hình thức tiếpnhận sáng tạo của việc đọc hiểu văn bản

3 Hoạt động TNST môn Ngữ văn trong trường phổ thông hiện nay

Chương trình và phương pháp dạy học môn Ngữ văn đã và đang đổi mới mạnh

mẽ, tạo những chuyển biến tốt Trong các giờ học, giáo viên chú trọng đổi mới hìnhthức, phương pháp dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của họcsinh Giáo viên chủ động xây dựng các chủ đề dạy học, đề cao tính tích hợp trong dạyhọc liên môn Hướng dẫn học sinh tham quan, tìm hiểu các danh lam thắng cảnh; tổchức tìm hiểu các sự kiện văn học quan trọng như hoạt động kỉ niệm ngày sinh của cácnhà thơ, nhà văn lớn như Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Xuân Diệu, Nguyễn Bính…những bài viết về các chủ đề văn học, hoặc các diễn đàn cũng được quan tâm

Tuy nhiên, hoạt động TNST trong môn Ngữ văn vẫn còn những khó khăn, hạn chếnhất định như: Tính hiệu quả của hoạt động chưa cao, một số đang chú trọng vào hìnhthức chưa chú trọng nội dung; điều kiện về cơ sở vật chất, thời lượng chương trìnhchưa cho phép để tổ chức TNST; các ý tưởng về hình thức TNST không linh hoạt,nghèo nàn; học sinh ở những vùng khó khăn, vùng nông thôn chưa mạnh dạn, tự tintrong các hoạt động…Những hạn chế trên có nguyên nhân chủ quan và khách quan.Những quan niệm về trải nghiệm văn học đặc biệt đối với các văn bản văn học vẫn cònmáy móc, chưa sáng tạo Giáo viên ít khi tổ chức các hoạt động trải nghiệm kết hợpđọc hiểu văn bản

4 Một số hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong đọc hiểu văn bản “Chí Phèo” (Nam Cao)

4.1 Tổ chức trải nghiệm bằng hình thức đóng vai và thảo luận theo nhóm.

Đóng vai là một hình thức của dạng trò chơi trong dạy học để học sinh được thựchiện các tình huống giả định đặt ra Trong dạy học đọc hiểu tác phẩm, học sinh có thểvào vai các nhân vật, nhà văn, tổ chức các phiên tòa xét xử giả định…Đóng vai để thểhiện suy nghĩ, góc nhìn của người trong cuộc Sau phần học sinh đóng vai nhất lànhững vấn đề trọng tâm của tác phẩm, giáo viên kết hợp tổ chức nêu các vấn đề để họcsinh các nhóm phản biện để có cách đánh giá đa diện, đa chiều

Trong phần tiểu dẫn của tác phẩm Chí Phèo, giáo viên mời hai học sinh đóng vai.Một học sinh đóng vai nhà văn Nam Cao và em còn lại đóng vai là một học sinh yêuthích môn văn muốn tìm hiểu về tác phẩm Chí Phèo Cuộc trò chuyện xoay quanh vấn

đề hoàn cảnh sáng tác và nhan đề tác phẩm Tiến trình thực hiện như sau:

Bước 1 Giáo viên chọn học sinh đóng vai nhà văn Nam Cao và người hỏi chuyện.Bước 2 Hướng dẫn học sinh nghiên cứu về hoàn cảnh ra đời tác phẩm và tên gọi

tác phẩm để xây dựng kịch bản (Phụ lục)

Bước 3 Học sinh thực hiện trước lớp

Bước 4 Các học sinh khác nhận xét phần đóng vai và giáo viên chốt lại một số ý

cơ bản liên quan đến phần tiểu dẫn về hoàn cảnh sáng tác, vị trí và nhan đề tác phẩm

Tổ chức phiên tòa giả định để phán xét về nhân vật: Quá trình tổ chức đọc hiểu

văn bản Chí Phèo, giáo viên tổ chức phiên tòa giả định để đánh giá về nhân vật ChíPhèo và Bá Kiến Giáo viên lựa chọn các sự kiện tiêu biểu xảy ra trong cuộc đời củaChí Phèo để học sinh đóng vai như : Xét xử Bá Kiến và Chí Phèo; hay xét xử hànhđộng Chí Phèo giết Bá Kiến; Chí Phèo đến nhà Bá Kiến sau khi đi tù … Chẳng hạn,chúng tôi lựa chọn hình thức cho học sinh đóng vai phiên tòa xét xử “ Chí Phèo kiện

