Vấn đề 2: Truyện An Dương Vương, Mị Châu và Trọng Thuỷ. Đề 1: Sau khi tự tử ở giếng Loa Thành, Trọng Thuỷ tìm gặp lại Mị Châu. Hãy tưởng tượng và kể lại câu chuyện đó. Gợi ý: Ám ảnh về cái chết của Mị Châu người vợ yêu dấu vẫn chưa dứt trong tâm can tôi, hình bóng nàng trở về đầy ắp trong tâm trí, ở đâu tôi cũng nhìn thấy bóng dáng nàng. Nhảy xuống giêng vì ngỡ Mị Châu ở dưới đó Được một nàng tiên cá dẫn đi, nói công chúa con gái nuôi của Long Vương muốn gặp. + Biểu cảm: ngạc nhiên, bỡ ngỡ không biêt mình đang ở đâu; lo sợ... + Miêu tả: quang cảnh của thuỷ cung. Giật mình khi thấy Mị Châu > chạy đến bên Mị Châu Mị Châu quay đi Hai người khơi gợi lại chuyện cũ: chuyện sang làm gián điệp, chuyện đánh cắp nỏ thần... + Cảm giác của Mị Châu + Tâm trạng của Trọng Thuỷ Mị Châu tha thứ cho Trọng Thuỷ nhưng không chịu quay về trốn nhân gian vì xấu hổ với nhân dân... Trọng Thuỷ xin Long Vương ở lại. Long Vương vì cảm đôi trẻ đều là nạn nhân của chiến tranh nên đã bằng lòng. Ở dưới Thuỷ cung họ đã có cuộc sống hạnh phúc thực sự, không dối gian, không lừa lọc... Chú ý: Cốt truyện có thể xây dựng theo tình huống khác, tuỳ vào khả năng sáng tạo của học sinh. Yêu cầu lồng ghép những lời thoại của nhân vật. Sử dụng các yếu tố biểu cảm, miêu tả, tự sự.
Trang 1CHUYÊN ĐỀ: VĂN HỌC DÂN GIAN Vấn đề 2: Truyện An Dương Vương, Mị Châu và Trọng Thuỷ.
Đề 1: Sau khi tự tử ở giếng Loa Thành, Trọng Thuỷ tìm gặp lại Mị Châu Hãy tưởng tượng và kể lại câu chuyện đó.
Gợi ý:
- Ám ảnh về cái chết của Mị Châu - người vợ yêu dấu vẫn chưa dứt trong tâm can tôi, hình bóng nàng trở về đầy ắp trong tâm trí, ở đâu tôi cũng nhìn thấy bóng dáng nàng
- Nhảy xuống giêng vì ngỡ Mị Châu ở dưới đó
- Được một nàng tiên cá dẫn đi, nói công chúa - con gái nuôi của Long Vương muốn gặp
+ Biểu cảm: ngạc nhiên, bỡ ngỡ không biêt mình đang ở đâu; lo sợ + Miêu tả: quang cảnh của thuỷ cung
- Giật mình khi thấy Mị Châu -> chạy đến bên Mị Châu
- Mị Châu quay đi
- Hai người khơi gợi lại chuyện cũ: chuyện sang làm gián điệp, chuyện đánh cắp nỏ thần
+ Cảm giác của Mị Châu
+ Tâm trạng của Trọng Thuỷ
- Mị Châu tha thứ cho Trọng Thuỷ nhưng không chịu quay về trốn nhân gian vì xấu hổ với nhân dân
- Trọng Thuỷ xin Long Vương ở lại Long Vương vì cảm đôi trẻ đều là nạn nhân của chiến tranh nên đã bằng lòng Ở dưới Thuỷ cung họ đã có cuộc sống hạnh phúc thực sự, không dối gian, không lừa lọc
Chú ý: Cốt truyện có thể xây dựng theo tình huống khác, tuỳ vào khả năng sáng tạo của học sinh
- Yêu cầu lồng ghép những lời thoại của nhân vật
- Sử dụng các yếu tố biểu cảm, miêu tả, tự sự
Đề 2: Từ truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thuỷ, anh (chị) hãy rút ra bài học về dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.
