BỐI CẢNH MỚI VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ TỚI CHI PHÍ GIAO DỊCH. I. CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Từ những thập kỷ 70, 80 của thế kỷ XX, cách mạng khoa học công nghệ, sự bùng nổ thông tin và xu thế toàn cầu hóa kinh tế đã chi phối sự phát triển của xã hội loài người. Quá trình phát triển bền vững của các quốc gia ngày càng dựa vào nguồn tài nguyên mới là tri thức khoa học và công nghệ, đi đầu là công nghệ cao, công nghệ tiên tiến. Trong sự vận động, phát triển không ngừng của công nghệ thông tin thế giới, cuộc cách mạng công nghệ 4.0 chưa từng có trong lịch sử đang bùng nổ và tạo nên những biến đổi lớn trong đời sống, kinh tế cũng như xã hội. Đây là cuộc cách mạng theo xu hướng hiện thời trong việc tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất. Cốt yếu của kỹ thuật số trong cuộc cách mạng này sẽ là: Trí tuệ nhân tạo AI, vạn vật kết nối IoT, dữ liệu lớn Big Data. Trên lĩnh vực công nghệ sinh học, tập trung vào nghiên cứu để tạo ra những bước nhảy vọt trong nông nghiệp, thủy sản, y dược, chế biến thực phẩm, bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo, hóa học và vật liệu. Cuối cùng là lĩnh vực vật lý với robot thế hệ mới, máy in 3D, xe tự lái, các vật liệu mới và công nghệ nano. Theo sau cuộc cách mạng công nghệ 4.0 là sự ra đời của mạng 4G rồi đến mạng 5G, các nền tảng công nghệ quản trị doanh nghiệp, trợ lý ảo, khả năng lưu trữ và truy cập kiến thức không giới hạn,... Bên cạnh đó, hạ tầng viễn thông Việt Nam đã đạt chuẩn quốc tế. Mạng thông tin quốc gia phát triển nhanh, hiện đại với độ bao phủ rộng khắp cả nước, kết nối với thông lượng lớn tới các nước trong khu vực và thế giới. => Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin đã tác động rất nhiều tới chi phí giao dịch: Hạn chế tình trạng bất đối xứng thông tin: Quá trình tìm kiếm thông tin sẽ diễn ra nhanh và có hiệu quả hơn nhờ vào các nền tảng Big data hay điện toán đám mây,.. Ví dụ: Nếu trước kia để tìm hiểu thông tin về một căn hộ ta phải mất thời gian đi thăm hỏi rất nhiều nơi, tuy nhiên ngày nay khi công nghệ thông tin ngày càng phát triển chúng ta chỉ cần tra trên mạng xã hội về yêu cầu căn hộ muốn tìm thì sẽ có ngay hàng ngàn kết quả hiển thị. CNTT giúp 2 bên giao dịch có thể tìm hiểu trước thông tin, làm giảm độ mù mờ thông tin cua đối phương trước khi tiến hành giao dịch. Ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh: các cá nhân, tổ chức chủ doanh nghiệp sẽ áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quy trình sản suất nhằm tối ưu hóa sản xuất, hạn chế tối đa sự sai sót thủ công dẫn đến phát sinh CPGD Giảm chi phí di chuyển và tiết kiệm thời gian trong một số giao dịch: Các dịch vụ tiện ích như mua hàng online, giao hàng nhanh sẽ được mọi người ưu tiên sử dụng do không tốn chi phí và thời gian đi lại. Với sự phát triển của công nghệ thông tin, các tổ chức, doanh nghiệp lớn có thể thực hiện các cuộc họp trực tuyến, thay vì gặp mặt trực tiếp như trước kia. Các văn kiện, tài liệu cũng có thể được gửi đi trong vòng vài phút với độ bảo mật cao mặc dù người gửi và người nhận cách xa nhau đến hàng ngàn km thông qua Gmail, Zalo,... II. SỰ HỢP TÁC RỘNG RÃI TRÊN NHIỀU LĨNH VỰC CỦA VN VỚI CÁC QUỐC GIA TRÊN TG (Thiết, Chính) 2.1 Việt Nam đang tích cực tham gia và phát huy vai trò thành viên trong các tổ chức kinh tế quốc tế. Trên cơ sở đường lối hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và Nhà nước, thời gian qua, Việt Nam đã tiến hành hội nhập dưới nhiều góc độ: Về hội