Thành phần quỹ lương của doanh nghiệp bao gồm các khoản: - Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian làm việc thực tế Tiền lương theo thời gian, tiền lương theo sản phẩm và tiền
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC
Bài tập lớn môn học Quản trị tiền công tiền lương
Đề bài:
“Phân tích thực trạng xây dựng và thực hiện quản lý quỹ tiền
lương tại 1 tổ chức? Đánh giá, nhận xét và đưa ra hướng hoàn
thiện.”
Giảng viên giảng dạy : TS Vũ Thị Uyên Nhóm thực hiện : Nhóm 5
HÀ NỘI - 2018
Trang 21 Quỹ lương của doanh nghiệp
Quỹ tiền lương của doanh nghiệp bao gồm tất cả các khoản tiền lương, tiền công
và các khoản phụ cấp có tính chất tiền lương (tiền ăn giữa ca, tiền hỗ trợ phương tiện đi lại, tiền quần áo đồng phục ) mà doanh nghiệp trả cho các loại lao động thuộc doanh nghiệp quản lý
1.1 Thành phần quỹ lương của doanh nghiệp bao gồm các khoản:
- Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian làm việc thực tế (Tiền lương theo thời gian, tiền lương theo sản phẩm và tiền lương khoán)
- Tiền lương trả cho người lao động sản xuất ra sản phẩm hỏng trong phạm vi chế độ quy định
- Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian ngừng sản xuất do nguyên nhân khách quan, trong thời gian được điều động đi công tác làm nghĩa vụ theo chế độ quy định, thời gian nghỉ phép, thời gian đi học
- Tiền ăn trưa, ăn ca
- Các loại phụ cấp thường xuyên (phụ cấp làm thêm giờ, phụ cấp dạy nghề, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên )
- Các khoản tiền thưởng có tính chất thường xuyên Để phục vụ cho công tác hạch toán tiền lương trong doanh nghiệp có thể chia thành hai loại: Tiền lương chính và tiền lương phụ
- Tiền lương chính là tiền lương doanh nghiệp trả cho người lao động trong thời gian người lao động thực hiện nhiệm vụ chính của họ, gồm tiền lương trả theo cấp bậc và phụ cấp kèm theo như phụ cấp trách nhiệm; phụ cấp khu vực, phụ cấp thâm niên
- Tiền lương phụ là tiền lương trả cho người lao động trong thời gian người lao động thực hiện nhiệm vụ khác ngoài nhiệm vụ chính và thời gian người lao động nghỉ phép, nghỉ tết, nghỉ vì ngừng sản xuất được hưởng theo chế độ
Trang 3Việc phân chia tiền lương thành lương chính, lương phụ có ý nghĩa quan trọng đối với công tác kế toán và phân tích kinh tế Tiền lương chính của công nhân trực tiếp sản xuất gắn liền với quá trình sản xuất ra sản phẩm và được hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất từng loại sản phẩm Tiền lương phụ của công nhân trực tiếp sản xuất không gắn với từng loại sản phẩm nên được hạch toán gián tiếp vào chi phí sản xuất sản phẩm
