Vấn đề khủng hoảng kinh tế và sự tác động của khủng hoảng trong nền kinh tế thị trường

Sự tác động của khủng hoảng kinh tế đến nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam nói riêng khi khủng hoảng kinh tế xảy ra trong tương lai.Sự tác động của khủng hoảng kinh tế đến nền kinh tế thị trường của các quốc gia đã từng xảy ra trong lịch sử.GIẢI PHÁP NGĂN CHẶN, GIẢM THIỂU THIỆT HẠI KHI XẢY RA KHỦNG HOẢNG KINH TẾ, KHÔI PHỤC NỀN KINH TẾ, VƯỢT QUA KHỦNG HOẢNG KINH TẾ.

MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC- LÊNIN

BÀI TIỂU LUẬN

Đề tài: Vấn đề khủng hoảng kinh tế và sự tác động của

khủng hoảng trong nền kinh tế thị trường

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

CHƯƠNG 1: KHỦNG HOẢNG KINH TẾ 5

Phần I: Khái niệm khủng hoảng kinh tế 5

Phần II: Nguyên nhân, diễn biến của 2 cuộc khủng hoảng 5

1.Nguyên nhân diễn biến của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1929 tại Mĩ 6

2.Nguyên nhân diễn biến của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 8

Phần III: Nguy cơ xảy ra khủng hoảng kinh tế thế giới 11

CHƯƠNG 2: SỰ TÁC ĐỘNG CỦA KHỦNG HOẢNG KINH TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 13

Phần I: Sự tác động của khủng hoảng kinh tế đến nền kinh tế thị trường của các quốc gia đã từng xảy ra trong lịch sử 13

1 Đại khủng hoảng kinh tế thế giới năm 1929 13

2 Khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu năm 2008 15

Phần II : Sự tác động của khủng hoảng kinh tế đến nền kinh tế thị trường của các quốc gia Tư bản chủ nghĩa nếu khủng hoảng kinh tế xảy ra trong tương lai 18

1.Xu hướng chuyển dịch của nền kinh tế Tư bản chủ nghĩa trong tương lai 18

2.Sự tác động của khủng hoảng kinh tế đến nền kinh tế thị trường của các nước Tư bản chủ nghĩa nếu xảy ra khủng hoảng kinh tế trong tương lai 20

Phần III: Sự tác động của khủng hoảng kinh tế đến nền kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam nói riêng khi khủng hoảng kinh tế xảy ra trong

tương lai 22

1.Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là gì? 23

2.Trong tương lai, nền kinh tế Việt Nam có thể sẽ dịch chuyển theo hướng nào?

24

3.Trong tương lai, khủng hoảng kinh tế có thể tác động đến nền kinh tế thị

trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam như thế nào? 26

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NGĂN CHẶN, GIẢM THIỂU THIỆT HẠI

KHI XẢY RA KHỦNG HOẢNG KINH TẾ, KHÔI PHỤC NỀN KINH

TẾ, VƯỢT QUA KHỦNG HOẢNG KINH TẾ 28

Phần 1:Phương pháp giải quyết khủng hoảng kinh tế của một số quốc gia trong

lịch sử 28

1.Vượt qua khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 1929 và kinh nghiệm của các

quốc gia 28

2.Vượt qua khủng hoảng kinh tế, tài chính toàn cầu năm 2008 và kinh nghiệm

của các quốc gia 30

Phần 2: Phương pháp giải quyết khủng hoảng kinh tế cho nền kinh tế thị trường

định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam 33

1.Phương pháp ngăn chặn khủng hoảng kinh tế cho nền kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam: 33

2 Phương pháp giải quyết khủng hoảng kinh tế cho nền kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam trong tương lai 38

CHƯƠNG 1: KHỦNG HOẢNG KINH TẾ

Phần I: Khái niệm khủng hoảng kinh tế.

Nền kinh tế của một quốc gia nói riêng và thế giới nói chung luôn luôn

có sự biến động bởi các yếu tố như: Thiên tai; chiến tranh; các biến động

có chu kỳ… Sự biến động diễn ra trong khoảng thời gian dài hay ngắn

phụ thuộc vào tình hình thực tế nguyên nhân dẫn đến biến động đó Các

biến động của nền kinh tế có thể là tích cực hoặc tiêu cực đối với nền

kinh tế đó Điều này có thể nhận thấy rất rõ ngay trong nền kinh tế mở

của Việt Nam hiện nay, trong các tháng thuận lợi về du lịch nền kinh tế

nước ta thường có tăng trưởng tốt và ngược lại trong các tháng có ảnh

hưởng từ thiên tai, đây là điển hình của sự biến động theo chu kỳ của nền

kinh tế

Khủng hoảng kinh tế được hiểu là sự biến động mang tính tiêu cực

trong một khoảng thời gian dài làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền

kinh tế, kéo nền kinh tế của một quốc gia hoặc nhiều quốc gia vào sự suy

thoái Khủng hoảng kinh tế là một giai đoạn suy thoái của nền kinh tế

trong chu kì phát triển của kinh doanh Bản chất của khủng hoảng kinh tế

là mất đi định hướng cũng như sự ổn định trong kinh tế, là một giai đoạn

suy thoái của nền kinh tế

Phần II: Nguyên nhân, diễn biến của 2 cuộc khủng hoảng

kinh tế lớn trong lịch sử.