nhập đa phương: Cho đến nay, Việt Nam là thành viên của 63 tổ chức quốc tế và có quan hệ với hơn 500 tổ chức phi chính phủ trên thế giới. Việt Nam đã hoạt động tích cực với vai trò ngày càng tăng tại Liên hợp quốc, phát huy vai trò thành viên tích cực của phong trào Không liên kết, Cộng đồng các nước có sử dụng tiếng Pháp, ASEAN ... Có thể nói ngoại giao đa phương là một điểm sáng trong hoạt động ngoại giao thời đổi mới. Những kết quả đạt được trong mối quan hệ đan xen này đã củng cố và nâng cao vị thế quốc tế của đất nước, tạo ra thế cơ động linh hoạt trong quan hệ quốc tế. Việt Nam đã có mối quan hệ tích cực với các tổ chức tài chính tiền tệ quốc tế như Ngân hàng phát triển Á Châu, Quỹ tiền tệ thế giới, Ngân hàng thế giới. Về hội nhập song phương: Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hơn 160 nước và 70 vùng lãnh thổ, mở rộng quan hệ thương mại, xuất khẩu hàng hoá tới trên 230 thị trường của các nước và vùng lãnh thổ , ký kết trên 90 Hiệp định thương mại song phương, gần 60 Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư, 54 Hiệp định chống đánh thuế hai lần và nhiều Hiệp định hợp tác về văn hoá song phương với các nước và các tổ chức quốc tế. 2.2 Việt Nam đang tích cực tham gia vào đàm phán, ký kết các Hiệp định thương mại tự do Hiệp định thương mại tự do (FTA) là một thỏa thuận giữa hai hay nhiều quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nhằm mục đích tự do hóa thương mại về một hoặc một số nhóm mặt hàng nào đó bằng việc cắt giảm thuế quan, có các quy định tạo thuận lợi cho trao đổi hàng hóa, dịch vụ và đầu tư giữa các thành viên. Hiện nay, Việt Nam đã gia nhập, ký kết 14 Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có 02 Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA). Ảnh hưởng đến chi phí giao dịch Việc hội nhập sâu rộng với nhiều tổ chức kinh tế đòi hỏi Việt Nam cần cải cách các thủ tục hành chính, các quy định về diều kiện kinh doanh, lĩnh vực kinh doanh có điều kiện thu hẹp, ngày càng công khai, minh bạch hơn, môi trường kinh doanh của Việt Nam ngày càng được cải thiện. Do vậy chi phí giao dịch cũng được giảm đi.
Trang 1BỐI CẢNH MỚI VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ TỚI CHI PHÍ GIAO DỊCH
MỤC LỤC
I. CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Từ những thập kỷ 70, 80 của thế kỷ XX, cách mạng khoa học công nghệ, sự bùng nổ thông tin và xu thế toàn cầu hóa kinh tế đã chi phối sự phát triển của xã hội loài người Quá trình phát triển bền vững của các quốc gia ngày càng dựa vào nguồn tài nguyên mới là tri thức khoa học và công nghệ, đi đầu là công nghệ cao, công nghệ tiên tiến Trong sự vận động, phát triển không ngừng của công nghệ thông tin thế giới, cuộc cách mạng công nghệ 4.0 chưa từng có trong lịch sử đang bùng nổ và tạo nên những biến đổi lớn trong đời sống, kinh tế cũng như xã hội Đây là cuộc cách mạng theo xu hướng hiện thời trong việc tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất
- Cốt yếu của kỹ thuật số trong cuộc cách mạng này sẽ là: Trí tuệ nhân tạo AI, vạn vật kết nối IoT, dữ liệu lớn Big Data
Trang 2- Trên lĩnh vực công nghệ sinh học, tập trung vào nghiên cứu để tạo ra những bước nhảy vọt trong nông nghiệp, thủy sản, y dược, chế biến thực phẩm, bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo, hóa học và vật liệu
- Cuối cùng là lĩnh vực vật lý với robot thế hệ mới, máy in 3D, xe tự lái, các vật liệu mới và công nghệ nano
