Đây là bài em đã làm và được giải khuyến khích trong cuộc thi tuyên truyền pháp luật về tệ nạn xã hội, mong giúp ích được một phần nào đó cho mọi người.....................................................................................................................................................................................................................................................................
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG
BÀI DỰ THI CUỘC THI “TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT VÀ
NÂNG CAO Ý THỨC HỌC ĐƯỜNG CỦA SINH VIÊN”
Họ và tên: Nguyễn Phương Thảo Lớp: CNTT K17C
Khoa: CNTT Giảng viên cố vấn: Nguyễn Thị Thanh Thủy
Thái Nguyên, tháng 10 năm 2018
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG
BÀI DỰ THI CUỘC THI “TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT VÀ
NÂNG CAO Ý THỨC HỌC ĐƯỜNG CỦA SINH VIÊN”
Họ và tên: Nguyễn Phương Thảo Lớp: CNTT K17C
Khoa: CNTT Giảng viên cố vấn: Nguyễn Thị Thanh Thủy Chữ ký giảng viên cố vấn
Thái Nguyên, tháng 10 năm 2018
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 3STT CHỮ VIẾT TẮT NỘI DUNG
1 TNXH Tệ nạn xã hội
2 XHCN Xã hội chủ nghĩa
3 HS-SV Học sinh - sinh viên
4 ANQG An ninh quốc gia
5 TTANXH Trật tự an toàn xã hội
Trang 4MỤC LỤC
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, tệ nạn xã hội đã trở nên báo động, đáng chú ý là tệ nạn ma túy, mại dâm, chơi đá, số đề, đánh bài, nhậu nhẹt, diễn ra ngày càng nghiêm trọng Nó diễn biến hết sức phức tạp, đa dạng với nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt làm cho nhiều gia đình tan vỡ hạnh phúc, gây hậu quả nghiêm trọng cho đời sống kinh
tế, văn hóa, đạo đức xã hội và còn là một trong những nguyên nhân phát sinh, phát triển tội phạm Ngiêm trọng hơn, nó còn ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội Trước thực trạng trên, được sự quan tâm lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền mà trong đó nòng cốt là lực lượng công an đã phối hợp chặt chẽ với các ngành, đoàn thể tăng cường các biện pháp đấu tranh phòng chống các loại tệ nạn xã hội Nhờ đó mà tình hình an ninh trật tự có nhiều chuyển biến tích cực, luôn được giữ vững
Tuy nhiên, trong thực tế, công tác phòng chống tệ nạn xã hội của lực lượng công
an còn bộc lộ những tồn đọng, thiếu sót Hiệu quả của nó vẫn còn bị hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra, tệ nạn xã hội tuy có giảm nhưng chưa ổn định, trong từng lúc, từng nơi vẫn còn diễn biến phức tạp Cần phải có những phương hướng và giải pháp tối ưu nhất để khắc phục những sơ hở trong công tác phòng chống tệ nạn xã hội
Trang 6NỘI DUNG
I KHÁI QUÁT VỀ TỆ NẠN XÃ HỘI
1.1 Khái niệm TNXH
TNXH là một hiện tượng xã hội tiêu cực, có tính phổ biến, biểu hiện bằng những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức và gây ra hậu quả nghiêm trọng trong đời sống cộng đồng.