1 Nguyên nhân diễn biến của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1929 tại

Mĩ.

Đại khủng hoảng 1929-1933 được biết đến không chỉ là cuộc suy thoái

trầm trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ mà nó còn là một cột mốc quan

trọng trong lịch sử kinh tế thế giới, có tác động đến Việt Nam cũng như

khắp nơi trên thế giới từ Châu Âu, Mỹ Latinh đến Châu Á Và đâu là

nguyên nhân thực sự dẫn đến cuộc khủng hoảng kinh tế và tác động như

thế nào đến tình hình kinh tế thế giới

Tháng 10-1929, cuộc khủng hoảng kinh tế bùng nổ trong thế giới tư

bản Đây là cuộc khủng hoảng trầm trọng, kéo dài, có sức tàn phá chưa

từng thấy đã đẩy lùi mức sản xuất hàng chục năm, hàng chục triệu công

nhân thất nghiệp, hàng trăm triệu người rơi vào tình trạng đói khổ

a) Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1929 :

Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 là cuộc khủng hoảng kinh tế lớn

nhất trong lịch sử của chủ nghĩa tư bản Đó là cuộc khủng hoảng sản xuất

“thừa”, bởi vì sự sản xuất bừa bãi, ồ ạt chạy theo lợi nhuận trong những

năm ổn định của chủ nghĩa tư bản 1924-1929 đã dẫn đến tình trạng hàng

hoá ế thừa vì sức mua của quần chúng đã bị giảm sút nhiều do sự bóc lột

tàn tệ của giai cấp tư sản Có rất nhiều học thuyết kinh tế đưa ra lý giải

nguyên nhân của cuộc khủng hoảng kinh tế 1929, C Mark và Keynes đều

có những lý của riêng mình về vấn đề này

Nhìn vào thực tế lịch sử ta có thể thấy được những nguyên nhân gián

tiếp của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1929 tại Mĩ: Khi kết thúc chiến

tranh thế giới thứ nhất các nước Châu Âu dù thắng trận hay thua trận đều

phải chịu những thiệt hại rất lớn Tuy nhiên, nước Mĩ lại không hề bị ảnh

hưởng bởi cuộc chiến này, kinh tế Mĩ phát triển mạnh nhờ bán vũ khí cho

các bên tham chiến Việc kinh tế phát triển cùng với nguồn tài nguyên dư

thừa khiến các công ty tại Mĩ đẩy mạnh sản xuất hàng hóa với số lượng

khổng lồ Nhờ sự phát triển đó, các công ty bắt đầu chuyển đổi giá trị

công ty sang trái phiếu tham gia vào thị trường chứng khoán Việc sản

xuất quá nhiều cùng với tình trạng bóc lột giá trị thặng dư trong nền kinh

tế Tư bản đã nhen nhóm lên nguy cơ về một cuộc khủng hoảng Công

nhân - tầng lớp đông đảo trong xã hội không được trả lương xứng đáng

với giá trị hàng hóa họ sản xuất ra điều này vô hình đã phá vỡ các chính

sách kích cầu, gây ra sự mất cân bằng cung cầu nghiêm trọng Hàng hóa

không thể tiêu thụ dẫn đến sự khủng hoảng trong lĩnh vực chứng khoán,

giá cổ phiếu của các công ty lao dốc không thể kiểm soát, công ty buộc

phải cho công nhân nghỉ việc dẫn đến một lượng người thất nghiệp khổng

lồ tại nước Mĩ Suy thoái lan sang lĩnh vực tài chính, nhiều Ngân hàng

lớn thiếu vốn dẫn đến phải tuyên bố phá sản

Tại thời điểm này Mĩ là chủ nợ của rất nhiều quốc gia tại Châu Âu, việc

Mĩ gặp khủng hoảng đã kéo theo hàng loạt quốc gia Châu Âu bị cuốn vào

vòng xoáy này Khủng hoảng kinh tế lan ra trên toàn cầu tuy nhiên Liên

Xô lúc bấy giờ lại không hề bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng này

ngược lại Liên Xô còn có sự phát triển kinh tế mạnh mẽ khiến Mĩ phải

coi Liên Xô là một đối thủ cả về chính trị và kinh tế Đây là điều cần chú

ý để có thể tham khảo kinh nghiệm từ lịch sử

b) Diễn biến cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 :

