TÌM HIỂU một số TÍNH CHẤT của đất TRỒNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ sử DỤNG đất CANH tác TRONG NÔNG NGHIỆP

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMTÊN ĐỀ TÀI DỰ ÁN : TÌM HIỂU MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT TRỒNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT CANH TÁC TRONG NÔNG NGHIỆP Lĩnh vực/ Môn: Công Nghệ 10 Cấp học : THPT

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI

DỰ ÁN : TÌM HIỂU MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT TRỒNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT CANH TÁC TRONG NÔNG

NGHIỆP

Lĩnh vực/ Môn: Công Nghệ 10 Cấp học : THPT

Tác giả: Vũ Thị Nhàn Đơn vị công tác: Trường THPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa Chức vụ: Giáo viên

MỤC LỤC

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ ……… 1

1.Lý do chọn đề tài 1

1.1 Xuất phát từ nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học 1

1.2 Xuất phát từ đặc điểm môn CN10 2

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Phạm vi, thời gian nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

6.1.Nghiên cứu lý thuyết 3

6.2 Nghiên cứu thực trạng 3

6.3 Thực nghiệm sư phạm 3

7 Nội dung nghiên cứu 4

8 Đóng góp mới trong đề tài nghiên cứu 4

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 5

I CƠ SỞ LÝ LUẬN 5

1 Lịch sử nghiên cứu 5

2 Cơ sở lý luận 5

2.1 Mô tả 5

2.2 Đặc trưng cơ bản của dạy học theo dự án 5

2.3 Phân loại DHTDA 6

2.4 Quy trình DHTDA 6

2.5 Ưu và nhược điểm của dạy học theo dự án 7

2.5.1 Ưu điểm 7

2.5.2 Nhược điểm 8

2.6 Vai trò của GV – HS trong DHTDA 8

II CƠ SỞ THỰC TIỄN 9

1 Sự cần thiết phải đưa DHDA trong trường học nói chung trong môn công nghệ nói riêng 9

2 Tình hình thực tế của việc đưa DHDA vào trong hệ thống giáo dục quốc dân .11

III XÂY DỰNG DỰ ÁN VÀ GIẢI PHÁP 11

1 Mục tiêu dự án 11

1.1 Về kiến thức 11

1.2 Về kỹ năng 12

1.3 Về thái độ 12

2 Cấu trúc, nội dung bài 7, 8 môn công nghệ 10 12

3 Tên dự án: “ Tìm hiểu một số tính chất của đất trồng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất canh tác trong nông nghiệp” 13

4 Chuẩn bị điều kiện để thực hiện dự án 13

4.1 Bối cảnh 13

4.2 Giải quyết vấn đề 13

4.3.Giải pháp thực hiện dự án 13

4.4 Phiếu đánh giá sản phẩm dự án 14

5 Kết luận 14

6 Dự án (Phần phụ lục) 15

IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 15

1 Phương pháp đánh giá 15

2 Kết quả nghiên cứu 15

PHẦN III KẾT LUẬN CHUNG VÀ ĐỀ NGHỊ 17

1 Kết luận chung 17

2 Điều kiện áp dụng 17

3 Những đề xuất, kiến nghị 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Xuất phát từ nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học

Thế kỷ XXI, thế kỷ của sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ,

kỹ thuật hiện đại với các cuộc cách mạng lớn như: cách mạng tin học, cáchmạng công nghệ, cách mạng truyền thông…nhằm thỏa mãn những yêu cầu mới

về phát triển kinh tế, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống

Đứng trước những yêu cầu mới của xã hội, trong sự nghiệp xây dựng đấtnước, thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng, thực hiện chiến lượcphát triển kinh tế xã hội của 10 năm đầu thế kỷ XXI, giáo dục đào tạo có vị trírất quan trọng cùng với khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu Để pháttriển giáo dục thì chúng ta phải không ngừng đổi mới về nội dung và PPDH

Định hướng đổi mới PPDH được nêu trong nghị quyết của Đảng và LuậtGiáo dục được cụ thể hóa vào chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2001 -

