Bộ đề thi học sinh giỏi môn ngữ văn lớp 6 có đáp án

1điểm b Nêu nét đặc sắc về nghệ thuật của việc sử dụng từ "lặn" trong câu thơ thứ 2 Học sinh có thể nêu các ý kiến khác nhưng phải làm rõ được nét đặc sắc về nghệ thuật dùng từ "lặn" t

Thời gian: 120 phút

(Không kể thời gian giao đề)

Câu 1 4 điểm Trong bài thơ "Mẹ ốm", nhà thơ Trần Đăng Khoa viết:

"Nắng mưa từ những ngày xưa Lặn trong đời mẹ bây giờ chưa tan"

a) Em hiểu nghĩa của từ "nắng mưa" trong câu thơ trên như thế nào ?

b) Nêu nét đặc sắc về nghệ thuật của việc sử dụng từ "lặn" trong câu thơ thứ 2 ?

Câu 2 6 điểm

"Tre xanh Xanh tự bao giờ Chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh

Thân gầy guộc, lá mong manh

Mà sao nên lũy nên thành tre ơi ?

Ở đâu tre cũng xanh tươi Cho dù đất sỏi đất vôi bạc màu !"

(Trích bài thơ "Tre Việt Nam" - Nguyễn Duy)

Em hãy trình bày cảm nhận của mình về những dòng thơ trên

Câu 3 10 điểm

Đứng lặng giờ lâu trước nấm mồ của Dế Choắt, Dế Mèn nghĩ về bài học đường đời đầu tiên và ân hận vô cùng

Qua văn bản "Bài học đường đời đầu tiên" (Sách Ngữ văn 6, tập hai – Nhà xuất

bản Giáo dục), em hãy thay lời Dế Mèn kể lại bài học đường đời đầu tiên ấy

Họ và tên: ; Số báo danh:

ĐỀ CHÍNH THỨC

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TẠO THÁI THỤY

HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI CẤP

HUYỆN NĂM HỌC 2012-2013

Môn: Ngữ văn 6

I Hướng dẫn chung

- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm hoặc bỏ sót ý trong bài làm của học sinh

- Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có sáng tạo, có ý tưởng riêng

a) Giải nghĩa từ "nắng mưa" trong câu thơ: 2 điểm

- Nghĩa gốc: Chỉ hiện tượng của thời tiết: nắng và mưa 1điểm

- Nghĩa chuyển: Chỉ những gian lao, vất vả, khó nhọc trong cuộc đời

1điểm b) Nêu nét đặc sắc về nghệ thuật của việc sử dụng từ "lặn" trong câu thơ thứ 2

Học sinh có thể nêu các ý kiến khác nhưng phải làm rõ được nét đặc sắc về nghệ

thuật dùng từ "lặn" trong câu thơ với nội dung cơ bản như sau:

- Với việc sử dụng từ "lặn", câu thơ thể hiện được sự gian lao, vất vả trong cuộc đời

người mẹ, nhưng khắc sâu, nhấn mạnh hơn sự gian lao, vất vả của người mẹ trong cuộc

- Qua đó thấy được nỗi gian truân, cực nhọc của đời mẹ không thể thay đổi, bù đắp

(nếu thay bằng các từ: ngấm, thấm, thì nỗi vất vả chỉ thoảng qua, có thể tan biến đi )

1 điểm

Câu 2 6 điểm

Em hãy trình bày cảm nhận của mình về những dòng thơ trên

Mượn đặc điểm của loài cây làm hình tượng ẩn dụ nhằm thể hiện phẩm chất, cốt cách của một tầng lớp người hay một dân tộc là biện pháp nghệ thuật của văn học

phương Đông nói chung, văn học Việt Nam nói riêng Với học sinh lớp 6, không yêu cầu cao trong cảm thụ thơ, không yêu cầu học sinh phân tích đoạn thơ

Học sinh có thể trình bày cảm nhận theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải nêu được những ý cơ bản như sau:

- Bài thơ "Tre Việt Nam" được Nguyễn Duy sáng tác vào những năm 1971-1972, khi

cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta đang ở giai đoạn quyết liệt nhất, phải tập trung sức người, sức của, ý chí và tinh thần, lực lượng của toàn dân tộc để chiến đấu, giành thắng lợi cuối cùng 1 điểm

- Tác giả mở đầu bài thơ như một câu hỏi, gợi lại "chuyện ngày xưa" trong cổ tích để khẳng định cây tre đã gắn bó bao đời với con người Việt Nam: 1 điểm