Tháng 9-1929, cuộc khủng hoảng bắt đầu từ nước Mĩ, là nước tư bản

phát triển nhất lúc bấy giờ Sản lượng công nghiệp ở Mĩ giảm 50%, trong

đó gang, thép sụt xuống 75%, ô tô giảm 90%, 11500 xí nghiệp nhỏ và cả

những xí nghiệp lớn bị phá sản Nông thôn cũng bị tác động mạnh mẽ

Để nâng cao giá hàng hoá và thu nhiều lời, các nhà tư bản kếch sù đã

tiêu huỷ hàng hoá: cà phê, sữa, lúa mì, thịt, bị đốt hay đổ xuống biển

chứ không được bán giá hạ

Cuộc khủng hoảng lan rộng đến các nước tư bản chủ nghĩa khác Ở

Anh, sản lượng gang năm 1931 sụt mất 50%, thép cũng sụt gần 50%,

thương nghiệp sụt 60% Ở Pháp, cuộc khủng hoảng bắt đầu từ cuối năm

1930 và kéo dài đến năm 1936, sản lượng công nghiệp giảm 30%, nông

nghiệp 40%, ngoại thương 60%, thu nhập quốc dân 30% Ở Đức, đến

năm 1930, sản lượng công nghiệp giảm 77% Ở các nước Ba Lan, Ý,

Ru-ma-ni, Nhật, đều có khủng hoảng kinh tế

+ Để cứu vãn tình hình, chính phủ các nước tư bản thi hành một số chính

sách như đánh thuế nhập cảng nặng để hạn chế hàng hoá nước ngoài vào,

lấy tiền trong ngân quỹ nhà nước trợ cấp cho các nhà tư bản Chính phủ

Mĩ đã bỏ ra hàng chục triệu đô la trong việc trợ cấp này

Cuộc khủng hoảng kéo dài trong 4 năm, đến năm 1933 thì chấm dứt

2 Nguyên nhân diễn biến của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

a) Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng tài chính 2008:

Nguyên nhân chính của cuộc khủng hoảng tài chính 2008 được xác

định là do việc thả nổi dòng tiền, sự tự tin thái quá, thiếu thận trọng trong

việc kiểm soát tài chính dù đã có cảnh báo từ phía các chuyên gia kinh tế

Bong bóng nhà ở cùng với giám sát tài chính thiếu hoàn thiện ở Hoa Kỳ

đã dẫn tới một cuộc khủng hoảng tài chính ở nước này từ năm 2007, bùng

phát mạnh từ cuối năm 2008 Thông qua quan hệ tài chính nói riêng và

kinh tế nói chung mật thiết của Hoa Kỳ với nhiều nước Cuộc khủng

hoảng từ Hoa Kỳ đã lan rộng ra nhiều nước trên thế giới, dẫn tới những

đổ vỡ tài chính, suy thoái kinh tế, suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế ở

nhiều nước trên thế giới

Hoa Kỳ là điểm xuất phát và là trung tâm của cuộc khủng hoảng Ngay

khi bong bóng nhà ở vỡ cuối năm 2005, kinh tế Hoa Kỳ bắt đầu tăng

trưởng chậm lại Tuy nhiên, bong bóng vỡ đã dẫn tới các khoản vay

không trả nổi của người đầu tư nhà ở đối với các tổ chức tài chính ở nước

này Tình trạng đói tín dụng xuất hiện làm cho khu vực kinh tế thực của

Hoa Kỳ cũng rơi vào tình thế khó khăn, điển hình là cuộc Khủng hoảng

ngành chế tạo ô tô Hoa Kỳ 2008-2010

Nhìn theo góc độ các sự kiện ta thấy sự liên hệ mật thiết của nó tới

cuộc khủng khoảng năm 2008 Trước năm 2001 việc cho vay tiền quá dễ

dàng của các Ngân hàng tại Mĩ đã dẫn đến cơn sốt bất động sản, các

Ngân hàng cho vay một cách bừa bãi thiếu sự kiểm soát ngay cả những

người nhập cư bất hợp pháp cũng có thể vay tiền dù không thể trả nợ

Cơn sốt bất động sản đó sau này đã được nhìn nhận lại rằng đó chỉ hiện

tượng ảo, hầu hết người mua bất động sản để tích trữ, không hề có nhu

cầu thực sự Sự kiện ngày 11 tháng 9 năm 2001 đã vô tình làm vỡ bong

bóng bất động sản này, giá đất sụt giảm trong khi các khoản vay Ngân

hàng cần phải giải ngân Các khoản nợ xấu tăng lên khiến các Ngân hàng

gặp khó khăn điều này tạo ra nỗi sợ trong dân chúng và hiện tượng ồ ạt

rút tiền xảy ra làm cho các Ngân hàng hoàn toàn bị đánh gục Rất nhiều

Ngân hàng lớn, nhỏ tuyên bố phá sản Khủng hoảng lan ra trên thị trường

chứng khoán của Mĩ và bắt đầu lan ra trên toàn thế giới

b) Diễn biến cuộc khủng hoảng tài chính 2008:

- Giữa năm 2007, những tổ chức tài chính đầu tiên của Hoa Kỳ liên

quan đến tín dụng nhà ở thứ cấp bị phá sản Giá chứng khoán Hoa Kỳ bắt

đầu giảm dần Sự đổ vỡ tài chính lên đến cực điểm vào tháng 10 năm

2008 khi ngay cả những ngân hàng khổng lồ và lâu đời từng sống sót qua

những cuộc khủng hoảng tài chính và kinh tế trước đây, như Lehman

Brothers, Morgan Stanley, Citigroup, AIG,… cũng lâm nạn

- Thị trường chứng khoán Mỹ: Dow Jones và S&P 500 có ngày giảm

điểm mạnh nhất trong lịch sử, còn Nasdaq có ngày giảm điểm mạnh nhất

kể từ năm 2000 Trong phiên giao dịch đầu tuần này, Dow Jones đã giảm

tới 777,68 điểm (gần 7%) Các cổ phiếu khối tài chính dẫn đầu về biên độ

giảm điểm, điển hình là cổ phiếu của Wachovia (81,6%), National City

(63,34%), Morgan Stanley (15,19%), Goldman Sachs (12,53%) và City

Group (11,19%) Tuy nhiên, giảm Phòng PT&DBTT-Trung tâm

NCKH-ĐTCK (UBCKNN) 5 điểm trên diện rộng chính là cổ phiếu của khối

công nghệ như: Nasdaq (9%), Apple (17,92%), Google (11,61%), Yahoo

(10,78%), Microsoft (8,72%) và Dell (9,35%)

- Thị trường chứng khoán Châu Âu: Sụt giảm mạnh và xuống thấp nhất

trong vòng 3 năm qua Kết thúc ngày giao dịch đầu tuần, FTSE-100 giảm

269,7 điểm (5,3%), đóng cửa ở mức 4.818,77 điểm; DAX giảm 4,23% và

CAC-400 rơi 5,05% Thị trường chứng khoán Châu Á: Cũng đồng loạt

mất điểm khi kết thúc ngày giao dịch 29/09, trong đó thị trường Nhật Bản

tiếp tục mất điểm phiên thứ ba liên tiếp Dẫn đầu về biên độ giảm điểm là

các cổ phiếu khối ngân hàng và cổ phiếu của các nhà xuất khẩu lớn như

Sumitomo Mitsui Financial Group mất 1,6%, cổ phiếu Mizuho Financial

Group giảm 1,5%, Toyota giảm 3,2%, Honda Motor mất 3,9% Kết thúc

ngày giao dịch, Nikkei-225 giảm 149,55 điểm (tương đương 1,26%),

đóng cửa ngày giao dịch ở mức 11.743,61, thị trường cứ có 2 cổ phiếu

giảm điểm thì có một cổ phiếu lên điểm Cổ phiếu khối tài chính trên thị

trường Hồng Kông giảm mạnh Kết thúc ngày giao dịch, chỉ số Hang

Seng mất 801,41 điểm (tương đương 4,29%), đóng cửa ở mức 17.880,68

điểm Các chỉ số khác như Kospi của Hàn Quốc cũng giảm 1,35% và

Straits Times của Singapore giảm 2,35%

Phần III: Nguy cơ xảy ra khủng hoảng kinh tế thế giới.

Cuộc khủng hoảng tài chính 2008 đã đi qua được 12 năm tuy nhiên hậu

quả mà nó để lại cho nền kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới vẫn còn

đang cần khắc phục Kinh tế thế giới đã phục hồi và đang phát triển mạnh

mẽ tuy nhiên “bóng ma” khủng hoảng luôn hiện hữu đe dọa đến nền kinh

tế Kinh tế là lĩnh vực phức tạp muốn nhìn nhận, đánh giá về kinh tế luôn

cần một khoảng thời gian dài, như ta đã thấy trong nguyên nhân của 2

cuộc đại khủng hoảng năm 1929 và 2008 đều có nguyên nhân từ sự đánh

giá sai lầm dẫn đến đưa ra các quyết định sai lầm, các sai lầm đó không

lập tức dẫn đến hậu quả, nó từ từ từng bước một âm thầm phát sinh trong

nhiều năm và bùng nổ trên một phạm vi lớn mà khi đã nổ ra sẽ rất khó

kiểm soát

Trong thế giới hiện đại, các nền kinh tế ngày càng có liên hệ chặt chẽ

với nhau đó là điều kiện tốt để cùng nhau phát triển nhưng cũng là thách

thức vì bất kì nền kinh tế đầu đàn nào bị khủng hoảng cũng có thể kéo

theo các quốc gia khác vào vòng xoáy khủng hoảng gây nên một cuộc

khủng hoảng toàn cầu

Cùng với đó là các nguyên nhân như thiên tai trên diện rộng, chiến

tranh giữa các cường quốc đều có thể là nguyên nhân làm bùng nổ một

cuộc khủng hoảng kinh tế quy mô lớn

Phần IV: Nguy cơ xảy ra khủng hoảng kinh tế đối với nền kinh tế

thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa của Việt Nam.