2010 (ban hành theo Quyết định số 201/2001/QĐ - TTg ngày 28 tháng 12 năm

2001 của Thủ tướng chính phủ) như sau: “Đổi mới và hiện đại hóa PPDH.Chuyển từ việc truyền thụ tri thức thụ động, thầy giảng, trò ghi sang hướng dẫnngười học chủ động tư duy trong quá trình tiếp cận tri thức; dạy cho người học

PP tự học; tự thu nhận thông tin một cách có hệ thống và có tư duy phân tíchtổng hợp; phát triển năng lực của mỗi cá nhân; tăng cường tính chủ động, tính tựchủ của HS, SV trong quá trình học tập ”

Mặt khác, định hướng đổi mới đồng bộ PPDH, kiểm tra đánh giá tronggiáo dục trung học ngày càng được quan tâm nhiều hơn, mục đích là thay đổicác phương pháp dạy học truyền thống, đẩy mạnh vai trò người học, tự giác, tưduy, sáng tạo…Vì vậy, dạy học truyền thống có thể gọi là chương trình giáo dụcđịnh hướng nội dung dạy học hay ”định hướng đầu vào” (điều khiển đầu vào)không còn thích hợp do:

+ Ngày nay, tri thức thay đổi và bị lạc hậu nhanh chóng, việc quy địnhcứng nhắc những nội dung chi tiết trong chương trình dạy học dẫn đến tình trạngnội dung chương trình dạy học nhanh bị lạc hậu so với tri thức hiện đại Do đóviệc rèn luyện phương pháp học tập ngày càng có ý nghĩa quan trọng trong việcchuẩn bị cho con người có khả năng học tập suốt đời

+ Chương trình dạy học định hướng nội dung dẫn đến xu hướng việckiểm tra đánh giá chủ yếu dựa trên việc kiểm tra khả năng tái hiện tri thức màkhông định hướng vào khả năng vận dụng tri thức trong những tình huống thựctiễn

+ Do phương pháp dạy học mang tính thụ động và ít chú ý đến khả năngứng dụng nên sản phẩm giáo dục là những con người mang tính thụ động, hạnchế khả năng sáng tạo và năng động Do đó chương trình giáo dục này khôngđáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của xã hội và thị trường lao động đối vớingười lao động về năng lực hành động, khả năng sáng tạo và tính năng động.

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục và đào tạo xác định ”Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố

cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, nănglực của người học”; “Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất,năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệpcho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lýtưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năngthực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tựhọc, khuyến khích học tập suốt đời” Theo tinh thần đó, các yếu tố của quá trìnhgiáo dục trong nhà trường trung học cần được tiếp cận theo hướng đổi mới =>

được quan tâm và là chiến lược giáo dục lâu dài của ngành giáo dục nước nhà

1.2 Xuất phát từ đặc điểm môn CN10

Chương trình công nghệ 10 là tổng hợp tất cả các nội dung từ các lĩnh vựcnông, lâm, ngư nghiệp và phần tạo lập doanh nghiệp nhằm mục đích trang bịcho thế hệ trẻ những kiến thức cơ bản về trồng trọt, nuôi trồng thủy sản, chănnuôi, bảo quản chế biến, về quản trị kinh doanh

CN10 là môn học mang tính kỹ thuật rõ nét, có tính ứng dụng cao, đòi hỏivận dụng thực tế nhiều Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng DH bộ môn, cầnnghiên cứu áp dụng các PP tích cực vào dạy – học một cách có hiệu quả nhất vàđồng thời biết vận dụng các kiến thức được học để giải quyết những nhiệm vụ

có liên quan đến thực tiễn và đời sống sản xuất

Ngày nay, tiếp cận Giáo dục định hướng năng lực học sinh sẽ giúp HSlĩnh hội tri thức trọn vẹn và luôn nắm bắt được nội dung kiến thức thực tế của

môn học, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Dự án : Tìm hiểu một số tính chất của đất trồng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất canh tác trong nông nghiệp”

2 Mục đích nghiên cứu

Tổ chức dạy học dự án tìm hiểu một số tính chất của đất trồng nhằm pháthuy khả năng độc lập tìm tòi, khám phá trong học tập nhằm chọn lọc và thunhận kiến thức của học sinh khi giải quyết vấn đề trong bài học và trong thực tế

Từ đó nâng cao kết quả học tập của HS, góp phần đổi mới PPDH và nâng caochất lượng DH bộ môn. 

