Bài giảng dành cho sinh viên y khoa, bác sĩ đa khoa, sau đại học. ĐH Y Dược TP Hồ Chí Minh. giải phẫu tuỷ sống NGUYÊN NHÂN CỦA CHÈN ÉP TỦY Biểu hiện lâm sàng HỘI CHỨNG TẠI NƠI THƯƠNG TỔN HỘI CHỨNG CỘT SỐNG CAÄN LAÂM SAØNG:
Trang 1HỘI CHỨNG CHÈN ÉP TỦY
VÀ HỘI CHỨNG CHÙM
ĐUÔI NGỰA
Ths BS Trần Hồng Ngọc Anh
Trang 2SOURCE: ATLAS OF AN
GIẢI PHẪU TỦY SỐNG
- 31 khoanh tủy
- rễ trước và rễ sau hợp lại thành rễ
TK sống đi ra khỏi ống sống qua lổ
liên hợp
Trang 3GIẢI PHẪU TỦY SỐNG
- Chất trắng bao quanh chất xám
- Chứa các bó đi lên và đi xuống dẫn
truyền cảm giác và vận động
Trang 4GIẢI PHẪU TỦY SỐNG
MẠCH MÁU TỦY:
- ĐM tủy trước cấp máu 2/3 trước tủy
- ĐM tủy sau cấp máu 1/3 sau tủy
- Hệ thống TM phong phú đổ về TM chủ
Trang 5NGUYÊN NHÂN CỦA CHÈN ÉP TỦY
Ngoài màng cứng: u nguyên phát, K di căn , áp xe ngoài màng cứng, TVDD
Dưới màng cứng ngoài tuỷ: neurinoma,
meningioma
U nội tuỷ: Astrocytoma, Ependynoma
Trang 6HỘI CHỨNG CHÈN ÉP TUỶ
Biểu hiện lâm sàng :
- Hội chứng tại nơi thương tổn
- Hội chứng dưới nơi thương tổn
- Hội chứng cột sống
Trang 7HỘI CHỨNG TẠI NƠI
THƯƠNG TỔN
- Đau theo rể thần kinh
- Cĩ vị trí cố định, đau nhĩi
- Khởi phát hay gia tăng bởi
những cử động làm tăng áp lực
trong ống sống
- Giảm cảm giác theo dermatome
- Yếu và giảm phản xạ
do rể tương ứng chi phối
Trang 8HỘI CHỨNG DƯỚI NƠI THƯƠNG TỔN
- Hội chứng tháp dưới nơi tổn thương:
- Yếu hay liệt hoàn toàn hai chi dưới hoặc tứ chi
- Tăng trương lực cơ, phản xạ gân cơ
- Hoffmann, Babinski
- Rối loạn cơ vòng: tiểu nhiều lần, tiểu són hay bí tiểu, đi tiêu không tự chủ
- Rối loạn vận mạch và giao cảm: dãn mạch máu, đỏ, tăng hay giảm tiết mồ hôi
Trang 9HỘI CHỨNG DƯỚI NƠI TỔN THƯƠNG
- Giảm cảm giác nông sâu giúp xác định vị trí tổn thương
Trang 10HỘI CHỨNG CỘT SỐNG
- Thường bỏ sót
- Co cơ cạnh sống
- Cứng từng phần của cột sống
- Gù hay vẹo cột sống
Trang 11CẬN LÂM SÀNG:
- Myelogram
- MRI
Trang 12ĐIỀU TRỊ
Chỉ định phẫu
thuật
Trang 14HỘI CHỨNG CHÙM ĐUÔI NGỰA
Thường do một khối thoát vị lớn ở đường giữa gây chèn ép nhiều rễ của chùm đôi ngựa
Trang 15TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
RL cơ vòng:
Bí tiểu: thường hiện diện nhất (90%) Tiêu tiểu mất tự chủ
Giảm trương lực cơ vòng hậu môn
Giảm cảm giác da quanh hậu môn, hội âm
Yếu cơ: liên quan nhiều cơ, có thể liệt hai chân
Mất px Achilles hai bên
Trang 16CẬN LÂM SÀNG MRI CỘT SỐNG LƯNG
Trang 19KẾT LUẬN
Hội chứng chèn ép tủy và hội chứng chùm đuôi ngựa :
- Cấp cứu ngoại thần kinh
- Cần phát hiện chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời
- MRI là phương tiện chẩn đoán hiệu quả và không xâm lấn