Phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Vận tải biển Anh Tuấn

Đề tài “Xây dưng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần Hạ tầng viễn thông CMC”khóa luận tốt nghiệp,năm 2014.Khóa luận cung cấp một số lý luận về sự phát triển các giá tr

Tóm Lược

Công ty cổ phần Vận tải biển Anh Tuấn hoạt động trong lĩnh vực vận tải viễndương và kinh doanh buôn bán một số phụ tùng máy móc hỗ trợ, với môi trường kinhdoanh ngày càng khốc liệt như hiện nay công ty không khỏi đứng trước những tháchthứ không hề nhỏ, tuy nhiên đây cũng là cơ hội để công ty nâng cao vị thế và uy tíncủa mình đối với các bạn hàng Để làm được điều này bên cạnh việc hoạch định cácchiến lược kinh doanh đúng đắn để nâng cao sức mạnh cạnh tranh và phát triển bềnvững công ty thì việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp cũng quan trọng

không kém Do đó qua thời gian thực tập tại công ty em đã lựa chọn đề tài “Phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Vận tải biển Anh Tuấn”

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận là: Nghiên cứu lý luận về văn hóa, văn hóa doanhnghiệp, phát triển văn hóa doanh nghiệp Đồng thời tiến hành nghiên cứu, đánh giáthực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm giúp công ty có thể hoàn thiện công tácphát triển văn hóa của mình

Kết cấu của bài như sau:

Phần mở đầu : Tổng quan đề tài nghiên cứu

Phần mở đầu khẳng định được tính cấp thiết nghiên cứu đề tài ,tổng quan đề tàinghiên cứu có liên quan, các mục tiêu nghiên cứu, phạm vi và đối tượng nghiên cứu,

từ đó đưa phương pháp nghiên cứu và kết cấu luận văn

Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển văn hóa doanh nghiệp.

Ở chương 1 bài khóa luận làm rõ một số lý thuyết về văn hóa, văn hóa doanhnghiệp, phát triển văn hóa doanh nghiệp

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp

của công ty cổ phần Vận tải biển Anh Tuấn

Qua các phương pháp thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu luận văn đã phân tíchcác yếu tố ảnh hưởng, thực trạng và các vấn đề còn tồn tại trong công tác phát triểnvăn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần Vận tải biển Anh Tuấn

Chương 3: Các quan điểm định hướng và đề xuất giải pháp nhằm phát triển

văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần Vận tải biển Anh Tuấn

Lời Cảm Ơn

Thật vinh dự khi được trở thành sinh viên của Trường Đại Học Thương Mại Lờiđầu tiên em xin gởi là cảm ơn sâu sắc đến Ban Giám Hiệu nhà trường ,các thầy cô vàđặc biệt là các thầy cô chuyên ngành Quản trị kinh doanh Trường Đại học ThươngMại đã giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập tại trường

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến TS Nguyễn Thị Thanh Nhàn đã tậntình hướng dẫn giúp đỡ em trong quá trình thực hiện bài khóa luận này

Đồng thời xin gửi lời cảm ở chân thành đến ban lãnh đạo, các anh chị nhân viênCông Ty Vận Tải Biển Anh Tuấn đã tạo cơ hội cho em được thực tập và cho phép emtìm hiểu cũng như cung cấp thông tin để em hoàn thành bài viết một cách tốt nhất cóthể Qua thời gian thực tập tại đây em đã nhận ra nhiều điều mới mẻ và bổ ích tronghoạt động kinh doanh để giúp ích cho công việc sau này của bản thân

Do thời gian thực tập, kinh nghiệm và kiến thức thực tế còn nhiều hạn chế nêntrong luân văn không thể tránh khỏi những thiết sót Vì vậy, em rất mong nhận được

sự giúp đỡ và ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo và ban lãnh đạo công ty vận tảibiển Anh Tuấn, để em hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình một cách tốt nhất

Sinh viên thực hiện

Lê Ngọc Hải

Mục Lục

5 TNHH MTV Trách nhiệm hữu hạn một thành viên

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ ST

T Hình, bảng

Tên hình, sơ đồ, bảng

Trang

1 Hình 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty Cổ phần Vận Tải

2 Bảng 2.1 Số lượng và chất lượng lao động tại Công ty cổ phần

3 Bảng 2.2 Cơ cấu lao động theo độ tuổi, giới tính của Công ty

4 Bảng 2.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần

5 Hình 2.2.1 Trụ sở của Công ty cổ phần Vận Tải Biển 37

6 Bảng 2.2.2 Logo của Công ty cổ phần Vận Tải Biển 38

7 Hình 2.3.1 Biểu đồ đánh giá về các tiêu chí của văn hóa dân tộc

ảnh hưởng đến văn hóa tổ chức của Việt Nam 43

PHẦN MỞ ĐẦU : TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Với nền kinh tế thị trường , mở rộng giao thương và từ khi Việt Nam chínhthức gia nhập WTO từ ngày 01/01/2007 đã mang lại cho các doanh nghiệp Việt Namrất nhiều cơ hội, bên cạnh đó cũng đặt các doanh nghiệp đứng trước sự cạnh tranh gaygắt với những đối thủ đến từ khắp nơi trên thế giới Các doanh nghiệp sẽ vấp phải rấtnhiều những khó khăn về: Trình độ quản lý, nguồn vốn, công nghệ, giá thành, nhântài…với sự cạnh tranh gay gắt của nền kinh tế thị trường và xu hướng toàn cầu hóa,buộc các doanh nghiệp để tồn tại và phát triển phải liên tục tìm tòi những cái mới,sáng tạo và thay đổi cho phù hợp với thực tế Vậy làm thế nào để các doanh nghiệptrong nước xây dựng lợi thế cạnh tranh của riêng mình, làm thế nào để tạo dựng uythế, để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, nắm lấy cơ hội,vượt qua thách thức để có thể đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất Muốn vậy các doanhnghiệp cần phải chọn con đường hội nhập cũng như đặt ra được chiến lược kinh doanhđúng đắn, phải quan tâm tới các vấn đề thuộc môi trường kinh tế, chính trị, luật pháp,khoa học kỹ thuật…Bên cạnh đó thì việc tạo lập một nền văn hóa mang bản sắc riêngcủa doanh nghiệp cũng vô cùng quan trọng bời vì một doanh nghiệp sẽ không thể pháttriển bền vững nếu không có một nền văn hóa đặc thù hoặc tệ hơn môi trường văn hóacủa doanh nghiệp lại là một bầu không khí căng thẳng, ức chế và đầy rẫy những bấtcông Bất cứ một doanh nghiệp nào nếu thiếu yếu tố văn hóa, ngôn ngữ, tư liệu, thôngtin nói chung được gọi là tri thức thì doanh nghiệp đó khó có thể đứng vững và tồn tạiđược Một văn hóa doanh nghiệp mạnh sẽ gắn kết các thành viên, khơi dậy niềm tựhào doanh nghiệp, tạo nên sức mạnh tinh thần, phát huy khả năng sáng tạo của cácnhân viên, giúp cho hoạt động doanh nghiệp diễn ra trôi chảy, quá trình hoạt độngkinh doanh thuận lợi

Công ty cổ phần vận tải biển Anh Tuấn là công ty hoạt động trong lĩnh vực vậntải viễn dương và buôn bán một số phụ tùng máy móc, và nguyên liệu, cũng cấp dịch

vụ hỗ trợ vận tải.Với đặc thù ngành chính là vận tải và các hoạt động kinh doanh phụtrợ, công ty luôn ý thức được tầm quan trọng và lợi ích mang lại của công tác xây

dựng văn hóa doanh nghiệp, từ đó đã không ngừng nỗ lực xây dựng và phát triển vănhóa doanh nghiệp nhằm tạo lên bản sắc văn hóa riêng cho mình nhằm thu hút kháchhàng, nhân viên và các đối tác kinh doanh Trong quá trình thực tập, khảo sát và tìmhiểu tại công ty, em nhận thấy việc phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty đãđem lại một số điều tích cực góp phần vào sự phát triển của công ty, tuy nhiên vẫnchưa thật sự hoàn thiện, còn tồn tại nhiều hạn chế cần phải tiếp tục đi sâu giải quyết,

tìm ra các giải pháp điều chỉnh kịp thời Vì vậy,em đã lựa chọn đề tài “Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần vận tải biển Anh Tuấn” tập trung tìm hiểu, giải

quyết một số những hạn chế còn tồn tại tại công ty, nhằm giúp công ty hoàn thiệncông tác phát triển văn hóa doanh nghiệp trong tương lai

2. Tổng quan đề tài nghiên cứu

Trong quá trình thực tập và hoàn thiện đề tài “ Phát triển văn hóa doanh nghiệp tạicông ty cổ phần vận tải biển Anh Tuấn” em có tham khảo 5 đề tài:

Nguyễn Thị Hà My- K46K1 Trường Đại học Thương Mại Đề tài “Xây dưng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần Hạ tầng viễn thông CMC”(khóa luận tốt nghiệp,năm 2014).Khóa luận cung cấp một số lý luận về sự phát triển các giá

trị văn hóa doanh nghiệp điển hình, các yếu tố cấu thành nên văn hóa công ty cổ phần

hạ tầng viễn thông CMC, những ảnh hưởng của nhân tố môi trường tới việc phát triểncác giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình của công ty Khóa luận đã giải quyết một

số mặt tồn tại cần khắc phục của công ty cổ phần hạ tầng viễn thông CMC

Phạm Thị Sen, sinh viên: K5HQ1C –Trường đại học Thương Mại Đề tài “Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần ô tô Hoàng Gia” (khóa luận tốt nghiệp – năm 2011) Bên cạnh việc cung cấp khá đầy đủ những lý luận cơ bản

về xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp, luận văn đã tập trung giải quyết một

số mặt tồn tại cần khắc phục của công ty như: Mối quan hệ ,cách ứng xử giữa nhânviên với lãnh đạo và ngược lại, Chưa có nhiều sự đầu tư về thời gian tiền bạc vào xâydựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp

Sinh viên thực hiện: Mai Xuân Thảo – K5HQ1C( luận văn tốt nghiệp- năm 2011)

Đề tài “Xây dựng và phát triển văn hoá doanh nghiệp tại công ty TNHH MTV Hà Tâm” Luận văn đã nghiên cứu về việc xây dựng một số giá trị VHDN tại công ty

TNHH MTV Hà Tâm, và nêu bật lên được vài trò ,sự cần thiết phải xây dựng văn hóa đối với công ty Hà Tâm

Sinh viên thực hiện: Vũ Thị Ngọc – Trường đại học Thương Mại (năm 2009)

Đề tài “ Phát triển một số giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình của văn phòng công ty TNHH sản xuất và thương mại Hưng Phát” ,khóa luận tốt nghiệp,năm 2009.