Theo sau cuộc cách mạng công nghệ 4.0 là sự ra đời của mạng 4G rồi đến mạng 5G, các nền tảng công nghệ quản trị doanh nghiệp, trợ lý ảo, khả năng lưu trữ và truy cập kiến thức không giới hạn,
Bên cạnh đó, hạ tầng viễn thông Việt Nam đã đạt chuẩn quốc tế Mạng thông tin quốc gia phát triển nhanh, hiện đại với độ bao phủ rộng khắp cả nước, kết nối với thông lượng lớn tới các nước trong khu vực và thế giới
=> Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin đã tác động rất nhiều tới chi phí giao dịch:
* Hạn chế tình trạng bất đối xứng thông tin:
- Quá trình tìm kiếm thông tin sẽ diễn ra nhanh và có hiệu quả hơn nhờ vào các nền tảng Big data hay điện toán đám mây,
Ví dụ: Nếu trước kia để tìm hiểu thông tin về một căn hộ ta phải mất thời gian đi thăm hỏi rất nhiều nơi, tuy nhiên ngày nay khi công nghệ thông tin ngày càng phát triển chúng ta chỉ cần tra trên mạng xã hội về yêu cầu căn hộ muốn tìm thì sẽ có ngay hàng ngàn kết quả hiển thị
- CNTT giúp 2 bên giao dịch có thể tìm hiểu trước thông tin, làm giảm độ mù mờ thông tin cua đối phương trước khi tiến hành giao dịch
* Ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh: các cá nhân, tổ chức chủ doanh nghiệp sẽ áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quy trình sản suất nhằm tối ưu hóa sản xuất, hạn chế tối đa sự sai sót thủ công dẫn đến phát sinh CPGD
* Giảm chi phí di chuyển và tiết kiệm thời gian trong một số giao dịch:
- Các dịch vụ tiện ích như mua hàng online, giao hàng nhanh sẽ được mọi người ưu tiên sử dụng do không tốn chi phí và thời gian đi lại
Trang 3- Với sự phát triển của công nghệ thông tin, các tổ chức, doanh nghiệp lớn có thể thực hiện các cuộc họp trực tuyến, thay vì gặp mặt trực tiếp như trước kia
- Các văn kiện, tài liệu cũng có thể được gửi đi trong vòng vài phút với độ bảo mật cao mặc dù người gửi và người nhận cách xa nhau đến hàng ngàn km thông qua Gmail, Zalo,
II. SỰ HỢP TÁC RỘNG RÃI TRÊN NHIỀU LĨNH VỰC CỦA VN VỚI CÁC QUỐC
GIA TRÊN TG (Thiết, Chính)
2.1 Việt Nam đang tích cực tham gia và phát huy vai trò thành viên trong các tổ chức kinh tế quốc tế.
Trên cơ sở đường lối hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và Nhà nước, thời gian qua, Việt Nam đã tiến hành hội nhập dưới nhiều góc độ:
*Về hội nhập đa phương:
- Cho đến nay, Việt Nam là thành viên của 63 tổ chức quốc tế và có quan hệ với hơn
500 tổ chức phi chính phủ trên thế giới Việt Nam đã hoạt động tích cực với vai trò ngày càng tăng tại Liên hợp quốc, phát huy vai trò thành viên tích cực của phong trào Không liên kết, Cộng đồng các nước có sử dụng tiếng Pháp, ASEAN Có thể nói ngoại giao
đa phương là một điểm sáng trong hoạt động ngoại giao thời đổi mới Những kết quả đạt được trong mối quan hệ đan xen này đã củng cố và nâng cao vị thế quốc tế của đất nước, tạo ra thế cơ động linh hoạt trong quan hệ quốc tế
- Việt Nam đã có mối quan hệ tích cực với các tổ chức tài chính tiền tệ quốc tế như Ngân hàng phát triển Á Châu, Quỹ tiền tệ thế giới, Ngân hàng thế giới
*Về hội nhập song phương: Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hơn 160 nước và 70 vùng lãnh thổ, mở rộng quan hệ thương mại, xuất khẩu hàng hoá tới trên
230 thị trường của các nước và vùng lãnh thổ , ký kết trên 90 Hiệp định thương mại song phương, gần 60 Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư, 54 Hiệp định chống đánh thuế hai lần và nhiều Hiệp định hợp tác về văn hoá song phương với các nước và các tổ chức quốc tế
Trang 42.2 Việt Nam đang tích cực tham gia vào đàm phán, ký kết các Hiệp định thương mại tự do