1.2 Hình thức tiền lương
1.2.1 Tiền lương theo thời gian, ngày, tháng, giờ.
- Tiền lương theo tháng là tiền lương trả cố định theo tháng cho người làm cố định trên cơ sở hợp đồng, tháng lương, bậc lương cơ bản do nhà nước quy định
- Tiền lương ngày là tiền lương trả cho một ngày làm việc và được xác định bằng cách lấy tiền lương tháng chia cho số ngày làm việc trong tháng theo chế độ
- Tiền lương giờ là tiền lương trả cho một người làm việc và tính bằng cách lấy tiền lương ngày chia cho số giờ làm việc trong ngày
1.2.2 Tiền lương tính theo sản phẩm
- Tiền lương theo sản phẩm trực tiếp là tiền lương phải trả cho người lao động tính trực tiếp cho sản phẩm đã hoàn thành đúng quy cách, chất lượng và đơn giá tiền lương theo sản phẩm quy định
- Tiền lương theo sản phẩm gián tiếp là tiền lương trả cho người lao động ở bộ phận vận hành máy móc hoặc vận chuyển nguyên vật liệu hoặc thành phẩm
- Tiền lương theo sản phẩm có thưởng có phạt là tiền lương trả theo sản phẩm trực tiếp, ngoài ra còn được thưởng về chất lượng tốt, năng suất cao và tiết kiệm vật tư, nhiên liệu, phạt khi bị vi phạm theo các quy định của công ty
Trang 41.2.3 Quỹ tiền lương
- Là toàn bộ tiền lương phải trả cho người lao động trong thời gian làm việc
mà doanh nghiệp đã quy định cho họ theo hợp đồng bao gồm lương chính, phụ cấp các loại
- Tiền lương chính là tiền lương phải trả bao gồm lương cơ bản nhân hệ số tiền lương cộng các khoản phụ cấp theo lương cộng tiền mức thưởng cộng tiền làm thêm giờ
- Tiền lương phụ là tiền lương trả cho người lao động không làm nghiệp vụ chính nhưng vẫn được hưởng lương theo chế độ quy định
1.2.4 Lương làm thêm giờ:
- Lương ngoài giờ = Đơn giá lương giờ x Tỉ lệ tính lương ngoài giờ
- Đơn giá lương giờ = Tổng lương / 200 giờ
- Tỉ lệ lương ngoài giờ làm: + Ngoài giờ hành chính: 150%
+ Ngày nghỉ (Thứ 7, chủ nhật): 200%
+ Ngày lễ, tết = 300%
Trang 52 Thực trạng xây dựng và thực hiện quản lý quỹ tiền lương tại Ngân hàng Agribank
2.1 Thực trạng xây dựng quỹ tiền lương tại Ngân hàng Agribank
2.1.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến quỹ tiền lương
2.1.1.1 Các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài
- Thị trường lao động:
Là một yếu tố ảnh hưởng căn bản đến hoạt động của công ty cụ thể là chính sách trả lương người lao động mức lương thịnh hành trên thị trường, chi phí sinh hoạt gia tăng, các hoạt động đoàn thể, đều có tác động ko nhỏ và đều cần dc xem xet khi ấn định tiền lương trả cho người lao động
Hiện nay thị trường lao động trong nước đang rơi vào tình trạng thiếu cân bằng giữa cung và cầu về lao động, chất lượng lao động cũng như năng suất lao động còn thấp, chênh lệch lương có xu hướng tăng dần, mặc dù đang từng bước cải thiện nhưng tình trạng thừa lao động chân tay thiếu lao động ngành nghề vẫn còn tồn tại Chất lượng lao động hay vấn đề thừa, thiếu lao động là những vẫn
đề đáng quan tâm nó quyết định phần nào đến quỹ tiền lương của người lao động
- Khu vực địa lý:
Vùng địa lý mà DN đang hoạt động có ảnh hưởng tới tiền lương, rõ nét nhất là thể hiện ở mức lương tối thiểu vùng Theo Nghị định 141/2017/NĐ-CP ngày 7/12/2017 của chính phủ và bắt đầu đưa vào thực hiện ngày 01/01/2018 thì mức lương tối thiểu quy định cho vùng I, II, III, IV lần lượt là 3.980.000 đồng/tháng; 3.530.000 đồng/ tháng; 3.090.000 đồng/tháng và 2.760.000 đồng/tháng