Bá Kiến” Quy trình thực hiện như sau:

+ Bước 1 Phân công học sinh vào các vai chủ tọa, thẩm phán, Chí Phèo, BáKiến, dân làng Vũ Đại, kiểm sát viên, thẩm phán, thư kí tòa, luật sư bào chữa

+ Bước 2 Xây dựng kịch bản phiên tòa xét xử vụ án “ Chí Phèo kiện Bá Kiến” vàluyện tập.

+ Bước 3 Tổ chức phiên tòa xét xử vụ án “Chí Phèo kiện Bá Kiến”

+ Bước 4 Học sinh thảo luận về phiên tòa giả định

+ Bước 5 Giáo viên đánh giá, tổng kết về vấn đề

* Tổ chức thực hiện đóng vai:

Phân công các vai tham gia phiên tòa xét xử vụ án “Chí Phèo kiện Bá Kiến”:

- Một học sinh đóng vai chủ tọa phiên tòa

- Một học sinh đóng vai Chí Phèo – Nguyên đơn

- Một học sinh đóng vai Bá Kiến – Bị đơn

- Một học sinh vào vai dân làng Vũ Đại – nhân chứng

- Hai học sinh đóng vai thẩm phán, hội thẩm

- Hai học sinh vào vai kiểm sát viên

- Một học sinh đóng vai thư kí tòa án

- Đoàn luật sư bào chữa cho các bị cáo, nguyên đơn

* Tổ chức phiên tòa xét xử vụ án “Chí Phèo kiện Bá Kiến”, quy trình tổ chức như

- Kiểm sát viên thứ hai đọc bản cáo trạng: Chí Phèo tha hóa, biến chất có mộtphần từ sự vô cảm của dân làng Vũ Đại

- Nhân chứng dân làng Vũ Đại: Kể về lai lịch hoàn cảnh Chí Phèo và tội ác màhắn gây ra.

- Các luật sư bào chữa cho các bị cáo

+ Luật sư Chí Phèo: Phân tích những mưu mô thâm độc của Bá Kiến khiến ChíPhèo tha hóa Bá Kiến phải chịu trách nhiệm bồi thường danh dự, nhân phẩm cho ChíPhèo

+ Luật sư Bá Kiến: Bác bỏ quan điểm chỉ có Bá Kiến gây ra tội ác Bản thân ChíPhèo cũng phải chịu trách nhiệm về sự tha hóa của bản thân và sự xa lánh của dân làng

Vũ Đại

- Hội đồng xét xử phân tích các cáo trạng và chứng cứ

- Chủ tọa phiên tòa tuyên án

Sau khi tổ chức đóng vai phiên tòa xét xử, giáo viên đặt câu hỏi để các nhóm thảo luận:

- Trong phần bào chữa cho Bá Kiến, luật sư có cho rằng Chí Phèo cũng phải chịutrách nhiệm về sự tha hóa của mình Theo các em, ý kiến này có cơ sở không? Vì sao?

- Từ vấn đề tha hóa của Chí Phèo, nhà văn Nam Cao muốn truyền đi thông điệpgì?

Qua phần thảo luận, giáo viên định hướng cho học sinh một số nội dung: Vấn đềtha hóa, biến chất của Chí Phèo bắt nguồn từ môi trường sống ở của người nông dânViệt Nam ở nông thôn trong xã hội thực dân nửa phong kiến Với những âm mưu thâmđộc, Bá Kiến đã biến Chí Phèo thành tay sai để trở thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại

Ở chặng đường sau khi ra tù, bản thân Chí Phèo cũng có phần trách nhiệm về sự thahóa của mình Nam Cao không chỉ tố cáo xã hội thực dân phong kiến ở nông thôntrước Cách mạng đã đẩy người nông dân hiền lành, lương thiện, muốn tồn tại chỉ còncách lưu manh hóa mà còn nói lên nỗi băn khoăn về nhân phẩm, danh dự của conngười bị lăng nhục