- Hiệp định thương mại tự do (FTA) là một thỏa thuận giữa hai hay nhiều quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nhằm mục đích tự do hóa thương mại về một hoặc một số nhóm mặt hàng nào đó bằng việc cắt giảm thuế quan, có các quy định tạo thuận lợi cho trao đổi hàng hóa, dịch vụ và đầu tư giữa các thành viên
- Hiện nay, Việt Nam đã gia nhập, ký kết 14 Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong
đó có 02 Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến
bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA)
* Ảnh hưởng đến chi phí giao dịch
- Việc hội nhập sâu rộng với nhiều tổ chức kinh tế đòi hỏi Việt Nam cần cải cách các thủ tục hành chính, các quy định về diều kiện kinh doanh, lĩnh vực kinh doanh có điều kiện thu hẹp, ngày càng công khai, minh bạch hơn, môi trường kinh doanh của Việt Nam ngày càng được cải thiện Do vậy chi phí giao dịch cũng được giảm đi
- Nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế Tạo điều kiện cho việc xin visa
du học, xuất khẩu… của người dân và doanh nghiệp được thực hiện dễ dàng và nhanh chóng hơn
- Việc hội nhập sâu rộng, liên kết, hợp tác, chia sẻ thông tin giữa các quốc gia và các
tổ chức trên thế giới cũng làm cho thông tin được quy định rõ ràng, đảm bảo thông tin cho các bên tham gia, hạn chế chi phí do bất đối xứng thông tin từ các giao dịch thương mại giữa các nước
- Bên cạnh đó, khi các thuế quan được cắt giảm, chi phí thuê luật sư và các bộ phận tìm hiểu, thực hiện quy định về thuế và các giấy tờ hành chính giảm, chi phí giao dịch
từ đó sẽ giảm theo
- Tuy nhiên, trong xu thế hội nhập sâu rộng như hiện nay, hệ thống sở hữu trí tuệ mạnh là cơ sở, tiền đề để một quốc gia kiểm soát các hoạt động kinh doanh và bảo vệ thương hiệu Xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ làm tăng chi phí giao dịch tuy nhiên từ
đó giúp thu hút đầu tư của các công ty đa quốc gia, tăng cơ hội tiếp cận với các công nghệ tiên tiến, tạo môi trường, cũng như hành lang pháp lý vững chắc để các cá nhân, tổ
Trang 5chức yên tâm phát triển ý tưởng sáng tạo, đưa ra thị trường những sản phẩm chất lượng,
có tính ứng dụng cao
- Cạnh tranh sẽ diễn ra gay gắt hơn, với nhiều “đối thủ” hơn, trên bình diện rộng hơn, sâu hơn Đây là sự cạnh tranh giữa sản phẩm của ta với sản phẩm các nước, giữa doanh nghiệp nước ta với doanh nghiệp nước ngoài Các doanh nghiệp tốn thêm những chi phí
để tìm hiểu đối thủ, thị trường, chi phí phát triển nội lực, thu hút khách hàng
III. CƠ CHẾ CHÍNH SÁCH, THỂ CHẾ CHÍNH TRỊ (Loan)
Cơ chế chính sách chủ yếu được Nhà nước phát động thực hiện trong bối cảnh mới ở Việt nam:
3.1 Chiến lược tăng trưởng xanh
“Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2050” theo Quyết định số 1393/QĐ-TTg ngày 25 tháng 9 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ, nội dung bao gồm: (1) Xanh hóa sản xuất, thực hiện một chiến lược “công nghiệp hóa sạch”, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên, khuyến khích phát triển công nghiệp xanh, nông nghiệp xanh với cơ cấu ngành nghề, công nghệ, thiết bị bảo đảm nguyên tắc thân thiện với môi trường, đầu tư phát triển vốn tự nhiên; tích cực ngăn ngừa và xử lý ô nhiễm; (2) Xanh hóa lối sống và thúc đẩy tiêu dùng bền vững, duy trì lối sống hòa hợp với thiên nhiên ở nông thôn và tạo lập thói quen tiêu dùng bền vững trong bối cảnh hội nhập với thế giới
- Chiến lược có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình tái cấu trúc và hoàn thiện thể chế kinh tế theo hướng sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên thiên nhiên, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế; góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm nghèo và đảm bảo phát triển kinh tế bền vững