Khóa luận đã nghiên cứu về việc phát triển một số giá trị văn hóa điển hình của vănphòng công ty TNHH sản xuất và thương mại Hưng Phát

Sinh viên thực hiện : Nguyễn Quang Tiệp – K43A4 Trường đại học Thương Mại.

Đề tài “Một số giải pháp nhắm xây dựng và phát triển một số giá trị văn hóa kinh doanh của Công ty cổ phần Bánh kẹo Hải Châu” (khóa luận tốt nghiệp-2011).Đề tài

khái quát hóa cơ sở lý luận về văn hóa,văn hóa kinh doanh,giá trị văn hóa kinh doanh

và đi sâu phân tích thực trạng văn hóa kinh doanh nói chung và văn hóa kinh doanhcủa Công ty cổ phần đầu Bánh kẹo Hải Châu nói riêng, từ đó đưa ra một số giải phápxây dựng và phát triển văn hóa công ty cổ phần bánh kẹo Hải Châu

3. Mục tiêu nghiên cứu

3.1 Mục tiêu chung

Từ những cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp và nghiên cứu tìm hiểu côngtác phát triển văn hóa doanh nghiệp từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tácphát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty cổ phần vận tải biển Anh Tuấn

3.2 Mục tiêu cụ thể

- Thứ nhất, nghiên cứu một số lý thuyết về văn hóa doanh nghiệp trên nhiều khía canh,nhiều góc độ khác nhau, làm rõ khái niệm về văn hóa doanh nghiệp một cách hệthống, các vai trò và giá trị của văn hóa doanh nghiệp đối với các hoạt động sản xuấtkinh doanh cũng như sự tồn tại và phát triển của Công ty

- Thứ hai, đánh giá thực trạng công tác phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công tycác mặt như: các vấn đề còn tồn tại, những mặt mạnh, mặt yếu thông qua quá trìnhnghiên cứu, tìm hiểu, điều tra, khảo sát, phân tích, tổng hợp

- Thứ ba, kiến nghị và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển văn hóa doanh nghiệp tạiCông ty cổ phần vận tải biển Anh Tuấn

• Về thời gian: Đề tài nghiên cứu thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp củacông ty cổ phần Vận tải biển Anh Tuấn từ năm 2015 đến năm 2017, và đề xuất một sốgiải pháp nhằm phát triển văn hóa doanh nghiệp đến năm 2020.

• Giới hạn nghiên cứu: Đề tài tập trung phân tích tìm hiểu về công tác xây dựng

và phát triển Văn hóa doanh nghiệp tại Công ty cổ phần vận tải biển Anh Tuấn vàhướng phát triền cũng như hoàn thiện trong thời gian tới để phù hợp với những địnhhướng dài hạn mà Công ty đặt ra

5. Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu sơ cấp.

Thứ nhất là phương pháp quan sát: Quan sát là phương pháp ghi lại có kiểm

chứng các sự kiện hoặc hành vi ứng xử của nhân viên và các yếu tố có ảnh hưởng đếnvăn hóa doang nghiệ của công ty

Thứ hai là phương pháp phiếu điều tra: Phiếu điều tra là công cụ ghi chép và

lưu giữ kết quả thu thập được trong cuộc điều tra, trong đó in sẵn nội dung tiêu thứctìm hiểu Mẫu phiếu điều tra được thiết kế theo dạng bảng gồm 12 câu hỏi chính vàđược đánh giá theo thang điểm từ 1-5 (từ hoàn toàn không đồng đến hoàn toàn đồngý)cho các đối tượng trưởng các phòng ban và nhân viên trong công ty Số phiếu phát

ra 35 phiếu

Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Phương pháp này để phỏng vấn trực tiếp ban

lãnh đạo của công ty cổ phần vận tải biển Anh Tuấn: Giám đốc Phạm Văn Sáng, Phógiám đốc ông Trịnh Văn Thái, và trưởng phòng kinh doanh , trưởng phòng hành chínhtổng hợp, với các chủ đề và nội dung liên quan đến việc phát triển VHDN tại công ty

và hai câu hỏi phỏng vấn Thông qua việc phỏng vấn, nắm bắt được nhưng thông tin

cơ bản về văn hóa doanh nghiệp của công ty,vấn đề nào cần phát huy, vấn đề nào cầnđược thay đổi để hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp

5.2 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp

- Dựa vào báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh từ năm 2014 - 2016, tình hình cơ cấulao động, các báo cáo thường niên , các bài viết và tài liệu có liên quan đến vấn đềphát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty vận tải biển Anh Tuấn

- Tài liệu từ các đề tài nghiên cứu cấp trường, luận văn tốt nghiệp của các sinh viênkhóa trước

- Thu thập thông tin từ các website

5.3 Phương pháp phân tích dữ liệu

Với các dữ liệu thu thập được, em sử dụng 3 phương pháp phân tích: phươngpháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tổng hợp làm phươngpháp chính để phân tích dữ liệu

- Phương pháp phân tích thống kê: Phân tích các số liệu về tình hình kết quả hoạt động

sản xuất kinh doanh công ty trong 3 năm 2014, 2015, 2016, từ đó đưa ra kết luận vềkết quả cơ cấu tổ chức bộ máy

- Phương pháp so sánh: So sánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong 3 năm,

lập bảng thống kê số liệu và so sánh các chỉ tiêu về số tương đối, số tuyệt đối giữa cácnăm với nhau

- Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích kết quả điều tra, phỏng vấn Qua các số

liệu tiến hành thu thập được tiến hành phân tích, so sánh, từ đó rút ra kết luận

của công ty cổ phần Vận tải biển Anh Tuấn

Chương 3: Các quan điểm định hướng và đề xuất giải pháp nhằm phát triển

văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần Vận tải biển Anh Tuấn

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

1.1 Các khái niệm có liên quan

1.1.1 Khái niệm về văn hóa

Văn hóa là một khái niệm mang nội hàm rộng lớn, nó liên quan đến mọi mặtcủa cuộc sống, con người và do vậy có rất nhiều cách hiểu khác nhau Văn hóa là baogồm tất cả những sản phẩm của con người, và như vậy văn hóa bao gồm cả hai khíacạnh: khía cạnh phi vật chất của xã hội như ngôn ngữ, tư tưởng, giá trị và các khíacạnh vật chất như nhà cửa, quần áo, các phương tiện, v.v Cả hai khía cạnh cần thiết

để làm ra sản phẩm và đó là một phần của văn hóa

Ngay từ thế kỷ XVII, triết gia Đức Samuel von Pufendorf (1632-1694) đã dùngchữ văn hóa để biểu thị tất cả những gì không phái là tự nhiên, tức là tất cả những gì

mà con người làm ra hay học được trong xã hội, tóm lại văn hóa là nhân tạo

Theo nhà nhân chủng học người Anh, E.B TYLOR (1832-1917) khi cho in tác

phẩm 'Văn hoá sơ khai' vào năm 1871 Theo Tylor thì vãn hoa là “Cái tổ hợp bao gồmkiến thức, tin ngưỡng, nghệ thuật, luật lệ, phong tục và tất cả những hình thức, tậpquán mà con người có được trong mội xã hội” Ông là người đầu tiên đã đưa ra mộtđịnh nghĩa đầy đủ cho chữ văn hóa

Nguyên Tổng Giám đốc UNESCO, F.Mayor cũng nhấn mạnh: “ Từ nay trở đi

văn hóa cần coi mình là một nguồn bổ sung trực tiếp cho phát triển và ngược lại pháttriển cần thừa nhận văn hóa giữ một vị trí trung tâm, một vai trò điều tiết xã hội ”[1]

Theo chủ tịch Hồ Chí Minh: Vì lẽ sinh tồn cũng như vì mục đích cuộc sống ,

loài người mới phát minh và sáng tạo ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoahọc, tôn giáo, văn hóa học nghề, những công cụ trong sinh hoạt hàng ngày về ăn, mặc

ở và các phương tiện, phương thức sinh hoạt cùng với toàn bộ những sáng tạo và phátminh đó tức là văn hóa: “ Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng

với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu củađời sống và đòi hỏi của sinh tồn”[2].