Sau khi cải cách mở cửa năm 1986, nền kinh tế Việt Nam đạt dược

những thành tựu to lớn: Kiểm soát được lạm phát, GDP tăng theo hàng

năm, luôn nằm nhóm quốc gia đang phát triển có chỉ số tăng trưởng

cao… Những thành tựu đó là rất đáng trân trọng và rất cần được phát huy

trong tương lai Việt Nam ngày càng có sự gắn bó mật thiết với các nền

kinh tế lớn trên thế giới, chúng ta tham gia WTO, kí nhiều hiệp định

thương mại, gần đây có EVFTA, Việt Nam trúng cử thành viên không

thường thực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cho thấy uy tín của Việt

Nam trên trường quốc tế ngày càng cao

Có nhiều cơ hội phát triển chúng ta cũng có thêm nhiều nguy cơ ảnh

hưởng xấu tới kinh tế quốc gia một trong số đó là biến động của các quốc

gia có nền kinh tế lớn

Việt Nam là nước nằm trong khu vực có khí hậu thay đổi thất thường,

thường xuyên có thiên tai vì vậy phải có sự chuẩn bị cho các tình huống

thiên tai xảy ra để giảm thiểu tối đa thiệt hại gây ra Đường biên giới trên

bộ trải dài tiếp giáp với nhiều quốc gia cũng tạo ra nhiều khó khăn trong

kiểm soát dịch bệnh từ các quốc gia lân cận, thực tế là dịch Covid 19 đã

gây ra những thiệt hại không hề nhở cho nền kinh tế Việt Nam tuy nhiên

những gì chúng ta đã làm được cho đến giờ là rất đáng tự hào

Trong tương lai Việt Nam cần phải phát huy tốt hơn nữa những thành

tựu chúng ta đã đạt được

CHƯƠNG 2: SỰ TÁC ĐỘNG CỦA KHỦNG HOẢNG KINH TẾ

TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG.

Phần I: Sự tác động của khủng hoảng kinh tế đến nền kinh tế thị

trường của các quốc gia đã từng xảy ra trong lịch sử.

1 Đại khủng hoảng kinh tế thế giới năm 1929.

Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 ở Mĩ: Đây là cuộc khủng hoảng

rất nghiêm trọng diễn ra trong một thời gian dài, bao trùm tất cả các

ngành của nền kinh tế Và là cuộc khủng hoảng kinh tế lớn nhất trong lịch

sử của chủ nghĩa tư bản, cuộc khủng hoảng sản xuất “thừa”, bởi vì sự sản

xuất bừa bãi, ồ ạt chạy theo lợi nhuận trong những năm ổn định của chủ

nghĩa tư bản 1924-1929 đã dẫn đến tình trạng hàng hóa ế thừa vì sức mua

bị giảm sút do sự bốc lột tàn tệ của giai cấp tư sản Cuộc khủng hoảng

này đã ảnh hưởng rất nhiều đến nước Mĩ và rất nhiều các nước khác Ta

cùng điểm qua hậu quả của nó đến nền kinh tế thị trường của các quốc

gia:

- Thứ nhất phải kể đến là nạn thất nghiệp: năm 1933 ở Mĩ có 17 triệu

người thất nghiệp, vô số nông dân bị phá sản, phải bỏ ruộng vườn ra

thành phố sống lang thang Ở Anh, năm 1931 có 3 triệu người thất

nghiệp Ở các nước như Pháp, Đức,… cũng xảy ra tình trạng thất nghiệp

- Thứ hai là tiền lương bị giảm xuống rất nhiều: Ở Mĩ, lương công nhân

công nghiệp chỉ còn 56% Ở Anh lương giảm còn 66%, ở Pháp lương

giảm từ 30 đến 40% Đó là chưa kể giá đồng bạc sụt xuống làm cho tiền

lương thực tế càng bị giảm sút hơn Ở Pháp, mức thu nhập của nông dân

giảm 2.7 lần và hàng vạn nông dân bị vỡ nợ và phá sản Do đó đời sống

của nhân dân lao động rất cùng cực Năm 1931, riêng thành phố Niu-ooc

(Mĩ) có hàng nghìn người chết đói

Bị đẩy đến bước cùng cực, công nhân và nhân dân lao động nổi dậy

đấu tranh Ở Mĩ năm 1930 có 2 vạn công nhân biểu tình thị uy, từ năm

1929-1933, có 3 triệu rưỡi công nhân tham gia bãi công Ở Đức, năm

1930, 15 vạn công nhân bãi công, năm 1933, 35 vạn công nhân mỏ bãi

công

Trong giai đoạn 1929–1933, các nước tư bản chủ nghĩa nói chung và đế

quốc Pháp nói riêng lâm vào tình trạng khủng hoảng kinh tế nặng nề Việt

Nam trong giai đoạn này đang là thuôc địa của thực dân Pháp vì vậy sự

tác động của cuộc đại suy thoái cũng đã ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt

Nam thời điểm đó:

+ Thực dân Pháp rút vốn đầu tư ở Đông Dương về các ngân hàng Pháp và

dùng ngân sách Đông Dương để hỗ trợ cho tư bản Pháp, do đó sản xuất

công nghiệp ở Việt Nam bị thiếu vốn dẫn đến trì trệ

+ Lúa gạo trên thị trường thế giới bị mất giá làm cho lúa gạo Việt Nam

không xuất khẩu được dẫn đến tình trạng ruộng đất bị bỏ hoang

+ Công nhân thất nghiệp ngày càng đông, số người có việc làm thì tiền

lương bị giảm từ 30 đến 50%

+ Nông dân tiếp tục bị bần cùng hoá và phá sản trên quy mô lớn

+ Tiểu tư sản lâm vào cảnh điêu đứng: Nhà buôn nhỏ đóng cửa, viên

chức bị sa thải, học sinh, sinh viên ra trường bị thất nghiệp

+ Một bộ phận lớn tư sản dân tộc lâm vào cảnh khó khăn do không thể

buôn bán và sản xuất

+ Thêm vào đó, thực dân Pháp còn tăng sưu thế lên gấp 2, 3 lần và đẩy

mạnh chính sách khủng bố trắng hòng dập tắt phong trào cách mạng Việt

Nam… làm cho cuộc sống của người dân lao động khốn khổ đến tột

cùng

2 Khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu năm 2008.

Cuộc khủng hoảng kinh tế 2008 được đánh giá là cuộc khủng hoảng

kinh tế lớn nhất, nặng nề nhất trên thế giới trong hơn 60 năm từ sau Đại

khủng hoảng kinh tế Thế giới 1929-1933, nguyên nhân cuộc khủng hoảng

được xác định là bắt đầu từ cuộc khủng hoảng tài chính ở Mỹ Cuộc

khủng hoảng này đã để lại rất nhiều hậu quả Hậu quả lớn và nặng nề nhất

là phá huỷ lực lượng sản xuất, đẩy lùi sự phát triển của kinh tế thế giới

Trước hết là đối với nước Mỹ, ở Mỹ, cuộc khủng hoảng tài chính

biến thành cuộc khủng hoảng kinh tế, sản xuất suy thoái, thất nghiệp tăng

lên Cuộc khủng hoảng làm phá sản hàng loạt ngân hàng và công ty tài

chính kể cả những ngân hàng, công ty tài chính hàng đầu nước Mỹ Thị

trường chứng khoán Mỹ chao đảo, nhiều cổ phiếu rớt giá thế thảm

Sản xuất và tiêu dùng ở Mỹ cũng rơi vào tình trạng hết sức khó khăn

Ngành sản xuất ô tô, một trong những ngành sản xuất quan trọng nhất của

kinh tế Mỹ, doanh thu giảm nghiêm trọng Sản xuất đình đốn, sa thải lao

động làm số người thất nghiệp của Mỹ tăng lên từng tháng và đạt mức

cao nhất trong 25 năm qua, từ 2,59 triệu người năm 2007 lên 3,84 triệu

người năm 2008 và 4,61 triệu người vào tháng 2/2009

Châu Âu cũng phải gánh chịu những hậu quả hết sức nặng nề khi cuộc

khủng hoảng lan ra trên toàn thế giới Hàng loạt các ngân hàng lớn có

tuổi đời lâu năm, từng sống sót qua cuộc đại suy thoái năm 1929 cũng

phải tuyên bố phá sản

Tỷ lệ thất nghiệp ở các nước Bắc Âu trong những năm khủng hoảng

kinh tế toàn cầu cũng tăng mạnh, từ mức 4,3% năm 2008 lên mức 6%

năm 2009, 7,3% năm 2010 và 6,2% năm 2011 Theo báo cáo của Tổng

Cục Thống kê Đan Mạch, năm 2010 có 164,5 nghìn người Đan Mạch lâm

vào tình trạng thất nghiệp Ngày càng nhiều người phải rời khỏi thị

trường lao động do không có việc làm Riêng quý I năm 2012, Đan Mạch

mất 9.000 việc làm, trong đó 4.000 việc làm ở khu vực công cộng và

5.000 việc làm tại khu vực tư nhân, khiến thị trường lao động chịu áp lực

ghê gớm Tại Thụy Điển, tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh, từ mức 6,2% năm

2008 lên mức 8,3% năm 2009, 9,7% năm 2010 và 7,5% năm 2011 Phần

Lan là nước có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất khu vực Bắc Âu, ở mức 8,2%

năm 2009 so với mức 6,4% năm 2008, tăng lên ở mức 10% vào năm

2010

Khủng hoảng kinh tế toàn cầu và nợ công EU cũng tác động tiêu cực

đến nguồn thu ngân sách của chính phủ và nợ công của các nước Bắc Âu

Từ một khu vực luôn có thặng dư ngân sách lớn trong EU, ở mức 7,6%

GDP vào năm 2008, các nước Bắc Âu đã phải chịu mức thâm hụt ngân

sách 0,9% GDP vào năm 2009 và -0,5% GDP vào năm 2010 Nước có

thâm hụt ngân sách lớn nhất Bắc Âu là Đan Mạch và Phần Lan, với mức

thâm hụt ngân sách năm 2009 là -3% GDP và năm 2010 là -5,8% GDP

đối với Đan Mạch, và -2,2% GDP và -4% GDP đối với Phần Lan

Cuộc khủng hoảng kinh tế 2008 cũng đã tác động đến nền kinh tế Việt

Nam, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt nam bị sụt giảm, từ mức 8,48%

năm 2007 xuống còn 6,23% năm 2008 và chỉ còn 5,32% năm

2009 (nguồn từ thông báo cục thống kê cuối tháng 12-2009)

