Những sai lầm thường gặp trong hồi sinh tim phổi

Trong quan niệm và suy nghĩ Trong phát hiện và chẩn đoán ngưng TH-HH: Phát hiện Xác định để xử trí Trong xử trí cấp cứu: Tổ chức ekip cấp cứu Kỹ thuật cấp cứu hồi sinh Sử dụng thuốc

NHỮNG SAI LẦM TRONG HÔI

SINH TIM PHỔI

SAI LẦM THƯỜNG GẶP

Phát hiện

Xác định để xử trí

 Trong xử trí cấp cứu:

Tổ chức ekip cấp cứu

Kỹ thuật cấp cứu hồi sinh

SAI LẦM TRONG QUAN NIỆM VÀ SUY NGHI

 Ngưng tim là gì?

 Ngưng tim chỉ xảy ra ở khoa cấp cứu – hồi sức?

Có phải chuyện của mình?!

Có cần tổ chức ekip cấp cứu sẵn sàng tại khoa?

Có cần trang bị đủ và sẵn sàng? Hay có gì thì đi mượn!

 Cần tách riêng thân nhân BN khỏi khu vực cấp cứu?

SAI LẦM TRONG QUAN NIỆM VÀ SUY NGHI

 Cấp cứu HSTP: là xoa bóp tim ngoài lồng ngực?

 Cấp cứu HSTP là chỉ bao gồm: A – B – C?

 Cấp cứu HSTP là công việc của bác sĩ?

 Cấp cứu HSTP chỉ cần đủ thuốc và trang bị?

 Là cấp cứu khẩn cấp có thể xảy ra bất kì nơi nào: đường phố, bệnh viện, công trường, bãi biển, gia đình

 Xử trí cấp cứu = Hồi sinh Tim - Phổi:

Phân loại tùy theo phương tiện và trình độ người CC:

HSTP cơ bản: Basic Life Support - BLS

ACLS

Cung cấp tuần hoàn và hô hấp nhân tạo tạm thời

Phục hồi tuần hoàn và hô hấp tự nhiên có hiệu qủa

 Tổ chức thực hiện:

Bất kỳ Bs, Đd, NV cứu hộ cũng thành thạo về kỹ

thuật

Được tổ chức phân công hợp lý: từng vị trí cụ thể

động.

Nội khoa: bệnh tim; phản xạ; quá liều thuốc; TBMM não; tai nạn (điện giật, ngộ độc…); Suy HH cấp

(thường gặp);…

 Có thể phục hồi được hay không:

Có thể:  V tuần hoàn; Ngộ độc;  oxy máu; Chèn ép tim cấp; Tràn khí MP áp lực; RL chuyển hoá; Nhồi máu

cơ tim;  thân nhiệt; thuyên tắc phổi;

Không thể: Cancer, bệnh giai đoạn cuối, tai nạn qúa nặng, đã tiên lượng từ trước;…

Cung lượng tim  tưới máu.

 Ngưng tuần hoàn sau 8 - 10 giây sẽ mất ý thức

Khi < 25ml/100g  EEG còn sóng chậm

Khi < 15ml/100g  EEG đẳng điện

tuần hoàn mặc dù tim có thể còn tiếp tục đập sau 2- 3 giờ trong tình trạng thiếu oxy

PHÂN LOẠI NGỪNG TUẦN HOÀN THEO CƠ CHẾ

 Rung thất: thường gặp nhất (75 - 95%)

Sóng Nhỏ: thiếu oxy nặng, có tổn thương tim từ

trước, rung thất kéo dài trên 2 phút

 Tim không hiệu quả:

Mất máu cấp

Rối loạn nhịp tim

Phân ly điện cơ

SAI LẦM TRONG PHÁT HIỆN

 Khi đo điện tim đẳng điện?

 Khi nghe phổi không thấy thở trong 30’?

SAI LẦM TRONG CHẨN ĐOÁN

 Phải nhất thiết có đủ 03 tiêu chuẩn?