"Thân gầy guộc, lá mong manh

Mà sao nên luỹ nên thành tre ơi

- Vượt lên những điều kiện tự nhiên khắc nghiệt đất sỏi, đất vôi, đất nghèo, đất bạc màu tre vẫn thích nghi để xanh tươi, sinh sôi trường tồn, và dựng nên thành luỹ vững bền không sức mạnh nào có thể tàn phá, huỷ diệt Đây là nét đặc trưng tiêu biểu nhất về phẩm chất của con người Việt Nam: 1 điểm

"Ở đâu tre cũng xanh tươi

Dù cho đất sỏi đất vôi bạc màu"

- Ý khái quát: Chọn hình tượng cây tre làm đối tượng phản ánh, qua đó khái quát nên

những phẩm chất tốt đẹp, quý báu của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam được chắt lọc, kết tinh trong suốt chiều dài lịch sử Đối lập với sự nhỏ bé mong manh về thể chất, vật chất là vẻ đẹp tâm hồn, sức mạnh tinh thần Không chỉ dừng lại ở đó, đoạn thơ

đã thể hiện hình ảnh giản dị mộc mạc mà cụ thể sinh động của cây tre mang ý nghĩa biểu trưng cho tính cách Việt Nam, cho dân tộc Việt Nam

- Bài văn có cảm xúc, có lời kể, đúng ngôi kể, thứ tự kể hợp lí và sáng tạo

2 Về kiến thức:

- Yêu cầu hs nhập vai vào nhân vật của câu chuyện (Dế Mèn) để kể lại câu chuyện và nói lên cảm nghĩ, tâm trạng của Dế Mèn Tâm trạng đó được biểu hiện qua suy nghĩ, cử chỉ, thái độ, những ăn năn của Dế Mèn

3 Yêu cầu cụ thể:

Mở bài: 2 điểm

- Giới thiệu hoàn cảnh xảy ra câu chuyện

Thân bài: 6 điểm

- Kể lại diễn biến câu chuyện, tâm trạng qua suy nghĩ, cử chỉ, thái độ, những ăn năn của Dế Mèn trong đó có kết hợp tự miêu tả và miêu tả các nhân vật khác trong câu chuyện, miêu tả cảnh

Kết bài: 2 điểm

- Kết thúc câu chuyện Khắc sâu bài học đường đời đầu tiên

4) Vận dụng cho điểm:

Điểm 9 -10: Hiểu đề sâu sắc Đáp ứng được hầu hết các yêu cầu về nội dung và phương

pháp Vận dụng tốt văn kể chuyện để kể lại câu chuyện theo trí tưởng tượng, có kết hợp với miêu tả Trình bày và diễn đạt tốt, bố cục rõ, chữ viết đẹp, bài làm có cảm xúc và sáng tạo

Điểm 7 - 8: Hiểu đề Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu của đề Biết vận dụng văn kể

chuyện để kể lại câu chuyện theo trí tưởng tượng, có kết hợp với miêu tả Trình bày và diễn đạt tương đối tốt, bố cục rõ, bài làm có cảm xúc nhưng còn đôi chỗ kể chưa sáng tạo Có thể mắc một số lỗi nhỏ về chính tả và ngữ pháp

Điểm 5 - 6: Tỏ ra hiểu đề Đáp ứng được các yêu cầu về nội dung và phương pháp Vận

dụng văn kể chuyện tưởng tượng chưa tốt, có miêu tả các nhân vật và khung cảnh nhưng chưa rõ, nhiều chỗ còn lan man

Điểm 3 - 4: Chưa hiểu yêu cầu của đề bài, chưa biết vận dụng văn kể chuyện để kể lại

một câu chuyện theo trí tưởng tượng, có nhiều đoạn lạc sang kể lể lan man, lủng củng, hoặc sao chép lại văn bản Còn mắc lỗi về chính tả và ngữ pháp

Điểm 1 - 2: Chưa hiểu yêu cầu của đề bài, không biết vận dụng văn kể chuyện để kể lại

một câu chuyện theo trí tưởng tượng, có nhiều đoạn lạc đề, lủng củng

Điểm 0: Bài để giấy trắng

ĐỀ THI KHẢO SÁT HSG Môn: Ngữ văn lớp 6

Câu 2: Viết hai đoạn văn trình bày những suy nghĩ của em về hai chi tiết: tiếng đàn và

niêu cơm trong truyện Thạch Sanh (2 điểm)