* Tuy nhiên có một số vấn đề xảy ra làm chi phí giao dịch tăng:
- Phát sinh chi phí giám sát và đánh giá việc thực thi vận hành của các cấp ngành và địa phương đối với chiến lược tăng trưởng xanh
- Chi phí tìm kiếm thông tin lớn vì vẫn còn nhiều bất cập trong chiến dịch tăng trưởng xanh giữa chủ trương chính sách và công tác tổ chức thực hiện khi năng lực và kinh nghiệm còn hạn chế( mới chỉ dựa vào nhà tài trợ) chưa có sự phối hợp đa ngành
Trang 6lĩnh vực để huy động sự tham gia của các nguồn lực trong nước từ đó phát sinh thêm chi phí phối hợp và tổ chức
- Thông tin bất cân xứng giữa các cấp ngành và địa phương với doanh nghiệp, khu công nghiệp về thực trạng lượng xả thải, thiết bị đảm bảo nguyên tắc thân thiện với môi trường ảnh hưởng đến tiềm năng cho tăng trưởng xanh
3.2 Chính sách phát triển nền kinh tế tư nhân
Sau gần 5 năm Luật Doanh nghiệp ra đời (năm 2005), năm 2010 cả nước có gần 108.300 doanh nghiệp mới đăng ký, đưa tổng số doanh nghiệp đăng ký lên khoảng 150.000 Đặc biệt, làn sóng khởi nghiệp mới đã hình thành sau thực thi Luật Doanh nghiệp mới năm 2014 và Luật Đầu tư năm 2014 cùng với cam kết của Thủ tướng Chính phủ năm 2016 quyết tâm xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo phát triển và hành động quyết liệt đã tạo xung lực mới cho kinh tế tư nhân phát triển Tính đến tháng 8 năm nay, cả nước có 79.300 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng vốn đăng ký
là 999.400 tỷ đồng, tăng 4,6% về số doanh nghiệp Đóng góp lớn là tạo việc làm và góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động xã hội
=> Giảm thiểu tình trạng thất nghiệp, tiết kiệm chi phí tìm kiếm thông tin của lao động về vấn đề tìm kiếm việc làm
* Những yếu tố Làm tăng chi phí giao dịch:
- Để thành lập một doanh nghiệp và đi vào hoạt động cần làm nhiều thủ tục (xin mã
số thuế, lắp đặt hệ thống điện nước, điện thoại, phòng cháy chữa cháy, giấy phép xây dựng nhà xưởng, giấy chứng nhận về môi trường, hợp đồng lao động ) Những thủ tục này doanh nghiệp sẽ bị phát sinh chi phí giao dịch
- Tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, đầu cơ buôn lậu lũng đoạn thị trường, trốn thuế đang đặt ra nhiều vấn đề cần khiến các doanh nghiệp phải chi nhiều hơn trong việc bảo hộ sản phẩm, chống hàng giả, hàng nhái, cũng như tuyên truyền tới khách hàng của mình
3.3 Chính sách tinh giản bộ máy cơ quan hành chính các cấp cũng như rút ngắn các thủ tục hành chính
- Sau nghị định năm 2018, năm 2019 tiếp tục là năm các cơ quan Nhà nước thực hiện quyết liệt chính sách tinh giản biên chế để hoàn thành mục tiêu giảm 10% biên chế vào năm 2021
Trang 7- Mục tiêu, quan điểm xuyên suốt là xây dựng tổ chức bộ máy hành chính nhà nước tinh gọn, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của từng cơ quan, cấp chính quyền, thực hiện tinh giản biên chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Qua đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền các cấp
- Với chủ trương đơn giản hóa các thủ tục hành chính, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 108/2018/NĐ-CP (“Nghị định 108”) vào ngày 23/8/2018, sửa đổi, bổ sung Nghị định số 78/2015/NĐ-CP
về đăng ký doanh nghiệp Được cộng đồng doanh nghiệp hy vọng là sẽ tạo bước đột phá trong việc cải tiến các thủ tục đăng ký kinh doanh, gỡ bỏ những điểm nghẽn lâu nay và thiết thực cải thiện môi trường kinh doanh trong nước