1. Mất ý thức đột ngột

3. Mất mạch bẹn, mạch cảnh

SAI LẦM TRONG XỬ TRÍ CẤP CỨU

 Tổ chức ekip cấp cứu:

Có cần thiết phải tổ chức ekip cấp cứu tại mỗi khoa?

Có cần phải chuẩn bị diễn tập theo nhiều kịch bản soạn sẵn?

Có cần sắp xếp dụng cụ cấp cứu ngay trong tầm

tay?

 Trang bị và huấn luyện ekip cấp cứu:

PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ TRONG NHÓM CẤP CỨU

 Đội ngũ HSTP được phân công hợp lý từng vị trí cụ

thể:

bại,

Do làm giảm đáng kể thời gian gián đoạn vô ích

 Tùy theo tình hình nhân lực có thể phân công cụ thể nhiệm vụ cho từng người nhưng phải theo nguyên tắc

một người quyết định và phối hợp nhịp nhàng

 Duy trì đường thở (mask,NKQ)

 Thông khí nhân tạo

 Cầm máu bên ngoài.

 Giúp thay y phục cho BN.

- Lấy mẫu gửi xét nghiệm.

- Mời chuyên khoa, tăng viện

- Hộ tống BN khi di chuyển

Điều dưỡng 3 (được tăng cường)

- Sắp xếp, ổn định vị trí BN và dụng cụ.

- Hỗ trợ cho nhóm khi có yêu cầu.

- Trấn an, cách ly thân nhân BN

Sơ đồ bố trí nhóm hồi sinh tim phổi (ví dụ)

SAI LẦM TRONG XỬ TRÍ CẤP CỨU

 Trong kỹ thuật cấp cứu hồi sinh

Có cần theo thứ tự C – A – B – D ?

Có cần thiết xác định đường thở thông suốt?

Có cần tăng nồng độ oxy (FiO2) lên 100% khi TK cơ học?

Có cần phối hợp nhịp nhàng giữa ép tim và thổi

ngạt?

Có cần tuân thủ đúng tỷ lệ ép tim/thổi ngạt?

Có cần ép tim đúng kỹ thuật: bàn tay?, khuỷu tay?,

SAI LẦM TRONG XỬ TRÍ CẤP CỨU

 Trong kỹ thuật cấp cứu hồi sinh

 Có cần cố gắng bằng mọi giá đặt đường TM trung tâm?

 Có nên chích thuốc trực tiếp vào tim?

 Có cần dùng “cú đấm trước tim” không?

 Có nên dùng máy phá rung càng sớm càng tốt khi có thể?

 Có cần thiết phải học cách sử dụng máy phá rung?

 Máy phá rung loại nào cũng được hay phải là loại

biphasic?

 Dùng mức năng lượng phá rung lớn nhất ngay hay tăng dần?

 Có cần tạm ngưng CPR để đánh giá tim đập hiệu qủa?

 Phá rung 01 lần hay 03 lần liên tiếp?

SAI LẦM TRONG XỬ TRÍ CẤP CỨU

đầu?

Gọi hoặc lay nhẹ  không trả lời ?

Sờ mạch cảnh - bẹn (10’)  không thấy đập nảy ?

 Báo động hệ thống cấp cứu

Gọi lớn mọi người trong kíp trực hoặc

Nghi ngờ ngừng tim - phản ứng thích hợp

 phá rung 01 lần 360j (máy đơn pha) hay 200J (máy 2 pha)

Quy trình CABD thứ nhất - cơ

bản

Tìm và điều trị những ng/nhân có thể hồi phục được*

Quy trình CABD thứ hai - cao

cấp

C - TUẦN HOÀN NHÂN TẠO

 Ép tim ngoài lồng ngực:

Biên độ: 5 cm

Tần số: 100 lần / phút nếu đã có NKQ

Phối hợp 30/2 với TKCH (thổi, bóp bóng: chưa có

TM ngoại vi: càng lớn và có sớm càng tốt

Nội khí quản: khá hiệu qủa nhưng cần tăng

liều>2lần

Trực tiếp vào tim: nên tránh vì có thể tổn thương

ĐMV

A - KIỂM SOÁT ĐƯỜNG THỞ

Quan sát, thổi

Móc hút bỏ dị vật…

 Đặt đường thở nhân tạo

Canul,

B - THÔNG KHÍ CƠ HỌC - NHÂN TẠO

 Thực hiện qua:

Miệng - miệng: trực tiếp hay gián tiếp

Bóng - Mask: hiệu qủa khá tốt, kỹ thuật đơn giản

Bóng - NKQ

Máy thở - NKQ

 Cố gắng tăng nồng độ Oxy trong khí thổi vào BN (tốt nhất FiO2 =100% bằng bóng giúp thở có túi oxy)

 Tần số 10-12 lần/phút

 Phối hợp với ép tim nếu chưa có đường thở nhân tạo chắc chắn

TM 1mg/lần, lặp lại mỗi 3 -5 phút.

Bơm NKQ: liều >2 lần IV, pha loãng và bóp bóng 2 lần

 Atropin (hiện không dùng)

 NaHCO3: 1mEq/kg; chỉ dùng khi:

Biết chắc có  K+ hoặc nhiễm toan CH trước đó

HS Tim - Phổi > 15 phút mà chưa hiệu qủa

Khi có rung thất hoặc nhịp nhanh thất liều:

1-1,5mg/kg bolus, lặp lại 0,75mg/kg mỗi 5-10phút; max

VÀ PHÁ RUNG THẤT NGAY

 Phá rung ngay 1 lần với 360J nếu dùng monophasic defibrillator

hoặc 200J nếu dùng biphasic defibrillator

 Nếu không hiệu quả: tiến hành HSTP (CPR) ngay 05 chu kỳ CPR

(hoặc 2 phút), sau đó phá rung tiếp lần thứ hai với mức năng

lượng cũ nếu có chỉ định.

 Điều trị hiệu quả rung thất duy nhất là khử rung

 Hiệu qủa của phá rung giảm nhanh theo thời gian.

 Sẽ chuyển thành asystole trong vài phút.

 Cho phép dùng máy phá rung ngay khi có BN ngưng tim.

 Chuẩn mực cho C/C HSTP trong và ngoài BV.

 Máy phá rung cần được trang bị ở nơi có nhiều nguy cơ

 Phá rung - kỹ năng cần phải có của tất cả NV Y tế.

SAI LẦM TRONG XỬ TRÍ CẤP CỨU

 Trong kỹ thuật cấp cứu hồi sinh

 Có cần cố gắng bằng mọi giá đặt đường TM trung tâm?

 Có nên chích thuốc trực tiếp vào tim?

 Có cần dùng “cú đấm trước tim” không?

 Có nên dùng máy phá rung càng sớm càng tốt khi có thể?

 Có cần thiết phải học cách sử dụng máy phá rung?

 Máy phá rung loại nào cũng được hay phải là lọai

biphasic?

 Dùng mức năng lượng phá rung lớn nhất ngay hay tăng dần?

 Có cần tạm ngưng CPR để đánh giá tim đập hiệu qủa?

 Phá rung 01 lần hay 03 lần liên tiếp?

Hồi sinh Tim - Phổi

Vai trò của hồi sinh sớm và phá rung

sớm

 Các nơi có nguy cơ cao có ngưng tim – phổi cần có

phương án xử trí khi có xảy ra ngưng tim – phổi.

 Mỗi đơn vị y tế cần có phác đồ cụ thể cho việc xử trí

ngưng tuần hoàn – hô hấp tại đơn vị của mình.

 Mọi phác đồ xử trí đều phải hướng đến:

 Tiêu chuẩn xác định ngưng tuần hoàn – hô hấp.

 Những việc cần làm theo thứ tự C-A-B-D khi có BN

ngưng TH-HH phù hợp với điều kiện của BV mình.

 Cần huấn luyện, trang bị và cho phép các nơi có nguy

cơ cao của NTH-HH sử dụng máy phá rung nhằm gia

tăng tỷ lệ thành công của HS T-P.

 Cần tổ chức tốt các nhóm – tổ, kíp trực tại các TTYT

thành các đội hồi sinh chuyên nghiệp nhằm cứu sống những BN thuộc nhóm có thể hồi phục được.