Câu 3: Bốn truyện truyền thuyết về thời đại Hùng Vương được học trong chương trình

Ngữ văn 6- kì I đã để lại trong em những ấn tượng sâu sắc về nguồn gốc dân tộc và công cuộc dựng nước, giữ nước thời các vua Hùng

Em hãy kể một câu chuyện tổng hợp về thời các vua Hùng bằng cách xâu chuỗi các sự việc chính trong bốn truyện truyền thuyết ấy? (6 điểm)

-Hết -

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

HƯỚNG DẪN CHẤM KHẢO SÁT HSG

Môn : ngữ văn lớp 6 - Câu 1: (2 điểm)

- Truyện cổ tích thường mang tinh thần lạc quan, có hậu , trong đó kết thúc bao giờ cũng là kết thúc có hậu: cái thiện chiến thắng hoặc được tôn vinh, cái ác bị tiêu trừ hoặc

bị chế giễu

- Nhân dân thích kết thúc có hậu vì nó thể hiện quan niệm " ở hiền gặp lành ’’, "gieo gió gặt bão" của nhân dân ta Chỉ có kết thúc như vậy mới thỏa mãn ước mơ, niềm tin của nhân dân: những người bất hạnh cuối cùng cũng được hưởng hạnh phúc, kẻ xấu, kẻ ác cuối cùng cũng bị trừng trị thích đáng

Câu 2: (2 điểm): Câu trả lời phải đạt được 2 ý cơ bản sau:

- Tiếng đàn kì diệu ẩn chứa nhiều ý nghĩa Trước hết đó là tiếng đàn tượng trưng cho tình yêu Nhờ tiếng đàn mà công chúa khỏi câm và nhận ra ân nhân của mình Tiếng đàn thần ấy còn là đại diện cho công lí: Thạch Sanh được giải oan Lí thông bị vạch tội Không chỉ vậy, đó còn là tiếng đàn nhân đạo, yêu chuộng hòa bình Tiếng đàn đó có thể cảm hóa con người, đẩy lùi chiến tranh Tiếng đàn khẳng định tài năng, tâm hồn, tình cảm của chàng dũng sĩ có tâm hồn nghệ sĩ

- Niêu cơm thần cũng là một chi tiết tưởng tượng giàu ý nghĩa Niêu cơm có khả năng phi thường, cứ ăn hết lại đầy làm quân sĩ 18 nước chư hầu lúc coi thường, chế giễu,nhưng sau đó phải ngạc nhiên, khâm phục Cùng với tếng đàn kì diệu, niêu cơm thần đã cảm hóa hoàn toàn kẻ thù và để lại lòng khâm phục trong lòng họ Vì thế niêu cơm thần tượng trưng cho tình thương, lòng nhân ái, ước vọng đoàn kết, và tư tưởng yêu hòa bình của nhân dân ta Ngoài ra, hình ảnh đó còn mang ước mơ lãng mạn về sự

no đủ của cư dân nông nghiệp Việt Nam Nếu có được niêu cơm "ăn hết lại đầy" thì lao động của con người sẽ đỡ vất vả hơn, mọi nười sẽ đều được no đủ, hạnh phúc

Câu 3: (6 điểm)

* Lưu ý: Đây là kiểu bài tổng hợp kể lại các truyện đã học bằng cách xâu chuỗi các sự việc chính theo trình tự thời gian Như vậy các sự kiện mới nối tiếp nhau một cách tự nhiên

- Yêu cầu: HS xác định đúng bốn truyện truyền thuyết về thời đại Hùng Vương đã học: Con Rồng cháu Tiên, Bánh chưng bánh giầy, Thánh Gióng, Sơn Tinh, Thủy Tinh

+ Sắp xếp thứ tự kể các sự việc chính ở truyện theo trình tự thời gian: Con Rồng cháu Tiên-> Thánh Gióng-> Bánh chưng bánh giầy-> Sơn Tinh, Thủy Tinh

+ Các sự việc chính cần kể được ở mỗi truyện:

1 LLQ và Âu Cơ kết duyên vợ chồng đẻ ra bọc trăm trứng, nở trăm con, chia con cai quản địa phương, lập ra nước Văn Lang bắt đầu các thời Vua Hùng Người Việt Nam tự hào về nguồn gốc đẹp đẽ, cao quý "Con Rồng cháu Tiên"