Gợi ý
1 Sơ lược về cốt truyện
2 Những bài học rút ra từ câu chuyện
- Bài học đắt giá về tinh thần cảnh giác:
Trang 2+ An Dương Vương vì mất cảnh giác mà đã để mất nước vào tay Triệu
Đà ( Gả con gái cho giặc, chủ quan ngồi đánh cờ khi giặc kéo đến)
+ Mị Châu vì cả tin, ngây thơ đã vô tình tiếptay cho hành động gian xảo của Trọng Thuỷ, đem bí mật quốc gia tiết lộ cho kẻ thù dân tộc ( dù kẻ thù đó là chồng nàng), Mị Châu cũng đã mang trọng tội với dân với nước với tư cách là
vợ Trọng Thuỷ, nàng vẫn có quyền từ chối lời đề nghị xem nỏ thân của chồng
-> Sự mất cảnh giác của cha con An Dương Vương là nguyên nhân dẫn đến bi kịch vong quốc Vì vậy, câu chuyện là bài học đắt giá về tinh thần cảnh giác trước kẻ thù
- Bài học về cách ứng xử đúng đắn giữa mối quan hệ riêng chung; giữa nhà với nước, giữa cá nhân với cộng đồng
+ Chi tiết An Dương Vương chém con gái: gạt tình riêng, đứng trên công
lí -> công bằng
+ Mị Châu: đặt tình riêng lên trên lợi ích của dân tộc -> chết
3 Nhận xét, đánh giá
Đó là bài học đúng đắn, quý giá, không chỉ với một thời đại mà với muôn đời
Đề 3: Tấm lòng nhân đạo của dân gian được thể hiện qua Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ?
Gợi ý:
1 Giải thích khái niệm: giá trị nhân đạo là tình yêu thương, lòng vị tha của con người -> truyền thồng lớn trong văn học Việt Nam
2 Biểu hiện trong tác phẩm An Dương Vương và Mị Châu trọng Thuỷ Thể hiện ở sự bình giá, phán xét của tác giả dân gian với mỗi hình tượng nhan vật:
a Nhân vật An Dương Vương
- Vị anh hùng dân tộc, có công đầu trong quá trình dựng nước, giữ nước
- Tác giả dân gian đã đưa vào truyện lực lượng thần kì nhằm ca ngợi tài trí, công đức của nhân vật này
- Nhân dân thương tiếc vị vua anh hùng của mình nên muốn ông bất tử:
An Dương Vương không chết mà cầm sừng tê giác theo Rùa vàng đi xuống biển
b Nhân vật Mị Châu
Mặc dù rất nghiêm khắc nhưng nhân dân ta cũng rât skhoan dung với nàng
- Để lời nguyền của nàng linh ứng
Trang 3- Hình ảnh ngọc trai biểu trưng cho sự quý giá, trong sáng, thanh cao - đó cũng chính là những nét đẹp trong tâm hồn Mị Châu
c Với Trọng Thuỷ
Giêng nước Trọng Thuỷ trẫm mình khi đem ngọc trai rửa vào làm ngọc thêm sáng Điều đó chứng tỏ nỗi lầm của Trọng Thuỷ đã tìm được sự hoá giải trong tình yêu thương của Mị Châu
Hình ảnh ngọc trai giếng nước trở thành một kết tinh nghệ thuật của câu chuyện Nó không biểu tượng cho mối tình chung thuỷ, cho tình yêu trong sáng,
sự gắn kết của đôi trai gái mà chỉ là hình ảnh của nỗi oan tình hoá giải Hình ảnh này thể hiện tập trung nhất nhận thức, về lịch sử đồng thời thể hiện sự cảm thông của nhân dân đới với nhân vật trong truyện
* Nhận xét, đánh giá
Qua câu chuyện, dân gian đã truyền lại cho các thế hệ sau cái nhìn, cách nhìn thấm đượm tinh thần nhân văn cới cuộc đời với con người
Tinh thần đó còn được tiếp nối ở áng thơ văn muôn đời sau