- TNXH là những hành vi sai lệch chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực xã hội như:
• Thói hư tật xấu
• Phong tục, tập quán cổ hủ, lạc hậu
• Nếp sống sa đọa trụy lạc, mê tín
- Bản chất của TNXH là xấu xa, trái với nếp sống văn minh, đạo đức, bản chất của chế
độ XHCN
- TNXH là biểu hiện cụ thể của lối sống thực dụng, coi thường chuẩn mực đạo đức, xã hội, pháp luật
- Làm xói mòn giá trị đạo đức truyền thong, thuần phong mĩ tục, phá vỡ tình cảm, hạnh phúc gia đình, phá hoại nhân cách, phẩm giá con người, ảnh hưởng kinh tế,… là con đường dẫn tới phạm tội
1.2 Các tệ nạn xã hội phổ biến
- Tệ nạn nghiện ma túy
- Tệ nạn mại dâm
- Tệ nạn cờ bạc
- Tệ nạn mê tín dị đoan
1.3 Đặc điểm của TNXH
- Có tính lây lan nhanh trong xã hội
- Tồn tại và phát triển dưới nhiều hình thức, đối tượng tham gia rất đa dạng và phức tạp
về thành phần
- Các đối tượng hoạt động có nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, thường kết cấu thành đường dây, ổ nhóm
- TNXH thường có quan hệ chặt chẽ với tội phạm hình sự
- Địa bàn hoạt động thường là nơi đông người, các khu công nghiệp, du lịch, những nơi trình độ dân trí thấp, công tác quản lý còn nhiều sơ hở
Trang 7II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TỆ NẠN XÃ HỘI HIỆN NAY, NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ
2.1 Thực trạng và dự báo
a
Thực trạng
- Trong những năm gần đây tình hình tội phạm, tệ nạn xã hội trong học sinh-sinh viên (HS-SV) ngày càng có xu hướng gia tăng, diễn biến phức tạp
- Tình trạng phạm tội có tổ chức, tụ tập nhóm cờ bạc, tổ chức sử dụng ma túy hay vẫn chuyển các chất gây nghiện,… khá phát triển trong các trường cao đẳng, đại học ở nước ta
- Theo khảo sát 2006 của vụ văn hóa, ban tư tưởng của trung ương cho thấy trong 13 biểu hiện chưa tốt của HS-SV đứng đầu là không chịu học hành, đua đòi, ma túy, lô đề,
cờ bạc và mắc các TNXH khác
- Theo số liệu thống kê mới đây của các cơ quan chức năng, trên địa bàn cả nước có hơn 146.000 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý Tuy nhiên, đáng báo động là cứ 100 người nghiện thì có tới 70 người ở tuổi vị thành niên Thực tế trên cho thấy, đang có một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên, HS-SV thiếu kỹ năng sống, xuống cấp về đạo đức, xao nhãng việc học tập, thích thể hiện bản than một cách thái quá, thiếu kiến thức về pháp luật nên dễ sa đà vào TNXH
- Số liệu từ vụ công tác HS-SV (Bộ GD&ĐT) cho biết:” có đến 90% những vụ vi phạm pháp luật, gây mất an ninh, trật tự trong HS-SV đều từ bia rượu mà ra” Một xu hướng không lành mạnh trong đời sống sinh viên hiện nay là vào mỗi dịp vui buồn, hoặc chỉ đơn giản là “thích” đều được tổ chức dưới dạng ăn nhậu thâu đêm suốt sang Sinh viên khi uống quá say, không kiềm chế được bản than, nói năng thiếu suy nghĩ, dẫn đến chấp nhặt lẫn nhau giữa các cá nhân, nhóm người Xảy ra không ít trường hợp va chạm, chửi bới, đâm chém nhau gây mất an ninh, trật tự
- Nước ta hiện có tới gần 30 triệu HS-SV Tuy có nhiều nỗ lực phòng chống TNXH trong trường học, những những năm qua, TNXH vẫn gia tăng cả về số lượng và tính chất nguy hiểm, gây ra những tác hại khôn lường cho HS-SV, đặc biệt là tệ nạn ma túy
Để có tiền hút chích, nhiều đối tượng sẵn sang trở thành tội phạm giết người, cướp của, vì đó mà TNXH khác cũng gia tăng Không chỉ sử dụng ma túy, liều lĩnh hơn, nhiều đối tượng HS-SV và ngay cả cán bộ giáo viên còn tham gia tàng trữ, vận chuyển
