thai kỳ và nhiễm siêu vi , ĐH Y DƯỢC TP HCM

BÀI GIẢNG DÀNH CHO SINH VIÊN Y KHOA, BÁC SĨ, SAU ĐẠI HỌC, ĐH Y DƯỢC TP HCM 1. Kể ñược phân loại nhóm nhiễm trùng 2. Kể ñược các tác nhân nhiễm trùng 3. Phân tích ñược các xét nghiệm CLS giúp chẩn ñoán tác nhân nhiễm trùng 4. Kể ñược hậu quả trên thai của nhiễm HBV, HIV, Rubella và Cytomegalovirus 5. Trình bày hướng xử trí và dự phòng các nhiễm trùng nêu trên

BỆNH LÝ NHIỄM TRÙNG

TRONG THAI KỲ

BS Tô Mai Xuân Hồng

Bộ môn Phụ Sản ðại Học Y Dược

1 Infections in pregnancy-Dr Hong

Mục tiêu

1 Kể được phân loại nhĩm nhiễm trùng

2 Kể được các tác nhân nhiễm trùng

3 Phân tích được các xét nghiệm CLS giúp chẩn đốn

Nội dung

• Phân loại nhiễm trùng trong thai kỳ

• Nhiễm Streptococcus nhóm B

• Nhiễm tác nhân virus và khuyến cáo ACOG, CDC

• Nhiễm virus viêm gan B

Phân loại nhiễm trùng thai kỳ

hậu sản -Viêm tuyến vú

-Hội chứng shock nhiễm ñộc (toxic shock syndrom)

Nhiễm trùng ñặc biệt

chỉ xuất hiện lúc có

thai

-Nhiễm trùng ối -Nhiễm trùng do thuyên tắc tĩnh mạch sâu -Rách tầng sinh môn và hội âm

Nhiễm trùng ảnh

hưởng lên thai nhi

-Nhiễm trùng sơ sinh ( GBS , E.coli) -TORCH groups: Toxoplasma, Rubella ,

Cytomegalovirus , HSV, VZR, Parvovirus B19, HBV & HCV , giang mai, HIV

4 Infections in pregnancy-Dr Hong

Nhiễm tác nhân vi trùng thường gặp

Tác nhân Ảnh hưởng LS trên thai phụ Hậu quả trên thai/bé

Group B

streptococcus

-Không triệu chứng-Nhiễm trùng ñường tiểu-Nhiễm trùng ối

-Viêm nội mạc tử cung

-Sớm: nhiễm trùng sơ sinh-Muộn: viêm màng não

Lao bẩm sinh (có thể tửvong)

Viêm âm ñạo vi

trùng

-Chuyển dạ sanh non - Thai non tháng

- Bé sơ sinh nhẹ cân

Lậu -Chuyển dạ sanh non

Nhiễm tác nhân KST thường gặp

Tác nhân Ảnh hưởng LS trên thai phụ Hậu quả trên thai/bé

Toxoplasma -Không triệu chứng

-Mệt mỏi

-Sẩy thai -Vôi hóa nội sọ -Bệnh lý hạch bạch huyết,

ñau cơ

-Gan lách to -Viêm hệ lưới -Co giật

Trichomonas Màng ối vỡ non Trẻ nhẹ cân

6 Infections in pregnancy-Dr Hong

Dự phòng nhiễm GBS sơ sinh

Yếu tố nguy cơ

1 T/c chuyên dạ sanh non (<37 tuần)

2 Ôi vỡ trên 18 giờ

5 T/c nhiễm GBS ở thai kỳ trước

6 Hiện diện GBS/nước tiểu lần này

Có YTNC

Dùng KS dự phòng

7 Infections in pregnancy-Dr Hong

Nhiễm tác nhân virus

Tác nhân Biểu hiện LS Ảnh hưởng trên thai Dự phòng ðiều trị

Rubella Phát ban, ñau

khớp, hạch (+)

Hội chứng Rubella bẩmsinh (ñiếc, mù, còn ống

Viêm phổi (30%)

Hội chứng thủy ñậubẩm sinh (teo võ não, ứ nước thận…) trước 20w

Khuyến cáo tầm soát STDs ở thai phụ

(ACOG, CDC)

3 tháng ñầu thai kỳ

Hepatitis B, Hepatitis C (for high risk) Chlamydia

Gonorrhea, HSV (for high risk)

3 tháng cuối thai kỳ

Group B streptococcus

Chuyển dạ sanh và giai ñoạn hậu sản

9 Infections in pregnancy-Dr Hong

Hepatitis B

• 3 ñường lây truyền

• Giai ñoạn trước sanh (3 tháng ñầu và cuối 3 tháng giữa)

