CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH của SINH VIÊN các TRƯỜNG đại học y, dược

CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH của SINH VIÊN các TRƯỜNG đại học y, dược CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH của SINH VIÊN các TRƯỜNG đại học y, dược CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH của SINH VIÊN các TRƯỜNG đại học y, dược

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH CỦA SINH VIÊN CÁC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y, DƯỢC

Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Định hướng phát triển giáo dục nghề nghiệp trong Chiếnlược phát triển giáo dục 2011 - 2020: “Đào tạo ra những conngười có năng lực sáng tạo, tư duy độc lập, trách nhiệm côngdân, đạo đức và kĩ năng nghề nghiệp, năng lực ngoại ngữ, kỉluật lao động, tác phong công nghiệp, năng lực tự tạo việc làm

và khả năng thích ứng với những biến động của thị trường laođộng và một bộ phận có khả năng cạnh tranh trong khu vực vàthế giới” [2; 9] Chương trình giáo dục đào tạo tại các trườngđại học không chỉ giảng dạy LT mà phải giảng dạy TH đểhình thành nên tư duy, kĩ năng, kĩ xảo nghề nghiệp, hìnhthành hoàn thiện nhân cách cho người học

HĐTH trong các ngành nghề nói chung và HĐTH trongcác trường đại học y, dược nói riêng đang là vấn đề được xãhội rất chú trọng, HĐTH góp phần nâng cao tay nghề củangười thày thuốc Do đó, quản lí HĐTH của SV và các vấn đềliên quan đến HĐTH cũng được rất nhiều các nhà nghiên cứuquan tâm Một trong các tài liệu của dự án phát triển giáo viênTHPT & THCN đã phân tích nội dung của những hoạt động

TH đó là: “Nội dung, qui trình TH BM đáp ứng mục tiêu đào

tạo sư phạm trình độ đại học Nội dung TH phù hợp với thựctiễn, trình độ khoa học kĩ thuật và công nghệ” [4; 45] Và đưa

ra yêu cầu của hoạt động TH “căn cứ vào chuẩn đầu ra củachương trình và chuẩn nghề nghiệp giáo viên để thiết kế nộidung, quy trình TH phù hợp Căn cứ vào nội dung chươngtrình, đặc biệt trong các môn học thực nghiệm đảm bảo cho

SV TH đầy đủ…tổ chức hoạt động TH hướng đến hình thànhthái độ khoa học, kiểm nghiệm LT, rèn luyện kĩ năng mônhọc và các kĩ năng mềm” [4; 46] và so sánh giáo viên giốngnhư một bác “thợ lành nghề” hướng dẫn SV để SV “có thể tựthao tác và hoàn thành nhiệm vụ của bài thí nghiệm, bài TH”[13; 115], thông qua các phương pháp DH TH như: “phươngpháp bài tập; phương pháp thí nghiệm; phương pháp TH tạosản phẩm; phương pháp trò chơi” [23; 198-201]

Đặc trưng của hoạt động TH trong hệ thống giáo dục đạihọc là hình thành cho SV những kĩ năng, kĩ xảo để TH nghềtrên cơ sở LT và đây cũng là giá trị cốt lõi trong quá trình đàotạo Quản lí HĐTH của SV trường y, dược nhằm nâng caochất lượng đội ngũ Y bác sĩ, dược sĩ - nguồn nhân lực y tếtrong tương lai luôn là vấn đề được quan tâm của Nhà nướccũng như ngành y tế từ trước tới nay Trong đào tạo ngành y,

dược hiện nay, HĐTH luôn được coi trọng và được thể hiệnthông qua việc quy định chặt chẽ công tác quản lí HĐTH đểđạt được yêu cầu nhất định trong y học.