2 Đến thời Vua Hùng thứ 6, giặc Ân xâm lược, cậu bé làng Gióng ra đời, lớn lên kì lạ vươn vai thành tráng sĩ đánh tan giặc rồi bay về trời Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên Vương đó là Thánh Gióng- người anh hùng chống giặc ngoại xâm trong

mơ ước của nhân dân

3 Sang đời Hùng Vương thứ 7, vua chọn người con nối ngôi Lang Liêu làm bánh chưng, bánh giầy Được truyền ngôi Chàng là người anh hùng sáng tạo văn hóa- phong tục tập quán tốt đẹp ấy còn được gìn giữ và lưu truyền đến muôn đời

4 Tới đời Hùng Vương thứ 18, Sơn Tinh, Thủy Tinh đều muốn lấy được Mị Nương làm vợ Trận giao tranh của họ diễn ra ác liệt Son Tinh chiến thắng, Thủy Tinh hàng năm dâng nước đánh ghen nhưng đều thất bại Son Tinh là biểu tượng của người anh hùng trị thủy, là ước mơ chế ngự thiên nhiên của người xưa

* Khi kể cần có cảm hứng, có thể kể trực tiếp, có thể gián tiếp tạo ra tình huống kể cho câu chuyện hấp dẫn cần thể hiện được lòng tự hào về nguồn cội của dân tộc, khí phách của cha ông và lòng biết ơn đối với các vua Hùng

- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi nh- cú mèo thế này, ta

nào chịu đ-ợc Thôi, im cái điệu hát m-a dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho

chết!

Tôi về, không một chút bận tâm."

( Ngữ văn 6, tập 2, NXBGD-2008)

a Đoạn văn trên có bao nhiêu câu? Ghi lại mỗi câu thành một dòng độc lập

b Căn cứ vào dấu câu và dựa vào phân loại câu theo mục đích nói thì mỗi câu

trong đoạn văn trên thuộc kiểu câu gì?

Câu 2: ( 3 điểm )

Sau khi bài thơ Đêm nay Bác không ngủ ra đời và đ-ợc đ-a vào ch-ơng trình sách

Giáo khoa Ngữ văn 6 tập 1, nhà thơ Minh Huệ có ý định sửa lại hai câu thơ: Mái lều

tranh xơ xác thành Lều tranh s-ơng phủ bạc; Manh áo phủ làm chăn thành Manh áo cũ

là chăn Theo em tại sao nhà thơ lại không sửa nữa?

Câu 3 : ( 6 điểm )

Trong bài thơ L-ợm của Tố Hữu ( Ngữ văn 6, tập 2) là thể thơ 4 chữ gồm 15 khổ

thơ, nh-ng có khổ thơ đ-ợc cấu tạo đặc biệt:

Từ những cuộc vận động " ủng hộ đồng bào bị lũ lụt", " Giúp đỡ nạn nhân chất

độc da cam", " ủng hộ nhân dan Nhật Bản" và những ch-ơng trình truyền hình "

Trái tim cho em", " Thắp sáng -ớc mơ" Em hãy phát biểu cảm nghĩ của mình bằng

bài văn ngắn với nội dung: Sự sẻ chia và tình yêu th-ơng là điều quý giá nhất trên

- Hức! ( Câu cảm)

Thông ngách sang nhà ta? ( Câu hỏi)

Dễ nghe nhỉ! ( Câu cảm)

Chú mày hôi nh- cú mèo thế này, ta nào chịu đ-ợc ( Câu kể)

Thôi, im cái điệu hát m-a dầm sùi sụt ấy đi ( Câu cầu khiến) Đào tổ nông thì cho chết! ( Câu cảm)

Tôi về, không một chút bận tâm." ( Câu kể)

Nêu đ-ợc 9 câu và ghi đầy đủ 9 câu riêng biệt (0.75 điểm)

b.Học sinh phân loại cứ đúng 3 câu cho 0.75 điểm Các tr-ờng hợp còn lại, GV tự

cho các mức điểm phù hợp trong khung điểm quy định của câu

Câu II: ( 3 điểm)

a Câu thứ nhất: Mái lều tranh xơ xác thành Lều tranh s-ơng phủ bạc

- Từ láy xơ xác gợi tả khung cảnh một mái lều tranh tạm bợ giữa rừng, giúp ng-ời đọc

hình dung nơi trú ngụ đơn sơ, đã giãi dầu s-ơng gió, không lấy gì làm chắc chắn,

gió rét vẫn có thể len lỏi vào Về giá trị gợi cảm, từ láy xơ xác giúp ng-ời đọc cảm

nhận đ-ợc rõ hơn cái gió, cái rét, sự gian khổ, hy sinh của các chiến sĩ, đồng bào

trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ( 1 điểm)