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp sử dụng PP DHTDA trong DH bài

7,8 môn công nghệ 10 để từ đó đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sửdụng đất nông nghiệp

- Khách thể nghiên cứu: Dạy học bài 7,8 môn công nghệ 10 bằng quy

trình DHDA ở trường THPT

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Quy trình xây dựng DHDA

- Cơ sở lý thuyết môn công nghệ 10 bài 7,8

- Cơ sở thực tiễn về hiện trạng đất canh tác nông nghiệp ở Việt Nam

5 Phạm vi, thời gian nghiên cứu

- Đề tài áp dụng cho HS lớp 10 trong giờ học chính khóa.

- Thời gian: Đề tài được nghiên cứu từ tháng 01/2018 và được áp dụng

thực hiện trong năm học 2018 – 2019

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu lý thuyết

- Nghiên cứu các tạp chí, các văn kiện, Nghị quyết của Đảng và Nhà nước

về phương hướng phát triển GD&ĐT, các chỉ thị của ngành GD&ĐT

- Nghiên cứu các tài liệu về lý luận có liên quan để làm cơ sở cho đề tài

- Nghiên cứu các tài liệu có liên quan về tính chất của đất trồng cụ thể làcác tài liệu liên quan đến cấu tạo đất, khả năng hấp phụ của đất, phản ứng củadung dịch đất, độ phì nhiêu của đất

- Nghiên cứu mục tiêu DH, nội dung,cấu trúc bài 7,8 – CN 10 để xây dựng

dự án

6.2 Nghiên cứu thực trạng

- Sử dụng các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành dự án của HS

6.3 Thực nghiệm sư phạm

- Đối tượng: HS lớp 10 của trường THPT nơi công tác

- Bố trí thí nghiệm: Thí nghiệm được bố trí tại 2 lớp 10 là 10A1 và10A10 của trường Hiệu quả của dự án được đánh giá bằng sự tiến bộ về kiếnthức và kỹ năng làm việc để hoàn thành dự án của HS so với HS lớp đối chứng

- Đối chứng: Lớp 10A6 - dạy theo PP truyền thống

- Kiểm tra, đánh giá

+ Đánh giá trực tiếp thông qua các chỉ tiêu có trong dự án về mức độ hoànthành dự án, khả năng làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình của nhóm…

+ Soạn một số đề kiểm tra trong đó đánh giá khả năng học tập vận dụngkiến thức đa nghiên cứu trong dự án của HS Xây dựng tiêu chí đánh giá kĩ nănghọc tập của HS từ đó đánh giá sự tiến bộ của HS trong kĩ năng này qua từng giaiđoạn.

+ Xử lí số liệu: Sử dụng toán thống kê để xử lí kết quả thu được Các sốliệu được xử lí trên Exel

- Rút kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy Đồng thời thông qua việc trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp

7 Nội dung nghiên cứu

- Xác định cơ sở lý luận cho việc xây dựng dự án “ Tìm hiểu 1 số tínhchất của đất trồng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất anh tác trong nôngnghiệp”

- Phân tích mục tiêu DH, cấu trúc, nội dung bài học Từ đó, nhận thấyviệc áp dụng PP DHTDA là hợp lý

- Xây dựng dự án

8 Đóng góp mới trong đề tài nghiên cứu

- Mở rộng các phương pháp dạy học theo DHDA

- Khai thác sâu và khai thác tính chất của đất trồng, thực trạng sử dụng đất

canh tác ở Việt Nam để từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp thực tiễn