Các luật lệ, điều khoản về tiền lương, tiền công và các khoản phúc lợi được quy định trong Bộ Luật lao động đòi hỏi Agribank phải tuân thủ khi xây dựng quỹ tiền lương phù hợp
Trang 6- Văn hóa, xã hội:
Yếu tố văn hóa, xã hội có ảnh hưởng rất lớn tới đến tiền lương và quỹ tiền lương của DN Nó liên quan đến lối sống, cách thức chi tiêu, kiếm tiền, quan điểm về đồng tiền… từ đó chi phối tới lương, thu nhập, và tất cả những điều này ảnh hưởng tới việc xây dựng quỹ tiền lương của DN
- Tình trạng của nền kinh tế
Trong sự tăng trưởng của nền kinh tế, tăng lương hợp lý có thể coi là biện pháp kích thích cầu lành mạnh để thúc đẩy phát triển, góp phần vào tăng trưởng chung của nền kinh tế Ngược lại nền kinh tế có tăng trưởng thì tiền lương mới tăng
Quy chế tiền lương luôn thay đổi theo sự phát triển của kinh tế -xã hội trong từng thời kỳ.Nếu nên kinh tế phát triển nhanh mà vẫn áp dụng quy chế tiền lương cũ thì trong mỗi doanh nghiệp ,mỗi tổ chức việc giảm năng suất lao động ,giảm hiệu quả làm việc là khó tránh khỏi do tốc độ tăng tiền lương không theo kịp tốc độ tăng giá ,không kích thích được lao động ,không kích thích được sản xuất phát triển Chính vì thế ,tiền lương tối thiểu chung được quy định khác nhau trong mỗi giai đoạn sao cho nó phải phản ánh được tình hình phát triển kinh tế-xã hội
- Luật pháp và các qui định chính sách của chính phủ liên quan
Trước đây ,các doanh nghiệp ,các tổ chức kinh tế phần lớn đều áp dụng quy chế lương của nhà nước một cách cứng nhắc để xây dựng quy chế tiền lương cho đơn vị mình Tuy nhiên, do nhiều hạn chế và chậm đổi mới nên các qui định này trở nên lạc hậu và không còn theo kịp sự phát triển của thị trường nên ngày nay,các đơn vị tự xây dựng quy chế tiền lương cho đơn vị mình gắn với sự biến động của thị trường trên nền tảng chính sách tiền lương của nhà nước.Có thể coi
sự vận động của thị trường là yếu tố khách quan lớn nhất ảnh hưởng tới các chính sách tiền lương Nền kinh tế suy thoái hay tăng trưởng sẽ tạo cho người sử
Trang 7dụng có khuynh hướng hạ thấp hoặc tăng lương, còn trong nền kinh tế hung thịnh cầu lao động tăng dẫn tới khuynh hướng tăng lương để thu hút và giữ chân người lao động Như vậy, nếu chính sách tiền lương của nhà nước làm cho quy chế tiền lương của doanh nghiệp thay đổi một số điều thì sự vận động của thị trường đòi hỏi quy chế tiền lương phải viến đổi không ngừng, thậm chí là biến đổi hoàn toàn mới theo kịp được nhịp độ biến đổi của tiền lương trên thị trường lao động, đây là một điều rất quan trọng và được chú ý khi xây dựng chính sách tiền lương
2.1.1.2 Các yếu tố thuộc về tổ chức
- Vốn điều lệ 30.354,5 tỷ đồng (gấp hơn 10 lần so với vốn tối thiểu quy định) Theo báo cáo của Agribank, trong năm vừa qua, ngân hàng mẹ đạt 34.115,3 tỷ đồng thu nhập lãi thuần, tăng 19,7% so với năm 2016 Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh 36,6% so với 2016 lên 23.580,6 tỷ đồng
Nhìn vào quy mô có thể thấy quỹ lương và khả năng chi trả lương cho người lao động luôn được ổn định, đảm bảo và dễ dàng