Từ tác động của khủng hoảng toàn cầu ảnh hưởng đến các thị trường

Mỹ, EU, Nhật… chính sự khó khăn của thị trường, ảnh hưởng đến sản

phẩm của Việt nam, có thời điểm nông sản xuất khẩu giảm mạnh so với

thời điểm giá cao nhất trong năm: Gạo đã giảm 58%, Cao su giảm 48%,

Cà phê giảm 24% cả những tháng đầu năm 2009 so với 2008 Tổng kim

ngạch xuất khẩu Nông, Lâm, Thủy sản…Việt Nam giảm 15%

Sự tác động khủng hoảng Thế giới làm cho các doanh nghiệp vừa và

nhỏ của Việt nam gặp rất nhiều khó khăn một phần bị từ chối hợp đồng,

sản phẩm tiêu thụ chậm, hàng tồn kho ngày càng nhiều Phần thì chịu ảnh

hưởng của chính sách thắt chặt tiền tệ, hạn chế tăng trưởng tín dụng ngân

hàng làm lãi suất cho vay cao vượt xa khả năng kinh doanh của doanh

nghiệp (lãi suất đi vay không ngừng được nâng lên và lãi suất cho vay

cũng tăng lên từ 14% năm (năm 2007) và đã tăng 20% và 24% năm (năm

2010)

Từ xuất khẩu cho đến nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đều giảm,

gây khó khăn cho các doanh nghiệp làm dịch vụ, sản xuất các phụ liệu đi

kèm, hỗ trợ cho xuất khẩu cũng bị ảnh hưởng như: bao bì, đóng gói, vận

chuyển… đều giảm, lượng hàng tồn kho tăng

Ph n II ần II : Sự tác động của khủng hoảng kinh tế đến nền kinh tế thị

trường của các quốc gia Tư bản chủ nghĩa nếu khủng hoảng kinh tế

xảy ra trong tương lai

1 Xu hướng chuyển dịch của nền kinh tế Tư bản chủ nghĩa trong

tương lai.

Bước sang thế kỉ XX nền kinh tế của các quốc gia trên thế giới nói

chung và nền kinh tế của các nước Tư bản chủ nghĩa nói riêng bước vào

một giai đoạn phát triển mới với những thời cơ và thách thức nhất định

Sự phát triển đó đòi hỏi mỗi quốc gia mỗi chế độ chính trị cần phải có

một chiến lược phát triển kinh tế phù hợp Trong giai đoạn mới này nhân

loại đang từng bước đi vào sử dụng nền kinh tế tri thức cho sự phát triển,

tri thức là nguồn gốc là đầu tàu của sự phát triển kinh tế thêm vào đó là

quá trình toàn cầu hóa của nền kinh tế thế giới Con người gần như sử

dụng trực tiếp các thành tựu của khoa học công nghệ từ sự phát triển của

nền kinh tế tri thức để phục vụ cho nhu cầu sản xuất và đời sống của con

người

Phần lớn các quốc gia trên thế giới đều đi theo con đường Tư bản chủ

nghĩa vì vậy xu hướng phát triển của nền kinh tế thế giới cũng là xu

hướng phát triển tất yếu khách quan mà nền kinh tế của các quốc gia Tư

bản chủ nghĩa không thể phủ nhận và chối bỏ xu hướng phát triển đó

Sự phát triển nền kinh tế hiện nay của các nước trên thế giới nói chung

và các nước Tư bản chủ nghĩa nói riêng đang vận động chuyển dịch theo

hai xu hướng:

a) Xu hướng quốc tế hóa nền kinh tế (xu hướng toàn cầu hóa nền kinh

tế).

Nền kinh tế thế giới nói chung và nền kinh tế các nước Tư bản chủ

nghĩa nói riêng đang phát triển thành một thể thống nhất quan hệ quốc tế

ngày càng được mở rộng các quốc gia không ngừng tăng cường hợp tác

liên kết để cùng nhau phát triển nền kinh tế không phân biệt nước đang

phát triển hay nước phát triển không phân biệt chế độ kinh tế chính trị

khác nhau Điển hình nhất là việc các quốc gia Tư bản chủ nghĩa có nền

kinh tế đứng đầu thế giới dần gỡ bỏ các rào cản để hợp tác với các nước

kém phát triển hơn khác nhau về chế độ chính trị như việc Mĩ dỡ bỏ các

lệnh cấm vận kinh tế đối với Việt Nam, Cuba hay việc gần đây nhất là

sự kiện Liên minh Châu Âu (EU) đã thông qua Hiệp định thương mại tự

do (EVFTA) với Việt Nam dỡ bỏ mọi rào cản cho phép hai bên tự do trao

đổi mua bán hàng hóa Tuy nhiên ngoài sự hợp tác cùng nhau phát triển

nền kinh tế thì đâu đó vẫn xuất hiện các dấu hiệu chia rẽ mâu thuẫn trong

sự phát triển chung của nền kinh tế Tư bản chủ nghĩa Ví dụ như việc

Anh thực hiện chính sách Brexit rút khỏi Liên minh Châu Âu gây ra

những hậu quả to lớn đối với nền kinh tế Châu Âu cũng như thế giới hay

gần đây nhất là cuộc chiến tranh thương mại giữa Mĩ và Trung Quốc gây

ra những tổn thất không nhỏ cho cả hai bên

b) Xu hướng nền kinh tế thế giới nói chung và nền kinh tế Tư bản chủ

nghĩa nói riêng chuyển sang nền kinh tế tri thức nền kinh tế của cơ sở

vật chât kĩ thuật mới về chất để thay thế cho nền kinh tế cơ sở vật chất

kĩ thuật cũ - Nền văn minh hậu công nghiệp

Từ khi bắt đầu cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất cho đến nay

