THỰC TRẠNG GIÁO dục ý THỨC CỘNG ĐỒNG về tôn TRỌNG TÍNH đa DẠNG văn hóa ở THÀNH PHỐ sơn LA, TỈNH sơn LA

Về hành chính, thành phố Sơn La có 7 phường: Chiềng An, Chiềng Cơi, Chiềng Lề, Chiềng Sinh, Quyết Tâm, Quyết Thắng, Tô Hiệu và 5 xã: Chiềng Cọ, Chiềng Đen, Chiềng Ngần, Chiềng Xôm, Hua L

THỰC TRẠNG GIÁO DỤC Ý THỨC CỘNG ĐỒNG VỀ TÔN TRỌNG TÍNH ĐA DẠNG VĂN HÓA Ở THÀNH PHỐ SƠN LA, TỈNH SƠN LA.

- Đặc điểm chung của địa bàn nghiên cứu

- Vị trí địa lý, đặc điểm hành chính, dân cư

Thành phố Sơn La thuộc tỉnh Sơn La, có diện tích: 323.51km2; dân số: 102.6 nghìn người (năm 2015), cách Hà Nội khoảng 320 km về phía Tây Bắc Phía Tây và phía Bắc giáp huyện Thuận Châu, phía Đông giáp huyện Mường La, phía Nam giáp huyện Mai Sơn Quốc lộ 6 đi qua thành phố, nối thành phố với thành phố Điện Biên Phủ và thành phố Hòa Bình.

Về hành chính, thành phố Sơn La có 7 phường: Chiềng

An, Chiềng Cơi, Chiềng Lề, Chiềng Sinh, Quyết Tâm, Quyết Thắng, Tô Hiệu và 5 xã: Chiềng Cọ, Chiềng Đen, Chiềng Ngần, Chiềng Xôm, Hua La với tổng số 169 bản, tiểu khu, tổ dân phố; dân số khoảng hơn 102.000 người, bao gồm người Kinh (Việt) và 12 dân tộc thiểu số cùng chung sống.Nằm trong vùng kinh tế - xã hội trọng điểm của tỉnh, Thành phố Sơn La; có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, chính trị, quốc phòng – an ninh, là nơi có nhiều di tích lịch sử văn hóa

có giá trị thể hiện bản sắc văn hóa phong phú và truyền thống yêu nước, đoàn kết, cách mạng của nhiều thế hệ các dân tộc

Thành phố Sơn La trước là thị xã Sơn La, được chuyển lên Thành phố theo Nghị định 98/2008/NĐ-CP ngày 3 tháng 9 năm 2008 của Chính phủ ban hành trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số và các đơn vị hành chính trực thuộc của thị xã Sơn La

- Tình hình kinh tế - xã hội

Trong tiến trình chung của sự nghiệp đổi mới toàn diện của đất nước do Đảng ta khởi xướng, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc thành phố đã phát huy cao độ truyền thống đoàn kết, cách mạng, tận dụng các nguồn lực và lợi thế của địa phương, năng động, sáng tạo, đổi mới cách nghĩ, cách làm, tự lực, tự cường, phấn đấu vươn lên, hoàn thành các nhiệm vụ chính trị Cơ cấu kinh tế được duy trì, phát triển theo hướng kinh tế đô thị: thương mại, dịch vụ - công nghiệp và xây dựng – nông, lâm nghiệp và thủy sản, đã từng bước hoàn chỉnh các tiêu chí của đô thị loại III, hướng tới các tiêu chí của đô thị loại II, tạo điều kiện quan trọng để hoàn thành các chỉ tiêu Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVII đề ra

-Về truyền thống văn hóa, lịch sử và tính đa dạng văn hóa

Sơn La là một thành phố trẻ được hình thành trên một địa danh có bề dày truyền thống lịch sử văn hoá, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, địa danh cách mạng, mang đậm dấu ấn bản sắc văn hoá dân tộc, điều đó đã được minh chứng qua quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước của nhân dân các dân tộc Sơn La Trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước, nhân dân các dân tộc thành phố Sơn La luôn sát cánh với nhân dân trong tỉnh, trong vùng Tây Bắc cùng với nhân dân

cả nước anh dũng chiến đấu chống giặc ngoại xâm, giữ yên

bờ cõi, đồng thời năng động, sáng tạo trong lao động sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội Là địa bàn có nhiều dân tộc anh em cùng chung sống, mỗi dân tộc có một sắc thái văn hóa, phong tục tập quán riêng nhưng các dân tộc Sơn La có truyền thống đoàn kết, gắn bó, cần cù lao động, luôn vượt lên khó khăn, chiến thắng thiên tai, địch họa, xây dựng cuộc sống ngày càng

ấm no, tiến bộ, giàu mạnh và văn minh.