và buôn bán trái phép các chất ma túy
- Có thể thấy, TNXH đe dọa trực tiếp tới bản thân và gia đình của chính người tham gia, ảnh hưởng tới cuộc sống bình yên của nhân dân và sự phát triển của xã hội TNXH đồng thời là tiền đề, là nguyên nhân chính dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm, gây nên những hậu quả nghiêm trọng trong đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội
Trang 8của đất nước, có thể dẫn đến mất ổn định về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, là điều kiện xấu để các thế lực thù địch phá hoại đất nước từ bên trong
b) Dự báo tình hình
- Xu hướng diễn biến tình hình TNXH thời gian tới nói chung giảm nhưng chưa triệt để Tính chất hoạt động ngày càng phức tạp, nguy hiểm hơn, xuất hiện TNXH có yếu tố quốc tế, có tổ chức, xuyên quốc gia và sử dụng công nghệ cao Thủ đoạn hoạt động tinh vi, phương thức hoạt động xảo quyệt, manh động, liều linh Mức độ hậu quả gây
ra cho xã hội của các loại TNXH ngày càng lớn, xâm phạm nghiêm trọng trật tự, kỷ cương pháp luật XHCN, lợi ích của Nhà nước và xã hội, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân, làm suy giảm niềm tin xã hội và cản trở công cuộc phát triển đất nước
- Thành phần them gia tệ nạn đa dạng, phức tạp, có xu hướng trẻ hóa độ tuổi Cần đặc biệt chú ý phòng ngừa, ngăn chặn làm giảm những nhân tố đầu vào của tệ nạn, những người có nguy cơ mắc vào các TNXH như những người lao động tự do, thiếu việc làm
và thất nghiệp, HS-SV bỏ học, bỏ nhà tụ tập, lang thang và một bộ phận cán bộ, công chức thoái hóa, biến chất
- Địa bàn hoạt động của TNXH chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn, các tuyến trọng điểm, các lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội, nhất là ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị loại 1, các tuyến biên giới, quốc lộ, tuyến hang không quốc tế,… Bên cạnh đó, TNXH ở nông thôn cũng diễn biến phức tạp do quá trình đô thị hóa, thay đổi lối sống văn hóa truyền thống ở địa bàn
2.2 Nguyên nhân
Nguyên nhân khách quan
- Nguyên nhân từ sự tác động của nền kinh tế thị trường: Quá trình đổi mới của xã hội gây ra sự phân hóa giàu nghèo ngày càng sâu sắc, sự chênh lệch quá lớn trong thu nhập, mức sống của các tầng lớp nhân dân, sự xuống cấp của đạo đức xã hội, sự hình thành lối sống thức dụng, trụy lạc
- Nguyên nhân từ gia đình: Mỗi tính cách cá nhân đa phần được phát triển dưới sự giáo dục của gia đình:
• Gia đình sống một cách riêng rẽ, làm cho cá nhân cảm thấy bị thiếu thốn tình cảm
• Gia đình có kinh tế khá giả đã buông lỏng quản lý con em
• Gia đình buông lỏng, nuông chiều thái quá, để con em tự do hành động thiếu suy nghĩ
• Gia đình có cha mẹ ly hôn, thiếu gương mẫu về đạo đức, làm ăn bất chính
• Gia đình có tội phạm hoặc có tư tưởng chống phá Đảng, cách mạng
Trang 9• Gia đình thiếu phương pháp giáo dục thích hợp với tâm lý lứa tuổi, thiếu tri thức về phòng chống ma túy, không giáo dục cho con em tránh xa tệ nạn này
→ tạo điều kiện cho cá nhân phạm tội ăn chơi sa đọa, mắc các tệ nạn xã hội
- Nguyên nhân từ nhà trường: tổ chức và kỷ luật của Đoàn, Đội còn lỏng lẻo, không có chiều sâu về cả mặt nội dung và hình thức, nặng về thành tích mà lẩn tránh những vấn
đề gai góc trong HS-SV Điều này sẽ dẫn đến việc HS-SV sa đọa vào các hoạt động tiêu cực, tụ tập chơi bời, tham gia các TNXH
- Nguyên nhân từ cộng đồng:
• Tình trạng thất nghiệp phổ biến, các cá nhân tự phải bươn trải và không ít trong số đó bị lôi kéo vào con đường phạm tội, TNXH
• Trình độ khoa học công nghệ phát triển, vì vậy những văn hóa đồi trụy, phản động, kích động tình dục, kiếm hiệp bạo lực thông qua Internet,… làm cho một bộ phận HS-SV mất phương hướng
• Các cơ quan chức năng buông lỏng quản lý các tụ điểm vui chơi, quán bar, karaoke, dịch vụ Internet
- Nguyên nhân từ các cơ quan quản lý, tuyên truyền: Công tác tuyên truyền, giáo dục để người dân, gia đình, tổ chức, đoàn thể nâng cao nhận thức và chủ động phòng chống TNXH chưa đủ mạnh, còn dàn trải, mạnh ai nấy làm, thiên về hậu quả, ít chú ý nhân rộng, phổ biến các kinh nghiệm, tấm gương tốt trong phòng ngừa và đấu tranh chống TNXH
Nguyên nhân chủ quan
- Từ trình độ nhận thức: hầu hết HS-SV thuộc diện học kém, ý thức kỷ luật kém, coi thường việc học Trong quá trình đi học nhiều HS-SV bị nhà trường kỷ luật dẫn tới chán học, bỏ học và dần dần tiêm nhiễm thói hư tật xấu, đua đòi ăn chơi Sau khi thôi học hầu như các em không làm gì cả, chỉ có một số ít em đang học nghề và đi làm thêm công việc gì đó, nhưng cũng không ổn định Những em không có nghề nghiệp, việc làm hay chơi bời, đàn đúm bạn bè rồi cuối cùng sa vào con đường nghiện ngập, phạm tội như: trộm cắp, cướp giật, trấn lột,…
- Từ chính bản thân cá nhân:
• Không xác định được động cơ mục đích, lý tưởng phấn đấu, sống buông thả, sống gấp, thực dụng, sống không theo lao động và chạy theo cám dỗ đời thường
• Do nhận thức pháp luật còn hạn chế
• Thiếu ý thức rèn luyện, không chủ động phòng tránh những nguy
cơ tấn công của các TNXH
- Nguyên nhân do tâm lý lứa tuổi: đua đòi, sự nông nổi, ưa mạo hiểm,…
Trang 102.3 Hậu quả
- Đối với bản thân:
• Hủy hoại sức khỏe dẫn đến cái chết
• Lười lao động, không chịu làm ăn, xa đà dẫn đến các loại tội phạm
• Sa sút tinh thần, hủy hoại phẩm chất đạo đức, không có ý thức
• Vi phạm pháp luật
- Đối với gia đình:
• Kinh tế cạn kiệt
• Ảnh hưởng đến đời sống vật chất và tinh thần
• Gia đình tan vỡ
- Đối với xã hội:
• Ảnh hưởng tới kinh tế, suy giảm sức lao động xã hội
• Suy thoái giống nòi
• Mất trật tự an toàn xã hội như: trộm cắp, giết người, cướp của,…
• ảnh hưởng đến truyền thống văn hóa dân tộc
III QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỚI VẤN ĐỀ TỆ NẠN XÃ HỘI
3.1 Quan điểm pháp luật
- Nghiêm cấm mọi hình thức hoạt động TNXH, xử lý thích đáng những tên hoạt động chuyên nghiệp, hoạt động có ổ nhóm, những tên cầm đầu hoặc tổ chức lôi kéo người khác đi vào con đường hoạt động TNXH
- Chủ động phòng ngừa ngăn chặn không để TNXH lây lan phát triển gây tác hại đến đời sống nhân dân và trật tự xã hội
- Giáo dục cải tạo cho những người mắc TNXH làm cho họ trở thành những công dân
có ích cho xã hội
Ý nghĩa: đây là phương hướng cơ bản nhất, vừa thể hiện tính ưu việt của chế độ, mang ý nghĩa kinh tế, vừa phù hợp với đạo đức, phong tục tập quán của dân tôc.
3.2 Các quy định của pháp luật về phòng chống TNXH
- Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật để điều chỉnh công tác phòng chống TNXH như: tội hành nghề mê tín dị đoan, tội chứa mại dâm, tội tàng trữ vận chuyển
ma túy, tội tổ chức đánh bài,…
3.3 Mục đích phòng chống TNXH
- Ngăn ngừa, chặn đứng không để cho TNXH phát sinh, phát triển, lan rộng trên địa bàn
Trang 11- Từng bước xóa bỏ dần những nguyên nhân điều kiện của TNXH.