Từ đó, sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu đáng kể các chi phí về thủ tục hành chính, chi phí đi lại, thuê luật sư, , giảm thời gian chờ đợi giấy phép kinh doanh,
- Ngoài ra, còn có chủ trương xây dựng chính quyền điện tử của Chính phủ giai đoạn 2018- 2020, định hướng đến năm 2025 về việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng chính quyền điện tử hướng tới chính quyền số, cải cách hành chính, tạo sự thuận lợi cho
DN, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, cũng như các thủ tục hành chính của người dân => giúp giảm thiểu rất lớn chi phí giao dịch đối với doanh nghiệp trong việc hoàn thành các thủ tục đăng ký kinh doanh Bên cạnh đó, việc nắm bắt tìm kiếm thông tin về các quy định của pháp luật của doanh nghiệp cũng sẽ thuận lợi hơn thông qua việc tích hợp, kết nối các cơ sở dữ liệu quốc gia, các công cụ công trực tuyến, tích hợp giữa các bộ ngành, tỉnh ngành liên thông,
IV. TRÌNH ĐỘ DÂN TRÍ (Thắm)
• Thực trạng trình độ dân trí của Việt Nam trong bối cảnh mới hiện nay:
Tháng 9/2013, Bộ GD-ĐT đã ban hành Chương trình hành động thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 Theo đó, đến năm 2020, tỉ lệ
đi học đúng độ tuổi ở THCS là 95% và 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ học vấn THPT hoặc tương đương Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Thống kê, năm 2017,
cả nước có 319500 người có trình độ cao đẳng, đại học; tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THPT giai đoạn 2016-2017 là 97, 94%
Trang 8Về chỉ số phát triển con người (Human Development Index - HDI): năm 2014, Việt Nam đứng thứ 121/187; đến năm 2018, chỉ số này đã vượt 5 bậc trên bảng xếp hạng tổng số 187 quốc gia, tức là đứng vị trí thứ 116
Những dữ liệu trên đây cho thấy, xét về lượng, dân trí Việt Nam khá tốt
* Tác động của trình độ dân trí tới giảm thiểu chi phí giao dịch:
- Trình độ dân trí cao, giúp cho bản thân các công ty, tổ chức sẽ nhận thức được những cơ hội, thách thức trong bối cảnh hội nhập, cách mạng công nghệ hiện nay, giúp giảm thiểu chi phí rủi ro trong các hợp đồng giao dịch kinh tế
- Với trình độ dân trí cao, có khả năng nắm bắt và phân tích được nhiều thông tin thị trường, giảm thiểu bất đối xứng thông tin và từ đó giảm được chi phí thuê người môi giới, tư vấn, luật sư
- Dân trí cao đồng nghĩa với việc nhận thức tốt, giúp công ty, tổ chức giảm thiểu chi phí đạo tạo nguồn nhân lực, nguồn nhân lực chất lượng, làm việc hiệu quả
VD: Trong một công ty, khi nhân viên của họ nắm rõ luật kinh tế, thì công ty đó sẽ giảm được rủi ro khi ký kết hợp đồng và có thể giúp giảm chi phí thuê luật sư
V. CƠ SỞ HẠ TẦNG, HỆ THỐNG GIAO THÔNG
• Hiện nay, hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông của Việt Nam đã được đầu tư phát triển trên tất cả các lĩnh vực chuyên ngành Đường bộ có tổng chiều dài khoảng 24.203 km Đường thủy nội địa có tổng chiều dài đang khai thác, quản lý 7.071,8 km; 220 cảng thủy, 3.087 bến thủy nội địa Mạng lưới đường sắt quốc gia Việt Nam có tổng chiều dài 3.159,908 km Có 32 cảng biển, 13 cảng dầu khí Hàng không: có 21 cảng hàng không với tổng công suất đạt 77,75 triệu HK/năm và 1,01 triệu tấn hàng hóa/năm, đáp ứng khai thác loại máy bay A320/A321 Bên cạnh đó còn có hệ thông cảng cạn và hệ thống
hạ tầng do địa phương quản lý
• Trong giai đoạn 2011 - 2016, nhiều công trình giao thông lớn, hiện đại như: đường bộ cao tốc, mở rộng quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh đoạn qua khu vực Tây Nguyên, cảng biển quốc tế, cảng hàng không quốc tế đã được đầu tư xây dựng đạt tiêu chuẩn khu vực