Đặc điểm về đa dạng văn hóa

Đặc điểm nổi bật của văn hóa tỉnh Sơn La là ở tính đa dạng với 12 dân tộc cùng chung sống, đó là các dân tộc: Thái,

Mông, Mường, Dao, Tày, Kháng, La Ha, Xinh Mun,

Khơ-Mú, Lào, Hoa, Kinh Mỗi dân tộc Sơn La đều có một nền văn hóa dân gian cổ truyền riêng biệt, độc đáo mang tính đặc thù của vùng Tây Bắc Với một kho tàng văn hóa dân gian vô cùng phong phú và hết sức quý giá, đặc biệt là lễ hội dân gian Các tộc người Sơn La, trải qua thời gian dài, để thích nghi, tồn tại và phát triển đã để lại trong đời sống tinh thần của họ một vốn quý văn hóa thể hiện qua các lễ hội truyền thống, như: Lễ lên nhà mới người thái, lễ hội "Sên bản, sên Mường" của dân tộc Thái; lễ hội "Cầu mùa" dân tộc Khơ Mú, "Cầu Mưa" dân tộc Thái; lễ hội "Pàng A nụ ban" dân tộc La Ha, lễ

"Hạn khuống" dân tộc Thái; lễ hội "Hoa ban" dân tộc Thái; lễ hội "Xíp xí" dân tộc Thái trắng; lễ "Lập tịnh" dân tộc Dao; lễ

"gội đầu" dân tộc Thái trắng; lễ hội "Ksaisatíp" dân tộc Sinh Mun ; Lễ hội có vai trò to lớn của lễ hội trong đời sống cộng đồng các dân tộc Sơn La Nhận thức được điều đó cho nên trong quá trình triển khai xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, thành phố Sơn La luôn coi trọng công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc.

Sự đa dạng văn hóa của Thành phố Sơn La cũng thể hiện đặc điểm chung của tỉnh Sơn La về tính đa dạng văn hóa

Thành phố là nơi hội tụ các giá trị văn hóa, các nét đặc trưng, là linh hồn của một tỉnh Thành phố Sơn La cũng vậy

là nơi diễn ra các hoạt động mang tính hội tụ của toàn tính Cùng với sự đa dạng về các sắc thái bản sắc của các dân tộc,

sự đa dạng văn hóa của toàn tình thì thành phố đóng vai trò là trung tâm của các giá trị đa dạng văn hóa đó Trên toàn tỉnh hiện có 12 dân tộc cùng chung sống thì thành phố Sơn La cũng có sự hiện diện của cả 12 cộng đồng dân tộc đó Do vậy hiện nay ngành Văn hóa - Thông tin Sơn La không ngừng nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn, khai thác một cách có hệ thống

và khoa học những giá trị văn hóa dân gian quý giá của các dân tộc thiểu số của tỉnh, bảo vệ và phát triển những đặc sắc văn hóa, đồng thời cũng là bảo vệ tính đa dạng văn hóa của tỉnh Sơn La.

- Thực trạng ý thức cộng đồng về tôn trọng tính đa dạng văn hóa ở thành phố Sơn La

Để đánh giá đúng thực trạng ý thức cộng đồng về tôn trọng tính đa dạng văn hóa tại thành phố Sơn La tôi đã tiến

hành sử dụng các phương pháp phỏng vấn sâu, phiếu điều tra, phân tích tài liệu tới các cá nhận trong địa bàn thành phố

Với phương pháp phỏng vấn sâu tôi đã điều tra phỏng vấn 50 người gồm cả cán bộ và người dân địa phương và có kết quả như sau:

- Thực trạng về tư tưởng, quan điểm, nhận thức của người dân về tôn trọng tính đa dạng văn hóa

- Để đánh giá đúng thực trạng tư tưởng, quan điểm, nhận thức của người

- Thực trạng thái độ của người dân về tôn trọng tính

đa dạng văn hóa

Để đánh giá đúng thực trạng thái độ của người dân về tôn trọng tính đa dạng văn hóa tôi phát ra 100 phiếu thăm dò.