- Rèn kĩ năng hình thành các năng lực cần thiết ở HS: Năng lực tự học,năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, kỹnăng thuyết trình, năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Người đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cơ sở lý thuyết cho

PP DHTDA là các nhà sư phạm Mỹ J Dewey và Charles Peirce Họ đã đưa ranhững cơ sở cho DHTDA và khẳng định rằng, tất cả mọi người dù già hay trẻđều học bằng hoạt động thông qua mối quan hệ với môi trường thực tế Tuynhiên, thời điểm đó, DHTDA vẫn còn nhiều hạn chế do thiếu tư liệu và ảnhhưởng của chiến tranh thế giới thứ II

Ngày nay, DHTDA được ứng dụng trong mọi cấp từ giáo dục phổ thông,đào tạo nghề cho tới cấp đại học ở nhiều nước phát triển trên thế giới

Ở Việt Nam, PP DHTDA đã được bộ giáo dục và đào tạo kết hợp vớicông ty Intel Việt Nam triển khai thí điểm tại nhiều trường học trên cả nước theochương trình dạy học cho tương lai của Intel ( Intel teach to the future ) Chươngtrình này hướng dẫn giáo viên sử dụng Internet thiết kế trang web và triển khaicác dự án cho HS

Những công trình nghiên cứu liên quan tới DHTDA ở Việt Nam của cáctác giả thời gian gần đây như: “ Dạy học theo dự án – một phương pháp có chứcnăng kép trong đào tạo giáo viên” của Nguyễn Văn Cường và Nguyễn Thị DiệuThảo (2004), đề tài “ DHTDA và vận dụng trong đào tạo giáo viên môn côngnghệ phần kinh tế gia đình” của Nguyễn Thị Diệu Thảo (2007)…

2 Cơ sở lý luận

2.1 Mô tả

Dạy học theo dự án (DHTDA) là một hình thức dạy học, trong đó ngườihọc thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết vàthực hành, có tạo ra các sản phẩm có thể giới thiệu Nhiệm vụ này được ngườihọc thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xácđịnh mục đích, lập kế họach, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh,đánh giá quá trình và kết quả thực hiện. Làm việc nhóm là hình thức cơ bản củaDHTDA

2.2 Đặc trưng cơ bản của dạy học theo dự án 

- Người học là trung tâm của quá trình dạy học. 

- Dự án tập trung vào những mục tiêu học tập quan trọng gắn với các chuẩn 

- Dự án được định hướng theo bộ câu hỏi khung chương trình. 

- Dự án đòi hỏi các hình thức đánh giá đa dạng và thường xuyên 

- Dự án có tính liên hệ với thực tế. 

- Người học thể hiện sự hiểu biết của mình thông qua sản phẩm và quá trìnhthực hiện. 

- Công nghệ hiện đại hỗ trợ và thúc đẩy việc học của người học. 

- Kĩ năng tư duy là yếu tố không thể thiếu trong phương pháp dạy học dự án

2.3 Phân loại dạy học theo dự án

DHTDA có thể phân loại theo nhiều phương diện khác nhau Dưới đây là một sốcách phân loại:

* Phân loại theo chuyên môn

- Dự án trong môn học

- Dự án liên môn

- Dự án ngoài chuyên môn

* Phân loại theo sự tham gia của người học

* Phân loại theo sự tham gia của giáo viên

* Phân loại theo quỹ thời gian

- Dự án nhỏ: Khoảng từ 2 – 6 giờ học

- Dự án trung bình: giới hạn là một tuần hoặc 40 giờ học

- Dự án lớn: tối thiểu là một tuần (40 giờ học), có thể kéo dài nhiều tuần

* Phân loại theo nhiệm vụ

2.4 Quy trình dạy học theo dự án

* Bước 1: Chọn đề tài và xác định nhiệm vụ, mục tiêu của dự án

Dự án phải gắn với thực tiễn đời sống, từ những vấn đề cần thiết trongthực tế, GV chọn lựa vấn đề liên quan đến bài dạy sau đó giới thiệu đến HS, sau