Theo giáo sư Trần Ngọc Thêm: “ Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị

vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thựctiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội củamình”[3]

Hay theo cách hiểu khác, trong cuộc sống hàng ngày văn hóa được hiểu là vănhọc, nghệ thuật như thơ ca, mỹ thuật, sân khấu, phim ảnh…Hay là cách sống nhưphong cách ăn mặc, ăn uống, cư xử, các đức tin và tri thức được tiếp nhận… Vì thếchúng ta nói một người nào đó là văn hóa cao, có văn hóa hoặc văn hóa thấp, vô vănhóa Mỗi người nhìn nhận văn hóa dưới một góc độ khác nhau.Vì vậy việc có nhiềukhái niệm văn hóa khác nhau không có gì đáng ngạc nhiên, trái lại càng làm cho vấn

đề được hiểu biết một cách phong phú và toàn diện hơn.Văn hóa là sản phẩm của loàingười, văn hóa được tạo ra và phát triển trong quan hệ qua lại giữa con người và xãhội Song, chính văn hóa lại tham gia vào việc tạo nên con người, và duy trì sự bềnvững và trật tự xã hội Văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông quaquá trình xã hội hóa Văn hóa được tái tạo và phát triển trong quá trình hành động vàtương tác xã hội của con người Văn hóa là trình độ phát triển của con người và của xãhội được biểu hiện trong các kiểu và hình thức tổ chức đời sống và hành động của conngười cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần mà do con người tạo ra

Từ các quan điểm văn hóa trên ta có thể thấy , văn hóa có rất nhiều khía cạnhliên quan chặt chẽ đến nhau Mỗi một quốc gia, dân tộc, tầng lớp khác nhau đều xâydựng một nền văn hóa riêng cho mình, nó tồn tại trong mọi mặt từ đời sống kinh tế,chính trị, nghệ thuật, tôn giáo… Văn hóa triển theo sự tiến hóa của con người và nóđược truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác Văn hóa là toàn bộ các giá trị về vật chất

và tinh thần do con người được sáng tạo ra trong quá trình lao động ( từ lao động trí

óc đến lao động chân tay), được chi phối bởi môi trường xung quanh (môi trường tựnhiên và xã hội) và tính cách của từng tộc người

Có rất nhiều những quan điểm khác nhau, tuy nhiên em tiếp cận khái niệm vềvăn hóa theo hướng sau: "Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh

thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sựtương tác với môi trường tự nhiên và xã hội của mình" [4]

1.1.2 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp

Văn hoá luôn là yếu tố hình thành song song với quá trình phát triển của doanh nghiệp Văn hoá doanh nghiệp là văn hoá của một tổ chức vì vậy nó không đơn thuần

là văn hoá giao tiếp hay văn hoá kinh doanh, nó cũng không phải là những khẩu hiệu của ban lãnh đạo được treo trước cổng hay trong phòng họp Mà nó bao gồm sự tổng hợp của các yếu tố trên Nó là giá trị, niềm tin, chuẩn mực được thể hiện trong thực tế

và trong các hành vi mỗi thành viên doanh nghiệp

Cuối những năm 60 đầu những năm 70, rồi nở rộ trong những thập niên 80 và

90 cùa thế kỷ XX Các doanh nghiệp bắt đầu chú trọng đến việc xây dựng văn hóa chomình Thời gian gần đây, thuật ngữ "Văn hóa doanh nghiệp'' đã trờ nên quen thuộc vàphổ biến trong giới doanh nhân cũng các nhà quản lý Trên thế giới, quan niệm khoahọc về văn hóa doanh nghiệp bắt đầu xuất hiện rõ nét dần vào

Có thể nêu một số khái niệm thường gặp như sau: Theo Georges de Saite Marie, chuyên gia Pháp về doanh nghiệp vừa và nhỏ: "Văn hóa doanh nghiệp là tổng

hợp các giá trị, các biếu tượng, huyền thoại, nghi thức, các điểu cấm kỵ, các quanđiểm triết học, đạo đức tạo thành nền móng sâu xa của doanh nghiệp"

Theo ILO " Văn hóa doanh nghiệp là sự tổng hợp đặc biệt các giá trị, các tiêu

chuẩn, các thói quen và truyền thống, những thải độ ứng xử và lễ nghi mà toàn bộchúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết"[5]

Theo E.N.Schein một nhà xã hội học người Mỹ đưa ra định nghĩa văn hóa

doanh nghiệp như sau: " Văn hóa tổ chức là tổng thể những thủ pháp và quy tắc giảiquyết vấn đề thích ứng bên ngoài và thông nhất bên trong các nhân viên, những quytắc đã tỏ ra hữu hiệu trong quá khứ và vẫn cần thiết trong hiện tại Những quy tắc vànhững thủ pháp này là yếu tố khởi nguồn trong việc các nhân viên lựa chọn phươngthức hành động, phân tích và ra quyết định thích hợp Các thành viên của tổ chức

doanh nghiệp không đắn đo suy nghĩ về ý nghĩa củaa những quy tắc và thủ pháp ấy,

mà coi chúng là đúng đắn ngay từ đầu"

Với nhiều quan niệm khác nhau, cách tiếp cận khác nhau đối với văn hóa

doanh nghiệp, tuy nhiên em tâm đắc nhất với khái niệm: "Văn hóa doanh nghiệp là một hệ thống hữu cơ các giá trị, các chuẩn mực, các quan niệm và hành vi đo các thành viên trong doanh nghiệp đó sáng tạo và tích lũy trong quá trinh tương tác với môi trường bên ngoài và hội nhập bên trong tổ chức, nó đã có hiệu lực và được coi là đúng đắn, do đó, được chia sẻ và phổ biến rộng rãi giữa các thế hệ thành viên như một phương pháp chuẩn mực để nhận thức, tư duy và cảm nhận trong mối quan hệ với các vấn đề mà họ phải đối mặt".[6]

1.1.3 Khái niệm phát triển văn hóa doanh nghiệp

Với sự cạnh tranh gay gắt của nền kinh tế thị trường và xu hướng toàn cầu hóa, buộc các doanh nghiệp để tồn tại và phát triển phải liên tục tìm tòi những cái mới, sáng tạo và thay đổi cho phù hợp với thực tế Vậy làm thế nào để doanh nghiệp trở thành nơi tập hợp, phát huy mọi nguồn lực con người, làm gia tăng nhiều lần giá trị của từng nguồn lực con người đơn lẻ, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng và phát triển một nề nếp văn hóa đặc thù phát huy được năng lực và thúc đẩy sự đóng góp của tất cả mọi người vào

việc đạt được mục tiêu chung của tổ chức - đó là Văn hóa doanh nghiệp (VHDN) Mặt

khác xây dựng và phát triển VHDN còn là một yêu cầu tất yếu của chính sách phát triển thương hiệu vì thông qua hình ảnh văn hóa doanh nghiệp sẽ góp phần quảng bá thương hiệu của doanh nghiệp VHDN chính là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp

Qua nghiên cứu các tài liệu về văn hóa, văn hóa doanh nghiệp, xây dựng vàphát triển văn hóa doanh nghiệp luận văn xin tiếp cận khái niệm về xây dựng và pháttriển văn hóa doanh nghiệp như sau:

Phát triển văn hóa doanh nghiệp là biểu hiện của sự phát triển cao hơn về chất đối với các doanh nghiệp, nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn những yêu cầu mới, cao hơn của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế Là quá trình phát hiện, sáng tạo ra những

yếu tố mới cấu thành nên văn hóa doanh nghiệp Đồng thời vận dụng mọi nguồn lực thích hợp để các yếu tố ấy trở thành giá trị vật chất và tinh thần của doanh nghiệp.

1.2 Nội dung vấn đề nghiên cứu của đề tài

1.2.1 Các yếu tố cốt lõi cấu thành nên văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp là một cấu trúc có bề sâu khó nhìn thấy nhưng bềnvững Người ta có thế phác họa ra hai nhóm yếu tố chính cùa cơ cấu văn hóa doanhnghiệp Hai thành tố là nhóm yếu tố hữu hình và nhóm yếu tố vô hình Nhóm yếu tốhữu hình là những gì mọi người có thể dễ dàng nhìn thấy, nghe thấy, sờ thấy những giátrị, triết lý cần được tôn trọng Các yếu tố vô hình của văn hóa doanh nghiệp là những yếu

tố thể hiện mức độ nhận thức đạt được ở các thành viên và những người hữu quan về vănhóa doanh nghiệp.Hai nhóm yếu tố này tạo thành một thê thống nhất toàn vẹn, tác độngqua lại mật thiết với nhau đế tạo nên bản sắc, cá tinh và sức mạnh của doanh nghiệp

1.2.1.1 Nhóm yếu tố hữu hình trong văn hóa doanh nghiệp

 Kiến trúc, cách bài trí, công nghệ sản phẩm

Cách bài trí đặc trưng , kiến trúc ấn tượng của doanh nghiệp thể hiện tư tưởng,phong cách của lãnh đạo và vị thế tầm vóc của công ty Hiện nay những công ty thànhđạt hay đang phát triển muốn gây ấn tượng đối với mọi người về sự khác biệt, thànhcông và sức mạnh của họ bằng những công trình kiến trúc đặc biệt và đồ sộ, đó chính

là biểu tượng hình ảnh, thể hiện tính cách và bản sắc riêng của công ty Bên cạnh đónhững thiết kế nội thất như tiêu chuẩn về màu sắc, kiểu dáng, mặt bằng làm việc, bànghế, phòng làm việc, lối đi và kể các chi tiết nhỏ như cây cảnh, vị trí sọt rác, các thiết

bị trong phòng vệ sinh…tất cả đều được thiết kế sao cho tiện ích dễ sử dụng, tạo ấntượng thân quen thể hiện thiện trí và sự quan tâm Kiến trúc, cách bài trí, cùng vớicông nghệ sản phẩm đây là cách doanh nghiệp thế hiện và khẳng định uy thế trước đốithủ và tạo dựng hình ảnh trong đối tác, khách hàng

 Cơ cấu tổ chức các phòng ban

Cơ cấu tổ chức phòng ban trong mỗi doanh nghiệp là khác nhau Nó phụ thuộc vàongành nghề kinh doanh cũng như đặc tính sản phẩm mà doanh nghiệp đó cung cấp Việc

tổ chức phòng ban hợp lý sẽả nh hường tích cực đến thái độ và tinh thần làm việc củanhân viên

 Các văn bản quy định nguyên tắc hoạt động của doanh nghiệp

Các quy định này tác động trực tiếp đến ý thức, phong thái, và cách ứng xử củanhân viên Đây là tập hợp các văn bản này có thể là các giấy tờ xác nhận quyền hoạt độngkinh doanh, xác định lĩnh vực hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, cũng có thể là vănbản điều chỉnh hoạt động nội bộ trong doanh nghiệp, quy định chế độ khen thường hayphạt cũng như kỷ luật đối với nhân viên trong doanh nghiệp