F.R.Abbatt đã đưa ra các khái niệm về kĩ năng, kĩ xảo,tầm quan trọng của kĩ năng, kĩ xảo, hướng dẫn mô tả, thaodiễn, hướng dẫn TH kĩ xảo trong đào tạo ngành y [14; 89-102]

Bên cạnh đó còn rất nhiều các bài báo, các tạp chí Y họcviết về HĐTH trong ngành Y liên quan đến thực trạng HĐTH

và các biện pháp quản lí HĐTH của các trường Đại học Y nóichung và Đại học Y Dược nói riêng

Trong những năm qua, Trường Đại học Y Dược HảiPhòng đã có nhiều đề tài nghiên cứu quản lí giáo dục Tác giả

Đỗ Thị Duyên với đề tài: “Quản lí hoạt động kiểm tra, đánhgiá kết quả học tập của SV tại trường Đại học Y Dược HảiPhòng”; tác giả Trần Quốc Trình với đề tài: “Quản lí hoạtđộng đào tạo ở trường Đại học Y Dược Hải Phòng”; tác giả

Lữ Thị Xinh với đề tài: “Quản lí hoạt động khảo thí ở Trungtâm KT&QLCLGD Trường Đại học Y Hải Phòng”… Các tácgiả này đã đóng góp cho nhà trường những hoạt động quản lí

rất bổ ích và thực tế Tuy nhiên nghiên cứu đề tài quản líHĐTH của SV là một đề tài hay và mang tính thời sự lại chưa

có ai xây dựng Một trong những mục tiêu của quả trình đàotạo là góp phần hình thành, phát triển kĩ năng, kĩ xảo TH của

SV, “phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ và năng lực sáng tạocủa học sinh, sinh viên, đề cao năng lực tự học, tự hoàn thiệnhọc vấn và tay nghề” [9; 109] Đối với ngành Y, việc rènluyện kĩ năng, kĩ xảo lại càng cần chú trọng để góp phần tạonên các thế hệ thày thuốc không những giỏi về LT mà còngiỏi về tay nghề Bên cạnh đó việc đảm bảo các điều kiệnCSVC trong quá trình DH TH cũng là vấn đề cần được chútrọng Do vậy tác giả quyết định chọn đề tài “Quản lí hoạtđộng thực hành của SV khoa Dược, Trường Đại học Y DượcHải Phòng” để nghiên cứu

Các khái niệm cơ bản của đề tài

Hoạt động thực hành

Hoạt động

Theo quan điểm LT về hoạt động, A.N Leontiev chorằng hoạt động “là một tổ hợp các quá trình con người tácđộng vào đối tượng nhằm đạt mục đích thỏa mãn một nhu cầu

nhất định và chính kết quả của hoạt động là sự cụ thể hóa nhucầu của chủ thể” [7; 80], chủ thể ở đây là con người.

K.Marx cho rằng “hoạt động của con người là hoạt động

có mục đích, có ý thức: mục đích, ý thức ấy như một qui luật,quyết định phương thức hoạt động và bắt ý chí con người phụthuộc vào nó” Con người hiểu được mục đích hoạt động củamình, từ đó mới đề ra chức năng, nhiệm vụ, động lực của hoạtđộng để đạt hiệu quả trong công việc

Thực hành

Theo từ điển Tiếng Việt: “Thực hành là làm để áp dụng

lí thuyết vào thực tế” Như vậy có thể nói TH là bộ phậnkhông thể tách rời của quá trình DH và là một phần không thểthiếu trong các ngành nghề đào tạo

TH phải gắn kết với lí thuyết: Sau khi trình bày bàigiảng về LT, GV tiến hành thực hiện các thao tác đó trên mẫuvật, mô hình, hóa chất…Nói tóm lại, TH là tập làm một côngviệc nào đó sau khi được người khác hướng dẫn

Hoạt động thực hành

HĐTH là những hoạt động của GV và SV thực hiện

trong giờ học TH SV quan sát và thực hiện tự lực theo cácthao tác mẫu mà GV đã làm để thực hiện các bài tập, các côngviệc thuộc chuyên ngành HĐTH giúp SV nắm chắc hơn về

LT đã học, củng cố tri thức chuyên ngành, rèn luyện ý thứcđộc lập trong công việc, xây dựng phẩm chất, tác phong côngnghiệp và phát triển năng lực tư duy, hình thành nên các kĩnăng, kĩ xảo để SV sẵn sàng xử lí các tình huống nghề nghiệptrong thực tế cuộc sống