đó HS sẽ xác định vấn đề cần giải quyết đó là DA học tập và chọn tên đề tài (dựán) Mục tiêu của dự án là GV cần hình thành được cho HS sau khi thực hiệnxong DA là những kiến thức, kỹ năng, thái độ, tư duy bậc cao Mục tiêu DA cótác dụng định hướng cho quá trình thực hiện DA

* Bước 2: Lập kế hoạch thực hiện dự án

+ Phân nhóm, phân vai trong nhóm

+ Cách lập kế hoạch

+ GV giới thiệu tài liệu hổ trợ

+ Thời gian dành cho từng công việc của dự án

+ Kinh phí thực hiện dự án

+ Quy định sản phẩm mà dự án phải đạt được

+ GV đưa ra tiêu chí đánh giá dự án

* Bước 3: Thực hiện dự án

Các thành viên trong nhóm sẽ thực hiện kế hoạch đề ra, tiến hành thu thậpthông tin và chia sẻ, thảo luận trong nhóm, giải quyết các công việc cần làm.Nhưng khi làm việc cá nhân hay nhóm phải chú ý là kết hợp giữa lý thuyết vàthực hành GV kiểm tra, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện dự án để kịp thời canthiệp sư phạm cần thiết để giúp HS về PP tự học, tự nghiên cứu, hợp tác làmviệc nhóm, viết báo cáo,…

* Bước 4: Tổng hợp kết quả và báo cáo sản phẩm

Kết quả thực hiện DA có thể được viết dưới dạng thu hoạch, báo cáo,…sản phẩm của DA có thể được trình bày trên Power Point, dạng ấn phẩm (bảntin, báo, áp phích) hoặc thiết kế trang Web, mô hình…Sản phẩm của DA có thểđược trình bày giữa các nhóm HS, giới thiệu trong trường hay ngoài xã hội

* Bước 5: Đánh giá dự án

Giáo viên và học sinh cùng đánh giá sản phẩm DA của từng nhóm theotiêu chí đánh giá đã đề ra (tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá) Từ đórút ra những kinh nghiệm cho DA tiếp theo Trong thực tế, khi áp dụng quy trìnhDHDA, chúng ta có thể xen kẽ, thâm nhập lẫn nhau ở các bước tùy theo hoàncảnh Vì vậy việc phân chia các bước trong quy trình chỉ mang tính tương đối

2.5 Ưu và nhược điểm của dạy học theo dự án

2.5.1 Ưu điểm

- Tạo điều kiện cho HS huy động, ứng dụng và phát triển kiến thức, kỹnăng của mình vào việc giải quyết DA phức tạp trong thực tế

- Khuyến khích HS giải quyết những vấn đề phức tạp mang tính thực tế,

HS phải khám phá, đánh giá, giải thích và tổng hợp thông tin một cách có khoahọc, qua đó phát triển các kỹ năng nhận thức

- Kích thích động cơ, thúc đẩy mong muốn học tập của HS, phát huy khảnăng làm việc, tính trách nhiệm và mong muốn được nhìn nhận, đánh giá của

HS

- Yêu cầu và tạo điều kiện cho HS sử dụng thông tin của những môn họckhác nhau để giải quyết vấn đề Nhờ vậy, kiến thức học trong chương trình đàotạo được liên kết với nhau

- Tạo điều kiện và yêu cầu HS tiếp thu tri thức theo cách học của ngườilớn là học và ứng dụng tri thức Phát triển năng lực sáng tạo, năng lực tự giảiquyết các vấn đề một cách đầy đủ, thúc đẩy suy nghĩ sâu hơn khi gặp các vần đềkhác nhau

- Thúc đẩy và rèn luyện năng lực cộng tác, kỹ năng giao tiếp giữa HS với

GV và giữa các HS với nhau Đôi khi sự cộng tác còn được mở rộng ra cácthành viên của cộng đồng

