Bài giảng dành cho sinh viên y khoa, bác sĩ đa khoa, sau đại học. ĐH Y Dược TP Hồ Chí Minh. 1 BÀI THUỐC CHỮA CẢM 2 BÀI THUỐC CHỮA HO 3 BÀI THUỐC CHỮA HEN SUYỄN 4 BÀI THUỐC HẠ HUYẾT AP 5 BÀI THUỐC TRỊ PHONG THẤP 6 BÀI THUỐC CHỮA LOÉT TÁ TRÀNG 7 BÀI THUỐC TRỊ TIÊU CHẢY 8 BÀI THUỐC TRỊ RỐI LOẠN TIÊU HOÁ 9 BÀI THUỐC CHỮA MẤT NGỦ 10 BÀI THUỐC CHỮA ĐAU BỤNG KINH 11 BÀI THUỐC CHỮA TÁO BÓN
Trang 2CÔNG THỨC :
– Kinh giới 10g
– Cam thảo đất 12g
– Gừng tươi 06g
TÁC DỤNG :
- Tinh dầu (Bạc hà, Tía tô ) làm dãn mạch ngoại vi, tăng tiết mồ hôi giúp thải nhiệt, sát khuẩn đường hô hấp
- Glycozide đắng (Cam thảo): kháng viêm
CHỈ ĐỊNH : cảm mạo , cúm , triệu chứng sốt
1 BÀI THUỐC CHỮA CẢM
Trang 3BẠC HÀ CÚC TẦN TÍA TÔ
DƯỢC LIỆU CHỮA CẢM
Trang 4CÔNG THỨC
Lá dâu 12g
Lá muồng trâu 08g
Hậu phác 08g
Mã đề 12g
TÁC DỤNG :
Flavone (Lá dâu, mã đề): kháng viêm, chống tiết dịch
Tinh dầu ( Hậu phác , gừng ): sát khuẩn hô hấp , long đờm Glucoside Aucubine( Mã đề ): giảm ho, an thần
CHỈ ĐỊNH : Ho do nhiễm khuẩn hô hấp
2 BÀI THUỐC CHỮA HO
Trang 53 BÀI THUỐC CHỮA HEN PHẾ QUẢN
CÔNG THỨC :
TÁC DỤNG : Làm giản phế quản Loãng , long đờm Sát khuẩn hô hấp
CHỈ ĐỊNH :
Hen phế quản Viêm phế quản cấp – mạn
Trang 6CÔNG THỨC :
– Toan táo nhân 10g
TÁC DỤNG : Lợi tiểu : Mã đề , Trạch tả
Làm giảm Cholesterol/máu: Cỏ xước
Chống xơ mỡ mạch: Flavone Rutine ( Hoa hoè)
rễ Nhàu
- An thần : Toan táo nhân (sao đen)
CHỈ ĐỊNH : Tăng áp huyết vô căn Không dùng trong cơn tăng AH
4 BÀI THUỐC HẠ HUYẾT ÁP
Trang 75 BÀI THUỐC TRỊ PHONG THẤP
CÔNG THỨC :
– Thiên niên kiện 06g
– Thổ phục linh 12g
– Hà thủ ô đỏ 12g
– Sinh địa 10g
TÁC DỤNG : Chống viêm kiểu Steroide
An thần , giảm đau
CHỈ ĐỊNH : Đau nhức khớp Các bệnh thấp ngoài khớp
Trang 8THỔ PHỤC LINH THIÊN NIÊN KIỆN HÀ THỦ Ô
DƯỢC LIỆU TRỊ PHONG THẤP
Trang 96 BÀI THUỐC CHỮA LOÉT DẠ DÀY
Công thức :
1 Hương phụ 08g
5 Nghệ vàng 08g
TÁC DỤNG :
Tinh dầu : chống co thắt, giảm đau
( diệt HELICOBACTER PYLORIE )
Glycoside , nhầy : chống viêm
Curcumine : kháng viêm CHỈ ĐỊNH :
Cơn đau viêm loét Dạ dày Tá tràng
Trang 10CÔNG THỨC :
TÁC DỤNG :
- Kháng sinh thực vật (Alkaloide palmatine):
HOÀNG ĐẰNG , TÔ MỘC
- Chống co thắt, giảm đau giảm nhu động,
cầm tiêu chảy :
HẬU PHÁC, VỎ QUÍT
CHỈ ĐỊNH : Tiêu chảy cấp Nhiễm trùng đường ruột
7 BÀI THUỐC TRỊ TIÊU CHẢY
Trang 118 BÀI THUỐC TRỊ RỐI LOẠN TIÊU HÓA
Công thức :
– Thương truật 08g
– Trần bì 08g
– Hậu phác 08g
– Cam thảo bắc 08g
Tác dụng : Chống co thắt: THƯƠNG TRUẬT, HẬU PHÁC
Kích thích tiết dịch (tinh dầu):
TRẦN BÌ , CAM THẢO BẮC Chỉ định :
Các loại rối loạn tiêu hóa
Trang 129 BÀI THUỐC CHỮA MẤT NGỦ
CÔNG THỨC :
1 Lạc tiên 12g
2 Lá Vông (nem) 10g
4 Thảo quyết minh 12g
( sao đen )
TÁC DỤNG : Alkaloide (Erythrine) :
tác dụng an thần
Alkaloide (Nuciferine):
chống âu lo CHỈ ĐỊNH :
Chữa mất ngủ, lo âu, hồi hộp
Trang 1310 BÀI THUỐC CHỮA ĐAU BỤNG KINH
CÔNG THỨC :
1 Hương Phụ 08g
2 Ngãi cứu 10g
3 Ích mẫu 10g
TÁC DỤNG : Tinh dầu (Cyperone): chống co thắt cơ tử cung
Tinh dầu: tác dụng an thần Điều hòa nột tiết tố
CHỈ ĐỊNH :
Chữa Thống kinh vô căn (Đau bụng kinh)
Trang 14ÍCH MẪU
Tác dụng điều trị:
Rối loạn kinh nguyệt
Kinh ít - thưa, rong kinh Tiêu thũng, hành huyết, họat huyết, khử ứ
Giải độc, điều kinh
Trang 15HƯƠNG PHỤ ( Cỏ Cú )
Tác dụng :
Điều kinh, kháng viêm.
Giảm đau, giải nhiệt
Lý khí, giải uất thông kinh, bổ huyết
Trang 16Tác dụng:
o Giảm ho, tiêu đờm
o Giãn cơ trơn
o Tăng bài tiết mật
o Chỉ huyết , giảm đau
o Sát trùng
NGÃI CỨU
Trang 1711 BÀI THUỐC CHỮA TÁO BÓN
CÔNG THỨC :
1 Muồng trâu 08g
2 Vỏ đại 08g
3 Lá me 20g
TÁC DỤNG : Anthraquinone: kích thích nhu động ruột,
tăng tiết dịch ruột già
Acide hữu cơ: kích thích bài tiết dịch ruột
CHỈ ĐỊNH : Táo bón chức năng Giảm trương lực cơ trơn ruột