Giờ học TH của SV ở các trường Đại học y, dược thựchiện tại phòng TH của của khoa, BM và các cơ sở thực tế liênkết ngoài nhà trường

Quản lí hoạt động thực hành trong nhà trường

để hoàn thành tiêu đặt ra Các nhà khoa học có rất nhiều cách

tiếp cận để đưa ra khái niệm quản lí:

Halold Koontz thì cho rằng: “Quản lí là một hoạt độngthiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằmđạt được các mục đích của nhóm (tổ chức) Mục tiêu của quản

lí là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thểđạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vậtchất và sự bất mãn cá nhân ít nhất… Với tư cách TH thì quản

lí là một nghệ thuật còn kiến thức về quản lí là một khoa học”[15; 7]

Đối với C.Mac: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếphay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn,thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa nhữnghoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phátsinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sựvận động của những khí quan độc lập với nó Một người độctấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc cần

vừa có tính khoa học lại vừa có tính nghệ thuật, nhằm đạt mụctiêu chung cũng như mục tiêu riêng của các đối tượng trong tổchức” [31; 9].

Theo Trần Kiểm: “Quản lí là các hoạt động được thựchiện nhằm đảm bảo sự hình thành công việc qua nỗ lực củangười khác Hoặc: Quản lí là công tác phối hợp có hiệu quảcác hoạt động của những người cộng sự khác cùng chung một

tổ chức” [25; 12-13]

Cho đến nay, khái niệm quản lí được sử dụng rộng rãinhưng mỗi tác giả lại có cách tiếp cận khác nhau nên chưa cómột khái niệm thống nhất về quản lí Tuy nhiên, từ những ýchung của các khái niệm và xét quản lí với tư cách là mộthành động, có thể khái niệm: Quản lí là sự tác động của mộtngười, một bộ phận đến một tổ chức nhằm đạt được mục tiêunhất định trong điều kiện thực tế

Quản lí thông qua việc thực hiện các chức năng quản lí,

đó là: Lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra [13]

Lập kế hoạch: “là một hoạt động xác định mục tiêu vàcác nhiệm vụ, các bước đi, các biện pháp và các phương tiệnđiều kiện cần thiết để thực hiện những mục tiêu đã được xác

định” [8; 25].

Tổ chức: “là sắp xếp công việc theo một trật tự hợp lí,phân chia công việc thành những phần việc cụ thể và phâncông cho từng bộ phận, từng người trong các bộ phận của tổchức” [8; 30]

Lãnh đạo: “là tác động đến con người bằng các mệnhlệnh, khuyến khích bằng các lợi ích làm cho người dướiquyền phục tùng, tích cực làm việc đúng với kế hoạch, đúngvới nhiệm vụ được phân công” [8; 35]

Kiểm tra: “là thu thập thông tin ngược để kiểm soát hoạtđộng của tổ chức nhằm điều chỉnh kịp thời các sai sót, lệchlạc để tổ chức đạt được mục tiêu” [8; 38]

Quản lí nhà trường

Nhà trường “là một cơ sở giáo dục, là nơi tổ chức quátrình DH, giáo dục, đào tạo con người theo yêu cầu của xãhội” [6; 11] Để thực hiện quá trình DH thì hoạt động quản lí

DH cũng cần phải được trú trọng Nhà trường là một đơn vị

cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân, nó như tấm gươngphản chiếu của một nền giáo dục, nó phản ánh trình độ phát

triển của nền giáo dục của một quốc gia “Nhà trường là nơichuyển giao, phát triển và sáng tạo tri thức không chỉ cho cácthế hệ người học học tập trong nhà trường mà cho cả cộngđồng xã hội” [6; 11].