Nhận xét chung: Suy nghĩ điều khiển tính năng động, tích cực của người dân về tôn trọng tính đa dạng văn hóaở thành phố Sơn La còn nhiều hạn chế

- Tìm hiểu sự tự ý thức của cá nhân về tôn trọng tính đa dạng văn hóa ở thành phố Sơn La

- Để đánh giá đúng thực trạng sự tự ý thức của cá

nhân về tôn trọng tính đa dạng văn hóa tôi đã tiến hành

phỏng vấn sâu (20 cán bộ đoàn thể, 30 người dân trong

cộng đồng) Câu hỏi phỏng vấn như sau

1 Là một cán bộ / người dân thành phố anh/chị thấy mình cần phải làm gì để góp phần giữ gìn phát huy tối đa được các bản sắc riêng của các dân tộc trên địa bàn?

Kết quả phỏng vấn trên 20 cán bộ đoàn thể như sau:

- 20/20 người được hỏi ý kiến đều trả lời: Có vai trò,trách nhiệm

- 12/20 người được hỏi xác định rõ được công việc cụthể gắn với vai trò trách nhiệm của mình, tham gia tíchcực vào các hoạt động tuyên truyền giữ gìn bản sắc vănhóa

- 8/20 người được hỏi ý kiến trả lời: Có vai trò, trách

nhiệm nhưng không chủ động, chỉ lựa chọn một số hoạt

động văn hóa của dân tộc mình mới tham gia, trong cácdịp lễ hội hay khi được phân công

Kết quả phỏng vấn trên 30 người dân của cộng đồng như sau:

- 10/30 người được hỏi ý kiến đều trả lời: Thấy mìnhcần có vai trò, trách nhiệm

- 8/30 người được hỏi ý kiến trả lời: Mình không cóvai trò trách nhiệm gì nên không tham gia

- 8/30 người được hỏi ý kiến trả lời: Chỉ tham gia

một số hoạt động văn hóa của dân tộc mình trong các dịp

lễ hội hay khi được cơ quan, tổ chức phân công thì mớitham gia

- 4/30 người được hỏi ý kiến trả lời: Thấy không cầnthiết nên không bao giờ tham gia vào các hoạt động tuyêntruyền giữ gìn bản sắc văn hóa

Nhận xét chung: Sự tự ý thức của người dân về tôn trọng tính đa dạng văn hóa ở thành phố Sơn La (kể cả cán

bộ đoàn thể) chưa cao

- Thực trạng công tác giáo dục ý thức cộng đồng

về tôn trọng đa dạng văn hóa ở thành phố Sơn La

Trong những năm qua công tác giáo dục ý thức cộngđồng về tôn trọng tính đa dang văn hóa trên địa bàn thànhphố cũng được các cấp ủy Đảng chính quyền địa phươngquan tâm và triển khai tại một số xã, phường nhưng chưathực sự mang lại hiệu quả Ý thức của người dân, sự hiểubiết của người dân và đặc biệt là thế hệ thanh niên rất ítquan tâm Một số phong tục tập quán đã bị mai một, một

số thanh niên đồng bào dân tộc ít người đã không còn biếtchữ viết, tiếng nói của dân tộc mình Những món ăntruyền thống của một bộ phân đồng bào cũng đang dần bịthay thế bằng những bữa ăn nhanh của những thực phẩmcông nghiệp Đó là một hồi truông đáng báo động cho địaphương cũng như các cấp chính quyền cần phải có giảipháp để tuyên truyền giáo dục ý thức cho nhân dân, cáccộng đồng trên địa bàn thành phố về tôn trọng và giữ gìnbản sắc văn hóa dân tộc mình cũng như cộng đồng mình

- Chủ chương chính sách của thành phố đối với công tác giáo dục ý thức cộng đồng về tôn trọng tính đa dạng văn hóa