và quốc tế, góp phần tạo diện mạo mới cho đất nước, tạo lập được sự kết nối giữa các
Trang 9vùng miền trong cả nước và với quốc tế Giao thông đô thị từng bước được cải tạo, nâng cấp và mở rộng, đặc biệt tại các đô thị lớn
• Nhờ hạ tầng giao thông phát triển đa dạng và ngày càng hoàn thiện, hoạt động vận tải cũng phát triển theo và từng bước được quản lý chặt chẽ trên tất cả các lĩnh vực, cơ bản đáp ứng tốt nhu cầu vận tải trong nước và quốc tế, hạn chế được tình trạng ùn tắc hành khách, hàng hóa tại cảng hàng không, ga đường sắt, bến xe, bến cảng vào mùa vận tải cao điểm; đồng thời không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng phục vụ, dịch vụ vận tải; điều chỉnh cơ cấu vận tải theo thành phần kinh tế Ngày càng có nhiều doanh nghiệp
tư nhân tham gia vào hoạt động Logistics với chất lượng cao, dịch vụ tốt, giá cả đảm bảo Giá cước vận tải cơ bản đã được kiểm soát, bảo đảm phục vụ tốt hơn nhu cầu đi lại của nhân dân, thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh, góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội
* Tác động tới sự thay đổi của chi phí giao dịch
- Việc phát triển cơ sở hạ tầng giao thông cũng như hoạt động vận tải, logistic sẽ giúp giảm thiểu trực tiếp tới chi phí giao dịch của doanh nghiệp Hàng hóa hay các văn kiện, hợp đồng, sẽ được vận chuyển nhanh hơn, đảm bảo thời gian quy định Từ đó, các doanh nghiệp sẽ không phải mất thêm các chi phí kho bãi hay bảo quản khi hàng hóa của họ không được vận chuyển đúng tiến độ, hay bị kẹt tại các cảng nội địa
- Các hãng hàng không giá rẻ nhưng với chất lượng dịch vụ đảm bảo cũng sẽ giúp các doanh nghiệp tiết kiệm được 1 phần chi phí đi lại cho các giao dịch hợp đồng hay tìm hiểu đối tác
- VD: Một hội chợ về nông sản được tổ chức tại Hà Nội, cần một số sản vật đặc sản của khu vực miền nam để chưng bày Nếu sô nông sản này vận chuyển không đúng tiến
độ, ban tổ chức sẽ mất thêm chi phí để bảo quản nông sản, và những thiệt hại do sản vật không đến kịp để tham gia khai mạc hội chợ
Trang 10- Tuy nhiên, nhìn chung hệ thống hạ tầng giao thông Việt Nam hiện nay còn bộc lộ nhiều yếu kém, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, mạnh Bên cạnh đó, do khó khăn về nguồn lực, hệ thống hạ tầng giao thông hiện hữu cũng không được duy tu, bảo dưỡng đầy đủ, kịp thời, nguy cơ dẫn tới xuống cấp, giảm năng lực phục vụ, khai thác
- Ở các đô thị lớn thường xuyên ùn tắc, tắc nghẽn giao thông làm cho thời gian đi lại lâu hơn, vất vả hơn, tăng chi phí đi lại cho việc kí kết hợp đồng hay tìm hiểu đối tác
- Thời tiết ngày càng khắc nghiệt nên giao thông đường hàng không và đường thủy ít nhiều ảnh hưởng làm ảnh hưởng tới việc đi lại, vận chuyển hàng hóa
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Xu thế và đặc điểm các thỏa thuận thương mại tự do (FTAs) khu vực và song phương và tiến trình tham gia FTA của Việt Nam, Bộ ngoại giao Việt Nam
2.Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) - Các cam kết quan trọng về sở hữu trí tuệ và những điều cần lưu ý (27/08/2019), Bộ Công thương Việt Nam
3.Hội thảo “Chính sách phát triển trong bối cảnh đổi mới và hội nhập” Hội thảo do Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức
4.Đổi mới cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân trong bối cảnh hội nhập quốc tế
PGS, TSKH Trần Nguyễn Tuyên Hội đồng Lý luận Trung ương
5.“MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY” Đỗ Hoàng Ánh
6.“Tinh giản bộ máy hành chính”, Thứ 2, Ngày 09/09/2019, 14:15, Trần Xuân Tỉnh
(TTXVN)