Quản lí nhà trường là “quá trình tác động có mục đích,

có định hướng, có tính kế hoạch của các chủ thể quản lí (đứngđầu là hiệu trưởng nhà trường) đến các đối tượng quản lí (giáoviên, cán bộ nhân viên, người học, các bên liên quan…) vàhuy động sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả các nguồn lựcnhằm thực hiện sứ mệnh của nhà trường đối với hệ thống giáodục và đào tạo, với cộng đồng và xã hội nhằm thực hiện mụctiêu giáo dục đã xác định trong một môi trường luôn luôn biếnđộng” [6; 31-32]

“Quản lí nhà trường về bản chất là quản lí con người” dovậy quản lí con người trong nhà trường là “tổ chức một cáchhợp lí lao động của giáo viên và học sinh, là tác động đến họsao cho hành vi, hoạt động của họ đáp ứng được yêu cầu củaviệc đào tạo con người” [25; 258] Hay nói như tác giảNguyễn Ngọc Quang: “Quản lí nhà trường (một cơ sở giáodục) là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kếhoạch, có hệ thống, và hợp qui luật) của chủ thể quản lí nhà

trường (hiệu trưởng) đến khách thể quản lí (giáo viên, nhânviên, người học,…) nhằm đưa ra các hoạt động giáo dục và

DH của nhà trường đạt tới mục tiêu giáo dục” [20; 20]

Quản lí nhà trường là phải quản lí toàn diện, hợp lí, khoahọc và hiệu quả Để thực hiện nhiệm vụ đổi mới, nâng caochất lượng giáo dục trong nhà trường thì công tác quản lí củanhà trường cần có kế hoạch cụ thể, có định hướng và gắn vớiđiều kiện thực tiễn Trong công tác giáo dục, CBQL phải xemxét, chú trọng đến các điều kiện của nhà trường về nguồnnhân lực và CSVC từ đó cải tiến các biện pháp quản lí giáodục Có như vậy thì các biện pháp đưa ra mới mang tính hiệuquả và khả thi cao

Quản lí hoạt động thực hành

Quản lí HĐTH là một bộ phận của quản lí quá trình đàotạo trong nhà trường Quản lí HĐTH bao gồm quản lí các hoạtđộng giảng dạy và hoạt động học tập liên quan đến việc THnhững việc TH những vấn đề đã học Việc TH có thể diễn rangay sau khi học LT tại lớp học, có thể tiến hành ở nhà TH,phòng thí nghiệm, ở các cơ sở hành nghề…

Quản lí HĐTH tại các trường đại học y, dược về thực

chất là quá trình quản lí hoạt động dạy TH của người GV,quản lí hoạt động học TH của SV và quản lí các điều kiệnphục vụ hoạt động TH Hay nói cách khác quản lí hoạt động

TH chính là quá trình quản lí các thành tố của quá trình DH

và quản lí các điều kiện đảm bảo sự phối hợp thực hiện mộtcách có hiệu quả các thành tố đó một cách chặt chẽ và logic

Hoạt động thực hành ở các trường đại học Y dược

Khái quát về hoạt động thực hành ở các trường đại học Y dược

HĐTH được diễn ra trong phòng TH của BM, của khoatrong nhà trường với các dụng cụ, mô hình, hóa chất được GVthực hiện để minh họa cho LT đã giảng

Sau khi quan sát các thao tác mẫu, SV được chia thànhtừng nhóm cùng với dụng cụ TH, hóa chất và tập làm trên môhình, trên mẫu vật, trên tiêu bản hay trên chính bản thân hoặccác bạn trong nhóm như lấy máu, đo huyết áp, bắt mạch…dưới sự hướng dẫn GV, KTV

Trong quá trình TH, các SV được phát bảng kiểm để tựlượng giá hoặc lượng giá lẫn nhau, từ đó kiểm tra mức độ đạt

được và điều chỉnh quá trình học tập của mình Trong khi đó,

GV hướng dẫn TH có nhiệm vụ tổ chức, giám sát, điều chỉnhHĐTH của SV theo đúng qui trình và thực hiện được mục tiêubài giảng

HĐTH gồm nhiều hình thức khác nhau: TH từng cánhân, TH theo nhóm và kiến tập

TH từng cá nhân: Từng SV làm lại theo các thao tác mà

GV đã hướng dẫn và làm mẫu, từ đó SV nắm được các bướctrong qui trình và chủ động thực hiện các bước đó