– Kháng nguyên bề mặt (HBsAg)

– Kháng nguyên e (HBeAg)

– Chức năng gan

– DNA HBV

• Giai ñoạn sau sanh

– HBIG (trong vòng 12giờ) + vaccin N1-N30-N60

– Tìm HBsAg, anti-HBs, anti-HBc

10 Infections in pregnancy-Dr Hong

Human Immunodeficiency Virus

• 3 ñường lây truyền

• Seroconversion: 2-8 tuần (có thể 3 tháng,

hiếm 6 tháng)

• Positive ELISA (sens 93-99% spec 99%)

– Thực hiện ngay Western blot test (sens 99%

spec 98.5%)

– Antiretroviral (Zidovudine)

12 Infections in pregnancy-Dr Hong

Human Immunodeficiency virus

• 25% trẻ bị nhiễm HIV từ mẹ (không ñiều trị)

• Tăng nguy cơ lây nhiễm cho sau sanh

– 3 tháng cuối thai kỳ, chuyển dạ sanh, sổ thai

– Vỡ ối non

– Mổ sanh (>1000 copies/mL)

• Zidovudine (ZDV)

– Giảm nguy cơ lây truyền từ mẹ (2/3)

– Chỉ ñịnh sau TCN1, trong lúc sanh và sau sanh

– Lúc sanh: bắt ñầu chuyển dạ hoặc ối vỡ

– Lúc mổ: trước mổ 3 giờ

– 2mg/kg truyền TM 1giờ, sau ñó 1mg/kg/giờ truyền TM

• Tầm soát thường quy HIV khi mang thaiInfections in pregnancy-Dr Hong 13

Rubella (German measles)

• RNA virus

• Miễn dịch suốt đời

• Tầm sốt thường quy

• IgM: Bắt đầu lúc phát ban, biến mất sau 4-8 tuần

• IgG: Bắt đầu lúc phát ban, tăng dần và tồn tại suốt đời

• Chẩn đốn

– tăng gấp 4 lần HAI (hemagglutination inhibiting)

– IgM positive

– Cấy hoặc phân lập virus trong giai đoạn cấp

– Nhiễm Rubella chu sinh: IgM trong máu dây rốn hoặc IgG bé sơ sinh sau

6 tháng tuổi Infections in pregnancy-Dr Hong 14

Rubella (German measles)

Ớ Thai phụ: Sốt, phát ban, ựau khớp, nổi hạch 2-4 ngày

Ớ Nguy cơ bất thường thai

Ờ 85% khi nhiễm vào tuần 5-8

Ờ 40% khi nhiễm vào tuần 8-12

Ờ 20% khi nhiễm vào tuần 13-18

Ớ Hội chứng Rubella bẩm sinh (CRS)

Ờ Nhiễm cao nhất trong 3 tháng ựầu

Ờ điếc, bất thường tim, bất thường

Ớ Không có ựiều trị ựặc hiệu

Ớ đã có vaccin phòng ngừa (Measles Mumps Rubella)

15 Infections in pregnancy-Dr Hong

16 Infections in pregnancy-Dr Hong

– Cấy nước tiểu, dịch tiết, hoặc mô

– IgM tăng cao 3-6 tháng sau nhiễm, giảm dần 1-2 năm

– IgG tăng nhanh và tồn tại suốt ñời

• Khó khăn

– IgM tăng kéo dài: khó khăn xác ñịnh thời ñiểm nhiễm

– 20% false negative rate in IgM testing

– IgG (+): không thể loại trừ sự hiện diện của bệnh tồn tại

17 Infections in pregnancy-Dr Hong

• Siêu âm

– Não úng thủy, vôi hóa não, ñầu nhỏ

– Echo ruột tăng sáng, gan lách to

– IUGR

• Chọc dò ối

– Khi siêu âm bình thường, tìm PCR CMV

• Siêu âm bất thường hoặc PCR (+)

– Hyper immune anti CMV globulin

– Ganciclovir

18 Infections in pregnancy-Dr Hong

• Thai phụ: Hiếm khi ñược nhận ra trên lâm sàng

• Sơ sinh: Nhiễm trùng có triệu chứng

– Gan lách to

– Giảm tiểu cầu

– Viêm mống mắt, viêm phổi mô kẽ

– 30% chậm phát triển tâm thần, ñiếc do nguyên nhân thần kinh, rối loạn TK cơ

• Diễn tiến huyết thanh

• Chưa có thuốc ñiều trị và dự phòngInfections in pregnancy-Dr Hong 19

20 Infections in pregnancy-Dr Hong

21 Infections in pregnancy-Dr Hong

22 Infections in pregnancy-Dr Hong