 Lễ nghi và lễ hội hàng năm

Những lễ kỷ niệm này sẽ làm tôn vinh các giá trị văn hoa doanh nghiệp của tổchức Được thực hiện dưới hình thức các hoạt động, sự kiện văn hóa-xã hội chính thức,nghiêm trang, tình cảm được tổ chức định kỳ hay bất thường nhằm thắt chặt mối quan hệtrong doanh nghiệp, giới thiệu về những giá trị được doanh nghiệp coi trọng và thườngđược tổ chức vì lợi ích của những người tham dự.Các nhà quản lý thường sử đụng những

lễ nghi và những lễ hội như thế này là một cơ hội quan trọng cho việc giới thiệu, trau dồinhững giá trị quan trọng, tạo cơ hội cho các thành viên cùng chia sẻ cách nhận thức vềnhững sự kiện trọng đại hoặc để nêu gương và khen thường những tấm gương điển hình -đại biểu cho niềm tin và cách thức hành động cần tôn trọng Có bốn loại nghi lễ cơ bản:Nghi lễ chuyển giao (khai mạc, bổ nhiệm thành viên mới chức vụ mới, lễ ra mắt…),nghi lễ mang tính chất củng cố (phát phần thưởng, tuyên dương trong các cuộc thi laođộng giỏi…), Nghi lễ nhắc nhở (sinh hoạt văn hóa, chuyên môn, khoa học…), nghi lễliên kết (lễ hội, liên hoan, giao lưu văn nghệ, thể thao, tổ chức sự kiện…)

 Biểu tượng, logo

Hình ảnh đại diện cho một doanh nghiệp hay còn gọi là biểu tượng là một công cụbiểu thị đặc trưng cùa văn hóa kinh doanh, nó biểu thị niềm tin giá trị mà chủ thể kinhdoanh muốn gửi gắm Một hình thức khác của biểu tượng cũng có ý nghĩa quan trọng đó

là Logo Nó thường có sức mạnh rất lớn vì chúng có thể diễn đạt được giá trị chủ đạo màchù thể doanh nghiệp muốn tạo ấn tượng muốn truyền đạt hay lưu lại Logo có tác dụnglàm cho thương hiệu nổi bật và ấn tượng Nó tạo ra sự nhận biết rất mạnh bằng thị giác vàghi nhớ lâu hơn

 Khẩu hiệu

Là hình thức dễ nhập tâm, ngắn gọn, xúc tích, dễ nhớ Không chỉ nhân viên màcác đối tác luôn nhắc tới khẩu hiệu công ty Khẩu hiệu là một lời văn ngắn gọn diễn tả

cô đọng về một vấn đề nào đó mà một tổ chức hay một công ty muốn thông báo đếncho mọi người hay đơn giản là lấy lại tinh thần hay phát động một phong trào nội bộ

 Những câu chuyện và hình ảnh gương mặt tiêu biểu

Những câu chuyện về doanh nghiệp đựơc hình thành từ những sự kiện có thựcđựơc mọi thành viên trong tổ chức cùng chia sẻ và nhắc lại với các thành viên mới Đó cóthể là những mẩu chuyện kể về những nhân vật anh hùng như những hình mẫu lý tường

về những chuẩn mực và giá trị chung hay những giai thoại đo những sự kiện đã mangtính lịch sư và đã được thêu dệt thêm, hoặc là những huyền thoại chứa đựng những giá trị

và niềm tin của chủ thể kinh doanh và không được chứng minh bàng những bang chứngthực tế Các câu chuyện có tác dụng duy trì sứ sống cho các giá trị ban đầu và giúp chúngthống nhất về nhận thức cùa tất cả các thành viên, được lưu truyền qua các thế hệ thànhviên kể lại Những câu chuyện thường được thêu dệt từ những sự kiện có thực điểnhình về những giá trị, triết lý của văn hóa doanh nghiệp được các nhân viên trongdoanh nghiệp thường xuyên nhắc lại và phổ biến những nhân viên mới

1.2.1.2 Nhóm yếu tố vô hình trong văn hóa doanh nghiệp

Ngôn ngữ, chức danh, cách biêu lộ cảm xúc,thái độ và cách ứng xử, hành vi thường thấy của các thành viên trong doanh nghiệp

Trong quá trình hoạt động, chủ thể kinh doanh có thể lựa chọn một hay nhiều ngônngữ khác nhau, nó có thể là ngôn ngữ bàn địa hay ngôn ngữ quốc tế, hoặc ngôn ngữchính thống hay ngôn ngữ đời thường Do vậy cách thức lựa chọn và sử dụng ngôn ngữ

trong giao lưu, giao tiếp cũng là một khía cạnh biểu trung quan trọng của văn hoa doanhnghiệp Thái độ và cách ứng xử là cách xử lý phản ứng của con người đối với sự tácđộng cùa người khác trong một tình huống cụ thể nào đó Thái độ và cung cách ứng

xử của các thành viên trong tổ chức rất quan trọng, tạo môi trường làm việc tôn trọngnhau mà thân thiện Thái độ, cung cách ứng xử tốt sẽ thiết lập và duy trì được các mốiquan hệ, giúp cho tinh thần thoải mái, tạo được thiện cảm và sự tin cậy nơi mọi người.Văn hóa doanh nghiệp là "luật" không thành văn quy định cách thức thực sự mà conngười đối xử với nhau hàng ngày trong tổ chức, cách thức thực sự mà doanh nghiệpgiải quyết công việc, đáp ứng nhu cầu khách hàng Văn hóa doanh nghiệp ăn sâu vàoniềm tin nên có vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của tổchức

 Niềm tin

Niềm tin hay sự tin tưởng ; là giá trị được hình thành một cách vững chắc về

một cách thức hành động, trạng thái nhất định Nhận thức ở cấp độ niềm tin, conngười luôn có xu thế hành động chủ động, tự nguyện, bộc lộ trạng thái tình cảm thôngqua sự tự giác và sự nhiệt tình trong hành động

 Lý tưởng/ Sứ mệnh

Sứ mệnh là làm thế nào bạn đi được đến nơi bạn muốn Xác định mục đích vànhững mục tiêu chính liên quan đến nhu cầu của khách hàng và giá trị của toàn doanhnghiệp

Lý tưởng được định nghĩa là sự vận dụng lý luận vào thực tiễn Ở mức độ nhận

thức này, trạng thái tình cảm của con người không chỉ là sự tự giác và lòng nhiệt tình,

mà hơn thế nữa còn là sự sẵn sang hy sinh và cống hiến Lý tưởng tác động mạnh mẽđến hành động, tình cảm của nhân viên, tạo ra động lực và những hành động cụ thểthể hiện sự cảm thông, chia sẻ và cống hiến

 Triết lý kinh doanh và cam kết hành động

Triết lý kinh doanh là những giá trị cốt lõi mà một doanh nghiệp luôn hướng tới

và đảm bảo để nó được thực hiện một cách tốt nhất Triết lý kinh doanh là động lực vàcũng là thước đo để một doanh nghiệp hướng tới, là nét đặc trưng riêng của mỗi doanhnghiệp, do các thành viên trong doanh nghiệp sáng tạo ra, trở thành quan niệm ăn sâuvào tiềm thức mỗi thành viên trong doanh nghiệp Thông qua triết lý kinh doanh,

doanh nghiệp tôn vinh một hệ giá trị chủ đạo xác định nền tảng cho sự phát triển, gắnkết mọi người và làm cho khách hàng biết đến doanh nghiệp

 Lịch sử phát triển và truyền thống văn hóa

Là nền tảng cho sự hình thành và phát triển của văn hóa doanh nghiệp Thông qua

sự hình thành và lịch sử phát triển của doanh nghiệp chúng ta hiểu được đầy đủ quá trìnhhình thành, vận động và thay đổi của các giá trị văn hóa trong doanh nghiệp, nhữngnguyên nhân và ảnh hưởng của chúng tới quá trình vận động và thay đổi của văn hóatrong tổ chức

1.2.2 Vai trò của phát triển văn hóa doanh nghiệp

1.2.2.1 Vai trò đối với nhân viên

 Văn hóa doanh nghiệp tạo cho mỗi thành viên hiểu được giá trị của bản thân họ đối với công ty

Một tổ chức chỉ có thể phát triển khi tất cả mọi thành viên đều hiểu được họđang đi đâu? Họ đang làm gì? Và vai trò của họ đến đâu? Với những mục tiêu rất cụthể, họ được sống trong một môi trường tự do cống hiến, chia sẻ ý tưởng, được ghinhận khi thành công… tất cả đều được hiểu rằng, họ là thành phần không thể thiếucủa công ty Họ như một mắt xích trong một chuỗi dây truyền đang hoạt động Và nếumắt xích đó ngừng hoạt động, toàn bộ hệ thống cũng phải ngừng theo

 Văn hóa doanh nghiệp tạo cho tất cả mọi người trong công ty cùng chung thân làm việc, vượt qua những giai đoạn thử thách, những tình thế khó khăn của công ty và họ

có thể làm việc quên thời gian.