- Học sinh có cơ hội để định hướng việc học của mình, họ coi trọng việchọc hơn Do những nghiên cứu theo chiều sâu, việc học tập của HS được mởrộng ra khỏi những vấn đề trước mắt HS học được những kỹ năng nghiên cứu

có giá trị mà họ không thể có được từ các bài giảng truyền thống

2.5.2 Nhược điểm

- DHDA đòi hỏi nhiều thời gian, nó không thể thay thế PP thuyết trìnhtrong việc truyền thụ những tri thức lý thuyết, trừu tượng, quá khó một cách hệthống trong thời gian ngắn

- Hoạt động thực hành, thực tiễn khi thực hiện DHDA đòi hỏi phương tiệnvật chất và tài chính phù hợp

- Nhiều HS đã quen với PPDH truyền thống nên không quen với việc chủđộng định hướng quá trình học tập, vì thế đã gặp nhiều khó khăn Tương tự,nhiều GV đã quen và tự tin với vai trò giảng dạy theo PP truyền thống nếuchuyển sang vai trò “người dẫn đường” trong DHDA cũng gặp nhiều lúng túng

2.6 Vai trò của GV – HS trong DHTDA

* Vai trò của GV

- Hướng dẫn cộng đồng người học, tạo thuận lợi, kích thích hứng thú của

HS và làm cho họ hiểu rõ tiến trình học tập Khác với lớp học truyền thống, GVđóng vai trò chủ đạo nắm giữ tất cả kiến thức và truyền tải đến học sinh VớiDHTDA, GV chỉ đóng vai trò như một nhà vấn, một học viên cộng tác

- Những thông tin mà GV đưa ra, theo Vygoski phải mang tính nhận thức

và siêu nhận thức Thông tin toàn mang tính chất nhận thức nhằm hướng dẫn HSdần dần có thể tự lực hoàn toàn, tự chịu trách nhiệm trong việc thực hiện kếhoạch, nhiệm vụ học tập của bản thân (lập kế hoạch, định hướng điều chỉnh,

kiểm tra và đánh giá) Thông tin siêu nhận thức nhấn mạnh đến việc làm chủnhững kiến thức “công bố” được và “thực hiện” được Để HS phát triển thóiquen lập luận và khả năng áp dụng một cách mềm dẻo những khái niệm đã học,những kiến thức đó phải có sự liên kết với nhau.

- Giáo viên cần tạo ra sự hỗ trợ cần thiết trước những lần HS “rẽ sai” trêncon đường hoàn thành dự án, có thể bằng các chỉ dẫn hoặc bằng các sản phẩmmẫu, các tài liệu, các nguồn thông tin, các chuyển giao công việc, các phiếuđánh giá…

- Giáo viên phải tập trung hơn vào việc tạo cơ hội học tập, tiếp cận vớithông tin, làm mẫu và hướng dẫn HS đồng thời cũng phải tạo ra môi trường họctập thúc đẩy phương pháp học tập theo kiểu cộng tác giữa các thành viên trongnhóm HS

* Vai trò của HS

- HS đóng vai trò là những “chuyên gia” thuộc các ngành nghề khác nhautrong xã hội để có thể tham gia ngày càng tích cực vào việc thực hiện mục đíchhọc tập Trong một dự án học tập, HS không chỉ tham gia vào quá trình quản límột phần mà còn quản lí tổng thể dự án Tức là, trong quá trình học tập, HSđược tham gia quyết định và tự quyết định các giai đoạn của quá trình DH, đặcbiệt là trong việc xây dựng kế hoạch và thực hiện dự án Trong chừng mực, HS

có thể tham gia xác định và tự đánh giá dự án

- HS được giao những nhiệm vụ cụ thể, gắn với đời sống thực tế, HS hợptác làm việc với nhau trong các nhóm, phát huy tối đa năng lực cá nhân khi đảmnhận những vai trò khác nhau

- HS phải thể hiện thành quả của mình thông qua các bài thuyết trình, sảnphẩm, trang web…Những sản phẩm cuối cùng giúp HS thể hiện khả năng diễnđạt và làm chủ quá trình học tập