- Phù hợp với quy luật tự nhiên: đã có m-a thì không có s-ơng ( 0,5 điểm)

b.- Nếu thay bằng Lều tranh s-ơng phủ bạc Câu thơ gợi sự tròn trịa đẹp thanh nhã,

mang hơi h-ớng của thơ cổ điển ph-ơng Đông Vì thế sẽ lạc điệu nếu đặt trong toàn mạch bài thơ Âm h-ởng câu thơ trang trọng, cầu kỳ, không phù hợp với âm h-ởng

cả bài ( 1 điểm)

- Không phù hợp quy luật tự nhiên: Vì " trời m-a kâm thâm" nên không thể có "

s-ơng phủ bạc" ( 0,5 điểm)

Câu III ( 6 điểm)

ấn t-ợng của cuộc gặp gỡ vẫn còn nguyên vẹn nét đẹp đẽ, vui t-ơi, ấm áp trong lòng tác giả, bỗng nhiên có tin L-ợm hy sinh Câu thơ gãy đôi nh- một tiếng nấc nghẹn

ngào: Ra thế

L-ợm ơi! (1,5 điểm)

Đó là nỗi sửng sốt, xúc động đến nghẹn ngào Và nhà thơ hình dung ra ngay cảnh

t-ợng chú bé hy sinh trong khi làm nhiệm vụ (1,5 điểm)

L-ợm " thiên thần bé nhỏ ấy đã bay đi", để lại bao tiếc th-ơng cho chúng ta, nh-

Tố Hữu đã nghẹn ngào, đau xót gọi em lần thứ ba bằng một câu thơ day dứt:

L-ợm ơi, còn không? (1,5 điểm)

Câu thơ đứng riêng thành một khổ thơ, nh- một câu hỏi xoáy vào lòng ng-ời đọc,

đã nói rõ tình cảm của nhà thơ đối với chú bé anh hùng của dân tộc Tác gỉa nh- không tin rằng L-ợm đã hy sinh, L-ợm vẫn còn trong lòng tác giả, mãi còn cùng với đất

n-ớc, quê h-ơng (1,5 điểm)

Câu IV ( 8 điểm)

L-u ý: Đây là đề mở, vì vậy học sinh có thể nêu cảm nghĩ bằng nhiều cách khác

nhau, miễn là đảm bảo đ-ợc các yêu cầu cơ bản sau:

1 Yêu cầu về kỹ năng trình bầy: Đảm bảo một bài văn phát biêu cảm nghĩ có bố

cục rõ ràng, sắp xếp ý hợp lý, hành văn trôi chảy, mạch lạc, văn viết giầu cảm xúc, chữ

viết rõ ràng, cẩn thận, ít sai lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt ( 1 điểm)

2 Yêu cầu về kiến thức:

- Nêu cảm nghĩ chung: Nội dung của các ch-ơng trình truyền hình và và các cuộc

vận động nêu trên là nhằm mục đích sẻ chia, giúp đỡ những ng-ời gặp khó khăn

Việc làm này thể hiện tinh thần yêu th-ơng, đùm bọc, thinh thần đoàn kết, nhân ái

của nhân dân ta ( 1 điểm)

- Hiểu đ-ợc sẻ chia và tình yêu th-ơng là nghĩa cử cao đẹp, thể hiện mối quan

tâm giữa ng-ời với ng-ời trong cuộc sống ( 1 điểm)

- Hiểu đ-ợc sẻ chia và tình yêu th-ơng sẽ đem lại hạnh phúc cho những ai đ-ợc nhận,

giúp họ v-ợt qua khó khăn, hoạn nạn, bù đắp cho họ những gì còn thiếu hụt, mất mát ( 1 điểm)

- Sẻ chia và tình yêu th-ơng không chỉ đem lại hạnh phúc cho ng-ời khác mà còn là

đem lại hạnh phúc cho chính ng-ời cho Cho đi là để nhận lại những tấm lòng

( 1 điểm)

Nh- vậy: Sẻ chia và tình yêu th-ơng là điều quý giá nhất trên đời ( 1 điểm)

- Phê phán: Thói thờ ơ, vô cảm tr-ớc những rủi ro, bất hạnh, mất mát, đau th-ơng của

ng-ời khác ( 1 điểm)