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII về xâydựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đàbản sắc dân tộc, góp phần làm cho văn hóa thấm sâu vàotoàn bộ đời sống xã hội, vào từng con người, mỗi gia đình,tập thể, từng địa bàn dân cư và các lĩnh vực sinh hoạt,quan hệ con người và các cộng đồng

Đảng bộ và nhân dân các dân tộc thành phố Sơn Laluôn phát huy truyền thống anh hùng, đoàn kết, xây dựngquê hương Sơn La giàu mạnh, luôn giữ gìn, bảo tồn vàphát huy bản sắc văn hóa các dân tộc Tây Bắc nói chung

và các dân tộc thành phố Sơn La nói riêng

Trên cơ sở các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Trungương, của tỉnh ủy; Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đãtập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và ban hành một sốvăn bản chủ yếu để kịp thời hướng dẫn, triển khai thựchiện có hiệu quả Nghị quyết Hội nghị lần thứ Năm Ban

Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII từ thành phố đến

cơ sở:

- Ban hành Kế hoạch số 125 - KH/TU ngày05.10.1998 về triển khai quán triệt thực hiện Nghị quyếtTrung ương 5, khoá VIII;

- Kế hoạch số 129-KH/TU ngày 12.11.1998 thựchiện Chương trình hành động của Ban Chấp hành Đảng bộtỉnh về thực hiện Nghị quyết Trung ương 5, khoá VIII;

- Kế hoạch số 132-KH/TU ngày 24.3.1999 về hướngdẫn kiểm tra chuyên đề việc thực hiện Nghị quyết Trungương 5, khoá VIII;

- Quyết định số 226 -QĐ/TU ngày 24.3.1999 về việcthành lập Đoàn kiểm tra các cơ sở Đảng thực hiện Nghịquyết Trung ương 5, khoá VIII;

- Hướng dẫn số 05-HD/TU ngày 11.11.1998 hướngdẫn công tác tự phê bình và phê bình trong Đảng theo tinhthần Nghị quyết Trung ương 5;

- Hướng dẫn số 05-HD/TU ngày 28.5.1999 hướngdẫn sơ kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 5, khoá VIII;

- Báo cáo số 81-BC/TU ngày 22.6.1999 báo cáo sơ

kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 5, khoá VIIIvề “Xây

dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”.

Để tăng cường công tác lãnh đạo của Đảng trên lĩnhvực văn hoá tư tưởng, toàn Đảng bộ đã tổ chức nhiều đợthọc tập chính trị, sinh hoạt tư tưởng nâng cao nhận thứcvai trò, vị trí, chức năng và tầm quan trọng của văn hoátrong sự nghiệp cách mạng, xây dựng tư tưởng chính trịlành mạnh là nhiệm vụ hàng đầu củng cố hệ thống chínhtrị; các cấp uỷ, chính quyền, các ban ngành đoàn thể từthành phố đến cơ sở, đã phối hợp lồng ghép trong chỉ đạo

triển khai thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây

dựng đời sống văn hoá” Tăng cường giáo dục tư tưởng,

đạo đức lối sống; củng cố hệ thống chính trị các cấp, cácngành trong quản lý về văn hoá, thông qua việc triển khaiquán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách

pháp luật của Nhà nước, tạo được sự thống nhất trongĐảng, sự đồng thuận trong nhân dân; thúc đẩy các phongtrào thi đua yêu nước, góp phần hoàn thành các mục tiêunhiệm vụ chính trị, quốc phòng - an ninh; trật tự an toàn

xã hội trên địa bàn được giữ vững, phát huy được sứcmạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng con người thànhphố sơn la văn hoá, có lối sống lành mạnh, từng bướcnâng cao trình độ dân trí, cải thiện môi trường đời sống xã

hội; đặc biệt triển khai học tập với nội dung “Xây dựng và

phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, chủ động tích cực đưa Nghị quyết Trung ương 5

khoá VIII của Đảng vào cuộc sống, tạo ra một bướcchuyển mới trong xây dựng và phát triển văn hoá trên địabàn thành phố