nền kinh tế của các quốc gia đều hoạt động chủ yếu dựa vào những cơ sở

vật chất kĩ thuật truyền thống Nhưng đứng trước nhưng yêu cầu mới hiện

nay thì cơ sở vật chất kĩ thuật truyền thống đó đã không còn phù hợp nữa

đòi hỏi các quốc gia phải có sự thay đổi Tại các nước phát triển đặc biệt

là các cường quốc Tư bản chủ nghĩa đứng đầu thế giới thì nền công

nghiệp vật chất kĩ thuật đã đạt đến trình độ cao và sử dụng phổ biến các

nguồn năng lượng trên cơ sở sử dụng các nguồn nguyên liệu rắn, lỏng,

khí đang dần cạn kiệt Vấn đề đặt ra là phải có một cách phát triển nền

kinh tế trong giai đoạn mới để đáp ứng nhu cầu hiện tại Trong xu thế đó

thì nền kinh tế tri thức sử dụng trí tuệ đang phát triển một cách mạnh mẽ

Đó là những máy móc thiết bị công nghiệp hiện đại dần thay thế người

lao động, các công việc cần tư duy cũng đang dần được các người máy

thay thế cho con người, các nguồ năng lượng sạch như năng lượng mặt

trời năng lượng gió năng lượng nhiệt hạch sẽ dần phổ biến và thay thế

cho các nguồn năng lượng cũ đang dần cạn kiệt, các chất siêu dẫn siêu

cứng siêu bền sẽ thay thế vật liệu truyền thống

Để có thể thực hiện được các kế hoạch đã vạch định ở trên thì nền kinh

tế của các nước Tư bản chủ nghĩa phải giải quyết được hai vấn đề sau:

+ Thứ nhất là tạo ra được các phát minh công trình nghiên cứu khoa học

công nghệ kĩ thuật cao tiến bộ hơn (vi điện tử, vật liệu, công nghệ, năng

lượng, ) Sau đó nhanh chóng thử nghiệm và đưa vào thực tế cuộc sống

+ Chuyển nhượng các kĩ thuật trung gian và truyền thống sang các nước

kém phát triển để tạo điều kiện cho các công nghệ kĩ thuật mới có “đất

dụng võ” một cách rộng rãi và phát triển được toàn bộ khả năng của

mình

2 Sự tác động của khủng hoảng kinh tế đến nền kinh tế thị trường

của các nước Tư bản chủ nghĩa nếu xảy ra khủng hoảng kinh tế

trong tương lai.

Như chúng ta đã biết trong lịch sử thế giới đã xảy ra hai cuộc khủng

hoảng kinh tế thế giới gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho các quốc

gia đặc biệt là khủng hoảng kinh tế đã tàn phá không thương tiếc nền kinh

tế của các cường quốc theo hệ thống kinh tế chính trị Tư bản chủ nghĩa

Từ khi xuất hiện thì các quốc gia Tư bản luôn là các nước đi đầu trong sự

phát triển vượt bậc của nền kinh tế thế giới vì thế khi khủng hoảng xảy ra

thì nguyên nhân đều bắt nguồn từ các nước Tư bản chủ nghĩa và nền kinh

tế Tư bản luôn luôn gánh chịu những hậu quả nặng nề nhất

Trong nhiều năm qua câu hỏi luôn được đặt ra đối với nền kinh tế Tư

bản chủ nghĩa là khi nào sẽ xảy ra cuộc khủng hoảng kinh tế thứ ba và

nếu xảy ra khủng hoảng kinh tế thì nền kinh tế Tư bản chủ nghĩa sẽ như

thế nào?

Trong sự phát triển của nền kinh tế như hiện nay thì nền kinh tế Tư bản

chủ nghĩa nói riêng và nền kinh tế thế giới nói chung đang phát triển theo

hướng toàn cầu hóa quan hệ king tế và nền kinh tế tri thức Dần dần máy

móc, người máy và các thành tựu khoa học kĩ thuật tiên tiến sẽ được ứng

dụng gần như hầu hết vào các hoạt động kinh tế và đời sống Vậy nếu

trong tương lai lại xảy ra một cuộc khủng hoảng kinh tế tri thức thì nền

kinh tế Tư bản chủ nghĩa sẽ gánh chịu những ảnh hưởng và hậu quả gì?

Nếu trong tương lai con người quá lạm dụng vào máy móc, các công

nghệ kĩ thuật, các thành tựu khoa học… con người quá lệ thuộc vào

chúng thì sẽ dẫn đến những hậu quả khó lường mà trước tiên hơn cả là sẽ

có hàng nghìn hàng triệu người lao động mất việc vì đã có máy móc thay

thế Tiếp đó là việc con người quá lệ thuộc vào máy móc công nghệ nếu

không có máy móc không có công nghệ thì các thế hệ sau không thể tồn