- Liên hệ: Với bản thân, với các hoạt động tập thể của lớp, của tr-ờng trong các

phong trào nói trên ( 1 điểm)

L-u ý chung:

- Khuyến khích những bài có ý t-ởng sáng tạo, những phát hiện độc đáo mà hợp lý, có

tính thuyết phục, bài viết có cá tính, giọng điệu, cảm xúc riêng

**********************************

UBND HUYỆN NÔNG SƠN KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI

PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2011 – 2012

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

Vào một buổi trưa hè, có một con trâu đang nằm nghỉ ngơi dưới mái nhà của một

khóm tre và con trâu đó cùng khóm tre đã nói chuyện với nhau về cuộc sống của họ luôn gắn bó với con người và đất nước Việt Nam

Em hãy tưởng tượng mình là một khóm tre và kể lại câu chuyện đó

ĐỀ CHÍNH THỨC

UBND HUYỆN NÔNG SƠN HƯỚNG DẪN CHẤM

PHÒNG GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO KHẢO SÁT HSG MÔN NGỮ VĂN LỚP 6

NĂM HỌC 2011 – 2012

-

Câu 1: (2.5đ)

*Yêu cầu: Học sinh xác định được biện pháp tu từ và phân tích được tác dụng của biện

pháp tu từ đó trong đoạn văn:

- Phép tu từ có trong đoạn thơ: So sánh (0.5đ)

+ Những ngôi sao thức - mẹ thức: Những ngôi sao thức suốt đêm cũng

không bằng mẹ thức cả một đời lo lắng , mẹ thầm lặng hi sinh cho con (0.5đ)

+ Mẹ - ngọn gió: Mẹ chính là nơi mát lành, bình yên suốt cuộc đời của con (0.5đ)

Phép tu từ so sánh trong đoạn thơ đã thể hiện được tấm lòng yêu thương, hi sinh

thầm lặng của mẹ đối với con và lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ (1.0đ)

HS chỉ được ghi điểm tối đa khi có ý thức trình bày bài làm của mình thành một đoạn văn hoàn chỉnh đảm bảo các ý nêu trên; câu văn mạch lạc, giàu cảm xúc, tự nhiên; không sai lỗi chính tả Các mức điểm còn lại, GK căn cứ vào mức độ làm bài của

HS mà cho điểm phù hợp

GK có thể cho điểm lẻ đến 0.25 điểm

Câu 2: (2.5đ)

* Yêu cầu:

- Về kĩ năng: - HS nắm được kĩ năng làm văn miêu tả cảnh vật: Xác định đúng đối

tượng miêu tả; quan sát , lựa chon được những hình ảnh tiêu biểu; trình bày theo một trình tự hợp lí

- HS có kĩ năng vận dụng các phép tu từ so sánh, nhân hóa trong miêu tả một cảnh vật để tăng sức gợi hình, gợi cảm, thể hiện được tình cảm của con người trước cảnh vật

- Về kiến thức: HS tập trung miêu tả một cảnh vật cụ thể: cảnh một chiều hè trên cánh

đồng ở quê em với những quan sát và cảm nhận riêng của bản thân

HS chỉ được ghi điểm tối đa khi có ý thức trình bày bài làm của mình thành một đoạn văn hoàn chỉnh đảm bảo các yêu cầu trên; câu văn mạch lạc, giàu cảm xúc; không sai lỗi chính tả Các mức điểm còn lại, GK căn cứ vào mức độ làm bài của HS mà cho điểm phù hợp

GK có thể cho điểm lẻ đến 0.25 điểm

Câu 3: (5.0đ)

* Yêu cầu:

- Yêu cầu về kĩ năng:

-HS xác định được đây là bài văn kể chuyện tưởng tượng; HS phải thể hiện được

sự sáng tạo của mình trong khi kể qua việc chọn ngôi kể, sắp xếp các tình tiết, ngôn ngữ đối thoại tạo nên một câu chuyện hoàn chỉnh, hấp dẫn

-Trong lời kể, khóm tre phải nói được mình và anh bạn trâu đã gắn bó với con người và đất nước Việt Nam ở những lĩnh vực nào

-Bài văn tự sự có bố cục chặt chẽ, rõ ràng; lời văn trôi chảy, mạch lạc, các sự việc diễn ra theo đúng trình tự; không sai sót về lỗi chính tả và lỗi diễn đạt

- Yêu cầu về kiến thức:

HS có thể kể theo trình tự các ý cơ bản sau:

a- Mở bài: (0.5 điểm)

Giới thiệu hoàn cảnh cuộc gặp gỡ giữa anh bạn trâu và khóm tre

b- Thân bài: (3.0 điểm)

- Khóm tre tự giới thiệu mình, cuộc sống và công việc của mình: Sinh ra trên đất nước Việt Nam; ở đâu tre cũng có mặt; gắn bó với con người từ lúc lọt lòng cho đến lúc mất; thủy chung với con người lúc hoạn nạn, khó khăn cũng như lúc thanh bình, nhàn hạ; tre có mặt trong công cuộc giữ nước, trong xây dựng, trong lễ hội; người bạn thân thiết và là hình ảnh của con người Việt Nam (1,5 điểm)

- Con trâu tự giới thiệu mình, cuộc sống và công việc của mình: Trâu có mặt trên khắp đất nước Việt Nam; là người bạn thân thiết của người nông dân; có mặt trong công cuộc giữ nước, trong xây dựng, trong lễ hội; người bạn thân thiết và giúp đỡ nhiều cho người nông dân trong công việc đồng áng (1.5 điểm)

* Lưu ý: Trong quá trình kể, để cho bài văn sinh động hấp dẫn, tránh sự đơn điệu

nên dùng hình thức đối thoại Khi kể, không nên để từng nhân vật.nói về mình

c- Kết bài: (0.5 điểm)

- Cảm nghĩ chung của khóm tre và anh bạn trâu về con người và quê hương Việt Nam (thân thiện , nghĩa tình ); tự hào là biểu tượng của con người và đất nước Việt Nam

- Nguyện sống một cuộc đời thủy chung, cống hiến hết mình cho con người và

xứ sở yêu quý này

Trên đây chỉ là những định hướng, trong quá trình chấm bài, giám khảo cần linh hoạt vận dụng hướng dẫn chấm để định điểm bài làm học sinh sao cho chính xác, hợp lý

GK có thể cho điểm lẻ đến 0.25 điểm

-

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TẠO VIỆT YÊN

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC 2012 – 2013 MÔN THI: Ngữ văn 6

Thời gian làm bài: 120 phút)

Câu 1 (2.0 điểm)

Xác định cấu tạo của câu in đậm dưới đây và cho biết chúng là kiểu câu gì?

a Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!

Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt

Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát

Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca

(Tố Hữu)

b Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai

khổng lồ xuyên qua đất lũy mà trỗi dậy

(Ngô Văn Phú)

Câu 2 (2.0 điểm)

Chỉ ra các biện pháp tu từ trong những câu thơ dưới đây:

Mặt trời xuống biển như hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa

( Huy Cận, Đoàn thuyền đánh cá)

Câu 3 (6.0 điểm)

Trong bài thơ "Mẹ ốm", nhà thơ Trần Đăng Khoa viết:

"Nắng mưa từ những ngày xưa Lặn trong đời mẹ bây giờ chưa tan"

a) Em hiểu nghĩa của từ "nắng mưa" trong câu thơ trên như thế nào ?

b) Hãy viết một đoạn văn nêu nét đặc sắc về nghệ thuật sử dụng từ "lặn" trong câu thơ

thứ hai

Câu 4 (10.0 điểm)

"Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc nhạc của đồng quê Nhớ một buổi trưa nào, nồm nam cơn gió thổi, khóm tre làng rung lên man mác khúc nhạc của đồng quê "

( Thép Mới, Cây tre Việt Nam)

Hãy tả lại buổi trưa ấy theo tưởng tượng của em

ĐỀ CHÍNH THỨC

Họ và tên thí sinh Số báo danh

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ

ĐÀO TẠO

VIỆT YÊN

HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC 2012 – 2013 Môn thi: Ngữ văn lớp 6

(Bản hướng dẫn này có 02 trang)

I YÊU CẦU CHUNG

- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm hoặc bỏ sót ý trong bài làm của học sinh

- Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có sáng tạo, có ý tưởng riêng

và giàu chất văn

- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm Điểm toàn bài tính đến 0,25 điểm (không làm tròn)

II YÊU CẦU CỤ THỂ

Câu 1

(2.0 điểm)

Xác định cấu tạo của câu và kiểu câu:

a Đẹp vô cùng, /Tổ quốc ta ơi!