TH theo nhóm: Lớp học chia thành nhiều nhóm, mỗinhóm gồm 5 - 6 SV và cùng lúc thực hiện một qui trình Cácthành viên trong nhóm sẽ tương tác, trao đổi và hoàn thànhsản phẩm theo yêu cầu của GV hướng dẫn

Kiến tập: Lớp học chia thành các tổ để quan sát cáchlàm, theo dõi các mô hình, các thiết bị hoặc thao tác mẫu đểhiểu được những yêu cầu của nghề nghiệp, đúc kết kinhnghiệm thực tế cho bản thân

Hoạt động dạy thực hành của giảng viên

Hoạt động dạy TH là một bộ phận của hoạt động DH

trong khuôn khổ nhà trường nhằm thực hiện mục tiêu giáodục Trong đó, hoạt động DH gồm các hoạt động tương tácgiữa người dạy và người học Dưới sự hướng dẫn của ngườidạy, người học lĩnh hội một hệ thống tri thức khoa học, những

kĩ năng, kĩ xảo và hình thành năng lực nhận thức, hình thànhthế giới quan, phương pháp luận và tạo nên nhân cách của conngười

Theo tác giả Trần Thị Tuyết Oanh: “Hoạt động dạy củangười giảng viên là hoạt động lãnh đạo, tổ chức, điều khiểnhoạt động nhân thức - họ tập của SV, giúp SV thực hiện cóhiệu quả chức năng của bản thân” [26; 135]

Tổ chức DH TH trong các trường Đại học Y cũng có thểhiểu là “Tổ chức tốt quá trình DH về thực chất là xác định đúngmục đích, hiện đại hóa nội dung và hoàn thiện về phương pháp”[22; 73] Ở đây GV có vai trò chủ đạo, thể hiện bằng việc đứnglớp và truyền đạt cho SV một lượng kiến thức, kĩ năng, kĩ xảonhất định thông qua sự chỉ bảo tận tình các bước tiến hành trongbài TH Hoạt động DH thông thường xuất phát từ việc xâydựng mục đích học tập, từ đó mới xác định các nhiệm vụ DHtheo chương trình khung đào tạo

Hoạt động dạy hoc TH trong trường Y cần phải theođúng qui định, qui chế của Bộ GD&ĐT, Bộ Y tế và của nhàtrường để đảm bảo việc DH đi đúng hướng, đúng mục đíchđào tạo đồng thời cũng phải linh hoạt, uyển chuyển khôngcứng nhắc dập khuôn đúng như tác giả Lương Xuân Hiếnviết: “Dạy tốt thuần túy là nghệ thuật cá nhân, là cách diễngiải sao cho người học dễ tiếp thu nhất” hay “dạy tốt trongđào tạo nhân viên y tế là giúp cho người học được tối đa thấuđáo những gì cần học để họ trở thành những người thực hànhtốt” [17; 18].

Để hoàn thành tốt hoạt động dạy TH của mình, bài giảngcủa GV cần đạt các tiêu chuẩn sau:

Mục tiêu dạy TH: Thực hiện đúng theo yêu cầu củachương trình khung do Bộ quy định, mang tính khả thi cao vàphù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường Mục tiêu dạy THphải được thực hiện đồng bộ ở cả ba cấp độ đó là:

+ Mục tiêu tổng quát: chức năng nghề nghiệp

+ Mục tiêu trung gian : hoạt động nghề nghiệp

+ Mục tiêu chuyên biệt : nhiệm vụ cụ thể, chính là

mục tiêu của bài học, của môn học.