- Agribank hiện đang là ngân hàng lớn của Việt Nam, trình độ trang bị vật chất kỹ thuật hiện đại, tiên tiến, và ngày càng lớn mạnh, phát triển bền
Quy mô doanh nghiệp thì ngày càng mở rộng với cả về vốn, tài sản, và nhân sự Agribank vẫn đang khẳng định mình trên thị trường tài chính Có thể thấy được sự phát triển ngày càng rộng mở, lợi nhuận ngày càng tăng… từ đó dẫn đến mức chi trả lương cho nhân viên càng được quan tâm và nâng cao Quỹ lương nhân viên ngày càng được mở rộng
- Ngoài ra với quan điểm lãnh đạo của ban lãnh đạo agribank cũng luôn quan tâm đến mức lương cho nhân viên Mức lương chi trả cho người lao động, cùng với các khoản phụ cấp, khuyến khích cho người lao động là khá cao so với mức thị trường, và ngày càng mở rộng theo kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Trang 8- Agribank có tổ chức công đoàn hoạt động để đảm bảo quyền lợi và mức lương cho người lao động
Trang 92.1.1.3 Các yếu tố thuộc về bản thân người lao động
- Người lao động có trình độ cao hơn có mức lương cao hơn người lao động có trình độ kém
- Agribank cũng xem xét đến mức độ hoàn thành công việc để trả lương cho người lao động (được quy định tại Điều 4 của quy chế tiền lương)
- Ngoài ra thâm niên công tác hay kinh nghiệm làm việc cũng có ảnh hưởng rất nhiều đến tiền lương của người lao động Người lao động công tác lâu năm sẽ được xếp vào các bậc lương khác nhau, và có hệ số trả lương khác nhau
- Bên cạnh đó doanh nghiệp cũng có thể căn cứ vào tiềm năng phát triển, mức độ gắn bó, tinh thần thái độ và sự đóng góp trong công việc mà có thể phát sinh thêm các khoản thù lao khác nhau
2.1.1.4 Các yếu tố thuộc về công việc
- Agribank với quy mô là ngân hàng thương mại hàng đầu Việt Nam, hoạt động và đi đầu trong nhiều lĩnh vực, hoạt động đa năng nên công việc đưa
ra có mức độ phức tạp cao, các công việc liên quan đến nhau vô cùng mật thiết, dẫn đến yêu cầu về chất lượng lao động sẽ cao hơn và khắt khe hơn rất nhiều cả về tư duy, thái độ
- Agribank cũng chú trọng đầu tư phát triển công nghệ hiện đại vào hoạt động sản xuất kinh doanh, đẩy mạnh năng suất lao động và kết quả thực hiện công việc Có thể thấy Agribank luôn chú trọng đầu tư trang thiết bị, ngày càng cải thiện và nâng cao điều kiện làm việc cho nhân viên, tạo ra môi trường làm việc chuyên nghiệp, tăng sự hấp dẫn trong công việc
Trang 102.1.2 Kết cấu quỹ tiền lương
Phân phối quỹ tiền lương:
Quỹ tiền lương cơ bản = Tổng số tiền lương cơ bản của người lao động trong tổ chức
Trong này đã bao gồm lương của người lao động và phụ cấp theo tháng
Quỹ tiền lương kinh doanh = Quỹ tiền lương được chi tối đa – quỹ tiền lương cơ bản
Quỹ lương này được chi phối bởi kết quả hoạt động kinh doanh của công ty
và mức độ hoàn thành công việc của người lao động
Người lao động ngoài mức lương cơ bản (lương chính thức) theo thang lương, bảng lương được thỏa thuận trong Hợp đồng lao động còn được hưởng mức thưởng theo kết quả thực hiện công việc, các khoản phụ cấp, trợ cấp và các chế
độ khác nhau sau:
Phụ cấp: Phụ cấp khu vực; phụ cấp độc hại, nguy hiểm; phụ cấp trách nhiệm
Thưởng năm: Mức thưởng năm của toàn bộ cán bộ nhân viên tùy theo kết quả đánh giá xếp loại năm của từng cá nhân, bộ phận, hiệu quả kinh doanh căn cứ vào báo cáo tài chính năm và quỹ lương thưởng của năm còn lại (nếu có) để có mức thưởng cụ thể cho phù hợp