1 điểm

Câu 2

(2.0 điểm)

Chỉ ra các biện pháp tu từ trong những câu thơ:

- Biện pháp tu từ so sánh: Mặt trời xuống biển như hòn lửa

- Biện pháp tu từ nhân hóa: (Mặt trời) xuống, (Sóng)cài then (đêm) sập cửa

1 điểm

1 điểm

Câu 3

(6.0 điểm)

a) Giải nghĩa từ "nắng mưa" trong câu thơ:

- Nghĩa gốc: Chỉ hiện tượng của thời tiết: nắng và mưa

- Nghĩa chuyển: Chỉ những gian lao, vất vả, khó nhọc trong

cuộc đời

b)Nêu nét đặc sắc về nghệ thuật của việc sử dụng từ "lặn"

trong câu thơ thứ hai

Học sinh viết một đoạn văn có thể nêu các ý kiến khác nhưng phải làm rõ được nét đặc sắc về nghệ thuật dùng từ

"lặn" trong câu thơ với nội dung cơ bản như sau:

- Với việc sử dụng từ "lặn", câu thơ thể hiện được sự gian lao,

vất vả trong cuộc đời người mẹ, nhưng khắc sâu, nhấn mạnh hơn sự gian lao, vất vả của người mẹ trong cuộc sống;

1 điểm

1 điểm

1,5 điểm

HDC ĐỀ CHÍNH THỨC

thay đổi, bù đắp (nếu thay bằng các từ: ngấm, thấm, thì

nỗi vất vả chỉ thoảng qua, có thể tan biến đi )

- Qua đó thêm yêu quý, kính trọng người mẹ hơn

1 Giới thiệu được thời gian - không gian cảnh: Buổi trưa ở đồng quê

2 Biết miêu tả theo một trình tự nhất định

3 Biết tưởng tượng để có được những hình ảnh đẹp và phù hợp với yêu cầu của đề: vẻ đẹp của luỹ tre làng, của đồng quê

4 Biết tả cảnh trong thế "động": gió nồm nam đã làm cho khóm tre làng rung lên khúc nhac của đồng quê

5 Bố cục bài làm chặt chẽ, văn phong trong sáng, từ ngữ được dùng gợi hình, tượng thanh và có sức biểu cảm

b.Tiêu chuẩn cho điểm:

- Điểm 8-10: Đáp ứng được những yêu cầu đã nêu Bài viết

có sáng tạo

- Điểm 4-7: Bài viết đáp ứng được những yêu cầu chính song

còn hạn chế trong cách diễn đạt, hoặc bố cục chưa thật tương xứng, hoặc văn viết chưa thật lôi cuốn

- Điểm 3: Dưới mức trung bình

Lưu ý: Điểm tối đa cho từng câu là điểm kết hợp cả nội dung

và hành văn Chỉ cho điểm trung bình những câu, những bài đảm bảo nội dung nhưng hành văn mắc nhiều lỗi Điểm lẻ cho từng câu, từng bài tính đến 0.5 điểm

(Không kể thời gian giao đề)

Câu 1 (4 điểm)

Viết đoạn văn ngắn (có độ dài khoảng mười đến mười hai dòng Tờ giấy thi)

nêu cảm nhận của em về nhân vật Kiều Phương trong văn bản Bức tranh của em gái tôi của nhà văn Tạ Duy Anh Trong đó có sử dụng phép tu từ: so sánh, nhân

hóa

Câu 2 (6 điểm)

Nhà thơ Minh Huệ từng tâm sự: Bên cạnh hình tượng Bác Hồ, ngọn lửa là "một

nhân vật không thể thiếu" trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ

Nghĩa là hình ảnh ngọn lửa ở đây rất sinh động và mang nhiều ý nghĩa sâu xa Qua bài thơ Đêm nay Bác không ngủ, em hãy:

a) Ghi ra những câu thơ có hình ảnh ngọn lửa

b) Nêu cảm nhận của em về ý nghĩa của hình ảnh ngọn lửa trong bài thơ

Câu 3 (10 điểm)

Trong thiên nhiên, có những sự biến đổi thật kỳ diệu: mùa đông, lá bàng chuyển

sang màu đỏ rồi rụng hết; sang xuân, chi chít những mầm non nhú lên, tràn trề nhựa sống

Em hãy tưởng tượng và viết thành một câu chuyện có các nhân vật: Cây Bàng, Đất

Mẹ, Lão già Mùa Đông, Nàng tiên Mùa Xuân để gợi tả điều kỳ diệu ấy của thiên nhiên

Họ và tên: ; Số báo danh:

ĐỀ CHÍNH THỨC