Các mục tiêu này luôn có mối quan hệ lôgic với nhau,nội dung của bài giảng phải phản ánh được mục đích của mônhọc

Nội dung dạy TH: Phù hợp với năng lực của người học,đáp ứng yêu cầu ngành nghề đào tạo, cập nhật và mang tínhthực tế Nội dung đó phải được sắp xếp một cách khoa học, rõràng và chính xác

Phương pháp dạy TH: Phải dựa trên cơ sở phát huy tínhtích cực nhận thức của SV, thực hiện bằng nhiều hình thức tổchức DH phong phú và đa dạng, có sự hỗ trợ của các phươngtiện DH hiện đại, làm đơn giản hóa nội dung bài giảng, nhấnmạnh được các nội dung quan trọng, mọi SV đều có thể nghe

rõ và nhìn rõ giúp SV dễ ghi nhớ, dễ bắt chước, dễ thao tác

Vì vậy các GV cần phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi lênlớp để đảm bảo kĩ năng hướng dẫn TH đem lại hiệu quả caogóp phần thực hiện mục tiêu bài giảng Muốn thực hiện đượcyêu cầu đó thì trong quá trình làm mẫu các thao tác của GVphải đảm bảo tính chính xác, khoa học

Hình thức dạy TH: Phải đảm bảo có sự tương tác GV

-SV, SV - -SV, trong đó SV được chủ động thực hiện các bước

TH, đảm bảo SV khi tham gia học TH phải được thườngxuyên rèn luyện các kĩ năng, kĩ xảo TH, kĩ năng hoạt độngnhóm Trong quá trình giảng dạy, GV có thể thu thập phảnhồi của SV thông qua bảng kiểm, bản thu hoạch, phỏng vấn,phiếu khảo sát… từ đó điều chỉnh hình thức và phương pháp

+ Đánh giá SV qua hình thức hỏi vấn đáp

+ Đánh giá SV qua nghiên cứu tình huống

Việc kiểm tra đánh giá SV phải được tiến hành ngay saumỗi buổi học để đánh giá mức độ TH đạt của SV

Các hình thức DH, kiểm tra, đánh giá kết quả học THphổ biến hiện nay trong các Trường Đại học Y là sử dụngbảng kiểm và tổ chức thi chạy trạm OSPE (Objective -Structured Practical Examination)

Sử dụng bảng kiểm trong DH TH được coi là một trongnhững phương pháp DH TH hiệu quả nhất, DH theo bảngkiểm dùng để dạy TH các kĩ năng Nó liệt kê các bước tiếnhành của một kĩ năng theo một trình tự hợp lí để thực hiệnmột qui trình kĩ thuật, một công việc, một nhiệm vụ dưới sựhướng dẫn của GV Phương pháp DH TH bằng bảng kiểmgiúp cho SV chủ động học tập, dễ tự học, dễ kiểm tra Thôngqua bảng kiểm, SV sẽ rút kinh nghiệm qua mỗi lần thực hiện,đẩy nhanh quá trình hình thành kĩ năng, kĩ xảo TH, kĩ năng tựđánh giá.

Chạy trạm là hình thức chia bài tập TH thành nhiều côngđoạn, mỗi trạm TH một công đoạn Chạy trạm có thể kết hợpđánh giá LT và TH hoặc bố trí cho bài TH lớn, qui trình thaotác gồm nhiều công đoạn kế tiếp nhau hoặc được bố trí theomục tiêu của bài TH, mỗi trạm thể hiện một mục tiêu Vì vậy

tổ chức thi bằng hình thức này có thể đánh giá được SV mộtcách tổng quát về mức độ nắm vững một cách khái quát toànmôn học

Bên cạnh đó, bài giảng của GV cũng cần phải đảm bảo cácyêu cầu sau đây:

Xác định rõ mục tiêu bài TH: rèn luyện kĩ năng, kĩ xảoTH.

Thiết kế được buổi TH phù hợp với mục tiêu môn học

Chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ, mẫu vật, hóa chất liênquan

Trình diễn được những động tác mẫu

Tạo điều kiện để tất cả các SV đều được TH

Đánh giá sự chuẩn bị của từng SV trong quá trình TH

Thu thập được thông tin phản hồi từ SV

Xử lí kịp thời các tình huống bất thường, những sự cố kĩthuật

Phối hợp tốt với đồng nghiệp và KTV trong buổi TH vàtổng kết được những nội dung chính của buổi TH

Hiện nay, nhà trường đang khuyến khích GV áp dụngcác phương pháp DH tích cực góp phần hình thành và rènluyện các kĩ năng TH cho SV, hướng dẫn SV vận dụng vàphát triển các kĩ năng của mình để phát hiện và giải quyết vấn

đề phát sinh trong thực tiễn, tổ chức cho SV hoạt động cá

nhân hoặc hoạt động theo nhóm dưới sự phân công của GV,qua đó SV có thể tích cực, chủ động lĩnh hội tri thức, rènluyện các kĩ năng, kĩ xảo đồng thời tăng tính tự học, tự nghiêncứu cũng như hoạt động nhóm của SV.