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

1 Sự cần thiết phải đưa DHDA trong trường học nói chung trong môn công nghệ nói riêng.

Hiện nay, hiện tượng học lệch, sự phát triển thiếu toàn diện trong nhậnthức, quan điểm, hành động đang là vấn đề bức thiết trong các nhà trường nóiriêng, trong xã hội nói chung Hơn thế thực tiễn cho thấy dạy học dự án là mộttrong những quan điểm giáo dục nhằm nâng cao năng lực của người học, giúpđào tạo những người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đềcủa cuộc sống hiện đại

Mặt khác, cần đưa giáo dục theo quan điểm tích hợp vào trong hệ thốnggiáo dục quốc dân bởi nước ta có số học sinh sinh viên chiếm gần 1/3 dân số đấtnước Tác động đến nhóm đối tượng này gần, dễ, nhanh nhất Đây cũng là chủnhân, tương lai của đất nước, là lực lượng lớn mạnh trong việc tuyên truyền tớicông dân Giáo dục theo phương pháp DHDA góp phần hoàn thiện nhân cách,

kỹ năng sống cho thế hệ trẻ để họ có thể làm chủ cuộc sống của mình, bảo vệ vàphát triển ngôi nhà chung của mình

Trong lĩnh vực dạy học môn công nghệ 10, việc kết hợp các nộidung từ các môn học, lĩnh vực khác nhau, lồng ghép các nội dung cần thiết vàocác nội dung vốn có của môn công nghệ 10 là rất cần thiết Tuy nhiên, với đặcđiểm học sinh của trường tôi đang công tác – một trường mà đa phần học sinh ởmức trung bình yếu thì việc học tập theo phương pháp DHDA gặp không ít khókhăn Bởi vì, khi xây dựng dự án vào học một bài cụ thể thì yêu cầu học sinhkhông chỉ tham gia vào quá trình quản lí một phần mà còn quản lí tổng thể dự

án Tức là, trong quá trình học tập, HS được tham gia quyết định và tự quyếtđịnh các giai đoạn của quá trình DH, đặc biệt là trong việc xây dựng kế hoạch vàthực hiện dự án Trong chừng mực, HS có thể tham gia xác định và tự đánh giá

dự án

Xuất phát từ tính tích cực của hướng dạy học này và những khó khăn cụthể của giáo viên và học sinh của trường, tôi đã lựa chọn những phương phápdạy học để có thể đạt được hiệu quả cao nhất Bằng việc xây dựng dự án thôngqua các tiêu chí nhỏ để định hướng HS tìm hiểu đúng và đủ theo yêu cầu của bàihọc, do đặc điểm bộ môn với số tiết của học kỳ 1 là 1 tiết/ tuần nên tôi đã giaovấn đề cho học sinh tìm hiều trước đó từ 6 đến 7 ngày, học sinh có thời gian huyđộng kiến thức, thu thập thông tin cần thiết để hoàn thành các tiêu chí trong dự

án của nhóm Đồng thời giáo viên cũng phải xây dựng được dự án cụ thể, chitiết để dẫn dắt học sinh định hướng đúng đắn dự án không xa rời bộ môn đanghọc

Qua thực tế dạy học tôi thấy rằng việc đưa phương pháp DHDA một cáchkhéo léo vào môn học sẽ giải quyết một vấn đề chủ động tiếp cận kiến thức,sáng tạo trong tư duy của HS là hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏingười giáo viên giảng dạy bộ môn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức

bộ môn mình giảng dạy mà còn phải không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thứccủa những bộ môn học khác, tư suy, sáng tạo và cẩn trọng trong việc đưa ra dự

án để giúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn họcnhanh chóng và hiệu quả nhất

2 Tình hình thực tế của việc đưa DHDA vào trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Ở Việt Nam, PP DHTDA đã được bộ giáo dục và đào tạo kết hợp vớicông ty Intel Việt Nam triển khai thí điểm tại nhiều trường học trên cả nước theochương trình dạy học cho tương lai của Intel ( Intel teach to the future ) Chươngtrình này hướng dẫn giáo viên sử dụng Internet thiết kế trang web và triển khaicác dự án cho HS