Một sự đoàn kết, một khí thế làm việc của công ty cần thiết nhất khi công ty ấyđang ở trong thời kỳ khó khăn, thử thách, đặc biệt là những công ty đang trên bờ vựccủa sự phá sản Tất cả mọi thành viên của công ty cần tinh thần đoàn kết và hy sinh.Công ty có cấp độ càng cao, có ảnh hưởng lớn thì các thành viên càng cần phải hysinh nhiều hơn Để vượt qua những tình thế khó khăn, công ty cần một sức mạnh tổnglực để chống đỡ và sức mạnh ấy chỉ đạt được khi nó có một Văn hóa Doanh nghiêp –văn hóa của sự hy sinh, văn hoá của sự đoàn kết

 Văn hóa doanh nghiệp tạo được sự khích lệ, động lực cho mọi người và trên hết tạo nên khí thế của một tập thể chiến thắng

Trong một thế giới, khi những chuẩn mực của xã hội về sự thành công khôngcòn được đo bằng sự thành công của một cá nhân nữa, mà nó được đẩy lên tầm tậpthể Và cho dù trên góc độ cá nhân, thì cá nhân đó sẽ không bao giờ được coi là thànhcông, nếu tập thể của anh ta không thành công Một quan niệm mới cho lãnh đạo hômnay là, “team work is dream work,” tức là chỉ có làm việc tập thể thì giấc mơ thànhcông của ta mới thành hiện thực Hay nói một cách khác, khả năng lãnh đạo được đobằng khả năng lãnh đạo một tập thể Một tập thể càng lớn thì khả năng lãnh đạo càngcao, và một công việc càng có nhiều người cùng tham gia thì công việc đó càng sớmđược hoàn thành.

1.2.2.2 Vai trò đối với doanh nghiệp

 Thứ nhất: Nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp

Thời kỳ hội nhập,sự cạnh tranh ngày cang gay gắt và để tồn tại phát triển và tạo

ra lợi thế cạnh tranh trong thời kỳ này, buộc các doanh nghiệp phải cạnh tranh bằngvốn tri thức, bằng tài nguyên của con người, và một công cụ quản lý mới chính là :Văn hóa doanh nghiệp Việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp làm nềntảng gắn kết, thu hút, lôi kéo nhân tài trong và ngoài doanh nghiệp, tạo ra một môitrường làm việc tốt với đời sống văn hóa cao tạo điều kiện cho nâng cao năng lực cánhân, tạo động lực, thúc đẩy lòng nhiệt huyết, tính tự giác, sáng tạo và gắn kết các tưtưởng cá nhân vào hệ tư tưởng của tập thể Từ đó, thúc đấy sự phát triển của doanhnghiệp và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng ngày càng được nâng cao

 Thứ hai: Tạo ra bản sắc riêng cho doanh nghiệp.

Việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp tạođược sự khác biệt đối với các doanh nghiệp khác, qua đó cũng khẳng định được vị thếcủa mình, in đậm hình ảnh doanh nghiệp trong tâm trí của khách hàng Bản sắc đóđược thể hiện thông qua các giá trị tài sản vô hình như: thời gian gắn bó với doanhnghiệp của mỗi nhân viên, bầu không khí làm việc, tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệthuyết của nhân viên từ đó đẩy nhanh tiến độ trong thảo luận và ra quyết định, sự tintưởng vào các quyết định, chính sách của doanh nghiệp Qua đó nâng cao hiệu quảkinh doanh cho doanh nghiệp

 Thứ ba: Tạo ra khả năng thích ứng cao.

Một doanh nghiệp có nền văn hóa doanh nghiệp mạnh mới có khả năng thíchứng cao với những thay đổi liên tục từ môi trường, đó là kết luận của nhiều nhà xã hộihọc Bởi vì mọi yếu tố xã hội, khoa học công nghệ, khả năng của con người,… luônluôn thay đổi vận động và phát triển, chính vì vậy mà một doanh nghiệp sẽ không thểtồn tại và thành công nếu không có sự định hướng đúng đắn cho tương lai, cùng mộttập thể thống nhất một lòng,và không có một nền tảng văn hóa vững trong doanhnghiệp

 Thứ tư: Tạo sức hút cho doanh nghiệp.

Văn hóa doanh nghiệp là tạo sức hút về mọi mặt, mọi phương diện, từ nguồnnhân lực, đối tác qua văn hóa doanh nghiệp ta có thể cảm nhận hoạt động của doanhnghiệp đó mạnh hay yếu, đây là sự khác biệt mà doanh nghiệp khác không có

Thông qua hình ảnh về một môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, độingũ nhân viên nhiệt huyết tận tâm sẽ giúp thu hút nguồn nhân lực và các đối tác tiềmnăng đến với doanh nghiệp Hay đối với khách hàng thì chính thái độ phục vụ ân cần,chu đáo, nhiệt tình và sáng tạo sẽ đem lại cho khách hàng cảm giác hài lòng và từ đó

sẽ tạo hiệu ứng lan truyền và sự trung thành của khách hàng đối với doanh nghiệp

Thứ năm: Văn hóa doanh nghiệp quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp

Văn hoá doanh nghiệp được tiếp nối và phát triển qua nhiều thế hệ thành viên,tạo ra khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp, truyền tải ý thức,giá trị của

tổ chức tới các thành viên trong tổ chức đó, văn hoá tạo lên một cam kết chung vì mụctiêu và giá trị của tổ chức, nó lớn hơn lợi ích của từng cá nhân trong tổ chức đó, vănhoá tạo lên sự ổn định , thống nhất của tổ chức

1.2.3 Nội dung của phát triển văn hóa doanh nghiệp

1.2.3.1 Nguyên tắc phát triển văn hóa doanh nghiệp

Một doanh nghiệp muốn phát triển thịnh vượng cần phải có một nền văn hoá doanh nghiệp tốt Văn hoá doanh nghiệp có ảnh hưởng như thế nào tới doanh nghiệp?

Chủ doanh nghiệp nên xây dựng văn hoá DN dựa trên những nguyên tắc nào? Đó là những câu hỏi cần phải trả lời trước khi một doanh nghiệp tiến hành xấy dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp Một trong những nguyên tắc hàng đầu để xây dựng văn hóa doanh nghiệp vững mạnh, trước hết lãnh đạo phải là tấm gương về văn hóa doanh nghiệp Mặc dù, lãnh đạo có ảnh hướng lớn trong quyết định xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp, nhưng nền văn hóa trong mỗi doanh nghiệp phải do mọi thành viên tạo dựng nên Văn hóa doanh nghiệp phải hướng về con người, và phải phù hợp với điều kiện bên trong, bên ngoài doanh nghiệp.

 Lãnh đạo phải là tấm gương về văn hóa doanh nghiệp: Lãnh đạo là người đặt

nền móng xây dựng văn hóa doanh nghiệp, và cũng là người chịu trách nhiệm cuối cùng, quan trọng nhất đối với doanh nghiệp, vìvậy họ phải là tấm gương xây dựng vănhóa doanh nghiệp Họ phải đưa ra những quyết định hợp lý trong việc xây dựng hệ thống giá trị văn hóa, và phải là người đi đầu trong việc thực hiện các mục tiêu đề ra,

để làm động lực gắn kết các thành viên trong công ty

 Văn hóa doanh nghiệp phải do tập thể doanh nghiệp tạo dựng nên: Người lãnh

đạo đóng vai trò đầu tàu trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nhưng qúa trình này chỉ có thể thành công với sự đóng góp tích cực của mọi thành viên trong doanh

nghiệp Để thu hút nhân viên quan tâm tới văn hóa, doanh nghiệp có thể mở các lớp huấn luyện về văn hóa doanh nghiệp đối với nhân viên mới, hay thường xuyên trưng cầu dân ý về môi trường làm việc của doanh nghiệp

 Văn hóa doanh nghiệp phải hướng về con người: Để có sự phát triển bền vững,

doanh nghiệp cần đề ra một mô hình văn hóa chú trọng đến sự phát triển toàn diện củangười lao động Cần xây dựng môi trường làm việc mà ở đó mọi cá nhân đều phát huyhết khả năng làm việc của mình

 Văn hóa doanh nghiệp phải phù hợp với cả môi trường bên trong lẫn bên

ngoài doanh nghiệp: Văn hóa doanh nghiệp phải phù hợp với những điều kiện cụ thể

của từng doanh nghiệp, dựa trên điểm mạnh của doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp

cũng phải phù hợp với môi trường kinh doanh, văn hóa dân tộc

1.2.3.2 Quy trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Các nhà quản trị doanh nghiệp đã đưa ra 7 bước xây dựng văn hóa doanh

nghiệp: tạo dựng và truyền bá những giá trị chung, tuyển chọn nhân viên, hòa nhập, đào tạo, đánh giá, tuyên truyền những giai thoại, huyền thoại doanh nghiệp, xây dựng các hình tượng điển hình 7 bước này cần được tiến hành liên tục trong suốt thời gian hoạt động của doanh nghiệp để luôn luôn củng cố, bồi đắp văn hóa doanh nghiệp Tuynhiên, thứ tự các bước có thể thay đổi, tùy thuộc vào tình hình cụ thể của doanh nghiệp

• Bước 1: Tạo dựng và truyền bá những giá trị chung

Nhà lãnh đạo phải xây dựng được giá trị cốt lõi, mục tiêu phát triển chung của doanh nghiệp và truyền bá để mọi nhân viên tin tưởng vào những giá trị chung đó Những giá trị này cần được coi như là nguyên tắc hướng dẫn mọi hoạt động của tất cả nhân viên doanh nghiệp, phải ăn sâu vào tiềm thức của mọi nhân viên.Ví dụ: Trước mỗi buổi sáng làm việc, toàn bộ nhân viên công ty Masushita xếp hàng và đọc bài Chính ca, chính là bản triết lý kinh doanh của công ty, nêu rõ mục đích, mục tiêu, nguyên tắc kinh doanh Nhờ vậy, triết lý kinh doanh đã trở thành quan niệm chung củamọi thành viên

• Bước 2: Tuyển chọn nhân viên

Tuyển chọn những người phù hợp với công ty Thứ nhất, nhân viên phải có kỹ năng, kiến thức phù hợp với tính chất công việc của công ty Thứ hai, nhân viên phải

có tính cách, giá trị đạo đức…phù hợp với giá trị chung của công ty.Nhân viên làm việc cho những công ty kinh doanh trực tuyến phải là người có kiến thức cơ bản về kinh doanh, tin học…là người làm việc được độc lập , nhanh nhạy, có khả năng hợp tác với những đối tác làm ăn qua mạng