4.2 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức dự án dạy học

Dạy học theo dự án là một hình thức phù hợp để học sinh trải nghiệm thực tiễn,tăng cường tính hợp tác, trao đổi trong nhóm và có tính tích hợp cao Các hình thức dự

án tìm hiểu về tác giả, tác phẩm; hoàn cảnh lịch sử; sân khấu hóa về tác phẩm; tìm hiểumôi trường thiên nhiên, văn hóa… Kết quả sản phẩm có thể dưới dạng các báo cáo, sảnphẩm vật chất, phim, ảnh, diễn kịch

Khi dạy về tác phẩm, chúng tôi tiến hành thực hiện dự án mang tên “Chí Phèo”.Phân công lớp thành bốn nhóm ( bốn tổ) và đặt tên cho từng nhóm lần lượt là ChíPhèo, Bá Kiến, Thị Nở, làng Vũ Đại Phân công nhiệm vụ cho từng nhóm:

- Nhiệm vụ nhóm Chí Phèo thực hiện báo cáo theo vấn đề: “ Nỗi khổ đau của Chí Phèo sau khi ra tù”.

- Nhiệm vụ nhóm Thị Nở thực hiện báo cáo vấn đề “ Chí Phèo và khát vọng làm người lương thiện”.

- Nhiệm vụ nhóm Bá Kiến thực hiện báo cáo vấn đề: “Chí Phèo và câu hỏi Ai cho tao lương thiện?”

- Nhóm dân làng Vũ Đại: Tìm hiểu về thực trạng và hậu việc lạm dụng bia rượu ở

địa phương em

Sản phẩm thực hiện của các nhóm thực hiện dưới dạng các báo cáo, sân khấu hóa,khuyến khích các nhóm có hình ảnh minh họa, hoặc sử dụng CNTT để xử lý kèm theosản phẩm Giáo viên giao nhiệm vụ thực hiện trong một tuần trước khi dạy tác phẩm.Giáo viên hướng dẫn học sinh về hướng sưu tầm tư liệu, lập dàn ý báo cáo bài viết Sảnphẩm dự án là báo cáo, tranh ảnh minh họa, hình ảnh Để tránh tình trạng học sinh đốiphó, hoặc ỷ lại một vài cá nhân, giáo viên thu lại báo cáo của từng cá nhân trong nhóm

để kiểm tra Trong tiết đọc văn bản, các nhóm theo nhiệm vụ được giao tiến hành trìnhbày sản phẩm

4 3 Tổ chức trải nghiệm tác phẩm qua hoạt động thi sân khấu hóa và xem phim truyện, tài liệu.

4 3.1 Tổ chức thi sân khấu hóa một trích đoạn tác phẩm Chí Phèo

Sân khấu hóa tác phẩm là một hình thức dạy học có ý nghĩa tích cực theo quanđiểm dạy học văn “trả tác phẩm về cho học sinh” Sân khấu hóa trong văn học có thểđược tiến hành qua các hình thức như: ngâm thơ, diễn kịch, nhạc kịch… Đây là hìnhthức dạy học được học sinh rất hứng thú

Truyện Chí Phèo là một tác phẩm thích hợp để sân khấu hóa Trong quy mô tổchức bài học, giáo viên hướng dẫn học sinh thi sân khấu hóa tác phẩm bằng hình thứcchuyển thể thành kịch ngắn Để tiến hành thi sân khấu hóa tác phẩm giữa các nhómtrong lớp, giáo viên thực hiện các bước sau

Thứ nhất: Xác định yêu cầu sân khấu hóa tác phẩm và thành lập ban giám khảo,tiêu chí chấm điểm Với tác phẩm Chí Phèo, giáo viên có nhiều lựa chọn giữa các sựkiện như Chí Phèo đến nhà Bá Kiến sau khi ra tù; Chí Phèo và Thị Nở; Chí Phèo đòiquyền làm người lương thiện; Tiếng chửi của Chí Phèo… để học sinh chuyển thể thànhkịch Tuy nhiên, để có thể so sánh, đánh giá khả năng nhập vai của từng nhóm, giáoviên nên chọn một sự kiện cho các nhóm diễn kịch Ban giám khảo được lựa chọn từnhững học sinh có năng khiếu văn học Giáo viên làm trưởng ban giám khảo để đảmbảo sự công bằng Ban giám khảo tiến hành xây dựng các tiêu chí chấm điểm Tiêu chíchấm dựa vào nội dung và hình thức diễn