Chế độ công tác (tính theo thực tế) bao gồm: phương tiện đi lại, vé máy bay, khách sạn, công tác phí
Chính sách đãi ngộ khác
Bảo hiểm và chăm sóc sức khỏe: BHXH, BHYT, BHTN, Bảo hiệm nhân thọ
Trang 112.1.3 Phương pháp xác định đơn giá tiền lương tại Ngân hàng
Agribank
Việc xây dựng đơn giá tiền lương được tiến hành theo các bước sau:
Bước 1: Xác định nhiệm vụ năm kế hoạch để xây dựng đơn giá tiền lương
Căn cứ vào tính chất, đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh doanh, cơ cấu tổ chức
và chỉ tiêu kinh tế gắn với việc trả lương có hiệu quả cao nhất, doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiệm vụ năm kế hoạch bằng các chỉ tiêu sau đây để xây dựng đơn giá tiền lương:
Tổng sản phẩm (kể cả sản phẩm qui đổi) bằng hiện vật;
Tổng doanh thu (hoặc tổng doanh số);
Tổng thu trừ tổng chi (trong tổng chi không có tiền lương);
Lợi nhuận
Việc xác định nhiệm vụ năm kế hoạch theo các chỉ tiêu nêu trên phải đảm bảo:
Sát với tình hình thực tế và gắn với việc thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh của năm trước liền kề;
Tổng sản phẩm bằng hiện vật được qui đổi theo phương pháp xây dựng định mức lao động trên một đơn vị sản phẩm theo hướng chỉ dẫn tại Thông tư số 14/LĐTBXH-TT ngày 10/4/1997 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội;
Chỉ tiêu tổng doanh thu (hoặc tổng doanh số); tổng thu trừ (-) tổng chi không có tiền lương được tính theo qui định tại Nghị định số 59/CP ngày 3/10/1996 của Chính phủ và các văn bản hướng dẫn cụ thể việc thực hiện của Bộ Tài chính; chỉ tiêu lợi nhuận kế hoạch được lập ra trên cơ sở kế hoạch (tổng thu trừ (-) tổng chi) và tình hình lợi nhuận thực hiện của năm trước liền kề
Trang 12Bước 2: Xác định quĩ tiền lương năm kế hoạch để xây dựng đơn giá tiền lương Quỹ tiền lương năm kế hoạch để xây dựng đơn giá tiền lương được xác định theo công thức:
Vkh= [ Lđb xTLmindn x (Hcb + Hpc) +Vvc ] x 12 tháng
Trong đó:
Lđb: Lao động định biên;
TLmindn: Mức lương tối thiểu của doanh nghiệp lựa chọn trong khung quy định;
Hcb: Hệ số lương cấp bậc công việc bình quân;
Hpc: Hệ số các khoản phụ cấp lương bình quân được tính trong đơn giá tiền lương;
Vvc: Quĩ tiền lương của bộ máy gián tiếp mà số lao động này chưa tính trong mức lao động tổng hợp
Các thông số Lđb, TLmindn, Hcb, Hpc và Vvc được xác định như sau:
Lao động định biên (Lđb)
Lao động định biên được tính trên cơ sở định mức lao động tổng hợp của sản phẩm, dịch vụ hoặc sản phẩm, dịch vụ qui đổi
Định mức lao động tổng hợp được xây dựng theo qui định và hướng dẫn tại thông tư số 14/LĐTBXH-TT ngày 10/04/1997 của Bộ Lao động - Thương binh
và Xã hội
Mức lương tối thiểu của doanh nghiệp để xây dựng đơn giá tiền lương (TLmindn)
- Mức lương tối thiểu theo qui định tại khoản 1, điều 1 Nghị định số 28/CP ngày 28/3/1997 của Chính phủ được hiểu là mức lương tối thiểu chung áp dụng cho công chức, viên chức hành chính, sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước, lực lượng vũ trang và người nghỉ hưu
Theo quy định tại Nghị định số 06/CP ngày 21/1/1997, từ ngày 01/1/1997 mức lương tối thiểu chung là 144.000 đồng/tháng Khi Chính phủ điều