Hoạt động thực hành của SV

HĐTH của SV cần đề cao vai trò chủ động, tích cực củangười học, lấy người học làm trung tâm của quá trình DH Ởthế kỉ XVII, A.Kômenski đã viết: “Giáo dục có mục đíchđánh thức năng lực nhạy cảm, phán đoán, phát triển nhâncách… hãy tìm ra phương pháp cho phép giáo viên dạy ít hơn,học sinh học nhiều hơn” Nhiều nhà giáo dục khác như CarlRogers, John Dewey… cũng chú trọng vị trí của người học,đặt người học ở vị trí trung tâm của quá trình DH để từ đó đề

ra đưa ra được nội dung DH nhằm đáp ứng nhu cầu tìm tòi,học hỏi của người học

Theo tác giả Trần Thị Tuyết Oanh: “Hoạt động học của

SV là hoạt động tự giác, tích cực, chủ động tự tổ chức, tự điềukhiển hoạt động nhận thức - học tập của mình nhằm thu nhận,

xử lí và biến đổi thông tin bên ngoài tri thức của bản thân, qua

đó người học thể hiện mình, biến đổi mình, tự làm phong phú

những giá trị của mình” [26; 135].

Và như vậy, trong quá trình học TH, SV phải hoàn toànchủ động, tích cực, sáng tạo trong nhận thức và học tập, phảixác định được mục đích học tập với động cơ và thái độ họctập đúng đắn, có kế hoạch học tập chủ động và tích cực thựchiện kế hoạch đó

Hoạt động học TH của SV đạt kết quả tốt hay khôngđược đánh giá trên các lĩnh vực sau:

Sự chấp hành nội qui, qui chế nhà trường một cáchnghiêm túc

Tính chuyên cần trong học hành thể hiện thông qua sựtích cực rèn luyện để lĩnh hội kiến thức, làm chủ và thànhthạo các thao tác TH mà thầy cô đã định hướng Để đạt được

sự thành thạo các thao tác TH, SV không chỉ học theo phươngpháp thụ động như nghe giảng, đọc sách, xem hình ảnh…họckiểu như vậy chúng ta chỉ ghi nhớ khoảng 30%, còn TH hóacác kiến thức ấy thì khả năng ghi nhớ có thể lên đến 90%.Theo nghiên cứu giáo dục của Mỹ về sự phát triển của môhình Kim tự tháp học tập (The Learning Pyramid), người tathấy rằng khả năng con người sẽ ghi nhớ được:

+ 5% thông qua giảng dạy ở các trường Đại học hoặcCao đẳng.

+ 10% từ văn bản như đọc sách, báo

+ 20% thông qua những hình ảnh minh họa: các ứng dụnghoặc xem video

+ 30% thông qua hiện vật trưng bày, triển lãm

+ 50% thông qua thảo luận nhóm

+ 75% thông qua thực hành

+ 90% nếu được áp dụng ngay lập tức kiến thức đó

SV chủ động trong hoạt động học TH của mình như:nghiên cứu trước các tài liệu hướng dẫn TH, chẩn bị dụng cụ,nguyên vật liệu cần cho bài học TH Trong giờ TH, SV tự chủđộng tìm hiểu nắm được các bước TH, trao đổi, hoạt độngnhóm thực hiện mục tiêu học tập Kết quả TH của mỗi SV sẽđược tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau trước khi có sự đánhgiá cuối cùng của GV Như vậy, ngoài việc thu nhận kiến thức

SV còn rèn luyện được các kĩ năng hoạt động nhóm, kĩ năngđánh giá…góp phần thực hiện mục tiêu học tập