- Phát hiện, đấu tranh, xử lý nghiêm minh những hành vi hoạt động TNXH góp phần giữ vững ANQG, TTATXH
IV GIẢI PHÁP VÀ TRÁCH NHIỆM TRONG CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI
4.1 Đối với nhà trường
- Thực hiện đầy đủ chương trình giáo dục về phòng chống TNXH, tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức pháp luật cho sinh viên trong phòng chống TNXH, giáo dục lối sống lành mạnh,…
- Xác định rõ hậu quả, nguyên nhân, con đường lây lan của TNXH, phối hợp với các cơ quan, tổ chức để đấu tranh phòng chống TNXH
- Nắm chắc sinh viên tham gia TNXH, cung cấp cho lực lượng chức năng có biện pháp, phối hợp làm trong sạch địa bàn
- Giúp sinh viên hiểu rõ âm mưu của các thế lực phản động lượi dụng tự do tín ngưỡng chống Việt Nam
- Xây dựng các quy chế, nội quy trong quản lí KTX, xây dựng tổ chức tự quản trong học tập, rèn luyện, vui chơi, tổ chức các hoạt động thi tìm hiểu về các văn bản liên quan đến phòng chống TNXH, tổ chức các hoạt động thể thao, văn hóa
4.2 Đối với sinh viên
- Nhận thức rõ hậu quả của TNXH
- Không tham gia TNXH dưới bất kì hình thức nào
- Có trách nhiệm phát hiện các hành vi hoạt động TNXH, các con đường dẫn đến tệ nạn, đường dây TNXH báo cho nhà trường công an
- Giúp đỡ những bạn có hoàn cảnh éo le, gặp trắc trở trong học tập, cuộc sống,…
- Không tin vào bói toán, cầu cúng… động viên các bạn lầm lỗi
- Cảnh giác trước các hành vi của các đối tượng “buôn thần bán thánh” và âm mưu chống phá cách mạng của kẻ thù,…
- Có thái độ học tập nghiêm túc, lối sống lành mạnh, tích cực tham gia các tổ tự quản, thành niên xung kích tuần tra kiểm soát bảo vệ KTX, bảo vệ nhà trường
Trang 12TỔNG KẾT
Tệ nạn xã hội vẫn đang diễn biến phức tạp, cần thiết sự chung tay phối hợp của toàn thể các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành, các tổ chức xã hội và toàn thể nhân dân, đặc biệt là thể hệ học sinh, sinh viên đang học tập rèn luyện trên ghế nhà trường
Để làm cho đất nước ngày càng phát triển, văn minh, hiện đại và có một tương lai tốt đẹp, thế hệ học sinh- sinh viên cần cùng chung tay chung sức học tập, rèn luyện, góp sức tuyên truyền phòng chống tệ nạn xã hội nói chung và trong môi trường giáo dục nói riêng Với những vấn đề thực tiễn, thực trạng tình hình và những giải pháp, kiến nghị về công tác đấu tranh phòng, chống các tệ nạn xã hội ở cả nước sẽ đóng góp cào việc tăng cường giữ vững an ninh trật tự nhằm phát triển kinh tế xã hội, văn hóa của đất nước ta, vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội
Chương I:
Trang 13TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Tập bài giảng phòng, chống tệ nạn xã hội ( Trần Đức Châm)
2 Những vấn đề cơ bản về đấu tranh phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội (Nguyễn Văn Đạo)
3 Dự báo và phương hướng phòng, chống tệ nạn xã hội trong tình hình mới (Tạp chí CSND)
4 Tình trạng và giải pháp của nhà trường về phòng chống ma túy
5 (Vũ Minh Hoài)
6 Tệ nạn ma túy trong học sinh, sinh viên không thể xem nhẹ
7 (Quang Tân)
8 Nhức nhối tệ nạn học đường (Nhịp sống Sài Gòn)
9 Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa tội phạm và tệ nạn xã hội trong sinh viên các trường đại học, cao đẳng ở Hà Nội