Thường xuyên ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉđạo khác; đã tổ chức Hội nghị cán bộ chủ chốt để quántriệt, triển khai; giao Ban Tuyên giáo và Trung tâm Bồidưỡng chính trị thành phố tổ chức 03 hội nghị quán triệt,học tập nội dung của Nghị quyết và Chương trình hànhđộng thực hiện Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ

tỉnh gắn với triển khai cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết

xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư” do Uỷ ban Mặt

trận Tổ quốc Việt Nam phát động và tiếp tục thực hiệnChương trình hành động thực hiện Nghị quyết Trung ương

2, 3, 4 (khoá VIII), tỷ lệ cán bộ, đảng viên tham gia họctập đạt 97%; chỉ đạo các cơ sở xây dựng chương trìnhhành động; tổ chức 02 đợt kiểm tra theo chuyên đề việcthực hiện Nghị quyết Trung ương 5, quy chế dân chủ ở cơ

sở Tập trung chỉ đạo Ban Tuyên giáo, đội ngũ báo cáoviên, tuyên truyền viên, các cơ quan tuyên truyền, cácđoàn thể tuyên truyền phổ biến sâu rộng trong toàn Đảng

bộ và nhân dân nhằm nắm rõ về mục đích, ý nghĩa và nội

dung của Nghị quyết Trung ương 5, khóa VIII về “Xây

dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”; tập trung vào 5 quan điểm chỉ đạo, 10

nhiệm vụ và 4 giải pháp của Nghị quyết Kết quả 100%các chi, đảng bộ cơ sở xây dựng chương trình hành độngbám sát kế hoạch 8 nội dung cơ bản của Ban Thường vụthành ủy và nhiệm vụ chính trị của từng cơ sở

Tuy thành phố, các ban ngành có chủ chương chínhsách như vậy nhưng công tác thực hiện đến nhân dân còngặp rất nhiều khó khăn bởi nhiều yếu tố như phương tiêntruyền thông đến nhân dân còn kém, trình độ nhận thứccủa người dân còn hạn chế, các công tác tuyên truyền,hướng dẫn của cán bộ văn hóa, cán bộ địa phương chưabám sát được tâm tư nguyện vọng của nhân dân, ngườidân chưa lắm bắt được, chưa hiểu được các chủ chươngcủa thành phố, dẫn tới tình trạng mai một các phong tụctập quán của đòng bào, các bản sắc văn hóa trong nhândân, trong các cộng đồng.

- Thực trạng công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức cộng đồng về tôn trọng đa dạng văn hóa của các cơ

quan ban ngành, đoàn thể

- Hoạt động tuyên truyền ý thức cộng đồng về tôn trọng đa dạng văn hóa

Bên cạnh công tác chỉ đạo cấp ủy các cấp làm tốt côngtác tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ, đảng viên và nhândân nhận thức vai trò của văn hoá và đa dạng văn hóa trong

tiến trình lịch sử của dân tộc và tương lai của đất

nước:“Văn hoá là nền tảng tình thần của xã hội, vừa là mục

tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển của kinh tế - xã hội”; đồng thời tập trung chỉ đạo làm cho văn hoá thấm sâu

vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội Thì các hoạt độngtuyên truyền còn rất nhiều hạn chế về nội dung và hìnhthức, công tác tuyên truyền về văn hóa và đa dạng văn hóachưa đi sâu, sát vào đời sống nhân dân nội dung và hìnhthức đôi khi không phù hợp với thực tế nhận thức và trình

độ dân trí, điều kiện sinh hoạt, truyền thống văn hóa củađồng bào Đội ngũ tuyên truyền viên, đội ngũ làm công táctuyên truyền của địa phương cũng như của các ban ngành vềvăn hóa còn yếu về chuyên môn nghiệp vụ văn hóa cũngnhư chuyên môn về tuyên truyền Vì vậy đồng bào chưanắm bắt được các chủ trương đường lối của Đảng, chínhsách pháp luật của Nhà Nước về tính đa dạng văn hóa, chưagiao lưu học hỏi được các bản sắc văn hóa tốt đẹp của cácdân tộc khác, dẫn đến tình trạng nghèo về nhận thức vanhóa cộng đồng Đôi khi về các bản sắc văn hóa dân tộcmình, cộng đồng mình cũng không nắm rõ, chưa hiểu rõ đó