• Bước 3: Hòa nhập

Lựa chọn những nhân viên cũ tích cực, gương mẫu để hướng dẫn cho những nhân viên mới vào công ty, giúp các nhân viên mới nhanh chóng hiểu được những giá trị, nguyên tắc làm việc…của công ty

• Bước 4: Đào tạo

Đào tạo những kiến thức, kỹ năng cần thiết trong quá trình làm việc cho nhân viên, để nhân viên thực sự trở thành tài sản của công ty

Đây được coi là phần văn hóa truyền miệng của công ty Những câu chuyện góp phần tạo nên hình ảnh công ty,đem lại niềm tự hào cho các thành viên Đó thường

là những câu chuyện về người sáng lập, giám đốc điều hành và mỗi câu chuyện sẽ là một thông điệp gửi tới các thành viên.Các công ty, tập đoàn lớn thường kể về lịch sử công ty, về những người sáng lập ra công ty trong các buổi đào tạo cho nhân viên mới

• Bước 7: Xây dựng

Chọn ra những người làm việc tốt nhất để biểu dương, khen thưởng theo tháng,quý hoặc năm Đây là bằng chứng sinh động cụ thể hóa những giá trị của công ty

1.2.4 Cách thức phát triển văn hóa doanh nghiệp

Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp là một trong những yếu tố giúpdoanh nghiệp thích ứng với những thay đổi trong môi trường bên ngoài Những thayđổi về chính trị, kinh tế, xã hội, công nghệ thông tin…đang tác động đến hoạt độngsản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, để xây dựng và bảo tồn, phát triển các giá trịvăn hóa trong doanh nghiệp cần phải có những biện pháp cụ thể:

Thứ nhất: Xây dựng một hệ thống định chế của doanh nghiệp bao gồm: Xây

dựng một hệ thống kiểm soát chặt chẽ và phân tích các công việc các yêu cầu đối vớicác hoạt động của doanh nghiệp

Thứ hai: Xây dựng các kênh thông tin, thu thập và xử lý thông tin, xây dựng

một hệ thống thông tin từ cấp cao nhất đến cấp thấp nhất đảm bảo cho thông tin đếnvới các lãnh đạo chính xác và trong thời gian sớm nhất

Thứ ba: Xây dựng các thể chế và thiết chế tập trung, dân chủ như: Đa dạng hóa

các loại hình đào tạo và phát triển nhân lực, tiêu chuẩn hóa các chức năng nhiệm vụ,quyền hạn, xây dựng cơ chế kết hợp hài hòa các lợi ích để doanh nghiệp trở thànhngôi nhà chung, là con thuyền vận mệnh của mọi người

1.2.5 Mối quan hệ giữa văn hóa doanh nghiệp với văn hóa kinh doanh

và văn hóa dân tộc

Doanh nghiệp được hình thành lên từ một tập hợp các cá thể riêng biệt, chính

vì vậy mà khi tìm hiểu về thực trạng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam nói chung hoặcmột doanh nghiệp nói riêng không thể không xem xét các nguồn đầu vào của văn hóadoanh nghiệp, trong đó phải kể đến nguồn từ văn hóa dân tộc, văn hóa vùng, văn hóa

cá nhân và đặc biệt là văn hóa của người đứng đầu tổ chức

Văn hóa doanh nghiệp chịu ảnh hưởng rất sâu đậm bởi văn hóa dân tộc, đây là

lý do vì sao có sự khác biệt giữa văn hóa doanh nghiệp các nước phương Tây và cácdoanh nghiệp châu Á Văn hóa doanh nghiệp kế thừa những đặc trưng của văn hóadân tộc, là một phần quan trọng của văn hóa dân tộc được lưu truyền, kế thừa và bồiđắp qua các thế hệ, được gìn giữ và bảo tồn trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế Bênh cạnh đó văn hóa doanh nghiệp có sựtiếp thu, học hỏi những nét văn hóa hay, hiện đại của các nền kinh tế hàng hóa trên thếgiới, từ đó tạo nên bản sắc văn hóa doanh nghiệp Việt Nam vừa mang tính truyềnthống lâu đời của dân tộc vừa pha nét hiện đại của thế giới Đó là sự kết hợp có chọnlọc và nâng cao, từng bước hình thành văn hóa doanh nghiệp mang bản sắc Việt Nam

Văn hóa doanh nghiệp nằm trong văn hóa kinh doanh của một quốc gia, củamột nền kinh tế, là tế bào cấu thành nên văn hóa kinh doanh của quốc gia, là sự thểhiện văn hóa kinh doanh ở cấp độ doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp được coi là bộphận quan trọng mang tính quyết định, đầu mối trung tâm của quá trình xây dựng nềnvăn hóa kinh doanh của quốc gia Một văn hóa doanh nghiệp mạnh phải thỏa mãngiúp thúc đẩy phát triển của doanh nghiệp, tạo thêm lợi ích cho khách hàng, phù hợpvới thuần phong mỹ tục và luật pháp quốc gia, thúc đẩy sự phát triển của xã hội Vìvậy chú trọng xây dựng văn hóa doanh nghiệp là nền tảng cho sự phát triển văn hóakinh doanh của quốc gia

Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp giúp tạo ra nguồn nội lực vữngchắc cho việc nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa dịch vụ, nâng cao khả năngcạnh tranh, xây dựng và phát triển hệ thống nhãn hiệu thương hiệu thương mại, từ đógóp phần xây dựng hệ thống thương hiệu và văn hóa kinh doanh Việt Nam ngày càngmạnh mẽ và hiện đại Bên cạnh việc đem lại hiệu quả kinh doanh bền vững, xây dựng

và phát triển văn hóa doanh nghiệp còn đáp ứng tốt các yêu cầu về kinh tế, văn hóa,chính trị, xã hội,… thông qua việc giải quyết hài hòa lợi ích doanh nghiệp, người tiêudùng và xã hội

1.3Các nhân tố ảnh hướng đến phát triển văn hóa doanh nghiệp

1.3.1 Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

1.3.1.1 Nền văn hóa dân tộc

Bất kể một doanh nghiệp, tổ chức nào cũng bị chi phối ảnh hưởng bới sự pháttriển văn hóa dân tộc Nó tác động trực tiếp tới nếp suy nghĩ, phong tục tập quán của

mọi thành viên trong doanh nghiệp Nó có sự kế thừa và phát huy những tinh hoa vănhóa của dân tộc, thành tựu của toàn nhân loại Việc xây dựng và phát triển yếu tố vănhóa doanh nghiệp cũng không ngoại lệ.Văn hóa dân tộc ảnh hưởng trực tiếp tới nếpsuy nghĩ, lời nói và hành động của mọi thành viên trong doanh nghiệp Xem xét ảnhhưởng của văn hóa dân tộc người ta thường dựa vào một số tiêu chí để phân biệt mức

độ ảnh hưởng của văn hóa dân tộc này với dân tộc khác Đó là một số tiêu chí như:

- Tiêu chí về mức độ khoảng cách quyền uy

- Tiêu chí về mức độ quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng

- Tiêu chí về mức độ bình đẳng nam- nữ

- Tiêu chí về mức độ lâu dài của sự định hướng

 Thứ nhất: Tiêu chí mức độ khoảng cách quyền uy Nếu mức độ khoảng cách quyền uy

càng ít thì càng thuận tiện cho sự trao đổi giữa cấp trên và cấp dưới, thông tin "lên xuống" sẽ tốt Hơn nữa nhà quản lý khi ra quyết định sẽ chú ý tham khảo ý kiến cấpdưới vì vậy thời gian ra quyết định chậm nhưng thi hành lại thuận lợi Ngược lạikhoảng cách quyền uy lớn thì cấp dưới thường thụ động Đặc điểm này có thể sẽ là trởngại khi muốn xây dựng văn hóa doanh nghiệp theo hướng huy động sự tham gia củamọi thành viên

- Thứ hai: Tiêu chí mức độ quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng Mức độ đề cao vai trò

cá nhân hay vai trò cộng đồng trong văn hóa các dân tộc rất khác nhau Đặc điểm đềcao giá trị cộng đồng sẽ có ảnh hưởng sâu sắc mô hình văn hóa doanh nghiệp Quản lýdoanh nghiệp sẽ thường được hiểu là quản lý một nhóm người Quan hệ trong ngoàicủa doanh nghiệp thường chịu ảnh hưởng của thân tộc, dòng họ, trên dưới Ngay cách

sử dụng ngôn từ để xưng hô trong giao tiếp người ta thường xưng chú, bác, anh, em,con cháu mà ít sử dụng cách xưng hô tôn trọng cái cá nhân của mỗi người như: anh -tôi, ông - tôi

Môi trường văn hóa đề cao cái cộng đồng sẽ khiến các thành viên trong doanhnghiệp trước khi nói gì, làm gì thường phải trông trước trông sau để cái điều mình nói,cái việc mình làm không khác với mọi người Do đó, những người có cá tính, thíchtìm tòi thường phải tự đõi gọt mình cho vừa với khuôn khổ của cộng đồng mà họ làthành viên trong đó (Trong khi nhóm nước có xu hướng đề cao vai trò cá nhân thì giátrị xã hội dựa trên cơ sở tính cá nhân rất cao; thường coi quản lý doanh nghiệp là quản

lý cá nhân, tôn trọng cá tính - đặc điểm riêng của cá nhân) Môi trường văn hóa đề cao

cộng đồng có ưu điểm là yên ổn nhưng lại ít thuận tiện cho sự nảy nở cái mới, nhất làkhi cần tiến hành cải cách Song trong một môi trường thiên về khoảng cách quyền uy,thiên về cộng đồng, nếu cái mới được người đứng đầu doanh nghiệp đề xướng, rồibằng sức ép của cộng đồng thành viên, của vận động phong trào, lại có “giá đỡ” củanhững quy định sẽ tạo ra những thay đổi có tính bền vững trong doanh nghiệp.