- Về phía giáo viên: Đội ngũ giáo viên phần lớn được đào tạo theo chươngtrình sư phạm đơn môn, chưa trang bị cơ sở lý luận dạy học dự án một cáchchính thống nên khi giảng dạy, xây dựng dự án giáo viên còn lúng túng trongviệc xác định mục tiêu giáo dục, xây dựng dự án chi tiết và bố trí tiết dạy hợp lý.Đại đa phần giáo viên chỉ tập chung vào việc cung cấp kiến thức cơ bản của bàihọc, ít chú trọng mở rộng, đặc biệt là tạo điều kiện cho HS phát huy tối đa nănglực cũng như rèn luyện kỹ năng của học sinh vì còn e ngại tổ chức dạy học sẽ

ồn, ảnh hưởng đến các lớp học và bị nhắc nhở…

- Về phía học sinh: Các em vẫn quen với PP học truyền thống là thụ độngtiếp nhận kiến thức từ giáo viên, chưa chủ động tiếp cận kiến thức của môn học,chưa nhận thức được tầm quan trọng trong việc tự học, điều này ảnh hưởng lớnđền chất lượng dạy học và việc hình thành các năng lực cần có ở học sinh

- Về phía môn học: Môn Công nghệ là một bộ môn khoa học, vì vậy việc

áp dụng dạy học theo PP truyền thống không phù hợp với đặc thù môn học làhọc và thực nghiệm Ngoài ra, chương trình môn học biên soạn còn nặng vềcung cấp kiến thức, ít chú trọng đến việc bồi dưỡng năng lực cho HS và cơ sởvật chất cho các bài thực hành còn nghèo nàn, hạn chế

III XÂY DỰNG DỰ ÁN VÀ GIẢI PHÁP

1 Mục tiêu dự án

1.1 Về kiến thức

Trong dự án này, HS sẽ tìm hiểu nội dung sau:

a) Các tính chất cơ bản của đất trồng

- Tìm hiểu về keo đất, các loại keo đất

- Tìm hiểu vể khả năng hấp phụ của đất, độ phì nhiêu của đất

- Tìm hiểu về các phản ứng của dung dịch đất

b) Cách xác định pH của dung dịch đất và một số tiêu chí đánh giá độ phì nhiêucủa đất

- Chỉ ra được cách xác định pH của dung dịch đất

- Chỉ ra được một số tiêu chí đánh giá độ phì nhiêu của đất.

c) Đề xuất được biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất, cải tạo đất

- Từ các tính chất cơ bảo của đất trồng, đền xuất biện pháp nâng cao hiệuquả sử dụng đất nói chung và đề xuất cụ thể biện pháp cải tạo đất chua, đấtkiềm

1.2 Về kỹ năng

Thông qua các nhiệm vụ cụ thể của dự án, giúp HS hình thành một số kỹnăng sau:

- Tìm kiếm thông tin trên mạng internet

- Thu thập và xử lý thông tin

- Ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình học tập

- Sử dụng được máy đo pH hoặc thang màu để xác định pH của đất

- Sử dụng được những thí nghiệm đơn giản làm rõ vấn đề lý thuyết…

1.3 Về thái độ

- Nâng cao ý thức sử dụng đất canh tác hợp lý, ý thức tuyên truyền cách

sử dụng đất canh tác đúng, hợp lý nhằm bảo vệ tài nguyên đất

- Độc lập, tự giác, tự chịu trách nhiệm trước nhóm

- Hứng thú trong quá trình thực hiện dự án

2 Cấu trúc, nội dung bài 7, 8 môn công nghệ 10

1 Khái niệm

2 Phân loạiBài 8: Thực hành: Xác

định độ chua của đất

I Chuẩn bị

II Quy trình thực hànhIII Đánh giá kết quả