Thứ hai: Thành lập nhóm và giao nhiệm vụ Phân nhóm trên cơ sở của các nhóm

tham gia dự án Các nhóm cùng chuyển thể đoạn “ Chí Phèo và Thị Nở” thành kịch

ngắn Yêu cầu các nhóm chuyển thể văn bản kịch bám sát nội dung văn bản gốc Nộidung phải làm nổi bật khát vọng làm người lương thiện của Chí Phèo khi gặp Thị Nở;đồng thời cả nỗi đau khi bị từ chối tình yêu Hình thức trang phục phải phù hợp Giaocác nhóm tự luyện tập

Thứ ba: Trong quá trình học sinh xây dựng kịch bản và luyện tập, giáo viên tiếnhành kiểm tra, điều chỉnh những điểm chưa phù hợp Phải đảm bảo nội dung lời loạichuyển thể văn bản và hình thức biểu diễn không phản giáo dục

Thứ tư: Tổ chức thi sân khấu hóa đoạn trích trong tác phẩm Chí Phèo Giáo viênđánh giá nhận xét, công bố kết quả điểm từng nhóm Nhóm chiến thắng sẽ được phầnthưởng.

4.3.2 Tổ chức cho học sinh trải nghiệm bằng hình thức xem phim truyện và phim tài liệu

Trải nghiệm qua các hình ảnh, phim, tư liệu là một dạng trải nghiệm trực quan.Với hình ảnh, âm thanh, màu sắc, con người, cảnh vật được ghi lại chân thực sinh độngtác động mạnh vào các giác quan của người học Qua các hình ảnh, tư liệu người học

có thể hình dung cụ thể, dễ hiểu hơn về môi trường sản sinh nhân vật, về văn hóa xãhội mà nhà văn đã nếm trải

Dạy học về Nam Cao nói chung cũng như tác phẩm Chí Phèo nói riêng, giáo viên

tổ chức học sinh xem những truyện đã được chuyển thể thành phim và phim tài liệu Tổ

chức dạy học về tác phẩm Chí Phèo, giáo viên cho học sinh xem phim “ Làng Vũ Đại ngày ấy” do NSND Phạm Văn Khoa đạo diễn và phim tài liệu “ Làng Vũ Đại ngày ấy – bây giờ” do đài Truyền hình Việt Nam sản xuất Bộ phim “Làng Vũ Đại ngày ấy”

được dựa trên các tác phẩm là Lão Hạc, Sống mòn, Chí Phèo của nhà văn Nam Cao

Phim “ Làng Vũ Đại ngày ấy – bây giờ” là phim tài liệu phản ánh cuộc sống đổi thay

của trên quê hương Nam Cao ngày nay Tác phẩm sẽ giúp học sinh thấy khung cảnhlàng Đại Hoàng, với nghề ươm tơ dệt lụa bên dòng sông Châu Giang thơ mộng; cảnhngôi nhà Bá Kiến; ngôi nhà nơi nhà văn Nam Cao sinh ra và lớn lên; mộ phần NamCao; những đổi thay của quê hương Đại Hoàng ngày nay Giáo viên hướng dẫn họcsinh xem phim qua các bước:

Bước 1 - Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị phim “ Làng Vũ Đại ngày ấy” và phim tài

liệu “ Làng Vũ Đại ngày ấy – bây giờ” Nguồn phim lấy từ các địa chỉ Youtube vàhtt:vtv.vn Chuẩn bị phương tiện máy tính, máy chiếu, âm thanh, phòng chiếu Giáoviên kiểm tra trước các bộ phim đã down load

Bước 2 – Tiến hành cho học sinh trải nghiệm qua phim Tùy theo thời gian tổ

chức, để điều chỉnh cho thích hợp, có thể chỉ xem những hình ảnh, cảnh quan trọng củaphim có liên quan đến bài học trong giờ đọc hiểu văn bản, hoặc tổ chức trải nghiệm