 Thứ ba: Tiêu chí mức độ “nam quyền và nữ quyền” Chỉ số này phản ánh tính mạnh

mẽ (được ví với đặc tính của nam) của một doanh nghiệp, thể hiện qua việc coi trọngcấp bậc, uy tín cá nhân, khuynh hướng cạnh tranh và khả năng đối mặt, giải pháp chonhững khó khăn, bất đồng trong doanh nghiệp Trong hầu hết các nền văn hóa thìvai trò của giới tính luôn rất được coi trọng, sự phân chia trách nhiệm, nghĩa vụ vàquyền lợi đối với nam và nữ ăn sâu vào trong tiềm thức hàng ngàn năm Chính vì vậy vănhóa doanh nghiệp cũng chịu ảnh hưởng từ hệ tư tưởng này, và để tạo ra sự bình đẳng nam

và nữ trong doanh nghiệp thì việc phát triển văn hóa phải tuân thủ những quy định trongluật bình đẳng giới và tạo ra môi trường thi đua công bằng giữa các cá nhân.Bên cạnh đó,việc coi trọng cấp bậc giữa lãnh đạo và nhân viên, giữa người nhiều tuổi có kinhnghiệm và người trẻ tuổi có thời gian công tác ít hơn, địa vị xã hội, và uy tín cá nhâncủa lãnh đạo dường như bao trùm mọi mặt cũng là xu hướng của văn hóa doanhnghiệp hiện nay

 Thứ 4: Tiêu chí mức độ xu hướng dài hạn và ngắn hạn Ở một số nước Hong Kong,

Nhật Bản và vài nước châu Á khác chịu ảnh hưởng triết lý Khổng tử của Trung Quốccho rằng: sự ổn định là dựa trên sự tôn trọng tôn ti trật tự của xã hội và gia đình đượccoi là khuôn mẫu cho tổ chức xã hội Điều này chi phối cách xây dựng chiến lược củacác tổ chức thường theo xu hướng lâu dài: nhấn mạnh đến truyền thống và đạo đức xãhội, khác với nhóm nước có xu hướng ngắn hạn thể hiện trong tầm nhìn: chú trọngđến tiêu dùng và hiệu quả

1.3.1.2 Môi trường kinh doanh

Thứ nhất, các đối tác và khách hàng: Khách hàng được coi là một trong những yếu

tố ảnh hưởng lớn nhất tới doanh nghiệp, khách hàng là người quyết định sự tồn tại vàphát triển của doanh nghiệp vì suy cho cùng mọi hoạt động của doanh nghiệp đều nhằmphục vụ và làm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng Việc phát triển các giá trị văn hóadoanh nghiệp cũng nhằm một mục đích làm thỏa mãn, đem lại sự hải lòng cho khách

hàng, tạo ấn tượng tốt, ghi sâu hình ảnh doanh nghiệp trong tâm trí khách hàng như: Vănhóa ứng xử của nhân viên, thương hiệu, nghi lễ, hoạt động tập thể,…

Thứ hai, các đối thủ cạnh tranh: Trong bất kỳ lĩnh vực kinh doanh nào doanh

nghiệp luôn gặp phải sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ cùng ngành Bởi vậy đểtăng cường khả năng cạnh tranh với các đối thủ Công ty buộc phải thay đổi, thíchnghi, học hỏi và chắt lọc các nét văn hóa tốt đẹp của đối thủ từ đó tạo nên các điểmnhấn khác biệt thu hút sự chú ý của khách hàng

Trong thời buổi hội nhập, việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệpcũng chịu tác động không nhỏ của các doanh nghiệp trong và ngoài ngành, trong nướccũng như nước ngoài Sự giao thoa về văn hóa với xu hướng toàn cầu hóa, các doanhnghiệp cần tích cực xây dựng cho mình một nền văn hóa mở, có sự kế thừa văn hóadân tộc và không ngừng học hỏi, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại nhằmgiúp doanh nghiệp mau chóng thích nghi trong môi trường kinh doanh luôn biến động,kích thích sáng tạo và đổi mới các giá trị văn hóa kinh doanh của dân tộc

Thứ 3:Đặc điểm ngành nghề kinh doanh Mỗi một ngành nghề kinh doanh đều

có một môi trường kinh doanh khác nhau, điều đó cũng ảnh hưởng không nhỏ đếnviệc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp Dựa vào đặc thù của mỗi ngànhnghề mà hình thành những nét đặc trưng của văn hóa doanh nghiệp, từ đó tạo ra bảnsắc riêng cho một khối ngành kinh doanh

1.3.1.3 Văn hóa doanh nghiệp khác

Trong thời buổi hội nhập, việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệpcũng chịu tác động không nhỏ của các doanh nghiệp trong và ngoài ngành, trong nướccũng như nước ngoài Sự giao thoa về văn hóa với xu hướng toàn cầu hóa, các doanhnghiệp cần tích cực xây dựng cho mình một nền văn hóa mở, có sự kế thừa văn hóadân tộc và không ngừng học hỏi, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại nhằmgiúp doanh nghiệp mau chóng thích nghi trong môi trường kinh doanh luôn biến động,kích thích sáng tạo và đổi mới các giá trị văn hóa kinh doanh của dân tộc

Có những giá trị văn hóa không thuộc về VH dân tộc, cũng không phải do cácnhà lãnh đạo sáng tạo ra mà do tập thề nhân viên trong DN tạo dựng nên, được coi lànhững kinh nghiệm học hỏi được Chúng được hình thành sau khi giải quyết, xử lýcác vấn đề chung Khi đó, chúng được tuyên truyền và phổ biến chung trong toàn đem

vị và tiếp tục truyền lại cho thế hệ nhân viên mới Ví dụ như những kinh nghiệm vềgiao dịch với khách hàng, phục vụ khách hàng Có thể đó là những giá trị học hòiđược từ doanh nghiệp khác hay những giá trị văn hoa đựơc tiếp nhận trong quá trìnhgiao lưu với nền văn hóa khác hoặc những xu hướng hoặc trào lưu xã hội như xuhướng sử dụng điện thoại di động, hay xu hướng sư dụng email trong khi làm việc

1.3.2 Nhân tố bên trong doanh nghiệp

1.3.2.1 Người lãnh đạo doanh nghiệp

Người lãnh đạo có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp, họđược ví như những người chèo lái cho doanh nghiệp tiến bước ra thị trường rộng lớnđầy cạnh tranh và thử thách Họ là người quyết định cuối cùng cho các vấn đề quantrọng mang tính chiến lược, và cũng là người góp phần không nhỏ trong quá trìnhhình thành và phát triển văn hóa doanh nghiệp Là người quyết định cơ cấu tổ chức vàcông nghệ của doanh nghiệp, mà còn là người sáng tạo ra các biểu tượng, các ý thức

hệ, ngôn ngữ, niềm tin, nghi lễ và huyền thoại của doanh nghiệp Qua quá trình xâydựng và quản lý doanh nghiệp, hệ tư tưởng và tính cách của nhà lãnh đạo sẽ đượcphản chiếu lên văn hoá doanh nghiệp Trong đó lãnh đạo viên và các nhà điều hành kếcận sẽ là những người ảnh hưởng trực tiếp đến văn hóa của doanh nghiệp

Người sáng lập viên - Người quyết định việc hình thành hệ thống giá trị văn hoá

căn bản của doanh nghiệp Sáng lập viên là người ghi dấu ấn đậm nét nhất lên văn hoádoanh nghiệp đồng thời tạo nên nét đặc thù của văn hoá doanh nghiệp Một doanhnghiệp cũng giống như một con người, thời kỳ đầu mới thành lập là khoảng thời gianhình thành nhân cách Trong thời kỳ này người sáng lập và lãnh đạo có nhiệm vụ lựachọn hướng đi, môi trường hoạt động và các thành viên sẽ tham gia vào doanhnghiệp Những sự lựa chọn này tất yếu sẽ phản ánh kinh nghiệm, tài năng,cá tính vànhững triết lý riêng của bản thân nhà lãnh đạo

Các nhà lãnh đạo kế cận và sự thay đổi văn hoá doanh nghiệp Khi doanh nghiệp

thay đổi nhà lãnh đạo điều này có thể đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đối mặtvới một trong hai tình huống sau:(1 )doanh nghiệp sẽ chuyển sang một giai đoạn mới,với những thay đổi mạnh mẽ về cơ cấu tổ chức, đội ngũ nhân sự, đường hường chiếnlược phát triển , những thay đổi này tất yếu sẽ dẫn đến thay đổi cơ bản của văn hoádoanh nghiệp; (2) nhà lãnh đạo mới vẫn giữ nguyên đường lối chiến lược cũ, bộ máynhân sự không có những thay đổi quan trọng Tuy nhiên kể cả trong tình huống này,

văn hoá doanh nghiệp cũng sẽ thay đổi bởi vì văn hoá doanh nghiệp bản thân nó làtấm gương phản chiếu tài năng, cá tính và những triết lý kinh doanh của người chủdoanh nghiệp.

1.3.2.2 Các thành viên trong công ty

Nếu ban lãnh đạo được coi là người vạch đường, định hướng cho quá trình pháttriển văn hóa doanh nghiệp thì các thành viên trong công ty là các đối tượng thực thi,chấp hành quá trình xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp, từ đó tác động đến tốc

độ nhanh hay chậm, sự thành công hay thất bại của việc phát triển văn hóa doanh nghiệp.Điều này bị chi phối bởi khả năng nhận thức, trình độ văn hóa, thái độ, tinh thần làm việc

và hành vi của các thành viên Đối nghịch với các thái độ chống đối, cố tình làm chậm,làm ngược, tính tình, tình cảm, thiếu nghiêm túc,… khi làm việc làm xấu, chậm đi quátrình phát triển thì những thái độ hợp tác trong công việc, đoàn kết, tinh thần làm việchăng say, nhiệt huyết sẽ góp phần thúc đẩy quá trình phát triển các giá trị văn hóa điểnhình diễn ra nhanh chóng, hiệu quả hơn

1.3.2.3 Lịch sử hình thành doanh nghiệp

Vai trò quan trọng và ảnh hưởng của lịch sử hình thành của công ty đến việc xâydựng, phát triển những đặc trưng văn hóa công ty mới của một tổ chức là không thể phủnhận Thể thiện ở việc, lịch sử hình thành của công ty phản ánh đầy đủ quá trình vậnđộng và thay đổi của các đặc trưng văn hóa, những nguyên nhân và ảnh hưởng củachúng tới quá trình vận động và phát triển về văn hóa doanh nghiệp Có thể thấy, nhữngcông ty có lịch sử phát triển lâu đời và bề dày truyền thống sẽ ít có sự thay đổi hơnnhững công ty mới thành lập, non trẻ và chưa định hình rõ phong cách hay đặc trưngvăn hóa Những nét truyền thống, tập quán, nhân tố văn hóa đã hình thành và xuất hiệntrong lịch sử hình thành của công ty là chỗ dựa cho sự phát triển văn hóa sau nay

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNG GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VĂN HÓA TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI BIỂN ANH TUẤN

2.1 Giới thiệu khái quát về Công ty vận tải biển Anh Tuấn

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty Cổ phần Vận Tải

Biển Anh Tuấn

• Tên công ty : Công ty Cổ phần Vận Tải Biển Anh Tuấn

• Tên giao dịch: ANH TUAN SHIP.JSC

• Người đại diện : Phạm Văn Sáng

• Trụ sở: Số nhà 175, khu 1, Thị trấn Diêm Điền, Huyện Thái Thụy, Thái Bình

đa ngành đã và đang phát triển bền vững, bất chấp thị trường có nhiều biến động, nhờđường lối phát triển và lãnh đạo khôn khéo của Hội đồng quản trị và ban Giám đốccông ty Trong hơn 11 năm hình thành và phát triển, công ty đã đa dạng hóa các ngànhnghề cũng như lĩnh vực kinh doanh: vận tải hàng hóa ven biển và viễn dương,xuấtnhập khẩu tổng hợp, buôn bán nguyên nhiên vật liệu, và các dịch vụ hỗ trợ liên quanđến vận tải.Có được thành quả ngày hôm nay là do lực của toàn thành viên công ty vàhướng đi chiến lược đúng đắn của Ban lãnh đạo Công ty

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của công ty Cổ phần Vận Tải Biển Anh Tuấn

a) Chức năng

- XNK hàng hóa nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường trong và ngoài nước

- Buôn bán nguyên vật liêu, và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động vận tải

b) Nhiệm vụ

- Sử dụng vốn, cơ sở vật chất kĩ thuật và con người có hiệu quả nhằm tài sản xuất giảnđơn và tái sản xuất mở rộng

- Tuân thủ các chính sách, luật pháp của Nhà nước Phát triển kinh tế của tỉnh.

- Quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn, tự chủ về tài chính

- Tạo việc làm ổn định cho các cán bộ công nhân viên

2.1.3 Ngành nghề kinh doanh

- Vận tải hàng hóa ven biển và viễn dương (ngành chính)

- Sửa chữa và bảo dưỡng phương tiện vận tải (trừ ô tô, mô tô, xe máy và một sốloại khác )

- Bán buôn : máy móc, thiết bị và phụ tùng máy; nhiên liệu rắn, lỏng, khí và cácsản phẩm liên quan;kim loại và quặng kim loại, vật liệu-thiết bị lắp đặt kháctrong xây dựng

- Vận tải hàng hóa bằng đường bộ Kho bãi và lưu giữ hàng hóa

- Hoạt động dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường thủy,

- Hoạt động dịch vụ hỗ trợ khác liên quan đến vận tải

- Tạo ra sự thống nhất tập trung cao độ

- Chức năng và nhiệm vụ giữa các phòng ban rõ ràng

- Kiểm soát các hoạt động của các phòng ban

 Nhược điểm

- Quyền lực tập trung vào 1 người đó là giám đốc

- Giám đốc có xu hướng can thiệp vào các phòng ban, đơn vị chức năng có thểhạn chế việc phát huy kiến thức chuyên môn của các phòng

Hội Đồng Quản TrịChủ tịch HĐQTGiám ĐốcPhó Giám Đốc

Phòng HCTổng Hợp

Phòng KinhDoanh

Phòng KhaiThác- XNK

Phòng KếToán

Phòng Kỹ

Thuật

Các Tàu

b. Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban

- Ban Lãnh Đạo

- Hội đồng quản trị : Quyết định phương hướng phát triển của công ty,quyết định tăng

giảm vốn điều lệ, quy định thời điểm và phương thức huy động vốn Quyết địnhphương thức đầu tư và dự án đầu Thảo luận và phê duyệt thông qua các nội dung: phêduyệt báo cáo tài chính hàng năm, mức cổ tức được thanh toán hàng năm, số lượng

thành viên của hội đồng quản trị Bổ sung và sửa đổi điều lệ, sát nhập và chuyển đổi

công ty

- Chủ tịch hội đồng quản trị ( Bùi Ngọc Tuấn ): chuẩn bị nội dung , tài liệu họp HĐQT

hoặc lấy ý kiến của các thành viên Giám sát tổ chức thực hiện quy định của hội đồngquản trị Triệu tập và điều hành cuộc họp HĐQT, đưa ra quyết định cuối cùng với sựđồng ý của đa số thành viên

- Giám đốc ( Phạm Văn Sáng) : là người điều hành chung , chịu trách nhiệm toàn bộ

hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác của công ty.Đồng thời là người đại diệnpháp nhân, chịu trách nhiệm trước công ty và pháp luật

- Phó giám đốc (Trịnh Văn Thái ): là người hỗ trợ công việc và ra quyết định thay cho

giám đốc khi giám đốc vắng mặt Phụ trách về các lĩnh vực quản lý hành chính côngty

- Các phòng ban

- Phòng kỹ thuật : quản lý tình hình máy móc thiết bị và con người để xây dựng các kế

hoach và biện pháp thực hiện kế hoạch như kế hoạch vật tư, thiết bị theo nhiệm kỳngắn và dài hạn để trình giám đốc duyệt Ngoài ra còn phải đi sau nghiên cứu cải tiến

kỹ thuật , nâng cao năng suất của tàu

- Phòng kế toán : Có chức năng tham mưu, giúp việc cho Tổng Giám đốc công ty trong

lĩnh vực về công tác tài chính, kế toán; công tác quản lý vốn, tài sản; công tác quản lýchi phí và phân tích hoạt động kinh tế Báo cáo kết quả kinh doanh định kỳ

- Phòng kinh doanh : Có nhiệm vụ lập kế hoạch, nghiên cứu và khai thác thi trường Đề

xuất các phương án kinh doanh

- Phòng hành chính – tổng hợp: Có chức năng tham mưu và giúp ban Giám đốc quản

lý, tổ chức thực hiện các công tác: hành chính, tổ chức cán bộ, tài chính kế toán, quảntrị cơ sở vật chất và trang thiết bị Phụ trách công tác hành chính văn thư và tổ chứctuyển dụng – quản lý nhân sự trong toàn công ty

- Phòng khai thác-Xuất nhập khẩu : Chịu trách nhiệm xuất nhập khẩu,mua bán và dự

trữ hàng hóa cho công ty,đề xuất các phương án khai thác hiệu quả các tàu của công

ty

2.1.5 Số lượng, chất lượng lao động của Công ty

Bảng 2.1: Bảng số lượng và chất lượng lao động tại công ty Cổ phần Vận Tải Biển

Anh Tuấn

Đơn vị: Người

Số lượng

Tỷ lệ (%)

Số lượng

Tỷ lệ (%)

Số lượng

Tỷ lệ (%) Đại học/ cao đẳng 10 21,3 14 23,3 18 27,69

từ 48,6% xuống còn 38,46% do tổng số lao động của công ty tăng Tỷ lệ lao đông

phổ thông vẫn ở mức cao 33,85% năm 2017 , bởi vì những lao động này là những lái

xe hoặc là làm việc trong những công việc không có yêu cầu quá cao ,tuy nhiên cũng

đã trải qua quá trình đào tạo của công ty Điều này cho thấy bên cạnh ưu tiên việc pháttriển nguồn nhân lực chất lượng cao,công ty còn cho thấy việc sử dụng có hiệu quả nguồn lao động phổ thông nhằm đảm bảo thực hiện mục tiêu chung của toàn công ty

Bảng 2.2 : Cơ cấu lao động theo độ tuổi, giới tính của Công ty Cổ phần Vận Tải

Biển Anh Tuấn

Đơn vị: Người

Số người Cơ cấu

(%) Số người

Cơ cấu (%) Số người

Cơ cấu (%) 1.Giới tính

Qua bảng số liệu 2.2 ta thấy rằng:

- Tỷ lệ giữa nhân viên nam và nữ không quá lớn và giữ ở mức ổn định qua các năm Sốnhân viên hiện tại của công ty là 65 nhân viên, trong đó nhân viên nam là 38 ngườichiếm 58,46%%, nhân viên nữ là 27 người, chiếm 41,54% Cơ cấu lao động theo giớitính và theo chức năng,phòng ban của công ty tương đối hợp lý với ngành nghề kinhdoanh của công ty

- Nhân lực của công ty chủ yếu là những người có độ tuổi từ 20 – 36 tuổi Trong đó sốlượng lao động trẻ(dưới 30 tuổi) tăng dần qua các năm cụ thể tăng từ 34,04% năm

2015 lên 44,6% năm 2017 tăng 10,56% Lực lượng lao động có độ tuổi từ 30 – 45giảm nhẹ từ 51,06% (năm 2015) xuống còn 43,08% (năm 2017) Đây là kết quả củachiến lược trẻ hóa lực lượng lao động và cùng với đó là kết hợp với lực lượng laođộng có kinh nghiệm trình độ chuyên môn cao, đảm bảo sự vận hành ổn định củacông ty

2.1.6 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty cổ phần vận tải biển Anh

Tuấn